Ọbe rẹ Ẹvwọphia—Obo ro Mudiaphiyọ kẹ Wẹ Nonẹna

1-2. Ọrho yen iroro ọvo rọ sorọ avwanre vwọ guọnọ riẹn kpahen obo re si phiyọ ọbe rẹ Ẹvwọphia?

E MU ifoto rẹ ohwo ọfa kẹ wẹ nẹ wo ni jovwore? Wo vwo nẹ ayen na, wọ mrẹ ihwo buebun ru wo vugheri-i. Ifoto ọvo da ro wẹ ẹro, wọ da fọ, nabọ frẹkoto no. Diesorọ? Kidie wọ je hẹ ifoto na. Jẹ wo vwo no na, jẹ wọ davwẹngba wọ vwọ karophiyọ ọke kugbe asan rẹ ovwan da reyọ ifoto na. Wọ je davwen wo vwo vughe ohwo ọvuọvo rọhẹ ifoto na. Ifoto na ghanre kẹ wẹ mamọ.

² Ọbe Ẹvwọphia pha kerẹ ifoto yena. Diesorọ? Ọ da hanvwe fikirẹ iroro ivẹ. Ọ rẹsosuọ, e si Baibol na fikirẹ avwanre. Vwẹ owọ rẹsosuọ rẹ ọbe na, avwanre de se: “Ọbe rẹ ẹvwọphia ri Jesu Kristi, rẹ Ọghẹnẹ vwọ kẹ nẹ ọ vwọ phia kẹ idibo rọyen vwọ kpahe obo re cha phia nanana.” (Ẹvwọ. 1:1) Ọtiọyena, ọ dia ihwo eje yen siẹ obo rehẹ evunrẹ ọbe na kẹ-ẹ ẹkẹvuọvo vwọ kẹ avwanre, idibo rẹ Ọghẹnẹ re vwomakpahotọ kẹ. Kerẹ ihwo rẹ Ọghẹnẹ, e jẹ o gbe avwanre unu-u nẹ avwanre vwobọ vwẹ orugba rẹ aroẹmrẹ rọhẹ ọbe nana-a. Oborẹ a ta na kọna, avwanre mrẹ oma avwanre “vwẹ ifoto na.”

3-4. Vwo nene obo rehẹ ọbe Ẹvwọphia, ọke vọ yen aroẹmrẹ na che vwo rugba, kẹ die yen o fori nẹ ohwo ọvuọvo ru?

³ Iroro rivẹ na shekpahen ọke rẹ aroẹmrẹ na che vwo rugba. Ọyinkọn Jọn rọ ghwore na vwo oniso rẹ ọke yena rọ vwọ ta: “Me da hẹ evun rẹ Erhi na vwẹ ẹdẹ rẹ Ọrovwohwo na.” (Ẹvwọ. 1:10) Ọke ri Jọn vwo si eta yena vwẹ omarẹ 96 C.E., jẹ “ẹdẹ rẹ Ọrovwohwo na” ji sherabọ. (Mat. 25:14, 19; Luk 19:12) Ẹkẹvuọvo vwo nene aroẹmrẹ ri Baibol na, ẹdẹ yena tonphiyọ vwẹ 1914 ọke ra vwọ reyọ Jesu vwo mu kerẹ Ovie vwẹ odjuvwu. Nẹ ukpe yena yanran, aroẹmrẹ rọhẹ ọbe Ẹvwọphia ri shekpahen ihwo rẹ Ọghẹnẹ, da ton orugba phiyọ. Uyota, avwanre yerẹn vwẹ “ẹdẹ rẹ Ọrovwohwo na”!

⁴ Kidie nẹ avwanre yerẹn vwẹ oghẹrẹ ọke, avwanre yen fo ihwo ra guọnọre nẹ e nabọ jomaotọ nene uchebro rẹ ẹguọnọ re si phiyọ Ẹvwọphia 1:3: “Ebruba kẹ ohwo ro se eta rẹ aroẹmrẹ na phia, kugbe ebruba kẹ ayen otu ri nyoro, re da yọnre obo re si phihọ evun rọyen; kidie ọke na kẹre otọ re.” Vwọrẹ uyota, o fori nẹ avwanre se ‘eta na phia,’ ji ‘nyo eta rehẹ evunrẹ aroẹmrẹ na,’ rere a “yọnre” ayen. Erhọ yen eta evo ra guọnọre nẹ avwanre yọnre?

