Ayen Vwẹ Oma Rayen Kpahotọ—Vwẹ Albania vẹ Kosovo
Gwen ro nẹ England rhe dje oborẹ oma ruro ọke ro vwo kpo Albaniaa ra ga vwẹ asan ra da ma guọnọ ukẹcha, ọ da ta: “Me vwẹ ọke vuọvo vwo roro nẹ me sa ga Jihova vọnvọ-ọn.”
Gwen ọyen ọvo usun rẹ Iseri ri Jihova ri kpo Albania ra vwẹ ukẹcha phia vwo koko “efe rẹ ẹgborho na ejobi.” (Hegae 2:7) Die yen mu ighwoghwota nana vwo vwo oruru tiọyen? Ewene vọ yen ayen ruru rere ayen se vwo kpo oboyin? Kẹ aghọghọ vọ yen ayen vwori, rọ chọn ayen uko vwo chirakon dede nẹ ayen hirharoku egbabọse?
Ẹdia re Fẹnẹ Ohwohwo, Owenvwe Vuọvo
Iroro ọvo yen ighwoghwota na eje ri kpo Albania ra vwẹ ukẹcha vwọphia na vwori: Ayen vwo ẹguọnọ ri Jihova, ayen je guọnọ chọn ihwo efa uko vwo vughe oka rẹ ohwo rọ hepha.
Ayen jowọ rẹ ayen vwọ hẹre iruo rẹ aghwoghwo rayen phiyọ tavwen ayen ke kparoma, ọnana da chọn ayen uko vwo chirakon rẹ egbabọse ra mrẹ siẹrẹ e de kpo asan ro sherabọ ra ga. Gwen da ta: “Me ka vwomaba ẹko rẹ ihwo evo re jẹ ejajẹ rẹ Albania vwẹ orere mẹ. Mi de ji kpo ọghwẹkoko vwẹ Albania. Ọke vwọ yanran na, me da rhoma rhivwin kpo oboyin ra dia ọmọke rere mi se vwo yono ejajẹ na yovwinphiyọ.”
Gwen
Ọke rẹ Manuela vwọ hẹ ẹgbukpe 23, o de kpo ekogho ọfa vwẹ ẹkuotọ rọyen, Italy, rere ọ sa vwọ vwẹ ukẹcha vwọ kẹ ukoko rẹ otete ọvo. Ọ da ta: “Ẹgbukpe ẹne yen me ga vwẹ etiyin. Me da rhe mrẹvughe nẹ o vwo iruo buebun re che ru vwẹ Albania. Ọtiọyena, mi de ru ọrhuẹrẹphiyotọ ri mi vwo kpo oboyin re ruiruo rẹ ọkobaro vwẹ emeranvwe evo.”
Manuela (Center)
Ẹgbukpe ighwrẹn yen Federica hepha ọke ro vwo nyo iyẹnrẹn ra nẹ kpahen Albania vwẹ ọghwẹkoko ọvo rọ rare. Ọ da ta: “Oniọvo rọ ta ota kpahen Albania na tare nẹ ighwoghwota rehẹ oboyin ton uyono ri Baibol buebun phiyọ, ihwo ri dje omavwerhovwẹn phia ji kpo emẹvwa. Me da vuẹ ọsẹ vẹ oni mẹ nẹ me guọnọ kpo Albania. Owenvwe ri mi vwori na gbe ayen unu, ọsẹ mẹ da ta, ‘Nẹrhovwo kpahọn, ọ da dia ọhọre ri Jihova, o che nyo.’ Emeranvwe evo re vwọ kpahọn, e de durhie orua rẹ avwanre nẹ avwanre rhe ga vwẹ Albania!” Ikpe buebun wanre, Federica je rọvwọn Orges re. Ayen ihwo ivẹ na ga kerẹ ekobaro ọkieje vwẹ Albania.
Orges vẹ Federica
Ọke rẹ Gianpiero vwo wontọ nẹ iruo, ọ vẹ aye rọyen Gloria de kpo Albania. Ọ da ta: “Italy yen avwanre da ghẹrẹ emeshare avwanre ghwanre. Erha usun rẹ ayen de kpo asan ra da ma guọnọ ukẹcha ra ga vwẹ ekogho ro sherabọ. Uwevwin Orhẹrẹ ọvo ro vwo uyovwinrota na ‘Can You Step Over Into Macedonia?’ te avwanre ẹwẹn mamọ. Avwanre de chidia nabọ roro kpahen oborẹ avwanre sa vwọ reyọ igho ri pẹnshọn mẹ vwọ ga vwẹ Albania.”
