Ovwan Rhẹrẹ Ọkieje We jẹ Ọdavwini e She Ruọ

1-2. (a) Orhọesio vọ yen Jesu vwọ kẹ idibo rọyen? (b) Die yen nẹrhẹ idibo ri Jesu djẹ jovwo? (Ni ihoho na.)

“VWỌRẸ uyota, ẹwẹn na guọnọre, ẹkẹvuọvo ugboma na vwiẹrẹre.”a (Mt 26:41b) Vẹ eta yena, Jesu djerephia nẹ o vwo ẹruọ rẹ ẹdia rẹ avwanre hepha kerẹ ihwo re gbaree. Jesu ji si avwanre orhọ womarẹ eta rọyen na nẹ: Ovwan vwẹrosua omarẹ ovwan ganọọ. Vwẹ inọke evo tavwen Jesu ke ta eta yena, idibo na fiudugberi vuẹ nẹ o vwo ọke vuọvo ayen cha vwọ yan jovwoo. (Mt 26:35) Oborẹ ayen vwo vwẹ ẹwẹn na shephiyọ. Ẹkẹvuọvo, ayen rha riẹn nẹ ayen de hirharoku okeke ọgangan, o che kri ovwiẹrẹ ke ro ayen omaa. Ọtiọyena, Jesu de si ayen orhọ: “Ovwan rha rhẹrẹ rere ovwan je nẹrhovwo ọkieje, rere ovwan vwo jẹ ọdavwini ẹruọ.”—Mt 26:41a.

² Ọ da ohwo mamọ nẹ, idibo na rha sa rhẹrẹẹ. Ọke re vwo mu Jesu, idibo na tinka muo gbanẹ oshọ nẹrhẹ ayen djẹ jovwo? Fikirẹ oshọ, idibo na rhe se ru nene oborẹ ayen taree, ayen da djẹ jovwo.—Mt 26:56.

3. (a) A sa vwọ fuevun kẹ Jihova, diesorọ o vwo fo a vwọ kẹnoma kẹ uruemu ra vwọ vwẹroso oma gan nọ? (b) Die yen a cha ta ota kpahen vwẹ uyono nana?

³ E jẹ avwanre vwẹroso oma rẹ avwanre gan nọ nẹ ọkieje yen e che vwo ru obo ri yovwinrii. Ọyen uyota nẹ, avwanre guọnọ ru emu vuọvo rọ cha nẹrhẹ ivun miovwo Jihovaa. Dedena, kidie avwanre ihwo re gbaree ọ ghwọrọ ọke e ki ruẹ obo re chọree. (Ro 5:12; 7:21-23) E rhe nomasoo, a sa mrẹ oma rẹ avwanre vwẹ ẹdia re rhẹro rọyeen rọ sa nẹrhẹ e she ro ọdavwini re vwo ru obo re brare. Ra sa vwọ fuevun kẹ Jihova vẹ Ọmọ rọyen, ofori nẹ e nene orhọesio ri Jesu rọ tare nẹ a rhẹrẹ rere e vwo jẹ ọdavwini e she ruọ. Uyono nana cha cha avwanre uko vwo ru ọtiọyen. E jẹ a ka ta ota kpahen ẹdia sansan ra da guọnọ nẹ a rhẹrẹ. A je cha ta ota kpahen obo ra sa vwọ sẹro rẹ oma rẹ avwanre vrabọ rẹ ọdavwini. Ukuotọ rọyen, ka je cha ta ota kpahen obo ra sa vwọ rhẹrẹ ọkieje.

RIẸN ASAN RU WỌ DA VWIẸRẸ

4-5. Diesorọ ọ vwọ ghanre a vwọ sẹro rẹ oma rẹ avwanre vwo nẹ imwemwu re ni fiemuu?

⁴ Imwemwu re ni fiemuu se miovwo oyerinkugbe avwanre vẹ Jihova. E je sa nẹrhẹ avwanre ru imwemwu egangan.

⁵ Avwanre eje hirharokuẹ ọdavwini re vwo ru umwemwu. Ẹkẹvuọvo, avwanre ohwo ọvuọvo vwo asan avwanre da vwiẹrẹ, owenẹ e vwo ru umwemwu ọgangan, vwobọ vwẹ iruemu ri jẹfuọn, yẹrẹ vwo iroro rẹ akpọ nana. Kerẹ udje, ọ sa dianẹ ohwo ọvo họnra vwọsua urhurusivwe ro vwo gbe ọfanrhiẹn. Ọfa nene iruemu ri jẹfuọn muabọ, kerẹ e vwo duẹ omobọ rẹ ohwo yẹrẹ nẹ ihoho rẹ ihwo re banphiyọ. Ọ je sa dianẹ ọfa davwẹngba rọ vwọ kẹnoma kẹ ophu ọgangan, omaephuo, siomauko ro vwo ru obo ri yovwinri fikirẹ oshọ yẹrẹ iruemu efa. Vwo nene obo ri Jems tare, “urhurusivwe romobọ yen siẹ ohwo je riẹriẹ rua ọdavwini.”—Jem 1:14.

