Iyono Vwo nẹ Aroẹmrẹ rẹ Jekọp Mrẹre Ọke ro Che Vwo Ghwu—Ẹbẹre 2

1. Aroẹmrẹ ri Jekọp vọ yen a cha ta ota kpahen vwẹ uyono nana?

EMỌ ri Jekọp gba riariẹ phiyọ vwọ nabọ kerhọ oborẹ ọsẹ rayen cha ta kẹ ayen ọvuọvo. Kirobo ra ta ota kpahen vwẹ uyono rọ wanre na, eta rẹ Jekọp ta kẹ Rubẹn, Simiọn, Livae, kugbe Juda dia oborẹ ayen rhẹro rọyeen—o ji gbe ayen unu mamọ. Ọtiọyena kẹ ayen vwẹ ẹwẹn roro oborẹ Jekọp cha ta kẹ emọ rọyen ẹrenren ri chekọ. E jẹ a mrẹ obo re se yono vwo nẹ eta rọ ta kẹ Zẹbulọn, Isaka, Dan, Gad, Asha, Naftali, Josẹf kugbe Bẹnjamin.a

ZẸBULỌN

2. Aroẹmrẹ vọ yen a mrẹ kpahen Zẹbulọn, kẹ mavọ yen o rugba wan. (Jẹnẹsis 49:13) (Ni ekpeti na.)

² Se Jẹnẹsis 49:13. Jekọp tare nẹ emọ ri Zẹbulọn cha dia orhoma rẹ abadi, vwẹ obohwẹre ọnre rẹ Otọ rẹ Ive na. Ẹgbukpe 200 vwọ wan nu, emọ ri Zẹbulọn da reyọ otọ re ve kẹ ayen na vwọ riuku, rọhẹ uvwre rẹ abadi ri Galili vẹ Mediterranean. Mosis da mraro nẹ: “Ghọghọ E Zẹbulọn, ọke wọ da yan phia.” (Urhi 33:18) Ọ sa dianẹ Zẹbulọn vwọ hẹ uvwre rẹ abadi ivẹ na, ọ cha lọhọ vwọ kẹ o vwo nene irere re kẹrerẹ chueki kugbe. O toro obo rọ wanree, o vwo oboresorọ oma vwọ vwerhen emọ ri Zẹbulọn.

3. Die yen sa vwẹ ukẹcha kẹ avwanre vwo vwo otekẹvwẹ?

³ Die yen e se yono norhe? O vwo oboresorọ oma vwọ vwerhen avwanre, o toro asan ra dia yẹrẹ ẹdia rẹ avwanre hephaa. E se vwo vwo omavwerhovwẹn ọkieje, ofori nẹ obo re vwori da avwanre aro. (Une 16:6; 24:5) Ọkievo oborẹ avwanre vworii yen a tẹnroviẹ, ukperẹ erọnvwọn iyoyovwin rẹ avwanre riavwerhen rayen. Ọtiọyena, vwẹ ẹro abavo vwo ni ẹdia ru wọ hepha.—Gal. 6:4.

ISAKA

4. Aroẹmrẹ vọ yen a mrẹ kpahen Isaka, kẹ mavọ yen o rugba wan? (Jẹnẹsis 49:14, 15) (Ni ekpeti na.)

⁴ Se Jẹnẹsis 49:14, 15. Jekọp jiri Isaka kidie ọgbowian yen o ruẹ, ọ da je reyọ vwo dje ubeku ọgangan rẹ ekẹkẹtẹ—eranvwe ra reyọ vwo mu eghwa ehọhọhọ. Jekọp je tanẹ Isaka che vwo otọ oyoyovwin. Vwo nene eta ri Jekọp na, emọ rẹ Isaka da vwẹ otọ oyoyovwin ro yovwẹn emu vwọ riuku rọ kẹrẹ Urhie ri Jọdan. (Jos. 19:22) Aphro herọọ nẹ, ayen wianre gangan vwọ kọn erọnvwọn je vwẹrote otọ na, ẹkẹvuọvo ayen je wian gangan vwọ vwẹ ukẹcha kẹ ihwo efa. (1 Ivie 4:7, 17) Kerẹ udje, uvwiẹ rẹ Isaka muegbe ayen vwo nene ẹgborho efa re kẹrẹ ayen phi ofovwin, kerẹ ọke rẹ Oguẹdjọ Barak vẹ ọmraro aye Dẹbora vwọ họnre vwọso Sisira, ayen da vwẹ ukẹcha phia.—Iguẹ. 5:15

