Die Yen e se Yono Vwo nẹ Igbevwunu ri Jesu?

1. Djekpahen obo re phiare ọke rẹ Jesu vwo ru emu rẹ igbevwunu rẹsosuọ rọyen.

VWẸ ẹwẹn roro oborẹ erọnvwọn hepha vwẹ oba rẹ ukpe rẹ 29 C.E. ọke rẹ Jesu vwọ ton iruo rẹ aghwoghwo rọyen phiyọ. E durhie Jesu, oni rọyen Meri, kugbe idibo rọyen vwo kpo irueru rẹ orọnvwe vwẹ ọko ọvo vwẹ Kana, rọhẹ obohwẹre ọnre ri Nazarẹt rọ dia otọ orere rẹ Jesu nurhe. Meri vwẹ ukẹcha kẹ orua rẹ ihwo ri ruẹ irueru rẹ orọnvwe na vwọ vwẹrote erhorha rayen kidie ọ vẹ ayen igbeyan. Re vwo ru irueru rẹ orọnvwe na, obẹnbẹn ọvo da vwomaphia rọ sa ghwa ophọphọvwe rhe orua vẹ aye gbẹ ọshare re rọnvwọn na​—udi rayen de re.b Ọ sa dianẹ ihwo re rhere bun vrẹ ihwo rẹ ayen rhẹro rọyen. Meri de brokpakpa bru Jesu ra ọ da ta kẹ nẹ: “Ayẹn vwo udi-i.” (Jọ 2:​1-3) Die kọyen Jesu ruru? Emu roghẹresan ọvo​—vwọrẹ igbevwunu o de hirhe ame phiyọ “udi ọvwevwerhe.”​—Jọ 2:​9, 10.

2-3. (a) Mavọ yen Jesu reyọ ẹgba rẹ igbevwunu rọyen vwo ruiruo wan? (b) Erere vọ yen a sa mrẹ siẹrẹ a da fuẹrẹn emu rẹ igbevwunu rẹ Jesu ruru?

² Jesu ji ru emu rẹ igbevwunu efa buebun ro vwo ruiruo rẹ aghwoghwo rọyen.c Ọ reyọ ẹgba igbevwunu rọyen na vwọ chọn ihwo uriorin buebun uko. Kerẹ udje, emu rẹ igbevwunu ivẹ ro ruru yen​—ọ vwọ ghẹre eshare 5,000 ọke ọfa ọ da rha ghẹre eshare 4,000​—a da rha tanẹ e kere eya vẹ emọ re vwomaba ayen vwẹ ẹdẹ yena, ihwo rọ ghẹre vrẹ 27,000. (Mt 14:​15-21; 15:​32-38) Vwẹ ẹdia ivẹ nana re djunute na, Jesu ji sivwin ihwo re muọga. (Mt 14:14; 15:​30, 31) Vwẹ ẹwẹn roro obo ro gbe ihwo nana unu te rẹ Jesu vwo sivwin ayen je ghẹre ayen vwọrẹ igbevwunu!

³ Nonẹna avwanre se yono erọnvwọn buebun nẹ igbevwunu rẹ Jesu ruru. Vwẹ uyono nana, a cha ta ota kpahen oborẹ igbevwunu ri Jesu ruru sa vwọ bọn esegbuyota avwanre gan. A je cha ta ota kpahen obo ra sa vwọ vwẹrokere omaevwokpotọ kugbe arodọnvwẹ rẹ Jesu djephia ọke ro vwo ru emu rẹ igbevwunu.

