Ovwan Rha “Bọn Ohwohwo Gan”

1. Kirobo rehẹ 1 Tẹsalonaika 5:​11, owian vọ yen avwanre eje vwobọ vwọ?

UKOKO wẹn bọn Ọguan Ruvie kpokpọ yẹrẹ rhuẹrẹ ọ rẹ awanre rẹ ovwan vwori jovwo re? Ọ da dia ọtiọyen, aphro herọ-ọ nẹ uyono rẹsosuọ re ruru vwẹ Ọguan Ruvie kpokpọ na cha sa chọrọ owẹ ẹro-o. Wọ nabọ kpẹvwẹ Jihova dẹn. Vwọrẹ uyota, ọ sa dianẹ omavwerhovwẹn na nẹrhẹ oviẹ gbadje owẹ udu, wọ rha sa so une rẹsosuọ na-a. Eguan Ruvie rẹ avwanre ra nabọ bọn na vwẹ ujiri rhe Jihova. Ẹkẹvuọvo, avwanre ghwa ujiri rọ rhonọ ọnana rhe siẹrẹ e de vwobọ vwẹ oka rẹ ebanbọn ọfa rọ fẹnẹ ọnana. Oborẹ iruo rẹ ebanbọn yena churobọ si ghanre vrẹ ebanbọn rẹ iwevwin ghevweghe. Ọnana churobọ si ra vwọ vwẹ ọbọngan vwọ kẹ ihwo re cha Ọguan Ruvie na. Ọnana yen oborẹ ọyinkọn Pọl vwo vwẹ ẹwẹn rọ vwo si eta rehẹ 1 Tẹsalonaika 5:​11, rọ dia ẹkpo ri Baibol re mu uyono nana kpahen.​—⁠Se.

2. Die yen a cha fuẹrẹn vwẹ uyono nana?

² Ọyinkọn Pọl ọyen uvi rẹ udje rẹ ohwo ọvo rọ nabọ riẹn obo ra bọn iniọvo rọyen gan. Ọ nabọ dje erorokẹ vwọ kẹ ayen. Vwevunrẹ uyono nana, a cha fuẹrẹn obo rọ chọn iniọvo rọyen uko wan (1) vwo chirakon rẹ edavwini, (2) vwo nene ohwohwo yerin vwọrẹ ufuoma, kugbe (3) obo rọ vwọ chọn ayen uko vwọ bọn esegbuyota rẹ ayen vwo kpahen Jihova gan. E ja mrẹ oborẹ avwanre sa vwọ vwẹrokere je bọn ohwohwo gan nonẹna.​—⁠1 Kọr. 11:⁠1.

PỌL CHỌN INIỌVO RỌYEN UKO VWO CHIRAKON RẸ EDAVWINI

3. Ẹro abavo vọ yen Pọl vwori?

³ Pọl vwo ẹguọnọ rẹ iniọvo rọyen mamọ. O ji hirharoku ẹdia rẹ ọbẹnvwẹ vwẹ akpeyeren; ọtiọyena ko se dje erorokẹ vẹ aruẹdọn phia vwọ kẹ iniọvo rọyen ri hirharoku oka rẹ ẹdia ọtiọyena. O vwo ọkiọvo rẹ igho vwọ kanre Pọl, ọtiọyena kọ guọnọ owian ro ru rere ọ sa vwọ cha oma rọyen vẹ iniọvo rọyen uko. (Iruo 20:34) Ebọkpọ erhuon ọyen iruo rọyen. O vwo te Kọrẹnt, o de ke nene Akuila vẹ Prisila re dia ihwo ri ji rhuon ebọkpọ wian kugbe. Ẹkẹvuọvo “kẹdidjala kẹdidjala” yen o vwo ghwoghwo kẹ ihwo ri Ju kugbe ihwo ri Grik. Ọke rẹ Sailas vẹ Timoti vwọ rhe, “Pọl [ko] ghwe gboma phihọ eghwoghwo na.” (Iruo 18:​2-5) Pọl kpairoro vrẹ ẹga ri Jihova rọ dia obo re ma ghanre kẹ vwẹ akpeyere-en. Kidie nẹ Pọl ọgbowian vwẹ iruo rẹ aghwoghwo na, ọ ke rha wian gangan vwọ vwẹrote oma rọyen, kọ nẹrhẹ ọ sa bọn iniọvo rọyen gan. Ọ karophiyọ ayen nẹ, e jẹ ayen vwẹ uphẹn vwọ kẹ ukeke rẹ akpeyeren kugbe oborẹ ayen sa vwọ vwẹrote orua rayen nẹ ọ nẹrhẹ ayen gbonọnyẹ “obo ri yovwiri,” rọ dia kemu kemu ro churobọ si ẹga ri Jihova-a.​—⁠Fil. 1:⁠10.