5. Diesorọ o vwo fo a vwọ dia egbowian?

⁵ Die yen e se yono norhe? Jihova vwẹ ẹro ọghanghanre vwo nẹ owian ọgangan rẹ avwanre wian vwẹ ẹga rọyen kirobo ro ji nẹ ọ rẹ uvwiẹ rẹ Isaka. (Aghwo. 2:24) Kerẹ udje, vwẹ ẹro roro ewian egangan rẹ iniọvo eshare ruẹ vwọ vwẹrote ukoko na. (1 Tim. 3:1) Ọ dia ifovwin ghevweghe yen iniọvo eshare nana phiẹẹ, ẹkẹvuọvo ayen davwẹngba vwọ sẹro ihwo rẹ Ọghẹnẹ vwo nẹ abọ rẹ erọnvwọn ri se miovwin oyerinkugbe rayen vẹ Jihova. (1 Kọr. 5:1, 5; Jud 17-23) Ayen je wian gangan vwo muegbe je vwẹ eta ọbọngan vwọphia ri se phiuduphiyọ iniọvo rẹ ukoko na awọ.—1 Tim. 5:17.

DAN

6. Owian vọ yen a vwọ kẹ uvwiẹ ri Dan? (Jẹnẹsis 49:17, 18) (Ni ekpeti na.)

⁶ Se Jẹnẹsis 49:17, 18. Jekọp reyọ Dan vwo dje ọrọdekọ ro mu ivwighrẹn re rho nọ rọ, kerẹ iyesi rẹ ofovwin kugbe ohwo rọ djẹ. Dan cha dia imuoshọ vwọ kẹ ivwighrẹn rẹ Izrẹl. Ayen vwọ yan kpo Otọ rẹ Ive na, uvwiẹ ri Dan “yen kobuko” je chochọn rẹ ẹgborho na. (Ukeri 10:25) Ọyena owian ọghanghanre, dede nẹ uvwiẹ ri chekọ na mrẹ oborẹ ayen ruẹẹ.

7. Ẹro vọ yen fori nẹ e vwo ni owian rẹ ukoko ra vwọ kẹ avwanre?

⁷ Die yen e se yono norhe? O vwo owian ra vwọ kẹ wẹ nẹ wo ru rẹ wo niri nẹ ohwo vuọvo ni we nẹ obo ru wo ruẹẹ? Ọ sa dianẹ wọ vwẹ ukẹcha phia vwẹ orufon kugbe ẹroevwote rẹ Ọguan Ruvie, vwomakpahotọ vwọ wian vwẹ osikoko vẹ ọghwẹkoko, yẹrẹ vwẹrote owian ọfa. Ọ da dia ọtiọyen, e jiri uwe dẹn! Karophiyọ ọkieje nẹ, Jihova vwo oniso ji nẹ kemu kemu wo ruẹ vwọ kẹ ghanghanre. Ma rho, o ji vwo ọdavwaro kpahen ẹga ru wọ vwọ kẹ, ọ dia kidie nẹ wọ guọnọ ujiri re ihwo efaa, ẹkẹvuọvo wọ guọnọ djephia nẹ wo vwo ẹguọnọ rọyen.—Mat. 6:1-4.

GAD

8. Die nẹrhẹ ọ lọhọ kẹ ivwighrẹn ayen vwọ kpare ofovwin bru uvwiẹ ri Gad ra vwẹ Otọ rẹ Ive na? (Jẹnẹsis 49:19) (Ni ekpeti na.)

⁸ Se Jẹnẹsis 49:19. Jekọp mraro rọyen nẹ igborhugborho che gborho Gad. Ikpe ujorin ivẹ vwọ wan nu, uvwiẹ ri Gad da vwẹ otọ rọhẹ ẹbẹre ọnre nẹcha rẹ Urhie ri Jọdan vwọ riuku—otọ rọhẹ ughwru rẹ ivwighrẹn rayen. Ẹbẹre nana ayen hepha na nẹrhẹ ọ lọhọ vwọ kẹ ivwighrẹn rayen, ayen vwọ kpare ofovwin bru ayen ra. Dedena, uvwiẹ ri Gad guọnọ etiyin dia kidie ọnana asan rẹ eranvwe rayen da sa mrẹ ẹbe re pha wọnwọnwọn re. (Ukeri 32:1, 5) Aphro herọọ, uvwiẹ ri Gad eyen ihwo ri fiudugberẹ. Vwọ vrẹ ọyena, ayen vwẹroso Jihova nẹ ọ cha vwẹ ukẹcha kẹ ayen vwo phi igborhugborho na kparobọ rere ayen sa vwọ riuku rẹ otọ rẹ Ọghẹnẹ vwọ kẹ ayen na. Ayen tobọ ji ituofovwin rayen ikpe buebun ra vwẹ ukẹcha kẹ ivwiẹ efa rere ayen se vwo phi ẹbẹre ri chekọ rẹ Otọ rẹ Ive na rehẹ ẹbẹre ọnre shera ri Jọdan na kparobọ. (Ukeri 32:16-19) Ayen vwẹroso Jihova nẹ ọ cha vwẹrote eya vẹ emọ rayen ọke rẹ eshare nana vwọ yanran nu. Jihova bruba kẹ ayen fikirẹ uduefiogbere vẹ omaevwoze rayen.—Jos. 22:1-4.