OBO RE SE YONO KPAHEN JIHOVA KUGBE JESU

4. Igbevwunu rẹ Jesu ruru bọn esegbuyota avwanre gan kpahen ono?

⁴ Emu rẹ igbevwunu rẹ Jesu ruru nẹrhẹ esegbuyota rẹ avwanre vwo kpahọn kugbe ọ rẹ Ọsẹ rọyen ganphiyọ. Kidie, obọ ri Jihova yen ẹgba rẹ Jesu vwo ru emu rẹ igbevwunu na eje nurhe. Iru 10:38 vuẹ avwanre nẹ: “Ọghẹnẹ vwọ vwẹ evwri ghworo Jesu ri Nazarẹt vwẹ Erhi Ọfuanfon kugbe ogangan obo ro yanrhe yankpo ro ruẹ emu esiri jo sivwi ihwo ejobi rẹ idẹbono shenyẹ, kidie Ọghẹnẹ vẹ ọye herọ.” Karophiyọ nẹ, Jesu vwẹrokere Ọsẹ rọyen gbagba vwẹ obo rọ ta kugbe obo ro ruẹ​—ọtiọyen ji te igbevwunu ro ruru eje. (Jọ 14:9) Jẹ a fuẹrẹn erọnvwọn erha re se yono vwo nẹ igbevwunu rẹ Jesu ruru.

5. Die yen mu Jesu vwo ru emu rẹ igbevwunu? (Matiu 20:​30-34)

⁵ Ẹsosuọ, Jesu vẹ Ọsẹ rọyen vwo ẹguọnọ okokodo kpahen avwanre. Ọke rọ vwọ hẹ otọrakpọ, Jesu dje ẹguọnọ okokodo ro vwo kẹ ihwo phia rọ vwọ reyọ ẹgba igbevwunu rọyen vwọ chọn ihwo re rioja uko. Vwẹ ẹdẹ ọvo, eshare ivẹ ri rhuẹro da rẹ nẹ ọ chọn ayen uko. (Se Matiu 20:​30-34.) Noso nẹ “ẹro da dọn” Jesu, o de sivwin ayen. Ubiota rẹ Grik re vwo ruiruo vwẹ etinẹ na ra fan phiyọ “ẹro da dọn” mudiaphiyọ re vwo gbe arondọnvwẹ nẹ otọ rẹ ubiudu rhe kẹ ohwo. Uvi arodọnvwẹ tiọyena rọ nẹrhẹ Jesu dje ẹguọnọ phia kẹ ihwo na, yen muro vwo sivwin ọhọnvwoti ọvo je ghẹrẹ ihwo rẹ owẹnvwe hwe. (Mt 15:32; Mk 1:41) Siẹrẹ avwanre da rioja, o muẹro nẹ ọ da Jihova rọ dia Ọghẹnẹ rẹ “arodọvwẹ” na kugbe Ọmọ rọyen ro vwo ẹguọnọ rẹ avwanre mamọ na. (Lu 1:78; 1 Pi 5:7) Ayen vwo owenvwe rẹ ayen vwo si ebẹnbẹn eje ri kpokpo ihworakpọ no!

6. Ẹgba vọ yen Ọghẹnẹ vwọ kẹ Jesu?

⁶ Ọrivẹ, Ọghẹnẹ vwẹ ẹgba kẹ Jesu ro vwo si ebẹnbẹn rẹ ihworakpọ eje no. Womarẹ igbevwunu ro ruru, Jesu djerephia nẹ ọyen vwo ẹgba ro vwo si ebẹnbẹn rẹ ihworakpọ eje no rẹ avwanre rhe se si no komobọ-ọ. Kerẹ udje, Jesu vwo ẹgba ro vwo si ọga vẹ ughwu ji te ebẹnbẹn eje rẹ umwemwu ra riuku rọyen ghwa rhe no. (Mt 9:​1-6; Ro 5:​12, 18, 19) Emu rẹ igbevwunu ro ruru djerephia nẹ o se sivwin ihwo re mwa “dohwo doghẹre” rẹ ọga rọyen je kpare ihwo ri ghwuru nushi. (Mt 4:23; Jọ 11:​43, 44) O ji vwo ẹgba rọ vwọ vuẹ odju ọgangan nẹ ọ dobọji je djẹ erhi rẹ Idẹbono nẹ ihwo oma. (Mk 4:​37-39; Lu 8:2) Mavọ yen ọ vwerhoma te a vwọ riẹn nẹ Jihova reyọ ẹgba ọtiọyen vwọ kẹ Ọmọ rọyen!