4. Mavọ yen Pọl kugbe Timoti sa vwọ chọn iniọvo na uko vwo chirakon rẹ omukpahen?

⁴ A ghwa vwọ vwẹ ukoko rọhẹ Tẹsalonaika vwo mu nu, Inenikristi kpokpọ nana de hirharoku ẹvwọsuọ ọgangan. Ọke rẹ inogbozighi vwọ guọnọ Pọl vẹ Sailas jẹ ayen mrẹ aye-en, ayen de kpono “imoni na evo rhe otu ri suẹn na,” jẹ ayen kperẹ nẹ: Ayen “gbe urhi ri Siza” ku. (Iruo 17:​6, 7) Wọ sa vwẹ ẹwẹn roro oborẹ oshọ mu Inenikristi ekpokpọ yena ri kurhẹriẹ na te, ọke rẹ ayen vwọ mrẹvughe nẹ eshare rẹ orere na vwọsua ayen? Ọnana rha sa nẹrhẹ oruru rẹ ayen vwo kpahen ẹga ri Jihova shekpotọ, jẹ Pọl guọnọre nẹ emu tiọyen phia-a. Dede nẹ ọyen vẹ Sailas cha vrẹn nẹ orere na, jẹ ayen ru oborẹ ẹgba rayen muru eje ra sa vwọ vwẹrote ukoko kpokpọ nana re vwo mu na. Pọl da karophiyọ iniọvo rehẹ Tẹsalonaika nẹ: “Avwanre ki ji Timoti, oniọvo rẹ avwanre . . . , nẹ o rhi ru esegbuyota rẹ ovwan gan ro rhe bru ovwan uche, rere udu vwo jẹ ovwan ekpokpo fiki rẹ ukpokpogho nana.” (1 Tẹsa. 3:​2, 3) Ọ sa dianẹ Timoti komobọ ji rhiẹromrẹ omukpahen jovwore vwẹ otorere rọyen rọ dia Listra. Ọ mrẹ oborẹ Pọl bọn iniọvo rẹ Listra gan wan vwẹ ọke yena. Kidie nẹ ọ mrẹ oborẹ Jihova kpahenphiyọ ẹdia yena wan vwẹ ọke yana, Timoti kọ je sa vwẹ imuẹro vwọ kẹ iniọvo kpokpọ na nẹ erọnvwọn ji che shephiyọ vwọ kẹ ayen.​—⁠Iruo 14:​8, 19-22; Hib. 12:⁠2.