9. A da vwẹroso Jihova, erhiẹn vọ yen avwanre che bru?

⁹ Die yen e se yono norhe? Rere a sa vwọ vwẹ ẹga kẹ Jihova vwẹ ọke ebẹnbẹn, o fori a vwọ vwẹrosuọ ọkieje. (Une 37:3) Ihwo buebun djephia nẹ ayen vwẹroso Jihova womarẹ ayen vwọ vwẹ oma vwo ze vwo biẹcha iruo ebanbọn, ga vwẹ asan ra da ma guọnọ ukẹcha yẹrẹ vwẹrote ewian efa. Ayen ruẹ ọtiọyen kidie ayen vwẹroso Jihova nẹ ọ cha vwẹrote ayen ọkieje.—Une 23:1.

ASHA

10. Die yen Asha rhọnvwe ruu? (Jẹnẹsis 49:20) (Ni ekpeti na.)

¹⁰ Se Jẹnẹsis 49:20. Jekọp mraro nẹ uvwiẹ rẹ Asha che fe mamọ, ọnana ghwa obo re phiare dẹn. Otọ ro yovwẹn emu jehẹ ọvo usun rẹ uku ro te uvwiẹ rẹ Asha obọ vwevunrẹ Izrẹl eje. (Urhi 33:24) Otọ na vẹ Abadi ri Mediterranean ji te unuerhuru rẹ Fonisha ri Saidọn gba hẹ ughwru. Ẹkẹvuọvo, uvwiẹ rẹ Asha rhọnvwe djẹ ihwo ri Kenan nẹ otọ naa. (Iguẹ. 1:31, 32) Ọ sa dianẹ orharhe rẹ uruemu rẹ ihwo ri Kenan kugbe efe rẹ Asha yen nẹrhẹ uvwiẹ na rhe vwo oruru rẹ ẹga rẹ uyotaa. Ọke rẹ Oguẹdjọ Barak vwọ nokpẹn rẹ ukẹcha mie Izrẹl nẹ ayen nene ọyen họnre vwọso ituofovwin ri Kenan, Asha rhọnvwe vwomaba ayeen. Fikirẹ ọnana, uvwiẹ na rha mrẹ igbevwunu rẹ Jihova ru vwọ kẹ ihwo rẹ Izrẹl vwo phi ivwighrẹn rayen kparobọ ‘vwẹ orhoma rẹ urhie ri Mẹgiddoo.’ (Iguẹ. 5:19-21) Oma vo Asha dẹn ro vwo nyo une rẹ ophikparobọ ẹwẹn ọfuanfon na mu Barak vẹ Dẹbora vwọ so, ayen vwọ reyọ vwọ jẹ ọdẹ nẹ: “Asha tidia gbiẹi vwẹ obọ erhuru re urhie.”—Iguẹ. 5:17.

11. Diesorọ a vwọ vwẹ ẹro abavo vwo ni ekuakua rẹ akpeyeren?

¹¹ Die yen e se yono norhe? Avwanre guọnọ vwẹ obo ri me yovwin vwọ kẹ Jihova. E se vwo ru ọtiọyen, o fori nẹ a sen ẹro akpọ nana vwo nẹ oyovwe vẹ ekuakua rẹ akpeyeren. (Isẹ 18:11) O fori nẹ a vwẹ ẹro abavo vwo nẹ igho. (Aghwo. 7:12; Hib. 13:5) E jẹ a vwẹ uphẹn kẹ ẹvwọtua rẹ ekuakua rẹ akpeyeren nẹ o gbowọphiyọ ẹga rẹ avwanre vwọ kẹ Ọghẹnẹẹ. Ukperẹ ọtiọyen, e jẹ a davwẹngba vwọ vwẹ ọke vẹ ẹgba rẹ avwanre enẹna vwọ kẹ Jihova, ra vwọ riẹn nẹ uvi rẹ akpeyeren vẹ ofuvwegbe hẹ obaro hẹrhẹ avwanre.—Une 4:8.