7-8. (a) Imuẹro vọ yen avwanre vwori fikirẹ emu rẹ igbevwunu rẹ Jesu ruru? (b) Emu rẹ igbevwunu vọ yen wo rhẹro rọyen vwẹ akpọ ọkpokpọ na?

⁷ Ọrerha, o mu avwanre ẹro nẹ ebruphiyọ rẹ Uvie rẹ Ọghẹne che je ruẹgba-a. Igbevwunu rẹ Jesu ruru ọke rọ vwọ hẹ otọrakpọ nẹrhẹ avwanre riẹn obo ro che ru vwevunrẹ akpọneje kerẹ Ovie rẹ Uvie rẹ Ọghẹnẹ. Vwẹ ẹwẹn roro erhuvwu ra cha riavwerhen rọyen vwẹ otọ rẹ usuon ri Kristi. Avwanre che vwo omakpokpọ, kidie o che si koka koka rẹ ọga no kugbe oja rẹ ihwo ria kidie nẹ oma rayen she chọ. (Aiz 33:24; 35:​5, 6; Ẹvw 21:​3, 4) Owẹnvwe rhe che hwe avwanre-e yẹrẹ a rha cha rioja fikirẹ oghwọrọ ri kpregede-e. (Aiz 25:6; Mk 4:41) Avwanre che vwo aghọghọ rode re vwo dede ihwo rẹ avwanre vwo ẹguọnọ kpahen ri ghwuru rehẹ “evun rẹ ishi.” (Jọ 5:​28, 29) Emu rẹ igbevwunu vọ yen wo rhẹro rọyen vwẹ akpọ ọkpokpọ na?

⁸ Ọke rẹ Jesu vwo ru emu rẹ igbevwunu, o dje uruemu rẹ omaevwokpotọ vẹ arodọnvwẹ phia​—iruemu ro fori nẹ avwanre vwẹrokeri. E ja fuẹrẹn idje ivẹ, je reyọ obo re phiare vwẹ irueru rẹ orọnvwe re ruru vwẹ Kena vwọ tuọnphiyọ.

UYONO RẸ OMAEVWOKPOTỌ

9. Die yen Jesu ruru ọke re vwo ru irueru rẹ orọnvwe? (Jọn 2:​6-10)

⁹ Se Jọn 2:​6-10. O vwo obo ro fori nẹ Jesu ru ọke rẹ udi na vwo re vwẹ irueru rẹ orọnvwe na? Ẹjo. Kidie aroẹmrẹ vuọvo tarọ phiyotọ jovwo nẹ Mesaya na cha kẹ ihwo udi da vwọrẹ igbevwunu-u. Ẹkẹvuọvo de vwẹ ẹwẹn roro oborẹ oma che ru we ọ da dianẹ idi reri vwẹ irueru rẹ orọnvwe wẹn. Kidie nẹ Jesu guọnọre nẹ ayen phọphọ oma-a, o de gbe arodọnvwẹ kẹ orua na marho kẹ aye gbe ọshare re rọnvwọn na. Ọtiọyena, o de ru emu rẹ igbevwunu kirobo re djunute vwẹ obenu na. O de hirhe ilita rẹ ame ro te 390 phiyọ omamọ rẹ udi. Ọ sa dianẹ o ru udi na buebun rere o se vwo chekọ ayen me je mrẹ da ọke ọfa yẹrẹ tobọ shẹ vwọ vwẹ ukẹcha kẹ ihwo re rọnvwọnre na. Mavọ yen oma cha vwerhen aye gbe ọshare re rọvwọnre na te!