5. Erere vọ yen oniọvo ọvo re se Bryant mrẹ vwo nẹ ukẹcha rẹ ọkpako ọvo vwọ kẹ?

⁵ Idjerhe ọfa vọ yen Pọl vwọ bọn iniọvo rọyen gan? Ayen vwọ rhoma rhivwin kpo Listra, Aikoniọm kugbe Antiọk, Pọl vẹ Banabas da vwẹ “ekpako mu vwi ishọshi [“ukoko,” NW ] ọvuọvo.” (Iruo 14:​21-23) Aphro herọ-ọ, eshare nana re vwo mu na ghene rhe dia esiri rẹ ọbọngan vwọ kẹ ukoko na kirobo rẹ ekpako hepha nonẹna. Jokaphiyọ oborẹ Bryant tare: “Me vwọ hẹ ẹgbukpe 15, ọsẹ mẹ da kua nẹ uwevwin, a da je djẹ oni mẹ nẹ ukoko. Me da rhe họhọ ohwo re gbobọnyẹ, ofu de dje vwe mamọ.” Die yen cha Bryant uko vwo chirakon vwẹ ọke rẹ ebẹnbẹn nana? Ọ da ta: “Ọkpako ọvo re se Tony nene uvwe ta ota vwẹ uyono vẹ ọkiefa. Ọ da vuẹ vwẹ kpahen ihwo evo ri hirharoku ebẹnbẹn, ẹkẹvuọvo oma je vwerhen ayen. Avwanre de se ọbe rẹ Une Rẹ Ejiro 27:10 kugbe, ọ je vuẹ vwẹ kpahen Hẹzikaya abọ buebun rọ dia ohwo rọ fuevun ga Jihova dede nẹ ọsẹ rọyen phi omamọ rẹ udje phiyotọ vwọ kẹ-ẹ.” Erere vọ yen Bryant mrẹ vwo nẹ ukẹcha nana rhe? Bryant da ta: “Fikirẹ ọbọngan rẹ Tony vwọ kẹ vwẹ, me da rhe ton ẹga rẹ ọkieje rọ kẹ vwẹ omavwerhovwẹn phiyọ.” Ekpako, we gbẹrophiyotọ rere ovwan sa vwọ vwẹ ukẹcha kẹ ihwo kerẹ Bryant re guọnọ “ota esiri” rọ sa bọn ayen gan.​—⁠Isẹ 12:⁠25.

6. Idjerhe vọ yen Pọl vwọ reyọ ikuegbe rẹ akpeyeren vwọ bọn iniọvo rọyen gan?

⁶ Pọl karophiyọ Inenikristi re vẹ ọyen gba ga nẹ “iseri buebu” chirakon rẹ ebẹnbẹn re womarẹ ẹgba ri Jihova. (Hib. 12:⁠1) Pọl riẹn oborẹ ikuegbe rẹ ihwo rẹ ọke rẹ awanre ri chirakon rẹ ebẹnbẹn sansan sa vwọ nẹrhẹ iniọvo rọyen fiudugberi, je cha ayen uko vwọ tẹnrovi “orere rẹ Ọghẹnẹ ri bẹdẹ na.” (Hib. 12:22) Ọtiọyen ọ je hepha nonẹna. Ikuegbe rẹ oborẹ Jihova vwẹ ukẹcha vwọ kẹ Gidiọn, Berak, Devid, Samuẹl, kugbe ihwo efa wan ghene bọn avwanre gan ọke re de se ayen. (Hib. 11:​32-35) Kẹ udje rẹ ihwo re sẹro rẹ esegbuyota rayen vwẹ ọke rẹ avwanre na vwo? Vwẹ esiri ukoko, iniọvo buebun siẹ ọbe rhe avwanre kidie nẹ ikuegbe rẹ akpeyeren rẹ idibo ri Jihova re fuevun vwẹ ọke rẹ avwanre na rẹ ayen seri bọn esegbuyota rayen gan.