NAFTALI

12. Idjerhe vọ yen aroẹmrẹ ra mrẹ kpahen Naftali vwo rugba? (Jẹnẹsis 49:21) (Ni ekpeti na.)

¹² Se Jẹnẹsis 49:21. “Eta rẹ avwerhen” rẹ Jekọp djunute na se mudiaphiyọ oborẹ Jesu ta ota wan ọke ro vwo ruiruo rẹ aghwoghwo rọyen. Jesu, ra riẹn phiyọ ohwo rọ tẹn ona rẹ uyono ghwọrọ ọke mamọ vwẹ Kapanọm rọ dia ekogho rẹ uvwiẹ ri Naftali, kọyensorọ re vwo se Kapanọm “orere rẹ obọ rọyen.” (Mat. 4:13; 9:1; Jọn 7:46) Vwọ kpahen Jesu, Aizaya mraro nẹ ihwo ri Zẹbulọn kugbe Naftali cha mrẹ “urhukpẹ rode.” (Aiz. 9:1, 2) Womarẹ obo ro yono ihwo, Jesu da rhe dia “urhukpẹ rẹ uyota na rọ vwẹ elo kẹ koka koka rẹ ihwo.”—Jọn 1:9.

13. Mavọ yen a sa vwọ davwẹngba vwọ ta eta re vwerhen Jihova oma?

¹³ Die yen e se yono norhe? Obo ra ta kugbe obo re sun ota wan ghanre vwọ kẹ Jihova. Mavọ yen a sa vwọ ta “eta rẹ avwerhen” re vwerhen Jihova oma? Ọyen ra vwọ ta uyota. (Une 15:1, 2) Avwanre sa vwẹ eta rẹ avwanre bọn ihwo efa gan womarẹ a vwọ fobọ jiri ayen je kẹnoma kẹ uruemu ra vwọ reyọ ihwo vwo guẹdjọ ji brenu kpahen ayen. (Ẹfe. 4:29) E ji se bru ẹkẹn kẹ oma ra vwọ tẹn ona rẹ obo ra tuẹn otaẹtakuẹgbe phiyọ rọ sa nẹrhẹ e soseri.

JOSẸF

14. Djisẹ rẹ oborẹ aroẹmrẹ ro shekpahen Josẹf rugba wan. (Jẹnẹsis 49:22, 26) (Ni ekpeti na.)

¹⁴ Se Jẹnẹsis 49:22, 26. Aphro herọọ nẹ, oma ri Josẹf vwerhen Jekọp mamọ—ọyen ohwo ra “sanere vwo nẹ ohri rẹ iniọvo rọyen.” Jekọp sere “oghọn rẹ urhe rọ mọ emamọ.” Jekọp komobọ yen urhe na, Josẹf ke rha hẹ oghọn rọyen. Josẹf yen ọmọkpako rẹ aye ri Jekọp re se Reshẹl. Jekọp mraro nẹ Josẹf cha reyọ ẹkẹn ivẹ rẹ uku rọ va Rubẹn abọ—rọ dia ọmọkpako ri Jekọp rẹ aye rọyen Leah vwiẹ vwọ kẹ. (Jẹn. 48:5, 6; 1 Ikun 5:1, 2) Vwẹ orugba rẹ aroẹmrẹ yena, emọ ri Josẹf ivẹ Ifrem kugbe Manasẹ da riuku rẹ etọ ivẹ sansan, kidie ayen ivwiẹ ivẹ. —Jẹn. 49:25; Jos. 14:4.

15. Die yen Josẹf ruru ọke re vwo shenyẹ?

¹⁵ Jekọp je tanẹ ihwo re sa umurhabọ “sa [Josẹf], ayen ji vwo utuoma kpahọn.” (Jẹn. 49:23) Enana yen iniọvo rọyen re rioma kpahọn, ri shenyẹ rọ nẹrhẹ ọ rioja gangan. Dedena, Josẹf muophu kpahen iniọvo rọyen yẹrẹ Jihovaa. Kirobo rẹ Jekọp tare: “Umurhabọ [ri Josẹf] jehẹ asan rọyen, abọ rọyen ganre, e je kpata.” (Jẹn. 49:24) Josẹf vwẹroso Jihova ọke rọ vwọ hẹ ebẹnbẹn, ọ dia o di vwo ghovwo iniọvo rọyen ọvoo, o ji dje uruemu esiri kẹ ayen. (Jẹn. 47:11, 12) Josẹf vwẹ uphẹn kẹ edavwini ri tere oma nẹ i ru ọyen phiyọ omamọ rẹ ohwo. (Une 105:17-19) Fikirẹ ọtiọyena, Jihova da reyọ vwo ru erọnvwọn ride.