10. Erhọ yen ẹkpo eghanghanre evo re vwomaphia ra niyẹnrẹn rọyen phiyọ Jọn uyovwin 2? (Ni uhoho na.)

¹⁰ Je roro kpahen ẹkpo ehanghanre evo re vwomaphia vwẹ ikuegbe ra niyẹnrẹn rọyen phiyọ Jọn uyovwin 2. Wo vwo oniso nẹ ọ dia Jesu yen vo ame phiyọ eche na-a? Kidie nẹ Jesu guọnọ djephia nẹ ọyen ru emu rẹ igbevwunu na-a, ọ da vuẹ idibo rọyen nẹ ayen vo ame vọn eche na. (Awọ 6, 7) Ro ji vwo hirhe ame na phiyọ udi nu, ọ dia Jesu ọvo yen mu udi na rhe ọ rọ vwẹrote irueru orọnvwe na-a. Ukperẹ ọtiọyen, ọ da vuẹ idibo rọyen nẹ ayen mu udi na bro ra. (Owọ 8) Vwọrẹ uyota, Jesu nama yọnrọn uko rẹ udi ji muo kpenu vwẹ obaro rẹ ihwo re durhie rhe irueru rẹ orọnvwe na-a, jo phuoma rọ vwọ tanẹ, ‘Ovwan da emerha rẹ udi ri mi ruru na!’

11. Die yen e se yono vwo nẹ emu rẹ igbevwunu rẹ Jesu ruru?

¹¹ Die yen e se yono vwo nẹ emu rẹ igbevwunu rẹ Jesu ruru ro vwo hirhe ame phiyọ udi? Omaevwokpotọ. Jesu reyọ emu rẹ igbevwunu ro ruru na vwọ yan oma-a; vwọrẹ uyota, ọ nama reyọ emu vuọvo ro ruru vwọ yan eya-an. Ukperẹ ọtiọyen, ọ vwomakpotọ reyọ akpẹvwẹ vẹ ujiri eje vwo rhe Ọsẹ rọyen. (Jọ 5:​19, 30; 8:28) A da vwomakpotọ je reyọ ẹro abavo vwo ni oma avwanre, a rha cha reyọ obo re ruru vwọ yan oma-a. O torobo rẹ avwanre ruru vwẹ ẹga ri Jihova-a, e ja reyọ vwọ yan oma-a, ukperẹ ọtiọyen, e ja reyọ Ọghẹnẹ rẹ avwanre ga na vwọ yan eyan. (Jer 9:​23, 24) E ja vwẹ ọghọ ro foro vwọ kẹ. Ra vwọ ta uyota, die yen e se ru jovwo ababọ rẹ ukẹcha ri Jihova?​—1 Kọ 1:​26-31.

12. Idjerhe ọfa vọ yen avwanre sa vwọ vwẹrokere omaevwokpotọ ri Jesu? Djudje rọyen.

¹² Jẹ a ta ota kpahen idjerhe ọfa ra sa vwọ vwẹrokere omaevwokpotọ ri Jesu. Vwẹ ẹwẹn roro udje nana: Ọkpako ọvo ghwọrọ ọke vwọ chọn emeghene rọ dia odibo rowian uko vwo muegbe rẹ ota rotu rẹsosuọ rọyen. Ọnana da nẹrhẹ oniọvo na ta ota rẹ ọbọngan rọ vwerhen iniọvo rẹ ukoko na oma. Uyono na vwo kuphiyọ nu, ohwo ọvo de bru ọkpako rẹ ukoko na rhe ọ da vuẹ nẹ: ‘Oniọvo na nabọ riẹn ota rọyen na ta dẹn, ọ dia ọtiọyen?’ Ofori nẹ ọkpako na tanẹ: ‘Ọtiọyen ọ hepha, me nabọ ghwọrọ ọke chọn uko vwo muegbe rẹ ota na’? Gbanẹ ọ cha vwomakpotọ tanẹ: ‘Ọtiọyen dẹn. Oma rọyen nabọ vwerhen ovwẹ’? Avwanre da dia ihwo re vwomakpotọ, a cha reyọ ujiri fikirẹ obo ri yovwinrin re ru kẹ ihwo efa-a. Oma cha vwerhen avwanre kidie Jihova vwo ọdavwaro kpahen oborẹ avwanre ruẹ. (Ni Matiu 6:​2-4; Hib 13:16) O muẹro nẹ a da vwẹrokere udje rẹ omaevwokpotọ ri Jesu, oma cha vwerhen Jihova.​—1 Pi 5:6.

