UYONO 47
UNE 38 Ọ Cha Bọn Wẹ Gan
Wọ Pha Ghanghanre Mamọ!
“Ivun wẹ vwerherọ gangan.”—DAN. 9:23.
ỌDAVWẸ RẸ UYONO NANA
Ra vwọ vwẹ ukẹcha kẹ ihwo ri nẹ oma rayen kueku vwọ riẹn oborẹ ayen ghanre te vwẹ ẹro ri Jihova.
1-2. Mavọ yen e se vwo vwo imuẹro nẹ avwanre pha ghanghanre vwẹ ẹro ri Jihova?
EVO usun rẹ idibo ri Jihova re pha ghanghanre nẹ oma rayen kueku. Ọ sa dianẹ ayen nẹ oma rayen ọtiọyen fikirẹ oborẹ ohwo ọvo ru ayen. Wọ mrẹ oma wẹn vwẹ ẹdia tiọyena jovwo re? Ọ da dia ọtiọyen, die yen sa cha wẹ uko vwọ mrẹvughe nẹ wọ pha ghanghanre vwẹ ẹro ri Jihova?
2 O yovwin wọ da sa fuẹrẹn ikuegbe ri Baibol evo ri dje ẹro ri Jihova guọnọre nẹ e vwo ni ihwo vẹ obo re nene ayen yerin wan. Jesu rọ dia Ọmọ rọyen brọghọ phiyọ ihwo oma ji muọghọ kẹ ayen. Ọyena ro ruru na djerephia nẹ ọ vẹ Ọsẹ rọyen vwẹ ẹro ọghanghanre vwo ni ihwo ri nẹ oma rayen kueku. (Jọn 5:19; Hib. 1:3) Vwẹ uyono nana, a cha ta ota kpahen: (1) oborẹ Jesu vwẹ ukẹcha kẹ ihwo vwọ mrẹvughe nẹ ayen pha ghanghanre kugbe (2) obo ro se vwo mu avwanre ẹro nẹ Jihova ghini nẹ avwanre ghanghanre.—Hag. 2:7.
OBORẸ JESU VWẸ UKẸCHA KẸ IHWO VWỌ RIẸN OBORẸ AYEN GHANRE TE
3. Mavọ yen Jesu vwẹrote ọdavwẹ rẹ ihwo ri Galili re guonọ ukẹcha rọyen?
3 Vwẹ obọ rerha rẹ Jesu vwo kpo aghwoghwo vwẹ Galili, ihwo buebun de nẹ asan sansan bro rhe je rhe kerhọ rọyen, o de sivwin ega rayen. Jesu da tanẹ “ayen pha kerẹ igodẹ re wan oma, re hra nene asan eje, ri vwo osu-un.” (Mat. 9:36; ni study notes.) Ilori rẹga rayen nẹ ayen fiemuu, ayen tobọ tanẹ ayen “ihwo re duvwun iyorin kẹ.” (Jọn 7:47-49; study note) Ẹkẹvuọvo Jesu brọghọ phiyọ ayen oma womarẹ ọ vwọ ghwọrọ ọke vwo yono ayen ji sivwin ega rayen. (Mat. 9:35) Vwọ vrẹ ọyena, ọ sa vwọ vwẹ ukẹcha kẹ ihwo buebun, o de yono iyinkọn na rere ayen se vwo vwobọ vwẹ iruo rẹ aghwoghwo na je kẹ ayen ẹgba rẹ ayen se vwo sivwin ihwo re muọga.—Mat. 10:5-8.
4. Die yen e yono nẹ oborẹ Jesu nene ihwo rọ ta ota kẹ yerin wan?
4 Jesu djerephia nẹ ọyen vẹ Ọsẹ rọyen vwẹ ẹro ọghanghanre vwo ni ihwo re niri kueku womarẹ o vwo brọghọ ji dje erorokẹ kẹ ihwo re kerhọ rọyen. Ọ da dianẹ wọ vwẹ ẹga kẹ Jihova ji ni oma wẹn nẹ wọ pha kueku, roro kpahen oborẹ Jesu vwo oniso rẹ ihwo re vwomakpotọ re je guọnọ nẹ o yono ayen. Wo de ru ọtiọyen, ọnana sa vwẹ ukẹcha kẹ wẹ vwọ riẹn oborẹ wọ ghanre te vwẹ ẹro ri Jihova.