Gianpiero vẹ Gloria
Ayen Nabọ Muegbe
Ofori nẹ ihwo re guọnọ kpo asan ra da ma guọnọ ukẹcha nabọ muegbe phiyotọ ji ru ewene evo re sa chọn ayen uko vwọ ra. (Luk 14:28) Ọvo usun rẹ egbemuo na yen ayen vwọ guọnọ igho vwo bicha oma rayen. Ọke rẹ Gwen ra ta ota kpahen jovwo re je vwọ hẹ England, o de ke nene oniọvo rọyen dia rere o se vwo koko igho. Sophia vẹ Christopher ri ji nẹ England rhe karophiyọ rẹ ayen vwọ ta: “Avwanre shẹ imoto vẹ ekuakua rẹ uwevwin avwanre evo. Avwanre vworo vwẹ ẹwẹn nẹ avwanre cha dia Albania omarẹ ẹgbukpe ọvo.” Ọ vwẹrhoma nẹ ayen sa dia vrẹ ọke yena.
Christopher vẹ Sophia
Ighwoghwota evo dia Albania emeranvwe evo, ayen de rhivwin kpo ẹkuotọ rayen ra guọnọ igho, je rhoma rhivwin kpo Albania. Ọnana yen obo re phia vwọ kẹ Eliseo vẹ Miriam. Eliseo da ta: “Ekogho rẹ ihwo de kpo oyan ikienkin vwẹ Italy yen Miriam nurhe, ọyen asan ra da fobọ mrẹ iruo rẹ ubrọke ruẹ. Avwanre da wian emeranvwe erha vwẹ oboyin nu, igho rẹ avwanre kokori na, kọyen avwanre vwọ vwẹrote oma vwẹ Albania vwẹ emeranvwe irhirin ri chekọ na. Ẹgbukpe iyorin yen avwanre ru ọnana.”
Miriam vẹ Eliseo
Re Vwo Phi Egbabọse Kparobọ
Ihwo ri kpo asan ra da ma guọnọ ukẹcha, che ru ewene evo rere ayen sa vwọ dia asan kpokpọ rẹ ayen rare na, ẹkẹvuọvo, ukẹcha vẹ omamọ udje rẹ Iseri ri Jihova re dia ekogho yena vwọphia, chọn ayen uko vwo phi egbabọse na kparobọ. Sophia ra je ta ota kpahen jovwo re na da ta: “Vwẹ ọke rẹ ekpahen vwẹ Albania, iwevwin pha djidjiro vwọ vrẹ asan mi nurhe. Oborẹ iniọvo rẹ eya re dia ekogho na sẹn osẹnvwe wan kọyen mi nẹ je vwọ sẹn osẹnvwe.” Grzegorz vẹ aye rọyen Sona nẹ Poland rhe ra vwẹ ukẹcha phia vwẹ otorere ri Prizren vwẹ Kosovo,b rọ dia asan ro vwo erhuvwu mamọ. Grzegorz da ta: “Iniọvo re dia ekogho yena vwomakpotọ mamọ, ayen ruẹse ji vwo odirin! Ayen vwẹ ukẹcha kẹ avwanre vwo yono ephẹrẹ na vẹ erọnvwọn efa. Kerẹ udje, ayen dje asan rẹ avwanre da sa dẹ erọnvwọn kueku kẹ avwanre, kugbe oborẹ avwanre sa vwọ dẹ erọnvwọn vwẹ eki rẹ ekogho na.”
Erọnvwọn Buebun re Ghwa Aghọghọ Rhe
Ihwo ri kpo asan ri sherabọ, mrẹ erere vwo nẹ oyerinkugbe rẹ ọkpẹkpẹkpẹ rẹ ayen vẹ Iseri rehẹ ekogho na rhi vwo, rẹ ayen ji vwo vughe asan rẹ ayen nurhe. Sona da ta: “Me rhe mrẹ oborẹ ẹguọnọ ri Jihova rho te. Oborẹ iniọvo na siobọnu esegbuyota ayen ke vwo jovwo ji wene akpeyeren rayen rẹ ayen vwo yono kpahen Jihova bọn esegbuyota mẹ gan. Avwanre mrẹvughe nẹ ayen guọnọ avwanre vwẹ ukoko na, avwanre je riẹn ukẹcha avwanre sa vwọ phia. Avwanre vẹ iniọvo eya vẹ eshare ri hirhephiyọ igbeyan avwanre yen wian kuẹgbe.” (Mak 10:29, 30) Gloria da ta: “Mi vughe iniọvo eya buebun ri chirakon rẹ ẹvwọsuọ ọgangan, ro nẹ obọ rẹ ihwo rẹ orua rayen rehẹ ekogho na rhe, re dia Iseri-i. Ẹguọnọ rẹ ayen vwo kpahen Jihova re me mrẹre te vwe ẹwẹn mamọ.”