UYONO RẸ ARODỌNVWẸ

13. Die yen Jesu mrẹre ro vwo siẹkẹrẹ orere ri Nen, kẹ die yen o ruru? (Luk 7:​11-15)

¹³ Se Luk 7:​11-15. Vwe ẹwẹn roro obo re phiare ọke rẹ owian rẹ aghwoghwo ri Jesu vwo te ubro re. Ọ yan kpo Nen, orere ri Galili rọ kẹrẹ Shunẹm, rọ dia asan rẹ ọmraro Ilaesha da rhọvwọn ọmọ rẹ aye ọvo omarẹ ẹgbukpe 900 re wanre na. (2 Iv 4:​32-37) Jesu vwo siẹkẹrẹ anurhoro rẹ orere na re ọ da mrẹ ihwo ri mu orivwin re shi. Ẹdia na mu ekpahen mamọ kidie ọmọ vuọvo rẹ ayeuku na vwiẹre yen varọ abọ na. Ọ dia ayeuku na ọvo yen viẹ vwẹ etiyi-in; otu buebun je vwomaba. Jesu da dobọ rẹ ihwo ri mu orivwin na ji, o de ru emu rẹ igbevwunu kẹ ayeuku nana rọ viẹ na​—ọ da rhọvwọn ọmọ na! Ọnana evrẹnushi rẹsosuọ usun erha ri Jesu ra niyẹnrẹn rọyen vwẹ ẹbe ẹne rẹ ikuegbe ri Jesu vwẹ Baibol na.

14. Ẹkpo eghanghanre vọ yen a niyẹnrẹn rọyen vwẹ ikuegbe rọhẹ Luk uyovwin 7? (Ni uhoho na.)

¹⁴ Roro kpahen ẹkpo evo re vwomaphia vwẹ ikuegbe rọhẹ Luk uyovwin 7. Wọ jokaphiyọ nẹ Jesu “vwọ mrẹ” aye rẹ ọmọ rọyen ghwuru na ọtiọyena “ẹro rọye da dọn”? (Owọ 13) Kọyen, ọke rẹ Jesu vwọ mrẹ aye na rọ yan nene orivwin rẹ ọmọ rọyen jọ viẹ, aro rọyen da dọn. Ọ dia Jesu de re ehrọre rẹ aye na ọvo-o; o ji gbe arodọnvwẹ kẹ. Ọ da vwẹ upho re bọrọ bọrọ vwọ vuẹ nẹ: “Wọ viẹ-ẹ.” Ọ da je jowọ rọ vwọ vwẹ ukẹcha kẹ. Ọ da rhọvwọn ọmọ na je “reyọ vwọ kẹ oni rọye.”​— Awọ 14, 15.

15. Die yen avwanre se yono vwo nẹ igbevwunu rẹ Jesu?

¹⁵ Die yen avwanre se yono nẹ igbevwunu rẹ Jesu ruru rọ vwọ rhọvwọn ọmọ rẹ ayeuku na? Avwanre yono obo re se vwo gbe arodọnvwẹ kẹ ihwo ri vwere uvweri. Vwọrẹ uyota, avwanre cha sa rhọvwọn ihwo ri ghwuru kirobo rẹ Jesu ruru-u. Ẹkẹvuọvo kerẹ Jesu, avwanre se gbe arodọnvwẹ kẹ ihwo ri vwere uvweri womarẹ e vwo vwo oniso rayen. Avwanre sa jowọ re vwo gbe arodọnvwẹ kẹ ayen womarẹ obo ra ta vẹ obo re ruẹ vwọ chọn ayen uko ji vwo bru ayen uche.d (Isẹ  17:17; 2 Kọ 1:​3, 4; 1 Pi 3:8) Emerọnvwọn vẹ eta re ni fiemu dede-e sa nẹrhẹ ayen mrẹ ọbọngan vẹ uchebro.

