Ukẹcha Wọ sa Mrẹ Vwẹ Ọbe ri Job Siẹrẹ Wọ da Vwẹ Uchebro Kẹ ihwo

1-2. Ọrhọ yen obẹnbẹn ọvo rẹ igbeyan ri Job erha vẹ Elihu vwori?

JOB ọyen ọdafe ro kperusi. Ọke rẹ erọnvwọn eje ro vwori vwọ vabọ, ihwo buebun re dia ẹbẹre ọnre va nẹcha de nyo kpahen obo re phia kẹ na. Ọke rẹ igbeyan rọyen erha—Elifaz, Bildad, kugbe Zofa—vwo nyo kpahọn obo re phia kẹ Job, ayen de bro ra kpo Uz ra vwẹ uchebro kẹ. Ayen nama rhẹro rẹ oborẹ ayen mrẹre ayen vwo te etiyiin.

² Vwẹ ẹwẹn roro obo re phiare na. Kemu kemu ri Job vwori eje va rọ abọ. Igodẹ, erhuẹn, ikamẹl, ọtioyen ji te ekẹkẹtẹ. E ji hwe emọ rọyen eje vẹ idibo rọyen evo. Uwevwin ro she teyen emọ rọyen hwe na je guọghọ te otọ. A ta ọyena obọ, Job de ji she ro ọga. Irubẹ vọn oma rọyen eje re miavwọn. Igbeyan rọyen erha na da kparo mrẹ Job vwẹ ugboko ro chidia iwurhie, o ji muomaphiyọ. Die yen ayen ruru? Vwẹ ọsoso ẹdẹ ighwrẹn, ayen sa ta ota kẹ Job rẹ oma miavwan naa. (Job 2:12, 13) Eghene ọshare ọvo re se Elihu da je rhe mrẹ Job, o de chidia kẹrẹ eshare na. Ukuotọ rọyen, Job da rhe ta ota, ọ da hanrhe ẹdẹ re vwiẹrẹ, je tanẹ o rhe yovwin rẹ ọyen de ghwu. (Job 3:1-3, 11) O muẹro nẹ Job guọnọ ukẹcha! Eta rẹ eshare nana tare vẹ oborẹ ayen ta ayen wan che djephia sẹ ayen ghini igbeyan ri Job ri ji vwo ọdavwẹ rọyen.

3. Die yen avwanre che yono kpahen asaọkiephana?

³ Jihova vuẹ Mosis nẹ o si oborẹ Elihu kugbe igbeyan ri Job erha tare vẹ oborẹ ayen ruru phiyotọ. Aphro herọọ nẹ amakashe rẹ Idẹbono yen mu Elifaz vwọ ta obo rọ tare na. Vwọ fẹnẹ ọyena, obọ ri Jihova yen eta rẹ Elihu nurhe. (Job 4:12-16; 33:24, 25) Ọnana yen sorọ ọbe ri Job vwọ vọn vẹ uvi rẹ uchebro kugbe erharhe uchebro. Erere ọvo kiriguo ra sa mrẹ vwo nẹ ọbe ri Job yen ukẹcha rọ sa vwọ kẹ avwanre siẹrẹ a da vwẹ uchebro vwọphia. Ẹsosuọ, a cha ta ota kpahen erharhe idje rẹ igbeyan ri Job erha, ọtiọyen ji te omamọ udje rẹ Elihu. Vwẹ ẹdia ọvuọvo, e che yono kpahen erere rẹ ihwo rẹ Izrẹl rha sa mrẹ vwo nẹ ọbe ri Job kugbe erere avwanre sa mrẹ norhe nonẹna.