5. Djisẹ rẹ ẹdia aye ọvo rẹ Jesu mrẹre vwẹ Galili hepha.
5 Ọ dia Jesu di yono otu na ọvoo, ọ je vwẹrote ọdavwẹ rayen ọvuọvo. Kerẹ udje, ọke ro vwo ruiruo rẹ aghwoghwo rọyen vwẹ Galili, ọ da mrẹ aye ọvo rẹ obara hwẹ nẹ oma rọyen ẹgbukpe 12 soso re. (Mak 5:25) Fikirẹ ẹdia rẹ ọga na phiro phiyọ, kọ nẹrhẹ ọ dia ẹdia ri jẹfuọn, kohwo kohwo ro ji djobọte kọ je dia ẹdia ri jẹfuọn. Ọnana nẹrhẹ ọ bẹn rọ vẹ ihwo efa vwo ru kugbe. Vwọba, ọ je cha sa vwomaba ihwo efa vwẹ ẹga ri Jihovaa yẹrẹ vwobọ vwẹ erẹ re ruẹ vwẹ azagbaa. (Liv. 15:19, 25) Aphro herọọ nẹ ọ dia ọmọrhiẹ oja yen aye na re ree.—Mak 5:26.
6. Mavọ yen e sivwẹn aye ọbara hwẹ nẹ oma rọyen cha na wan?
6 Aye nana rẹ ọga kpokpo na guọnọre nẹ Jesu sivwin ọyen. Jẹ o bro Jesu ra phiọguun. Diesorọ? Ọ sa dianẹ oma rẹ ẹdia rọ hepha na vuọ. Yẹrẹ oshọ muo nẹ Jesu cha van kuo ọyen kidie ọ ruẹ ohri rẹ otu na dede nẹ ọ riẹnre kekeke nẹ ọyen hẹ ẹdia ri jẹfuọn. Ọtiọyena, o de djobọte ewun rẹ obotafe rọyen vẹ imuẹro nẹ ọyena ọvo cha nẹrhẹ oma rọyen kpo. (Mak 5:27, 28) Esegbuyota rọyen fierere kẹ, ọtiọyena oma rọyen de kpo. Jesu da nọ, ono yen djobọte vwe, ọ da vuẹ nẹ ọyen yen djobọte. Kẹ, die yen Jesu ruru?
7. Die yen Jesu ru kẹ aye rọ rioja na? (Mak 5:34)
7 Jesu vwo noso nẹ ‘oshọ muẹ aye na, nẹ ọ je phariẹ,’ o de brọghọ phiyọ oma ji dje uruesiri kẹ. (Mak 5:33) Kidie nẹ Jesu riẹn oborẹ oma ruo, ọ da ota kẹ vẹ imuẹro. Ọ tobọ se ‘ọmọtẹ mẹ’—ọ dia ọ de reyọ vwo brọghọ phiyọ omaa, ẹkẹvuọvo ọ je reyọ vwo dje ẹguọnọ vẹ uruemu esiri vwọ kẹ. (Se Mak 5:34.) Study note djisẹ rẹ ota nana nẹ ọnana yen “obọ vuọvo rẹ Jesu da reyọ ‘ọmọtẹ’ vwo se aye, ọ sa dianẹ fikirẹ ẹdia rẹ imuoshọ rọ hepha rọ nẹrhẹ nẹ ọ ‘phariẹ.’” Vwẹ ẹwẹn roro oborẹ oma che ruo! Ọ dianẹ kẹ Jesu ta ota kẹ vẹ imuẹro jovwoo, ọ rha yanran vẹ ẹwẹn rẹ abe dede nẹ oma rọyen kpo re. Ukperẹ ọtiọyen, Jesu da vwẹ ukẹcha kẹ vwo ni oma rọyen kirobo rọ ghene hepha—nẹ ọyen ọmọtẹ ọghanghanre rẹ Ọsẹ ro vwo ẹguọnọ rọhẹ odjuvwu.