PỌL DJE KẸ INIỌVO RỌYEN OBORẸ AYEN SE VWO NENE OHWOHWO YERIN VWỌRẸ UFUOMA

7. Die yen wo yono vwo nẹ uchebro ri Pọl ra niyẹnrẹn rọyen phiyọ Rom 14:​19-21?

⁷ Avwanre bọn iniọvo rẹ avwanre gan siẹrẹ e de ruẹ erọnvwọn ri toroba ufuoma rẹ ukoko na. Avwanre vwẹ uphẹn vwọ kẹ iroro rẹ avwanre rọ fẹnẹ ohwohwo nẹ ọ hẹriẹ avwanre-e. Ọ da dianẹ obo re ruẹ na vwọso odjekẹ ri Baibol vuọvo-o, avwanre ji tinkamuẹ ọromobọ rẹ avwanre-e. Roro kpahen udje nana. Ihwo ri Ju te Igiye yehẹ ukoko ri Rom rẹ ọke yena. Ọke re vwo gbobọnyẹ Urhi ri Mosis na nu, oka rẹ emu sansan rẹ urhi na tare nẹ a ria jovwo-o, ihwo ri Jihova ke ria ayen. (Mak 7:19) Ghwe vwo nẹ ọke yena yanran, Inenikristi evo re dia ihwo ri Ju ke sa ria oka rẹ emu ro je ayen eje. Ẹkẹvuọvo, o ji vwo Inenikristi efa re dia ihwo ri Ju ri se ru ọtiọye-en. Ota nana da rhe ghwa ohẹriẹ rhe ukoko na. Pọl da kanrunumu ọghanrovwẹ ra vwọ sẹro rẹ ufuoma, je mrẹvughe nẹ: “O fori rere ohwo vwọ jẹ uvwo rẹ eranvwe ẹriọ eyẹ ro jẹ udi ẹda eyẹ kemu kemu rọ nẹrhẹ oniọvo wẹn she.” (Se Rom 14:​19-21.) Pọl da cha iniọvo rọyen uko vwọ mrẹ oborẹ ẹghwọ ọtiọyena sa so vwẹ oma rẹ ohwo ọvuọvo ji te ukoko na eje. O ji muegbe ro vwo wene uruemu rọyen rere o vwo jẹ ekprowọ ẹsuọ vwọ kẹ ihwo efa. (1 Kọr. 9:​19-22) Avwanre je sa bọn ihwo efa gan je sẹro rẹ ufuoma siẹrẹ a da kẹnoma kẹ re vwo siẹ ufi rẹ eta fikirẹ ojevwe romobọ.

8. Die yen Pọl ruru ọke rẹ okpota ọvo vwo dino gbowọphiyọ ufuoma rẹ ukoko na?

⁸ Pọl phi omamọ rẹ udje phiyotọ kpahen obo ra sa vwọ sẹro rẹ ufuoma vẹ ihwo ri siẹ ufi rẹ eta. Kẹrẹ udje, ihwo evo vwẹ ukoko rẹ Inenikristi rẹ ẹgbukpe ujorin rẹsosuọ si ufi rọyen nẹ ofori rẹ Igiye ri kurhẹriẹ vwọ yanvwe, ọ sa dianẹ ayen ru ọnana fikirẹ oborẹ ihwo ri Ju cha ta kpahen ayen. (Gal. 6:12) Pọl rhọnvwephiyọ iroroẹjẹ yena kakaka-a, ẹkẹvuọvo ukperẹ o vwo churumu iroroẹjẹ rọyen ọvo, ọ da vwomakpotọ mu ota na vwo brẹ iyinkọn na vẹ ekpako na ra vwẹ Jerusalẹm. (Iruo 15:​1, 2) Ukuotọ rọyen, oborẹ Pọl ruru na da cha Inenikristi na uko vwọ sẹro rẹ aghọghọ vẹ ufuoma rọhẹ ukoko na.​—⁠Iruo 15:​30, 31.

9. Mavọ yen a sa vwọ vwẹrokere udje ri Pọl?

⁹ E toroba ufuoma siẹrẹ a da nokpẹn rẹ odjekẹ vwo mie ihwo rẹ Jihova vwo mu nẹ e vwẹrote ukoko na ọke rẹ okpota de she. Ọke buebun, a sa mrẹ odjekẹ ri Baibol na vwẹ ẹbe vẹ odjekẹ sansan rẹ ukoko na vwọphia. A da tẹnrovi obo ra sa vwọ vwẹ odjekẹ nana vwo ruiruo ukperẹ ọromobọ rẹ avwanre, ke se toroba ufuoma rẹ ukoko na.

10. Die ọfa yen Pọl ruru vwo toroba ufuoma rẹ ukoko na?

¹⁰ Pọl toroba ufuoma rẹ iniọvo na womarẹ o vwo djunute oborẹ ayen ruẹ yovwẹn ukperẹ oruchọ rayen. Kerẹ udje, vwẹ okuphiyotọ rẹ ileta ro si rhe iniọvo ri Rom, Pọl de djunute edẹ rẹ ihwo buebun, vwẹ ẹdia evo dede ọ da je ta omamọ eta kpahen ayen ji djunute oka rẹ ihwo rẹ ayen hepha. Avwanre sa vwẹrokere udje ri Pọl womarẹ avwanre vwọ nabọ djunute omamọ iruemu rẹ iniọvo rẹ avwanre vwori. E de ru ọtiọyen, a vẹ iniọvo rẹ avwanre ki se vwo uvi rẹ oyerinkugbe, ọna kọ je sa nẹrhẹ ẹguọnọ re vwo kpahen ohwohwo vwevunrẹ ukoko na ganphiyọ.