OBORẸ IGBEYAN RI JOB ERHA VWẸ UCHEBRO VWỌ KẸ WAN

4. Diesorọ obo ri mu igbeyan ri Job erha vwo bro ra vwọ chọrọ ayen ẹro? (Ni uhoho na.)

⁴ Baibol na tare nẹ igbeyan ri Job erha vwo nyo kpahen obo re phia kẹ na, ayen de bro ra ra ‘bọrọ ji bruche.’ (Job 2:11) Jẹ ayen vwo te oboyin, obo ri mu ayen yanran da chọrọ ayen ẹro. Diesorọ? Ọ da hanvwe o vwo iroro erha re sorọ. Ẹsosuọ, ayen brokpakpa reyọ vwo guẹdjọ. Kerẹ udje, ayen rorori nẹ imwemwu rẹ Job ruru yen sorọ ọ vwọ rioja.a (Job 4:7; 11:14) Ọrivẹ, uchebro buebun rẹ ayen vwọ kẹ fierere kẹẹ, e je so ọmiaovwẹ kẹ. Kerẹ udje, eshare erha na ta eta buebun re họhọ eta rẹ aghwanre jẹ eta na vwo otọọ. (Job 13:12) Abọ ivẹ soso yen Bildad vuẹ Job nẹ ọ ta eta buẹn nọ. (Job 8:2; 18:2) Vwọba, Zofa da rha vuẹ Job nẹ ọyen “ohwo iroro kanre.” (Job 11:12) Ọrerha, dede nẹ ọ sa dianẹ ayen van ku Job ayen vwọ ta ota kẹẹ, jẹ ọke buebun ayen reyerọ vwo guẹdjọ, vwẹ ẹro okueku vwo no je reyọ vwọ jehwẹ. (Job 15:7-11) Ukuotọ rọyen, ukperẹ ayen vwọ vwẹ ọbọngan vwọ kẹ Job, oborẹ ayen se vwo dje phiyọ orharhe rẹ ohwo kọyen ayen tẹnrovi.

5. Die yen nẹ obuko rẹ uchebro rẹ igbeyan ri Job vwọ kẹ rhe?

⁵ O gbe ohwo unuu nẹ, uchebro rẹ igbeyan ri Job ghwa erhuvwu rhee. Eta rayen hra ẹwẹn ri Job totọ. (Job 19:2) A sa mrẹ oboresorọ ọ vwọ guọnọ chochọn rẹ oma rọyen. Ọnana da nẹrhẹ ọ ta eta ri forii kidie iroro rọyen tighi ku. (Job 6:3, 26) Eta rẹ igbeyan ri Job tare vẹ iroro ri Jihova shephiyọ ọvoo; ayen ji dje erorokẹ vwọ kẹ Jobuu. Ukuotọ rọyen, kẹ ayen rhe dia ihwo rẹ Eshu reyọ vwo ruiruo vwọrẹ jẹriẹn. (Job 2:4, 6) Mavọ yen ikuegbe nana rhe se vwo fierere kẹ ihwo rẹ Izrẹl, kẹ mavọ yen o ji se vwo fierere kẹ avwanre nonẹna?

6. Die yen ekpako rẹ Izrẹl rhe se yono nẹ orharhe udje rẹ igbeyan ri Job erha na?

⁶ Erere rẹ ihwo rẹ Izrẹl rha sa mrẹ. Jihova vwọ reyọ ẹgborho rẹ Izrẹl vwo mu nu, ọ da vwẹ eshare ri tedje, kọyen ekpako vwo mu nẹ ayen gun ihwo na ẹdjọ vwo nene iwan rẹ ọvwata rọyen. (Diut. 1:15-18; 27:1) Ofori nẹ eshare nana nabọ frẹkotọ kerhọ tavwen ayen ke reyọ ọkpọvi yẹrẹ ẹdjọeguo vwọphia. (2 Ikun 19:6) O ji fo rere ayen je nọ enọ ukperẹ ayen vwo roro nẹ ayen riẹn erọnvwọn eje. (Diut. 19:18) Ofori nẹ iguẹdjọ rẹ Izrẹl yena kẹnoma kẹ eta gbaegbae siẹrẹ ihwo de bru ayen rhe vwọ kẹ ukẹcha. Diesorọ? Kidie ohwo vuọvo che rhievun ta ota kẹ ayen siẹrẹ ayen da ta eta vẹ ivunmiovwee. (Ẹyan. 22:22-24) Ọ dia ọmorhiẹ erọnvwọn yen ekpako rẹ Izrẹl rhe se yono nẹ ikuegbe ri Job na rhee.

7. Vwọ vrẹ ekpako rẹ Izrẹl, amono yen sa vwẹ uchebro vwọphia, kẹ mavọ yen ikuegbe ri Job na rhe se vwo fierere kẹ ayen? (Isẹ 27:9)

⁷ Vwọrẹ uyota, ọ dia ihwo ri tedje ọvo yen sa vwẹ uchebro phia vwẹ Izrẹẹl. Kohwo kohwo vwẹ Izrẹl—ighene te emare, te eya te eshare—sa vwẹ uchebro kẹ ugbeyan rọ guọnọ ukẹcha ro se vwo ru yovwinphiyọ vwẹ iruemu vẹ ẹga rọyen. (Une 141:5) Uvi uchebro tiọyena ghwa oka re vwo vughe omamọ ugbeyan. (Se Isẹ 27:9.) Orharhe udje rẹ igbeyan ri Job erha na sa vwẹ ukẹcha kẹ ihwo rẹ Izrẹl vwọ riẹn erọnvwọn ri fori nẹ ayen kẹnoma kẹ vẹ eta ri fori nẹ ayen taa ọke rẹ ayen da vwẹ uchebro vwọphia.