6. Die yen ofori nẹ a riẹn kpahen oma rẹ avwanre?

⁶ Wọ riẹn asan ru wọ da vwiẹrẹ re sa nẹrhẹ wo she ro ọdavwini? Erere vuọvo che te avwanre obọ siẹre a da phiẹn oma avwanre nẹ e vwo ovwiẹrẹ vuọvoo yẹrẹ tanẹ avwanre gan vrẹ ohwo ro se she ro umwemwu. (1Jọ 1:8) Karophiyọ obo ri Pọl tare nẹ, ihwo “ri tedje vwọrẹ ẹwẹn” se she ro ọdavwini ọ da dianẹ ayen rhẹrẹ ree. (Ga 6:1) Ofori nẹ a ta uyota kẹ oma rẹ avwanre je riẹn asan sansan rẹ avwanre da vwiẹrẹ.—2Kọ 13:5.

7. Die yen ofori nẹ avwanre nabọ vwo oniso rọyen? Djudje rọyen.

⁷ Die yen ofori nẹ e ru siẹrẹ a da riẹn asan sansan re sa nẹrhẹ avwanre she ro ọdavwini? Ofori nẹ a davwẹngba rẹ avwanre eje a vwọ sen edavwini tiọyena! Re vwo ru udje rọyen, vwẹ ọke rẹ awanre asan rọ ma phẹrẹ ẹ ruọ yen anurhoro rẹ orere na. Ọtiọyena, ka ghwa isodje buebun phiyọ anurhoro na rere ayen vwọ rhẹrẹ. Vwẹ idjerhe vuọvo na, ofori nẹ a nabọ vwo oniso rẹ asan avwanre da vwiẹrẹ rere a sa vwọ sen ọdavwini.—1Kọ 9:27.

OBORẸ A SA VWỌ SEN ỌDAVWINI

8-9. Die yen eghene ọshare re djisẹ rọyen vwẹ Isẹ uyovwin 7 rhe se ru vwọ kẹnoma kẹ umwemwu ọgangan? (Isẹ 7:8, 9, 13, 14, 21)

⁸ Mavọ yen avwanre sa vwọ sen ọdavwini? Roro kpahen obo re se yono vwo nẹ obo re phia kẹ eghene ọshare re djunute vwẹ Isẹ uyovwin 7. O nene igberadja rẹ aye na gbe ọfanrhiẹn. Owọ 22 vuẹ avwanre nẹ “siẹvuọvo” eghene ọshare na ko ghwe vrẹn nene. Ẹkẹvuọvo, kirobo rẹ ẹkpo ri Baibol rehẹ obenu djere, ọ jowọ sansan re chọre tavwen a ka rhe mrẹ ọnana, ememerha na o de rhi she ro umwemwu.

⁹ Die yen nẹrhẹ eghene oshare na she ro umwemwu? Ọ ka wan “urhuvwu na vwẹ akakọ rẹ uwevwi rẹ [igberadja na]” vwẹ ovwọnvwọn. Ọyena vwọ wan nu, ọ da vwẹriẹ idjerhe rẹ uwevwin rẹ aye na. (Se Isẹ 7:8, 9.) Ọke rọ vwọ mrẹ aye na, ukpe rọ vwọ yan jovwo ko no. Ọ da fiọnfiọn unu je kerhọ ọke rọ vwọ ta ota kpahan izobo rẹ ufuoma ro zeri, ọ sa dianẹ aye na ru ọnana vẹ ẹwẹn rọ vwọ nẹrhẹ eghene ọshare na roro nẹ ọyen dia orharhe rẹ ohwoo. (Se Isẹ 7:13, 14, 21.) Ọ da dianẹ eghene ọshare na kẹnoma kẹ owọẹjẹ re chọre re djunute vwẹ obenu na, ọ rha sa sẹro rẹ oma rọyen vrabọ rẹ edavwini rọ nẹrhẹ o she ro umwemwu na.