DAVWẸNGBA RERE JIHOVA SE VWO RHIABỌREYỌ ẸGA WẸN

5. Idjerhe vọ yen ọbe Ẹvwọphia vwọ karunumu ọghanrovwẹn oborẹ Jihova vwo rhiabọreyọ ẹga rẹ avwanre?

⁵ Ghwe vwo nẹ uyovwinrota rẹsosuọ rẹ Ẹvwọphia na, yen avwanre vwo vwo imuẹro nẹ Jesu riẹn obo re phia vwẹ ikoko rẹ ihwo rọyen. (Ẹvwọ. 1:12-16, 20; 2:1) Jesu nabọ vwẹ oniso tiọyena phia womarẹ evuẹ ro vwo rhe ikoko ighwrẹn rehẹ Asia Minor. Vwẹ evuẹ yena, ọ vwẹ ọkpọvi ọvo phia kiriguo rọ sa chọn Inenikristi ẹgbukpe ujorin rẹsosuọ uko rere Jihova se vwo rhiabọreyọ ẹga rayen. Vwọba, evuẹ yena ji shekpahen ihwo rẹ Ọghẹnẹ nonẹna. Die yen e se yono norhe? Osun rẹ avwanre Jesu Kristi riẹn siẹrẹ avwanre vẹ Jihova de vwo omamọ rẹ oyerinkugbe. Avwanre hẹ otọ ẹroevwote rẹ odjekẹ rọyen, o vwo emu vuọvo ro pho ẹro rọyen vrẹ-ẹ. Ọ riẹn oborẹ o fori nẹ avwanre ru rere a sa vwọ mrẹ aroesiri ri Jihova. Odjekẹ vọ yen ọ vwọphia ro fori nẹ avwanre nene nonẹna?

6. (a) Vwo nene eta ri Jesu rehẹ Ẹvwọphia 2:3, 4, obẹnbẹn vọ yen ukoko rọhẹ Ẹfesọs vwori? (b) Die yen avwanre yono norhe?

⁶ Se Ẹvwọphia 2:3, 4. E jẹ siobọnẹ ẹguọnọ re vwo kpahen Jihova ẹsosuọ-ọ. Ovuẹ ri Jesu vwo rhe ihwo evo vwẹ ukoko rọhẹ Ẹfesọs djerephia nẹ ayen vwo erhiori ji chirakon vwọ ga Jihova dede nẹ ayen hirharoku ebẹnbẹn buebun. Dedena, ayen siobọnu ẹguọnọ rayen rẹsosuọ. O fori nẹ ayen rhoma rhivwin kpo oka rẹ ẹguọnọ rẹ ayen vwori jovwo, ọ rha dia ọtiọye-en ayen che fiabọ rẹ egu fiabọ rẹ emare. Eriyin ọ je hepha nonẹna, o fori nẹ a davwen e chirakon. E jẹ chirakon rẹ obo ri fori. Ọ dia ọdavwẹ rẹ oborẹ avwanre ruẹ ọvo yen Ọghẹnẹ vwori-i ji te oboresorọ avwanre vwo ruo. Ọ guọnọre nẹ e djephia nẹ ẹguọnọ okokodo vẹ ọdavwaro re vwo kpahọn yen mu avwanre vwọ ga, ọnana ghanre kẹ mamọ.—Isẹ 16:2; Mak 12:29, 30.

7. (a) Kirobo re si phiyọ Ẹvwọphia 3:1-3, obẹnbẹn vọ yen ukoko rọhẹ Sadis vwori? (b) Die yen o fori nẹ e ru?

⁷ Se Ẹvwọphia 3:1-3. E ja vwẹ ẹro kpẹn ji gbẹrophiyotọ ọkieje. Obẹnbẹn rọhẹ ukoko rẹ ihwo ri Sadis fẹnẹre. Dede nẹ ayen vẹ Jihova ke vwo omamọ oyerinkugbe vwẹ obuko re, enẹna kẹ ayen rhi gbe kpuko vwẹ ẹga rẹ ayen vwọ kẹ Ọghẹnẹ. Jesu da vuẹ ayen nẹ ‘We vrẹ.’ Die yen orhọesio nana yono avwanre? Vwọrẹ uyota, iruo avwanre cha sa chọrọ Jihova ẹro-o. (Hib. 6:10) Ọtiọyena, o ji ghwe fo re vwo mu ẹwẹn kpahen obo re ruru vwẹ ẹga ri Jihova vwẹ obuko re-e. Ọ da dianẹ ẹdia rẹ avwanre hepha enẹna fẹnẹ ọ ri jovwo, o fori nẹ e muomaphiyọ “iruo rẹ Ọrovwohwo” na, rere a vwẹ ẹro kpẹn ji gbẹrophiyotọ rhi te oba.—1 Kọr. 15:58; Mat. 24:13; Mak 13:33.