8. Die yen ofori nẹ a kẹnoma kẹ ọke avwanre da vwẹ uchebro vwọphia? (Ni ihoho na.)

⁸ Erere ra sa mrẹ. Kerẹ Inenikristi, ofori nẹ avwanre cha iniọvo avwanre uko vwẹ ọke rẹ edavwini. Jẹ e se vwo ru ọtiọyen, ofori nẹ a kẹnoma kẹ uruemu rẹ igbeyan ri Job erha na djephia. Ẹsosuọ, ofori a vwọ kẹnoma kẹ uruemu ra vwọ reyọ ihwo vwo guẹdjọ je mrẹvughe nẹ oborẹ avwanre ta ghini uyota dẹn. Ọrivẹ, e je mu uchebro avwanre kpahen uyota ri Baibol na ukperẹ oborẹ avwanre rhiẹromrẹ vwẹ akpeyeren kerẹ Elifaz. (Job 4:8; 5:3, 27) Ọrerha, e jẹ a kẹnoma kẹ eta gbaegbae yẹrẹ eta re kpare ophu. Karophiyọ nẹ uyota jehẹ evunrẹ eta evo rẹ Elifaz vẹ igbeyan rọyen tare; ọvo usun rẹ ihwo ri si Baibol na tobọ rionbọ kpo ota ọvo rẹ ayen tare. (Ni Job 5:13 kugbe 1 Kọrẹnt 3:19.) Dedena, eta buebun rẹ ayen ta kpahen Ọghẹnẹ dia uyotaa, e je da Job mamọ, ọtiọyena Jihova da vwẹ ẹro rẹ efian vwo ni eta rayen. (Job 42:7, 8) E jẹ uchebro rẹ avwanre vwọphia dje Jihova phiyọ orharhe ohwoo, yẹrẹ nẹrhẹ idibo ri Jihova no nẹ Jihova vwo ẹguọnọ rayeen. Asaọkiephana, a cha ta ota kpahen obo re se yono nẹ udje rẹ Elihu rhe.

OBORẸ ELIHU VWẸ UCHEBRO KẸ JOB WAN

9. Djisẹ oboresorọ Job vwọ guọnọ ukẹcha ọke rẹ igbeyan rọyen vwọ ta eta nu, kugbe oborẹ Jihova vwẹ ukẹcha kẹ wan.

⁹ Asan eje da rhe fọ gbiẹin ọke rẹ Job vẹ igbeyan rọyen erha na vwọ phraphro nu. Eta rẹ eshare nana tare sa ro iyovwin 28 rehẹ Baibol na, jẹ ophu vẹ ivun miovwen yen nẹrhẹ ayen ta eta buebun rẹ ayen tare na. A gbe ta ofu vwo dje Job hwee! Aphro herọọ nẹ ọ guọnọ uchebro vẹ ọkpọvi. Mavọ yen Jihova cha rọ uko wan? Ọ vwẹ uchebro kẹ womarẹ Elihu. Diesorọ Elihu rha fobọ ta ota kẹẹ? Ọ da ta: “Mẹvwẹ omotete, ovwan eshare na ghwanre. Ọtiọyena mi de rhuru unu vwọrẹ ọghọ.” (Job 32:6, 7) Ihwo buebun nonẹna rhi vwo ọmrẹvughe rẹ oborẹ oma ruẹ Elihu re nẹ, ihwo re kpakore vwo aghwanre vrẹ ighene kidie ayen krotọ re, ayen ji rhiẹromrẹ erọnvwọn buebun vwẹ akpeyeren re. Ẹkẹvuọvo, Elihu rhe se fotovwiin ọ vwọ nabọ kerhọ kẹ Job vẹ igbeyan rọyen nu. Ọ da ta: “Ikpe ọvo nẹrhẹ ohwo ghwanraa, yẹrẹ kẹ eshare re kpakore ọvo yen vwo ẹruọ rẹ obo re gbaree.” (Job 32:9) Kẹ, die yen Elihu rhoma ta, kẹ mavọ yen ọ tarọ wan?