11. Mavọ yen a sa vwọ rhoma vwo ufuoma siẹrẹ ẹghwọ da vwomaphia vwẹ uvwre rẹ avwanre vẹ ihwo efa?

¹¹ Ọkiọvo dede, Inenikristi ri tedje je sa ghwọ yẹrẹ nene ohwohwo si isiesi. Ọna dẹn yen obo re phiare vwẹ uvwre ri Pọl vẹ ugbeyan rọyen rọ ma kẹrẹ Banabas. Eshare ivẹ nana phraphro mamọ sẹ ayen mu Mak nene oma vwẹ oyan rẹ imishọnare rẹ ayen cha rhoma ra. “Aphro rode de she vwẹ uvwre rayen,” ọna da nẹrhẹ ayen hẹrioma. (Iruo 15:​37-39) Ẹkẹvuọvo Pọl, Banabas kugbe Mak da rhuẹrẹ ẹghwọ rọhẹ uvwre rayen na phiyọ, ọnana odjephia nẹ ayen vwẹ ẹro ọghanghanre vwo ni ufuoma vẹ oyerinkugbe rẹ ukoko na. Ọke vwọ yanran na, Pọl da ta omamọ ota kpahen Banabas kugbe Mak. (1 Kọr. 9:6; Kọl. 4:10) O ji fo nẹ avwanre rhuẹrẹ ẹghwọ rọhẹ uvwre rẹ avwanre vẹ iniọvo rẹ ukoko na phiyọ rere a tẹnrovi omamọ rẹ uruemu rẹ ayen vwori. E de ru ọtiọyen, jẹ e toroba ufuoma kugbe oyerinkugbe.​—⁠Ẹfe. 4:⁠3.

PỌL BỌN ESEGBUYOTA RẸ INIỌVO RỌYEN GAN

12. Erhọ yen egbabọse evo rẹ iniọvo rẹ avwanre hirharokuẹ?

¹² A bọn iniọvo rẹ avwanre gan siẹrẹ a da kpuriẹnphiyọ esegbuyota rẹ ayen vwo kpahen Jihova. O vwo ihwo evo rẹ ihwo rẹ orua rayen, ihwo re vẹ ayen gbe ruiruo kugbe ihwo re vẹ ayen gbe kpo isikuru re dia Iseri-i reyọ vwọ jehwẹ. O vwo efa ri nene ega vẹ iroro echọchọ muabọ. Efa je herọ ri bromaphiyame ikpe buebun re, re hẹrhẹ ẹdẹ rẹ eyeren nana che vwo vwoba. Ẹdia nana re djunute na sa davwen esegbuyota rẹ Inenikristi ni nonẹna. Iniọvo rehẹ ukoko rẹ ẹgbukpe ujorin ẹsosuọ ji hirharoku ọkpọ rẹ egbabọse ọtiọna. Die yen Pọl ruru vwọ bọn iniọvo rọyen gan?