8. Die yen avwanre yono vwo nẹ eta ri Jesu ta kẹ iniọvo rehẹ Laodisha vwẹ Ẹvwọphia 3:15-17?

⁸ Se Ẹvwọphia 3:15-17. E jẹ a ga vẹ oruru vwo nẹ otọ ubiudu rhe. Ovuẹ rẹ Jesu vwo rhe iniọvo rehẹ Laodisha dje oka rẹ obẹnbẹn ọfa phia. Ayen pha “bọrọbọrọ” vwẹ ẹga rayen. Fikirẹ jẹ owenvwe evwo, Jesu da vuẹ ayen nẹ ayen ihwo “fafanrhiẹ diodi . . . rẹ ehrọre rọyen re ohwo.” O fori nẹ ayen vwo oruru ọgangan kpahen Jihova kugbe ẹga rọyen phiyọ. (Ẹvwọ. 3:19) Die yen e yono norhe? Ọ da dianẹ oruru avwanre shekpotọ, e je dje ọdavwaro kpahen erọnvwọn iyoyovwin rẹ Jihova vẹ ukoko rọyen ru kẹ avwanre. (Ẹvwọ. 3:18) E jẹ avwanre vwẹ uphẹn kẹ ojevwe rẹ akpọ nana rere o si ẹwẹn avwanre nẹ ẹga ri Jihova tẹdia rẹ e de muo nyẹ-ẹ.

9. Vwo nene evuẹ ri Jesu vwo rhe Inenikristi rehẹ Pẹgamọn kugbe Taetira, imuoshọ vọ yen o fori nẹ a kẹnoma kẹ?

⁹ Sen iyono rẹ ihwo ri she nẹ ukoko na. Jesu ghwọku iniọvo evo vwẹ ukoko rẹ Pẹgamọn ri titi ohra vẹ ohẹriẹ. (Ẹvwọ. 2:14-16) O de rhe jiri iniọvo rehẹ ukoko ri Taetira re kẹnoma kẹ “emu ikokodo rẹ Idẹbono” je vuẹ ayen nẹ ayen “yọnrọn” uyota na kokoroko. (Ẹvwọ. 2:24-26) O fori nẹ Inenikristi tiọyena rẹ awọ rayen muotọ vwẹ ukoko na-a ri nene iyono re efian kuobọrhẹriẹ. Kẹ avwanre nonẹna vwo? E ja sen iyono re vwọso iroro rẹ Jihova. Ihwo ri she nẹ ukoko na “muẹ ofian rẹ ẹga baroma,” ẹkẹvuọvo ayen “sian ogangan rọ herọ.” (2 Tim. 3:5) Siẹrẹ e de muomaphiyọ isese rẹ Ota rẹ Ọghẹnẹ ọkieje ọ rha cha ben e vwo vughe je sen iyono rẹ efia-an.—2 Tim. 3:14-17; Jud 3, 4.

10. Orọnvwọn ọfa vọ yen e se yono vwo nẹ eta ri Jesu ta kẹ ikoko rehẹ Pẹgamọn vẹ Taetira rhe?

¹⁰ E jẹ a sen koka koka rẹ ọfanrhiẹn. Iniọvo ri Pẹgamọn kugbe Taetira ji vwo obẹnbẹn ọfa. Jesu ghwọku iniọvo evo vwẹ ikoko yena kidie ayen sen ọfanrhiẹ-ẹn. (Ẹvwọ. 2:14, 20) Die yen e yono norhe? Avwanre cha sa rhẹro rọyen nẹ Jihova cha kpairoro vrẹ avwanre siẹrẹ e de gbe ọfanrhiẹ-ẹn, ọ da tobọ dianẹ ikpe buebun yen avwanre ga cha re je tobọ vwo uphẹn rẹ ẹga buebun dede. (1 Sam. 15:22; 1 Pita 2:16) Ọ guọnọre nẹ avwanre nene iwan rọyen kpẹkpẹkpẹ o toro oborẹ iwan rẹ akpọ nana miovwin te-e.—Ẹfe. 6:11-13.