10. Die yen Elihu ruru ọ ke vwẹ uchebro vwọ kẹ Job? (Job 33:6, 7)

¹⁰ Elihu nabọ hẹrhẹ te ọke rẹ ẹwẹn ri Job vwo shekpotọ tavwen ọ ke vwẹ uchebro vwọ kẹ. Mavọ yen o ruro wan? Ẹsosuọ, o sun ophu rọyen. Avwanre riẹn ọnana kidie Baibol na vuẹ avwanre nẹ Elihu ke muophu ẹsosuọ. (Job 32:2-5) Dedena, Elihu reyọ ophu vwọ ta ota kẹ Jobuu. Ukperẹ ọtiọyen, ọ ta ota kẹ bọrọbọrọ kerẹ ugbeyan. Kerẹ udje, ọ vuẹ Job nẹ: “Nighere! me pha kerẹ owẹ vwẹ obaro rẹ Ọghẹnẹ rẹ uyota na.” (Se Job 33:6, 7.) Elihu djere phephẹn nẹ ọ nabọ kerhọ kẹ eta ri Job eje womarẹ ọ vwọ vwanriẹn ẹkpo rẹ eta evo ri Job tare. (Job 32:11; 33:8-11) Elihu je rhoma vwanriẹn eta efa rẹ Job tare ọke rọ vwọ vwẹ uchebro kẹ.—Job 34:5, 6, 9; 35:1-4.

11. Mavọ yen Elihu vwẹ uchebro kẹ Job wan? (Job 33:1)

¹¹ Uchebro rẹ Elihu vwọ kẹ Job brọghọ phiyọ Job oma. Kerẹ udje, Elihu se odẹ ri Job ọke rọ vwọ ta ota kẹ, rọ dia oborẹ igbeyan ri Job erha na se ruu. (Se Job 33:1.) Elihu karophiyọ oborẹ oma ruro rọ vwọ guọnọ ta ota ọke rẹ Job vẹ igbeyan rọyen erha na vwọ phraphro, ọnana de muo vwọ vwẹ uphẹn kẹ Job rọ vwọ ta ota ọke rọ vwọ vwẹ uchebro kẹ. (Job 32:4; 33:32) Elihu ji dje phephẹn kẹ Job oboresorọ eta vẹ erọnvwọn evo ro ruru vwọ chọ, je vwomakpotọ karophiyọ kpahen aghwanre, ẹgba, orhiẹnbro rẹ abavo vẹ ẹguọnọ ro jẹ rhẹriẹ ri Jihova. (Job 36:18, 21-26; 37:23, 24) Aphro herọọ nẹ omamọ rẹ udje rẹ Elihu na muegbe rẹ ẹwẹn ri Job ro vwo rhiabọreyọ odjekẹ ro nẹ obọ ri Jihova rhe. (Job 38:1-3) Idjerhe vọ yen udje rẹ Elihu nana rhe se vwo fierere kẹ ihwo awanre, kẹ mavọ yen o se vwo fierere kẹ avwanre nonẹna?

12. Idjerhe vọ yen Jihova vwọ reyọ emraro vwọ vwẹ ukẹcha kẹ ihwo rọyen vwẹ awanre, kẹ mavọ yen udje rẹ Elihu rhe se vwo fierere kẹ ihwo rẹ Izrẹl?

¹² Erere rẹ ihwo rẹ Izrẹl rha sa mrẹ. Ọkieje yen Jihova vwọ reyọ emraro vwo yono ihwo rẹ Izrẹl je kpọ ayen vi. Kerẹ udje, vwẹ ọke rẹ Iguẹdjọ na, Dẹbora vwẹ odjekẹ ro nẹ obọ ri Jihova rhe vwọ kẹ ẹgborho na kerẹ ọmiọvwọn, Samuẹl da rha ga kerẹ ọtota kẹ Jihova vwo nẹ ọke eghene rọyen rhe. (Iguẹ. 4:4-7; 5:7; 1 Sam. 3:19, 20) Vwẹ ọke ivie na, Jihova vwẹ emrarọ vwo mu okpokpahọn rere ayen vwẹ ọbọngan vwọ kẹ ihwo rọyen je vwẹ ukẹcha kẹ ihwo ri bo ghwru vwo rhivwin bro rhe. (2 Sam. 12:1-4; Iruo 3:24) Udje rẹ Elihu re si phiyọ Baibol na vwo ẹgba rọ vwọ vwẹ ukẹcha kẹ eshare vẹ eya re fuevun vwọ riẹn obo ro fori nẹ ayen ta ji ru vwẹ ọke rẹ ayen da vwẹ uchebro vwọphia.