Grzegorz vẹ Sona
Ihwo re ra ga vwẹ asan ra da ma guọnọ ukẹcha vwo uphẹn rẹ ayen vwo yono erọnvwọn buebun, rọ sa bẹn rẹ ayen vwo yono vwẹ uwevwin jovwo. Kerẹ udje, ayen mrẹvughe nẹ e vwo vrẹn nẹ asan ro fuoma kpo asan ọfa ra wian kẹ Jihova bunphiyọ ghwa aghọghọ cha. Stefano tarọ vwẹ idjerhe tiọna: “Me vwọ hẹ ẹkuotọ mẹ, ifonu re vwo ruiruo vwẹ uwevwin, yen me ma reyọ vwo ghwoghwota kprẹn vwọ kẹ ihwo. Ẹkẹvuọvo, ihwo rẹ Albania ghwọrọ ọke nene ohwo ta ota, marho kẹ ọke rẹ ayen da da ikọfi. Me vwọ dia ohwo rẹ oma vua mamọ na, ẹsosuọ udu de nuvwe awọ, me rha riẹn obo re me cha ta-a. Ẹkẹvuọvo, ọke vwọ yanran na, ki mi rhi yono kpahen oborẹ mi se vwo vwo ọdavwẹ rẹ ihwo na, enẹna, me riavwerhen rẹ otaẹtakuẹgbe vẹ ayen. Iruo rẹ aghwoghwo mẹ vọnre vẹ evunvọnvwẹ asaọkiephana.”
Alida vẹ Stefano
Leah vẹ ọshare rọyen William nẹ United States vwo kpo Albania. Leah da ta: “Etinẹ avwanre da ga na nẹrhẹ avwanre riẹn erọnvwọn buebun. Avwanre yono obo re dede erhorha, muọghọ kẹ ihwo ji muẹ igbeyan! Avwanre ru ona rẹ aghwoghwo avwanre yovwinphiyọ vẹ obo re nene ihwo ta ota vwo nẹ Baibol na cha, kugbe obo re nene ihwo ta ota wan.” William da ta: “Urhie iyoyovwin rẹ Albania je ihwo ri rhi kiẹn orere na gangan. Vwọ kẹ vwẹ, o je vwe mi vwo yerin igbenu rẹ Albania rẹ imicho hẹ enu rayen. Ẹkẹvuọvo, ihwo re dia ekogho na yen nẹrhẹ asan na je vwe! Uvwre ọke rẹ egbadaẹdjẹ rẹ oghẹresan ọvo yen e vwo ghwoghwota kẹ ihwo rehẹ eko buebun vwẹ ekogho rẹ avwanre de ghwoghwo na. Avwanre de kpo eko tiọyena, ọkiọvo, orua evo yen avwanre nene ghwọrọ ọke kuẹgbe vwẹ ọsoso rẹ ẹdẹ na.”
William vẹ Leah
Oborẹ ihwo rhiabọreyọ iyẹnrẹn esiri na wan, yen obo re ma kẹ iniọvo ri kpo asan ra da ma guọnọ ukẹcha na omavwerhovwẹn. (1 Tẹsalonaika 2:19, 20) Laura, rọ dia eghene rẹ aye rọ je rọvwọ-ọn, ro kpo Albania da ta: “Me gare ọmọke vwẹ orere ri Fier. Vwẹ ẹgbukpe ivẹ gbẹ ubro ọvo yen ihwo 120 vwo muwan vwọ kẹ iruo rẹ aghwoghwo na! Mi yono ihwo 16 vwẹ usun rẹ ayen!” Oniọvo aye ọfa Sandra, da je ta: “Mi ghwoghwota kẹ aye ọvo vwẹ eki. Ọ da rhe dia Oseri ri Jihova ji rhivwin kpo ọko rọyen rọ dia asan ro nurhe. Mi vwo nyo mie kuko, ọ tare nẹ ihwo 15 yen ọ vwẹ Baibol na yono!”