11. Die yen e yono cha rhanwẹsiẹn na? (Ni ekpeti na “Obo re se Yono Nonẹna.”)

¹¹ Idjerhe vọ yen a sa vwọ djẹ obo re yono cha rhanwẹsiẹn na koko? A riẹn obo re che ru re rere Jihova se vwo rhiabọreyọ ẹga avwanre. Ọ da dianẹ avwanre ru orọnvwọn ọvo rọ cha nẹrhẹ nẹ a sen ẹga rẹ avwanre, o fori nẹ a jẹ owọ kpakpata vwo ru ewene rere a sa vwọ mrẹ aroesiri rẹ Ọghẹnẹ. (Ẹvwọ. 2:5, 16; 3:3, 16) O ji vwo orọnvwọn ọfa, ri Jesu jokaphiyọ vwẹ evuẹ ro vwo rhe ikoko na. Ọyen orọnvwọn vọ?

VWO OWENVWE WO VWO CHIRAKON RẸ OMUKPAHEN

12. Die yen e se yono vwo nẹ eta ri Jesu ta kẹ iniọvo rehẹ Simana vẹ Filadẹlfia rhe nonẹna? (Ẹvwọphia 2:10)

¹² E jẹ a fuẹrẹn evuẹ ri Jesu vwo rhe ikoko rehẹ Simana vẹ Filadẹlfia. Ọ vuẹ Inenikristi rẹ oboyin nẹ ayen djoshọ rẹ omukpahe-en, kidie a cha hwosa kẹ ayen fikirẹ evun-ẹfuọn rẹ ayen djephia. (Se Ẹvwọphia 2:10; 3:10) Die yen e yono norhe? E jẹ a rhẹro rẹ omukpahen ji vwo owenvwe re vwo chirakon rọyen. (Mat. 24:9, 13; 2 Kọr. 12:10) Diesorọ uchebro nana vwọ ghanre?

13-14. Vwo nene obo re djunute vwẹ Ẹvwọphia uyovwin 12 na, die yen phia vwọ kẹ ihwo rẹ Ọghẹnẹ?

¹³ Ọbe Ẹvwọphia vuẹ avwanre nẹ e che mukpahen ihwo rẹ Ọghẹnẹ vwẹ ọke rẹ avwanre, ọyehẹ “ẹdẹ rẹ Ọrovwohwo na.” Ẹvwọphia uyovwin 12 tare nẹ ofovwin da rhe vwomaphia vwẹ odjuvwu ugege ra ghwa vwọ vwẹ Jesu vwo mu Ovie nu. Maekẹl rọ dia Jesu Kristi vẹ emekashe rọyen de nene Idẹbono vẹ emekashe rọyen họnre. (Ẹvwọ. 12:7, 8) Ukuotọ rọyen, e de phi ivwighwrẹn rẹ Ọghẹnẹ kparobọ a da djẹ ayen rhe otọrakpọ, ayen da rhe so ojaẹriọ rẹ a gha ẹmrẹ vwọ kẹ ihworakpọ eje. (Ẹvwọ. 12:9, 12) Jẹ, die kọyen phia vwọ kẹ ihwo rẹ Ọghẹnẹ fikirẹ ọnana?

¹⁴ Ọbe rẹ Ẹvwọphia da rhoma vuẹ avwanre oborẹ Idẹbono ruru. Uphẹn rọ vwọ ro odjuvwu gbi rhe ọfa-a, ọtiọyena kẹ ọ vwọsua ihwo ra jẹreyọ na, re dia ihwo ri mudia kẹ iruo rẹ Uvie Ọghẹnẹ, ji vwo owian rẹ ayen vwo soseri vwọ kẹ “Jesu.” (Ẹvwọ. 12:17; 2 Kọr. 5:20; Ẹfe. 6:19, 20) Mavọ yen aroẹmrẹ nana rugba wan?