13. Idjerhe vọ yen Inenikristi se vwo phiuduphiyọ iniọvo rayen awọ nonẹna?

¹³ Erere a sa mrẹ. Kerẹ Inenikristi, avwanre vuẹ ihwo kpahen ọhọre rẹ Ọghẹnẹ womarẹ avwanre vwo ghwoghwo uyota rọhẹ Baibol na. Idjerhe ọfa re se vwo ru ọtiọyen yen a vwọ ta omamọ ota ri phiuduphiyọ iniọvo avwanre awọ. (1 Kọr. 14:3) Ekpako da “vwẹ uchebro kẹ” iniọvo na, ofori nẹ ayen jomaotọ ọ da tobọ dianẹ evo vwẹ ophu vwọ ta ‘eta re pha gbaegbae’ vwọ kẹ ayen.—1 Tẹsa. 5:14; Job 6:3.

14-15. Djudje oborẹ ọkpako sa vwọ vwẹrokere Elihu ọke rọ da vwẹ uchebro phia.

¹⁴ Roro kpahen udje nana. Ọkpako ọvo nyori nẹ oniọvo aye ọvo vwẹ ukoko rọyen she ọkuọrọn. Ọtiọyena, ọ vẹ oniọvo ọshare ọfa de bru oniọvo aye na ra re phiuduphiyọ awọ. Ọke rẹ ayen vwọ ta ota, oniọvo aye na da ta eta evo ri forii. Ọ tare nẹ dede nẹ ọyen kpo uyono ji vwobọ vwẹ iruo rẹ aghwoghwo na, jẹ oma ghwa vwerhen ọyeen. Die yen ọkpako na che ru?

¹⁵ Ẹsosuọ, ọ cha davwẹngba vwọ riẹn oboresorọ oniọvo aye na vwo she ọkuọrọn. Ro se vwo ru ọtiọyen, ọ cha nabọ kerhọ. O no nẹ ọyen rhe muwan rẹ ẹguọnọ rẹ Ọghẹnẹẹ? Gbanẹ “ẹnwan rẹ akpeyeren” yen nẹrhẹ o she ọkuọrọn? (Luk 21:34) Ọrivẹ, ọkpako na cha gbẹn idjerhe sansan vwo jiri oniọvo aye na kpahen erọnvwọn iyoyovwin ro ruẹ. Kerẹ udje, ọkpako na se jiro nẹ o ji vwobọ vwẹ iruo aghwoghwo na ji kpo uyono dede nẹ ekuakua lọhọ kẹẹ. Ọrerha, ugege ọkpako na de vwo ẹruọ rẹ ẹdia na vẹ obo re nẹrhẹ oniọvo aye na she ọkuọrọn, kọ cha vwẹ imuẹro kẹ womarẹ Baibol na nẹ Ọghẹnẹ vwo ẹguọnọ rọyen.—Gal. 2:20.

MRẸ ERERE VWO NẸ ISESE RẸ ỌBE RI JOB ỌKIEJE

16. Mavọ yen avwanre sa vwọ mrẹ erere nẹ ọbe ri Job rhe ọkieje?

¹⁶ O phẹnre dẹn nẹ o vwo erọnvwọn buebun rẹ avwanre se yono vwo nẹ ọbe ri Job rhe! Kirobo re yonori vwẹ uyono rọ wanre na, ọbe ri Job na yono avwanre oboresorọ Ọghẹnẹ vwọ vwẹ uphẹn kẹ ojaẹriọ, vẹ oborẹ avwanre se vwo chirakon rọyen. Uyono nana da rha ta ota kpahen oborẹ avwanre eje sa vwọ vwẹrokere Elihu vwọ vwẹ uvi uchebro vwọphia, je kẹnoma kẹ orharhe udje rẹ igbeyan ri Job erha na. O yovwin wọ da fuẹrẹn iyono eghanghanre rehẹ ọbe ri Job tavwen wọ ke vwẹ uchebro vwọ kẹ ohwo vwẹ ọke rọ cha vwẹ obaro na. Jẹ ọ da dianẹ o kriri emerha wo se ọbe ri Job na re, davwẹngba rere wọ rhoma se. Wọ cha mrẹvughe nẹ o che fierere kẹ wẹ enẹna kirobo ro fierere kẹ ihwo awanre.