16. Kirobo ra mrẹ vwẹ uhoho na, die yen wo yonori vwo nẹ udje rẹ oniọvo aye rẹ ọmọ rọyen ghwuru o kri nọ-ọ na?

¹⁶ Roro kpahen udje nana. Ikpe evo re wanre, ra vwọ sune vwevunrẹ uyono, oniọvo aye ọvo de vwo oniso rẹ oniọvo aye ọfa rọ viẹ. Une ra sua na shekpahen iphiẹrophiyọ rẹ evrenushi na, jẹ ọmọtẹ rẹ oniọvo aye na ghwe ghwu nu obọ. Kidie nẹ oniọvo aye na riẹn obo re phiare, ọ da yan bru oni ọmọ na ra, ghwobọ kpahọn, ji nene so une na te oba. Ọkiọvo vwọ wan nu, oni na da ta: “Mi vwo ẹguọnọ rẹ iniọvo na mamọ.” Oma vwerhen rọ nẹ o kpo uyono ẹdẹ yena. Ọ da je ta “Vwevunrẹ Ọguan Ruvie, etiyin yen avwanre da mrẹ ukẹcha.” O muẹro dẹn nẹ Jihova vwo oniso o ji vwo omavwerhovwẹn kpahen erọnvwọn re ni fiemu-u rẹ avwanre ruẹ vwo dje arodọnvwẹ vwọ kẹ ihwo rẹ “udu rayen ghwọre.”​—Un 34:18.

UYONO RỌ BỌN ESEGBUYOTA GAN

17. Die yen e yono vwẹ uyono nana re?

¹⁷ E de yono kpahen ikuegbe rẹ igbevwunu rẹ Jesu ruru re si phiyọ Baibol na, ọ sa bọn esegbuyota avwanre gan. Ikuegbe na yono avwanre nẹ Jihova vẹ Jesu vwo ẹguọnọ avwanre mamọ, nẹ Jesu vwo ẹgba ro vwo si ebẹnbẹn rẹ ihworakpọ eje no, nẹ avwanre ji se vwo imuẹro kpahen ebruphiyọ rẹ Uvie rẹ Ọghẹnẹ cha ghwa rhe kẹrẹkpẹ vwẹ obaro na. E de yono kpahen ikuegbe yena, e se roro kpahen idjerhe sansan ra sa vwọ vwẹrokere iruemu ri Jesu. Wọ sa rhuẹrẹ ọke phiyọ vwo ru uyono romobọ yẹrẹ ẹga orua, ovwan da ta ota kpahen igbevwunu efa rẹ Jesu ruru. Wọ sa jokaphiyọ erọnvwọn ru wo yonori, ji gbikun rayen kẹ ihwo efa. Vwẹ ẹwẹn roro ọbọngan rẹ ọnana cha ghwa rhe!​—Ro 1:​11, 12.

18. Die yen a cha ta ota kpahen vwẹ uyono rọ vwọ kpahen ọnana?

¹⁸ Iruo aghwoghwo ri Jesu vwọ joma te oba re, Jesu de ru igbevwunu rẹ evrẹnushi rerha ra niyẹnrẹn rọyen vwẹ Baibol na. Ẹkẹvuọvo ọnana fẹnẹ i ri chekọ​—kidie ugbeyan rọyen yen ọ rhọvwọn nushi, ẹdia rẹ ọnana je fẹnẹ. Die yen e se yono vwo nẹ ẹbe ẹne ri gbe ikuegbe rẹ igbevwunu nana rẹ Jesu ruru na? Mavọ yen avwanre sa vwọ bọn esegbuyota avwanre gan kpahen iphiẹrophiyọ rẹ evrẹnushi na? Uyono rọ vwọ kpahen ọnana cha kpahenphiyọ enọ yena.