8. Erhọ yen egbabọse evo rẹ oniọvo aye ọvo ro nẹ Brazil rhe nene muabọ?
8 Nonẹna, idibo rẹ Ọghẹnẹ evo ji vwo ebẹnbẹn rẹ omakpokpọ re je nẹrhẹ ofu dje ayen. Emuọvo shechọ vwẹ oma ọkobaro ọvo ro nẹ Brazil rhe re se Mariaa ọke re vwo vwiẹ rọ nẹrhẹ o krun awọ vẹ obohwẹre. Ọ da ta: “Kọke kọke yen emọ isikuru mẹ vwọ reyọ ovwẹ vwọ jehwẹ fikirẹ oma mẹ na. O vwo erharhe edẹ rẹ ayen reyọ vwo se vwe. Me tobọ hirharoku omaẹfẹnẹ vwẹ obọ rẹ ihwo orua mẹ.”
9. Idjerhe vọ yen a vwọ vwẹ ukẹcha kẹ Maria vwọ riẹn nẹ Jihova niro ghanghanre?
9 Die yen vwẹ ukẹcha kẹ Maria? Ọ rhe vwọ dia Oseri ri Jihova nu, iniọvo na da vwẹ ọbọngan kẹ je cha uko vwọ vwẹ ẹro rẹ Jihova vwo no vwo ni oma rọyen. Ọ da ta: “Me da tanẹ mi si edẹ rẹ iniọvo re vwẹ ukẹcha kẹ vwẹ phiyotọ, me cha mrẹ asan vwẹ ọbe mẹ si ayen phiyọọ! Me vwẹ ubiudu mẹ eje vwọ kpẹvwẹ Jihova rọ kẹ vwẹ uvi orua nana.” Iniọvo ri Maria vwẹ ukẹcha kẹ vwọ riẹn nẹ ọyen pha ghanghanre vwẹ ẹro rẹ Ọghẹnẹ.
10. Erhọ yen ebẹnbẹn evo ri kpokpo Meri Magdalini? (Ni ihoho na.)
10 E jẹ a ta ota kpahen oborẹ Jesu vwẹ ukẹcha kẹ ohwo ọfa re se—Meri Magdalini. Ẹwẹn rẹ Idẹbono ighwrẹn soso yehẹ oma rọyen! (Luk 8:2) Ọ sa dianẹ ẹwẹn rẹ Idẹbono na muo vwo ruẹ eka erọnvwọn evo re nẹrhẹ ihwo kẹnoma kẹ. Uvwre rẹ ọke nana rẹ akpọ vwọ laghọ na, oshọ se muo, ji no nẹ o vwo ohwo vuọvo ro vwo ẹguọnọ rọyen rọ cha vwẹ ukẹcha kẹẹ. Ọtiọyena, Jesu da djẹ ẹwẹn rẹ Idẹbono na no oma, ọ da rhe dia odibo rọyen. Ọrhọ yen idjerhe ọfa rẹ Jesu vwọ vwẹ ukẹcha kẹ Meri Magdalini vwọ riẹn nẹ ọyen pha ghanghanre vwẹ ẹro rẹ Ọghẹnẹ?