Laura
Sandra
Jihova Bruphiyọ kẹ Ayen Fikirẹ Akoechiro Rayen
Iniọvo evo ri kpo Albania ra ga vwẹ asan ra da ma guọnọ ukẹcha vwẹ ikpe evo re wanre na jehẹ oboyin, ayen je riavwerhen rẹ ẹga rayen vẹ aghọghọ. O gbe ayen unu ayen vwọ mrẹvughe nẹ ihwo evo rẹ ayen ghwoghwota kẹ ikpe buebun re wanre na, rhiabọreyọ uyota na ọke vwọ yanran na. (Aghwoghwo 11:6) Christopher ra je ta kpahen jovwo re na da ta: “Me yan kanre ọshare ọvo mi yonori Baibol na ọke mi ke vwo kpo Albania. Oma vwerhen ovwẹ nẹ ọ nabọ karophiyọ oborẹ avwanre ta ota kpahen ọke avwanre vwo yono Baibol na. Asaọkiephana, ọ vẹ aye rọyen idibo ri Jihova ri bromaphiyame re.” Federica re djunute siẹvore da ta: “Vwẹ ukoko ọvo, oniọvo aye ọvo de bru uvwe rhe, ọ da nọ vwẹ se me je karophiyọ ọyen. Ọ vuẹ vwẹ nẹ mi ghwoghwota kẹ ọyen ẹgbukpe irhirin re wanre. Ọke evo vwọ wan nu me vwọ kua kpo orere ọfa, ọ da ton uyono ri Baibol phiyọ ji yerin tẹdia rẹ omaebrophiyame. Mi rorori jovwo nẹ erere vuọvo nẹ iruo rẹ avwanre ruru vwẹ Albania vwẹ ikpe evo rẹ avwanre ke vwo te oboyi-in. Ẹkẹvuọvo, mi niro chọ!”
Oma vwerhẹn iniọvo eya vẹ eshare ri kpo Albania yẹrẹ Kosovo rẹ ayen vwọ mrẹ oborẹ Jihova bruba ẹgbaẹdavwọn rayen ji nẹrhẹ ayen yeren omamọ rẹ akpọ. Eliseo vwọ ga vwẹ Albania ikpe buebun re, ọ da ta oborẹ o rhiẹromrẹ: “Kerẹ ihworakpọ, e se gbe ughẹnghẹn roro nẹ akpeyeren rẹ avwanre che fuoma siẹrẹ a da vwẹroso oborẹ akpọ na niri nẹ ọyen ufuoma. Ọyena dia uyota-a. Ẹkẹvuọvo, uchebro ri Jihova yen kẹ ohwo iphiẹrophiyọ, je nẹrhẹ e yeren akpọ ro fuoma. Me vwọ ga vwẹ asan ra da ma guọnọ ukẹcha nẹrhẹ me karophiyọ nẹ ọyena uyota. Ke me mrẹ oborẹ mi se ruẹ, iniọvo na ji ni vwe ghanghanre. Mi vwo igbeyan buebun re vwọtua oborẹ me je vwọtua.” Sandra je rhọnvwephiyọ ota yena rọ vwọ ta: “Mi vwo kpo asan ra da ma guọnọ ukẹcha, me da ghwa mrẹvughe nẹ Jihova rhie uphẹn phiyọ kẹ vwẹ, mi vwo ru obo rehẹ ẹwẹn mẹ vwẹ ọke grongron rhire na—ọyen me vwọ dia imishọnari. Mi vwo kpo Albania ra ga, me vwẹ ọke vuọvo viẹ idiekpọvwẹ-ẹ. A mrẹ vwo dje aghọghọ ro rhe vwe-e.”
a Wo se yono erọnvwọn efa kpahen obo re ruiruo rẹ aghwoghwo na wan vwẹ Albania vwẹ 2010 Yearbook of Jehovah’s Witnesses.
b Obohwẹre rẹ ẹbẹre ọnre va nẹcha vwẹ Albania yen Kosovo hepha. Ephẹrẹ rẹ Albania yen ihwo buebun jẹ vwẹ ekogho nana. Iseri ri Jihova ri nẹ Albania, ẹkuotọ sansan vwẹ Europe vẹ United States rhe, vwẹ oma rayen kpahotọ, vwọ vwẹ ukẹcha phia vwo ghwoghwo iyẹnrẹn esiri na kẹ ihwo re dia Kosovo re jẹ ejajẹ rẹ Albania. O rhi vwo te 2020, a da rhe mrẹ ighwoghwota ri bun te 256 re ga vwẹ ikoko ẹrenren vẹ ẹko erha efa kugbe ẹmẹko ivẹ.