16. Mavọ yen a sa vwọ vwẹrokere Josẹf siẹrẹ e de hirharoku edavwini?

¹⁶ Die yen e se yono norhe? E jẹ a vwẹ uphẹn kẹ edavwini nẹ i si avwanre sheri kẹ Jihova vẹ iniọvo rẹ avwanree. Karophiyọ nẹ Jihova sa vwẹ uphẹn kẹ edavwini nẹ e dia uyono vwọ kẹ avwanre. (Hib. 12:7, eta rehẹ obotọ.) Uyono nana sa nẹrhẹ e vwo ji ru iruemu rẹ Onenikristi avwanre yovwinphiyọ, kerẹ arodọnvwẹ vẹ evwoghovwo. (Hib. 12:11) Jihova cha hwosa kẹ avwanre fikirẹ akoechiro rẹ avwanre kirobo ro ru vwọ kẹ Josẹf.

BẸNJAMIN

17. Mavọ yen aroẹmrẹ ra mrẹ kpahen Bẹnjamin vwo rugba? (Jẹnẹsis 49:27) (Ni ekpeti na.)

¹⁷ Se Jẹnẹsis 49:27. Jekọp mraro nẹ uvwiẹ ri Bẹnjamin che vwo ẹgba rẹ ohọnre kerẹ iwofu. (Iguẹ. 20:15, 16; 1 Ikun 12:2) Vwẹ “urhiọke” yẹrẹ ọtonphiyọ rẹ uvie rẹ Izrẹl, yen a vwọ vwẹ Sọl vwo mu, rọ dia ovie rẹsosuọ ro nẹ uvwiẹ ri Bẹnjamin rhe. O djerephia nẹ ọyen ọgba-ohọnre ọke ro vwo fiudugberi nene ihwo ri Filistia họnre. (1 Sam. 9:15-17, 21) Vwẹ “ovwọnvwọn” yẹrẹ oba rẹ usuon yena, Aye Ovie Ẹsta kugbe Modekai rọhẹ ẹdia rode, ri nẹ uvwiẹ ri Bẹnjamin rhe de sivwin ihwo rẹ Izrẹl nẹ abọ rẹ ughwu vwẹ otọ rẹ Usuon ri Pẹsha.—Ẹsta 2:5-7; 8:3; 10:3.

18. Mavọ yen a sa vwọ vwẹrokere evun-ẹfuọn rẹ uvwiẹ ri Bẹnjamin vwẹ ọrhuẹrẹphiyotọ ri Jihova?

¹⁸ Die yen e se yono norhe? Aphro herọọ nẹ, oma vwerhen uvwiẹ ri Bẹnjamin ayen vwọ mrẹ ohwo ọvo ro nẹ uvwiẹ rayen rhe rọ rhe dia ovie kirobo ra mraro rọyen. Ẹkẹvuọvo, ọke rẹ Jihova vwọ reyọ uvie na vwọ kẹ Devid ro nẹ uvwiẹ ri Juda rhe, uvwiẹ ri Bẹnjamin ji bicha. (2 Sam. 3:17-19) Ikpe buebun vwọ wan nu, rẹ uvwiẹ ri chekọ na vwo gbevwọso, uvwiẹ ri Bẹnjamin da fuevun tinkamu Juda kugbe ovie rẹ Jihova vwo mu na. (1 Ivie 11:31, 32; 12:19, 21) E jẹ avwanre je fuevun bicha ihwo rẹ Jihova vwo mu nẹ i sun ihwo rọyen nonẹna.—1 Tẹsa. 5:12.

19. Mavọ yen a sa vwọ mrẹ erere vwo nẹ aroẹmrẹ ri Jekọp rhe?

¹⁹ A sa mrẹ erere vwo nẹ aroẹmrẹ ri Jekọp rhe. A da fuẹrẹn obo ri rugba wan, ọnana sa nẹrhẹ ẹroẹvwọsuọ avwanre kpahen aroẹmrẹ efa rehẹ Baibol na ganphiyọ. Ebruba ro te emọ ri Jekọp obọ nẹrhẹ avwanre nabọ vwo ẹruọ rẹ obo re se ru oma vwọ vwerhen Jihova.