Idjerhe vọ yen Jesu vwọ vwẹ imuẹro kẹ Meri Magdalini nẹ ọ pha ghanghanre vwẹ ẹro ri Jihova? (Ni ẹkorota 10-11)
11. Idjerhe vọ yen Jesu vwo djephia kẹ Meri Magdalini nẹ ọ pha ghanghanre vwẹ ẹro ri Jihova? (Ni ihoho na.)
11 Jesu vuẹ Meri Magdalini nẹ o nene ọyen vwẹ iruo aghwoghwo rọyen.b Womarẹ ọnana, ọkieje yen ọ vwọ mrẹ erere nẹ oborẹ Jesu yono ihwo efa. Vwẹ ẹdẹ rẹ Jesu vrẹn nẹ ushi na ọ je vwomaphia kẹ. Ọyen ọvo usun rẹ idibo rẹ Jesu ka ta ota kẹ vwẹ ẹdẹ yena. Jesu ji jo nẹ ọ ra vuẹ idibo rọyen nẹ ọyen vrẹn nẹ ushi re. Ọnana ghini djephia nẹ Meri Magdalini pha ghanghanre vwẹ ẹro ri Jihova!—Jọn 20:11-18.
12. Djisẹ oboresorọ Lidia vwọ vwẹ ẹro okueku vwo ni oma rọyen.
12 Ihwo buebun nonẹna je vwẹ ẹro okueku vwo nẹ oma rayen kirobo rẹ Meri Magdalini ruru. Oniọvo aye ọvo re se Lidia ro nẹ Spain rhe tare nẹ tavwen e ki vwiẹ ọyen, oni rọyen jiroro rọ vwọ kparen evun rọyen. Ọke rọ vwọ hẹ emọ, Lidia je karophiyọ oborẹ oni rọyen gbobọnyẹ ji dje ekan. Ọ da ta: “Obo re me ghwa guọnọ vwẹ akpeyeren yen e vwo vwo ẹguọnọ mẹ ji rhiabọreyọ ovwẹ. Mi niro nẹ ọyena cha sa phiaa kidie ọkieje yen oni mẹ vwọ tanẹ mẹvwẹ orharhe ohwo.”
13. Die yen vwẹ ukẹcha kẹ Lidia vwọ riẹn nẹ ọyen pha ghanghanre vwẹ ẹro ri Jihova?
13 Lidia vwọ mrẹ uyota na vughe nu, ẹrhovwo vẹ uyono romobọ kugbe eta vẹ uruemu esiri rẹ iniọvo na dje kẹ cha rọ uko vwọ riẹn nẹ ọyen pha ghanghanre vwẹ ẹro ri Jihova. Ọ da ta: “Ọkieje yen ọshare mẹ vwọ vuẹ vwẹ obo ro vwo ẹguọnọ mẹ te. Nọke ra ruọke yen ọ vwọ karophiyọ ovwẹ kpahan uruemu iyoyovwin mi vwori. Igbeyan mẹ je vuẹ vwẹ ọtiọyen.” Wọ sa vwẹ ẹwẹn roro ohwo ọvo wọ sa vwẹ ukẹcha kẹ vwọ riẹn nẹ ọyen pha ghanghanre vwẹ ẹro ri Jihova?
OBORẸ AVWANRE SE VWO NẸ OMA RẸ AVWANRE KIROBO RẸ JIHOVA RUẸ
14. Mavọ yen 1 Samuẹl 16:7 vwọ vwẹ ukẹcha kẹ avwanre vwọ riẹn ẹro rẹ Jihova vwo nẹ ihwo? (Ni ekpeti na “Diesorọ Jihova Vwọ Vwẹ Ẹro Ọghanghanre Vwo nẹ Ihwo Rọyen?”)