10. Mavọ yen ohwo se vwo ru obo re chọre kerẹ eghene ọshare re djunute na?

¹⁰ Ikuegbe ri Solomọn na dje obo re sa phia kẹ kohwo kohwo rọ vwẹ ẹga kẹ Jihova. O se ru umwemwu ọgangan ji roro nẹ erọnvwọn eje phiare “siẹvuọvo.” Yẹrẹ ọ sa tanẹ, “Me ghwa mrẹ oma mẹ vwẹ ẹdia rẹ irhevwa, ki mi ghwe she ruọ.” Ẹkẹvuọvo, ọ da frẹkotọ roro kpahen obo re ghene phia na, ọ sa rhe mrẹvughe nẹ o vwo ẹdia sansan rọ da jowọ re chọre rọ nẹrhẹ o she ro umwemwu na. Owọẹjẹ sansan nana se churobo si erharhe rẹ igbeyan, intanẹti, erọnvwọn ra vwọ diotọ yẹrẹ asan rọ ra ro fo kẹ Inenikristii. Ọ je sa dianẹ ọ dobọ rẹ ẹrhovwo ẹnẹ ji, o rhe se Baibol naa, kpo emẹvwa yẹrẹ vwobọ vwẹ iruo rẹ aghwoghwo naa. Kerẹ eghene ọshare re djunute vwẹ ọbe rẹ Isẹ na, ọ sa dianẹ ọ dia ẹsiẹvuọvo yen o she ro umwemwu naa.

11. Die yen a cha kẹnoma kẹ e vwo jẹ umwemwu e she ruọ?

¹¹ Die yen e se yono norhe? Ọ dia umwemwu na ọvo yen a cha kẹnoma kẹẹ, ẹkẹvuọvo o ji fo nẹ a kẹnoma kẹ owọẹjẹ sansan ri se si ohwo ro umwemwu. Solomọn dje ẹkpo nana phia ro vwo gbikun rẹ eghene ọshare na vẹ igberadja aye na nu. Rọ vwọ ta ota kpahan aye na, ọ da ta: “Wo beghe rua idjerhe rọye-e.” (Isẹ 7:25) Ọ je ta kpahọn nẹ: “Jẹ idjerhe wẹn tephe kẹ; wo siẹ kẹrẹ anurhoro rẹ uwevwi rọye-e.” (Isẹ 5:3, 8) Ọtiọyena, avwanre sa sẹro rẹ oma rẹ avwanre vwo nẹ umwemwu ọkieje womarẹ a vwọ kẹnoma kẹ kẹdia kẹdia rọ sa nẹrhẹ e she ruọ.b Enana se churobọ si a vwọ kẹnoma kẹ erọnvwọn yẹrẹ irueru evo re ghwa bra ke Inenikristii jẹ e rhe nomasoo e sa nẹrhẹ avwanre she ro ọdavwini.—Mt 5:29, 30.

12. Orhiẹn vọ yen Job bruru, kẹ mavọ yen ọ vwẹ ukẹcha kẹ vwọ vrabọ rẹ ọdavwini? (Job 31:1)

¹² A sa vwọ kẹnoma kẹ kẹdia kẹdia re cha nẹrhẹ e she ro umwemwu, ofori nẹ e bru uvi rẹ orhiẹn. Ọyehẹ obo ri Job ruru. Ọ “vẹ ẹro [rọyen] re ọphọ” nẹ ọyen cha nama ni eya efa vẹ ẹwẹn rọ vẹ ayen vwọ vwerhẹẹn. (Se Job 31:1.) Orhiẹn yena ro bruru na nẹrhẹ ọ kẹnoma kẹ igberadja egbe. E ji se brorhiẹn ra vwọ kẹnoma kẹ kemu kemu rọ cha nẹrhẹ avwanre she ro ọdavwini.

13. Diesorọ e vwo sun iroro rẹ avwanre? (Ni ihoho na.)

¹³ O ji fo re vwo sun iroro rẹ avwanre. (Ey 20:17) Ihwo evo roro nẹ urhurusivwe re vwo ru obo re chọre da kọn ro ohwo ẹwẹn jẹ e ruroo, ọ dia obo re braree. Ẹkẹvuọvo iroro ọtiọyena chọre. Ohwo de roro kpahan urhurusivwe ro forii ọkieje, owenvwe ro vwo ruo kọ ganphiyọ. Ọnana kọ nẹrhẹ ọ bẹn rọ vwọ sen ọdavwini. Vwọrẹ uyota, o vwo ọke evo rẹ erharhe iroro vwọ kọn ro ẹwẹn rẹ avwanre. Emu ọtiọyen da phia, ọyen obo re ghanre ra vwọ sen erhare iroro na kpakpata je reyọ omamọ rẹ iroro vwo wene ayen. E de ru ọtiọyen, a rha cha vwẹ uphẹn kẹ erhare iroro rere i hirhiephiyọ urhurusivwe ọgangan rọ bẹn ẹsiọn rọ je sa nẹrhẹ e she ro umwemwu ọgangan.—Fil 4:8; Kọl 3:2; Jem 1:13-15.