13. Idjerhe vọ yen Pọl vwọ vwẹ ukẹcha kẹ ihwo ra vwọ jehwẹ fikirẹ esegbuyota rayen?

¹³ Pọl reyọ Isiesi Ọfuanfon na vwọ bọn esegbuyota rẹ iniọvo rọyen gan. Kerẹ udje, ọ sa dianẹ Inenikristi re dia ihwo rẹ Ju vwẹ ọke yena riẹn oborẹ ayen cha kpahen vwọ kẹ ihwo rẹ orua rayen re dia Inenikristi-i, re tanẹ ẹga rẹ ihwo ri Ju yovwin nọ ẹga rẹ Inenikristi. Aphro herọ-ọ nẹ ileta rẹ Pọl si rhe Inenikristi ri Hibru ghene bọn ayen gan. (Hib. 1:​5, 6; 2:​2, 3; 9:​24, 25) Odjefiotọ rọ vwọphia vwẹ ileta na sa cha ayen uko vwọ chochọn rẹ oma rayen siẹrẹ ihwo rẹ orua yẹrẹ ihwo efa da vwosua esegbuyota rayen. Nonẹna, a sa vwẹ ukẹcha kẹ Inenikristi ra vẹ ayen gba ga kuẹgbe ri hirharokuẹ ehwẹjẹ vwọ mrẹ oborẹ ayen sa vwọ reyọ ẹbe rẹ ukoko na vwo djefiotọ vwọ kẹ ihwo efa oboresorọ esegbuyota rayen vwọ dia obo ri mu ayen ẹro. Ọ da je dianẹ a vwẹ ighene rẹ avwanre jehwẹ kidie nẹ ayen vwo esegbuyota kpahen emama, a sa vwẹ ukẹcha kẹ ayen vwọ mrẹ evuẹ rẹ ayen se vwo djefiotọ, oboresorọ rẹ ayen vwo vwo imuẹro nẹ a ma arhọ vwẹ ibroshọ rẹ Was Life Created? kugbe Ọtonphiyọ rẹ Arhọ ​—⁠Enọ Iyorin re Guọnọ Ẹkpahọnphiyọ.

14. Die yen Pọl ji ru dede nẹ o muomaphiyọ iruo rẹ aghwoghwo vẹ eyono na?

¹⁴ Pọl jiriro kẹ iniọvo na nẹ ayen dje ẹguọnọ rayen phia womarẹ “iruo esiri.” (Hib. 10:24) Ọ dia womarẹ eta rọyen ọvo yen ọ vwọ bọn iniọvo na ga-an, ọ je bọn ayen gan womarẹ obo ro ruru. Kerẹ udje, ọke rẹ iniọvo rehẹ Judia vwo hirharoku ẹdia rẹ ọkanrovwẹ rẹ emu, Pọl ji vwẹ ukẹcha phia vwọ kẹ ayen erọnvwọn evo rẹ ayen ghene guọnọ vwẹ ọke yena. (Iruo 11:​27-30) Vwọrẹ uyota, dede nẹ Pọl muomaphiyọ iruo rẹ aghwoghwo na vẹ eyono, ọ je vwẹ ọkieje vwọ guọnọ idjerhe sansan rọ sa vwọ vwẹ ukẹcha rẹ iniọvo na guọnọre vwọ kẹ ayen. (Gal. 2:10) Enana ro ruru na da nẹrhẹ iniọvo na vwo imuẹro nẹ Jihova cha vwẹrote ayen. Nonẹna, avwanre da vwẹ ọke, ẹgba vẹ ena rẹ avwanre vwori vwọ vwẹ ukẹcha kẹ ihwo rẹ oghwọrọ te oma, jẹ avwanre je bọn esegbuyota rẹ iniọvo rẹ avwanre gan. E ji ruẹ ọtiọyen siẹrẹ a da vwẹ ọkieje vwo ruẹ itetoro vwo biẹcha iruo rẹ akpọeje na. Enana vẹ idjerhe efa ri rhiephiyọ yen avwanre vwọ chọn iniọvo rẹ avwanre uko vwo vwo imuẹro nẹ Jihova cha kpairoro vrẹ aye-en.

15-16. Mavọ yen a vẹ ihwo rẹ esegbuyota rayen shekpotọ yerin wan?

¹⁵ Pọl siẹro nu otu rẹ esegbuyota rayen shekpotọ-ọ. O dje erorokẹ kẹ ayen je ta ota kẹ ayen bọrọbọrọ vwẹ idjerhe rẹ oma da vwerhen ayen. (Hib. 6:9; 10:39) Kerẹ udje, vwẹ ileta eje ro si rhe ihwo rẹ Hibru na, ọkieje yen ọ vwọ reyọ ota na, “avwanre” vwo ruiruo, ro djerephia nẹ o ji fo nẹ ọyen komobọ je reyọ uchebro na vwo ruiruo. (Hib. 2:​1, 3) Kerẹ Pọl, o rhe fo rẹ avwanre vwo siẹro nẹ ihwo rẹ esegbuyota rayen shekpotọ-ọ. Ukperẹ ọtiọyen, e jẹ avwanre bọn ayen gan womarẹ e vwo djephia nẹ e vwo ọdavwẹ rayen. E de ru ọtiọyen, je djephia kẹ ayen nẹ e vwo ẹguọnọ rayen. Ota ra tare bọrọbọrọ sa dia ọbọngan vwọ kẹ iniọvo rẹ avwanre.