14 Karophiyọ nẹ ọ dia ẹro rẹ akpọ na vwo ni we yen Jihova vwo ni wee. (Se 1 Samuẹl 16:7.) Ọ dia ekroma wẹn, ẹdia ru wọ hepha vwẹ akpeyeren yẹrẹ obo wo yono ẹbe te yen nẹrhẹ Jihova ni we ghanghanree. (Aiz. 55:8, 9) Ukperẹ wọ vwọ reyọ ẹro rẹ akpọ na vwo nẹ ihwo vwo ni oma wẹn, vwẹ ẹro rẹ Jihova vwo ni we vwo nẹ oma wẹn. Wo se se ikuegbe ri Baibol evo ri dje oborẹ Jihova vwẹ ẹro ọghanghanre vwo nẹ ihwo ri nẹ oma rayen kueku, ihwo kerẹ Ilaija, Naomi kugbe Hana. Wo ji se si erọnvwọn evo wo rhiẹromrẹ phiyotọ ri djerephia nẹ Jihova ghini vwo ẹguọnọ wẹn nẹ o ji ni we ghanghanre. Vwọba, wọ sa fuẹrẹn iyovwinreta re ta ota kpahen ra vwọ vwẹ ẹro okueku vwo nẹ oma rẹ ohwo vwẹ ẹbe rẹ ukoko na.c
15. Diesorọ Jihova vwo ni Daniẹl kerẹ ohwo rẹ ‘ivun rọyen vwerhọ gangan’? (Daniẹl 9:23)
15 Mrẹvughe nẹ Jihova ni we ghanghanre fikirẹ evun-ẹfuọn wẹn. Ọke rẹ ọmraro Daniẹl vwọ joma siẹkẹrẹ ikpe 100 re, o vwo ọkiovọ [“oma vwo bro ku,” nw] ofu ko dje. (Dan. 9:20, 21) Idjerhe vọ yen Jihova vwọ vwẹ ọbọngan kẹ? Ọghẹnẹ ji amakashe ọvo re se Gebrẹl bro ra, ra vuẹ nẹ ‘ivun rọyen vwerherọ gangan’ nẹ ọyen ji nyẹrhovwo rọyen. (Se Daniẹl 9:23.) Diesorọ Ọghẹnẹ vwo ni Daniẹl ghanghanre? Fikirẹ uruemu rẹ ọvwata vẹ evun-ẹfuọn rọyen, ọtiọyen ji te iruemu iyoyovwin efa ri rhere. (Izi. 14:14) Jihova sẹro rẹ ikuegbe nana vwevunrẹ Baibol na rere a sa vwọ mrẹ uchebro norhe. (Rom 15:4) Ọtiọyen Jihova je kerhọ kẹ ẹrhovwo wẹn ji ni we ghanghanre fikirẹ ẹguọnọ rẹ obo ri yovwinrin ro rhe we ọtiọyen ji te evun-ẹfuọn wẹn.—Maika 6:8; Hib. 6:10.
16. Die yen sa vwẹ ukẹcha kẹ wẹ vwo ni Jihova kerẹ Ọsẹ ro vwo ẹguọnọ?
16 Ni Jihova kerẹ Ọsẹ ro vwo ẹguọnọ wẹn. Ọ guọnọ vwẹ ukẹcha kẹ wẹ, ọ dia o gbugbon rẹ asan wo de ru chọọ. (Une 130:3; Mat. 7:11; Luk 12:6, 7) Re vwo roro kpahen ọyena vwẹ ukẹcha kẹ ihwo buebun ri nẹ oma rayen kueku re. Kerẹ udje, roro kpahen oniọvo aye ọvo ro nẹ Spain rhe re se Eliana, ikpe buebun yen ọshare rọyen vwọ hanrhọn ekan re, ọnana kọ nẹrhẹ o nẹ oma rọyen kueku nẹ e vwo ẹguọnọ rọyeen. Ọ da ta, “Kọke kọke mi de nẹ oma mẹ kueku, ke me vwẹ ẹwẹn roro nẹ Jihova mu vwe phiyọ igabọ rọyen je vwẹ obọ pẹpẹ ovwẹ nẹ wo jẹ oshọ mu wee.” (Une 28:9) Oniọvo aye ọvo ro nẹ South Africa rhe re se Lauren, da je ta, “Jihova da sa reyọ ufi rẹ ẹguọnọ vwo si vwe te oma, rọ nẹrhẹ me vẹ ọyen vwo uvi rẹ oyenrikugbe vwẹ ikpe nana eje re na, kọ tobọ je reyọ ovwẹ vwo yono ihwo efa, aphro herọọ nẹ o ni vwe ghanghanre.”—Hos. 11:4.