14. Die ọfa yen sa vwẹ ukẹcha kẹ avwanre vwọ vrabọ rẹ odavwini?

¹⁴ Die ọfa yen e se ru vwọ vrabọ rẹ ọdavwini? Ofori nẹ e vwo imuẹro nẹ avwanre de nene irhi ri Jihova a cha mrẹ erere ọkieje. Ọkiọvo ọ sa bẹn e vwo sun iroro kugbe urhurusivwe avwanre vwo nene oborẹ Jihova guọnọre, ẹkẹvuọvo e de ru ọtiọyen a mrẹ vwo dje aghọghọ rọyeen.

15. Siẹrẹ e de vwo urhurusivwe ro fori, mavọ yen ọ sa vwọ cha avwanre uko vwọ vrabọ rẹ edavwini?

¹⁵ A guọnọre nẹ e vwo urhurusivwe ro fori. Siẹrẹ avwanre de “tuoma rẹ umwemwu, guọnọ emu esiri,” ọnana kọ cha nẹrhẹ owenvwe rẹ avwanre vwo ru obo ri yovwirin ganphiyọ je kẹnoma kẹ ẹdia sansan re sa nẹrhẹ avwanre she ro umwemwu. (Emọ 5:15) Urhurusivwe ro fori je cha nẹrhẹ e mudia gan siẹrẹ e de hirharoku ẹdia rẹ irhevwa rẹ avwanre rhẹro rọyeen yẹrẹ cha sa kẹnoma kẹẹ.

16. Mavọ yen ewian rẹ ukoko na sa vwọ cha avwanre uko vwọ vrabọ rẹ ọdavwini? (Ni ihoho na.)

¹⁶ Mavọ yen e se vwo vwo urhurusivwe ro fori? Ọyen e vwo muomaphiyọ ewian rẹ ukoko na. Siẹrẹ e de kpo uyono ji vwobọ vwẹ iruo rẹ aghwoghwo na, owenvwe rẹ avwanre vwo ru obo re vwerhen Jihova oma kọ ganphiyọ. Ọtiọyena, kọ bẹn re vwo ru obo re chọre. (Mt 28:19, 20; Hib 10:24, 25) Avwanre de se, yono ji roro kokodo kpahan obo re seri, ẹguọnọ rẹ avwanre kpahen obo ri yovwirin kọ ganphiyọ je nẹrhẹ e vwo utuoma kpahen obo re brare. (Jos 1:8; Un 1:2, 3; 119:97, 101) Karophiyọ obo ri Jesu vuẹ idibo rọyen: ‘Ovwan nẹrhovwo ọkieje, rere ovwan vwo jẹ ọdavwini ẹruọ.’ (Mt 26:41) Siẹrẹ avwanre da ghwọrọ ọke vwọ nẹrhovwo rhe Ọsẹ avwanre rọhẹ odjuvwu, jẹ e rhie uphẹn phiyọ rọ vwọ cha avwanre uko, ọnana kọ nẹrhẹ owenvwe re vwo ru obo re vwerhọn oma ganphiyọ.—Jem 4:8.

RHẸRẸ ỌKIEJE

17. Ovwiẹrẹ vọ yen Pita nene muabọ ọke grongron?

¹⁷ Ọkievo, e se phi ovwiẹrẹ avwanre evo kparobọ karekare. Jẹ, e ji se nene efa muabọ ọke grongron. Roro kpahen udje rẹ ọyinkọn Pita. Ọshọ yen nẹrhẹ ọ sen Jesu abọ erha soso. (Mt 26:69-75) Ọke ro vwo fiudugberi soseri vwẹ obaro rẹ Sanhẹdrin na, ọ sa dianẹ Pita rorori nẹ ọyen phi oshọ rọyen na kparobọ re. (Iru 5:27-29) Ẹkẹvuọvo, ikpe evo vwọ wan nu, ọ vẹ Inenikristi re dia ihwo ri Juu rha re emu kuẹgbee kidie ọ “djoshọ rẹ otu re yanvwere na.” (Ga 2:11, 12) Ovwiẹrẹ ri Pita na rhoma rhivwin rhe. Ọ sa dianẹ o ji rhi phi ovwiẹrẹ na kparobọ karekaree.