¹⁶ Pọl rhoma vwẹ imuẹro vwọ kẹ iniọvo na nẹ Jihova karophiyọ iruo esiri rayen. (Hib. 10:​32-34) Avwanre ji se ru ọtiọyen siẹrẹ a da vwẹ ukẹcha vwọ kẹ Onenikristi rẹ esegbuyota rọyen shekpotọ. A sa vuẹ nẹ ọ vuẹ avwanre obo rọ sa vwọ mrẹ uyota na vughe, yẹrẹ jiro kẹ nẹ o roro kpuko kpahen oborẹ Jihova vwọ vwẹ ukẹcha kẹ vwẹ ọke sansan jovwo re. Avwanre sa reyọ uphẹn yena vwọ vwẹ imuẹro kẹ nẹ ẹguọnọ ro djephia vwẹ ọke rọ wanre chọrọ Jihova ẹro-ọ, nẹ Jihova je cha kpairoro vrẹ vwẹ obaro na-a. (Hib. 6:10; 13:​5, 6) Ọtakugbe ọtiọyena sa rhoma rhanriẹ oruru rẹ iniọvo nana vwori vwọ kẹ ẹga ri Jihova je rhoma ton ẹga na phiyọ.

“OVWAN GBE BRU OHWOHWO UCHE”

17. Erhọ yen ena evo rẹ avwanre se vwo?

¹⁷ Kirobo rẹ ohwo ro ruiruo rẹ ebanbọn ruẹ ona rọyen yovwẹnphiyọ ọkieje ye, e ji se ru yovwinphiyọ vwẹ ena rẹ avwanre vwori ra vwọ bọn ihwo efa gan. A sa vwẹ ukẹcha kẹ ihwo efa vwo chirakon rẹ edavwini rẹ ayen hirharokuẹ womarẹ avwanre vwọ vuẹ ayen kpahen idje rẹ ihwo sansan ri chirakon rẹ edavwini vwẹ ọke rọ wanre. E se toroba ufuoma siẹrẹ e de djunute omamọ iruemu ra mrẹ vwẹ oma rẹ ihwo efa, sẹro rẹ ufuoma ọ da dianẹ emu ọvo herọ rọ guọnọ gbowọphiyọ, je rhuẹrẹ ẹghwọ phiyọ ọke rọ da vwomaphia. A je sa vwẹ ọkieje vwọ bọn esegbuyota rẹ iniọvo rẹ avwanre gan siẹrẹ a vẹ ayen da ta ota kpahen uyota ri Baibol sansan re pha ghanghanre, vwẹ ukẹcha ro fori vwọ kẹ ayen, ji biẹcha ayen ọke rẹ esegbuyota rayen de shekpotọ.

18. Die yen wo brorhiẹn ru wo vwo ru?

¹⁸ Iniọvo ri vwobọ vwẹ ebanbọn rẹ iwevwin rẹ ukoko na vwo ẹwẹn rẹ otekẹvwẹ, oma je vwerhen ayen. Oma sa vwerhen avwanre, e mi ji vwo ẹwẹn rẹ otekẹvwẹ siẹrẹ a da vwẹ ukẹcha kẹ iniọvo rẹ avwanre vwọ bọn esegbuyota rayen gan. Vwọ fẹnẹ iwevwin ra bọn re je sa rhoma guọghọ, ukẹcha ra vwọ kẹ iniọvo rẹ avwanre se fierere kẹ ayen bẹdẹ! Ọtiọyena, e gbe ja davwẹngba vwo “bru ohwohwo uche rere ovwan kpọ ohwohwo vi [“bọn ohwohwo gan,” NW.]”​—⁠1 Tẹsa. 5:⁠11.