17. Die yen sa nẹrhẹ wo vwo imuẹro nẹ wo vwo aroesiri ri Jihova? (Une rẹ Ejiro 5:12) (Ni uhoho na.)
17 Jẹ o muwẹro nẹ wo vwo aroesiri ri Jihova. (Se Une rẹ Ejiro 5:12.) Devid reyọ aroesiri ri Jihova vwo dje “ekpọfia rode” evwata sa dje rua. Wọ vwọ riẹn nẹ wo vwo aroesiri vẹ obicha ri Jihova na, ọnana sa nẹrhẹ wo jẹ ẹro okueku e vwo nẹ oma wẹn. Mavọ yen wọ sa vwọ riẹn nẹ wo vwo aroesiri ri Jihova? Kirobo ra ta ota kpahan re na, Jihova kẹ avwanre imuẹro yena womarẹ Baibol na. Vwọba, ọ reyọ ekpako na, igbeyan re kẹrẹre, kugbe ihwo efa vwọ karophiyọ avwanre nẹ avwanre pha ghanghanre vwẹ ẹro rọyen. Mavọ yen oma ru we siẹrẹ ihwo da ta eta rẹ ọbọngan tiọyena kẹ wẹ?
A da riẹn nẹ e vwo aroesiri ri Jihova, ọnana sa nẹrhẹ e jẹ ẹro okueku e vwo nẹ oma avwanre (Ni ẹkorota 17)
18. E de jiri uwe, diesorọ o vwo fo wo vwo rhiaboreyọ?
18 Siẹrẹ ihwo ri vughe uwe ri ji vwo ẹguọnọ wẹn da ta omamọ eta kpahen owẹ wọ sian ayeen. Karophiyọ nẹ ọ sa dianẹ Jihova yen reyọ ayen vwọ vwẹ ukẹcha kẹ wẹ vwọ riẹn nẹ wo vwo aroesiri rọyen. Eliana ra ta ota kpahen siẹvure, tare nẹ: “Kẹsiẹna me ke rhọnvwa nẹ ihwo efa ta eta ujiri tiọyena kpahen ovwẹ na. Ọ lọhọ kẹ vwẹ mi vwo rhiabọreyọ ujiri tiọyenaa, jẹ me riẹnre nẹ ọyen oborẹ Jihova guọnọre nẹ mi ru.” Eliana mrẹ erere vwo nẹ ukẹcha rẹ ekpako na vwọ kẹ. Enẹna ọ ga kerẹ ọkobaro ọkieje ọ je wiowian ri Bẹtẹl nẹ uwevwin cha.
19. Die yen sa nẹrhẹ wo vwo imuẹro nẹ wọ pha ghanghanre vwẹ ẹro rẹ Ọghẹnẹ?
19 Jesu karophiyọ avwanre nẹ Ọsẹ rẹ avwanre rọhẹ obodjuvwu nẹ avwanre kuekuu. (Luk 12:24) Ọtiọyena, e se vwo imuẹro nẹ Jihova nẹ avwanre ghanghanre. E jẹ ọnana chọrọ avwanre ẹroo! E jẹ a davwẹngba vwọ vwẹ ukẹcha kẹ ihwo efa vwọ riẹn oborẹ ayen ghanre te vwẹ ẹro ri Jihova!
UNE 139 Mrẹ Oma Wẹn Vwẹ Akpọ Kpokpọ Na
a E wene edẹ evo.
b Uyota nẹ, Meri Magdalini ọvo usun rẹ eya ri nene Jesu. Ayen reyọ ekuakua rẹ ayen vwori vwọ vwẹrote ọdavwẹ ri Jesu vẹ iyinkọn na.—Mat. 27:55, 56; Luk 8:1-3.
c Kerẹ udje, ni uyovwinrota 24 rẹ ọbe rẹ Draw Close to Jehovah, wo ji se ẹkpo ri Baibol vẹ ikuegbe rẹ ihwo rehẹ obotọ rẹ uyovwinrota na “Ẹwẹn Ivivẹ” vwẹ ọbe na Ẹkpo ri Baibol vwọ kẹ Akpeyeren rẹ Inenikristi.