18. Die yen sa phia kpahen ovwiẹrẹ evo re niri nẹ e phi kparobọ re?

¹⁸ A je sa mrẹ oma rẹ avwanre vwẹ ẹdia rọ họhọ ọ ri Pita na. Vwẹ idjerhe vọ? Ovwiẹrẹ ọvo re rorori nẹ e phi kparobọ vwẹ obuko re sa rhoma dia ọdavwini kẹ avwanre. Kerẹ udje, oniọvo ọshare ọvo da ta: “Me dobọ rẹ ughe ihoho rẹ ihwo re banphiyọ ji ẹgbukpe ihwe soso vẹ imuẹro nẹ mi phi obẹnbẹn mẹ na kparobọ re. Ẹkẹvuọvo, obẹnbẹn mẹ na pha kerẹ eranvwe ro muoshọ ro sioma nu rọ hẹrhẹ ohwo ro che mu rọ.” Ọ vwerhen oma nẹ ofu nama dje oniọvo naa, ọ je dobọ jii. Ọ rhe mrẹvughe nẹ ọkieje yen ọ cha vwọ davwẹngba vwọ họnre vwọso urhurusivwe nana, ọkiọvo o che nene muabọ vwẹ akpeyeren rọyen eje vwẹ akpọ umwemwu nana. Womarẹ ukẹcha rẹ aye rọyen kugbe ekpako rẹ ukoko na, ọ da rhe jowọ sansan rọ vwọ kẹnoma kẹ ihoho rẹ ihwo re banphiyọ.

19. Die yen e se ru siẹrẹ e de vwo ovwiẹrẹ ọvo re nene muabọ ọke grongron cha re?

¹⁹ Die yen e se ru avwanre vwo jẹ umwemwu e she ruọ fikirẹ ovwiẹrẹ re nene muabọ ọke grongron re? Ọyen re vwo ruẹ nene obo ri Jesu tare: “Ovwan rha rhẹrẹ.” Ọke wọ da tobọ no nẹ wọ ganre dede, davwẹngba ọkieje vwọ kẹnoma kẹ ẹdia re sa nẹrhẹ wo she ro ọdavwini. (1Kọ 10:12) Vwẹ ọkieje vwọ vwanriẹ erọnvwọn re vwẹ ukẹcha kẹ wẹ obuko re vwo phi ovwiẹrẹ na kparobọ. Isẹ 28:14 tare nẹ: “Ebruba kẹ ohwo rọ djẹ ọshọ rẹ Ọrovwohwo kọke kọke.”—2Pi 3:14.

ERERE RA CHA MRẸ SIẸRẸ A DA RHẸRẸ ỌKIEJE

20-21. (a) Erere vọ yen a cha mrẹ a da sen edavwini? (b) Die yen Jihova che ru kẹ avwanre sierẹ e de ru ẹkẹn ro te avwanre? (2 Kọrẹnt 4:7)

²⁰ Imuẹro herọ nẹ a da davwẹngba avwanre eje vwọ vrabọ rẹ ọdavwini, erhuvwu no cha. Omavwerhovwẹn ra mrẹ siẹrẹ e de yeren akpọ nene iwan ri Jihova vrẹ ‘avwerhen rẹ ọmọke’ rẹ umwemwu ghwa cha. (Hib 11:25; Un 19:8) Ọtiọyen ọ hepha kidie a ma avwanre rere e vwo yeren akpo nene idjerhe rọyen. (Jẹ 1:27) Ọtiọyena, ke che vwo ẹwẹn obrorhiẹn rọ fonro je nẹrhẹ e vwo arho ri bẹdẹ.—1Ti 6:12; 2Ti 1:3; Jud 20, 21.

²¹ Vworẹ uyota, “ugboma na vwiẹrẹre.” Jẹ, ọ dia ọyen o vwo mudiaphiyọ nẹ e che se ru emu vuọvo kpahen ovwiẹrẹ rẹ avwanree. Jihova muegbe rọ vwọ kẹ avwanre ẹgba ra guọnọre. (Se 2 Kọrẹnt 4:7.) Jokaphiyọ nẹ, ẹgba rọ vrẹ ẹgba yen Ọghẹnẹ vwọ kẹ avwanre. Ọtiọyena, ọyen oghwa ro te avwanre ra vwọ reyọ ẹgba ro rhe avwanre eje vwọ họnre vwọso edavwini nẹ ẹdẹ ra ruẹde. E de ru ẹkẹn ro te avwanre, e se vwo imuẹro nẹ Jihova cha kẹ avwanre ẹgba rọ vrẹ ẹgba vwẹ ọke ro fori vwo nene oyare rẹ avwanre. (1Kọ 10:13) Aphro herọọ, vẹ ukẹcha ri Jihova, a sa sẹro oma rẹ avwanre vrabọ rẹ edavwini.