15. Amono yen a vwẹ “iseri ivẹ” ra ta ota kpahen vwẹ Ẹvwọphia uyovwin 11 na vwo dje, kẹ die yen phia kẹ ayen?

¹⁵ Idẹbono yen ruo rere ivwighwrẹn rẹ Ọghẹnẹ vwọso ihwo ra jẹreyọ na re vwẹrote iruo rẹ aghwoghwo rẹ Uvie na. A vwẹ ituevo vwẹ usun rayen na vwo dje “iseri ivẹ” re hweri na.b (Ẹvwọ. 11:3, 7-11) Vwẹ 1918, e de gun efian nyẹ ji brorhiẹn hwe iniọvo ẹrenren ekueku, e de mu ayen kpo uwodi ọke grongron. Vwẹ ẹro rẹ ihworakpọ, kọ ghwa rhe họhọ nẹ owian rayen na ‘dobọji re.’

16. Die yen phiare vwẹ 1919 ra rhẹro rọye-en, jẹ kidie yen Idẹbono ruẹ rhanvwẹ ọke yena rhe?

¹⁶ Aroẹmrẹ rọhẹ Ẹvwọphia uyovwin 11 je tanẹ “iseri ivẹ” na cha rhoma rhe akpọ ọmọke krẹn da wan nu. Vwẹ orugba rẹ aroẹmrẹ nana, re vwo mu iniọvo na phiyọ uwodi nu, o rhe te ẹgbukpe ọvo tavwen igbevwunu ọvo ke vwomaphia-a. Vwẹ March 1919 e de siobọnu iniọvo ra jẹreyọ na a da je kpairoro vrẹ urhi ra vwọ yọnrọn ayen na. Kpakpata iniọvo na da rhoma ton iruo rẹ aghwoghwo na phiyọ. Ẹkẹvuọvo ọ dia ọyen yen ẹvwọsuọ rẹ Idẹbono kpahen ihwo rẹ Ọghẹnẹ vwọ dobọji-i. Nẹ ọke yena rhe, ọyen Idẹbono vwo “won ame” rẹ omukpahen vwo kuẹ ihwo rẹ Ọghẹnẹ. (Ẹvwọ. 12:15) Vwọrẹ uyota, ọnana kọyen che djephia sẹ avwanre ohwo ọvuọvo che vwo “odiri kugbe esegbuyota.”—Ẹvwọ. 13:10.

MUOMAPHIYỌ IRUO RI JIHOVA VWỌ KẸ AVWANRE NA

17. Ukẹcha vọ re rhẹro rọye-en yen te ihwo rẹ Ọghẹnẹ obọ, dede nẹ Idẹbono vwọso ayen?

¹⁷ Ẹvwọphia uyovwin 12 djere nẹ ihwo rẹ Ọghẹnẹ cha mrẹ ukẹcha vwo nẹ asan ra rhẹro rọye-en. Kọ cha họhọ nẹ “akpọ na” se “ame” rẹ omukpahen na kpọ. (Ẹvwọ. 12:16) Ọnana ghwa obo re ghene phia. Ọkiọvo, ekuakua rẹ eyeren rẹ akpọ rẹ Idẹbono na, kerẹ umẹ rẹ ẹdjọeguo evo se bicha ihwo rẹ Ọghẹnẹ a me vwẹ ukẹcha kẹ ayen. Nọke ra ruọke, idibo ri Jihova phi ẹdjọ buebun kparobọ, ọnana da nẹrhẹ ayen vwo ugbomọphẹ rẹ ẹga. Die yen ayen reyọ ugbomọphẹ nana vwo ru? Ayen reyọ kuphẹn kuphẹn ro rhiephiyọ vwo ruiruo rẹ Jihova vwọ kẹ ayen vọnvọn. (1 Kọr. 16:9) Die yen iruo nana churobọ si?

18. Owian vọ yen ma ghanre kẹ avwanre vwẹ ọke oba na?

¹⁸ Jesu mraro nẹ idibo rọyen che ghwoghwo “iyẹnrẹ esiri Uvie rẹ [Ọghẹnẹ]” vwo nene akpọ na ejobi tavwen oba na ki rhi te. (Mat. 24:14) Ayen vwo ghwoghwo na, ayen cha mrẹ erere vwo nẹ obicha rẹ amakashe yẹrẹ ẹko rẹ emekashe re ghwa “iyẹnrẹ esiri ri bẹdẹ na ro ghwoghwo kẹ ayen otu re dia akpọ na, kẹgborho kẹgborho kugbe orua korua kugbe ephẹrẹ kephẹrẹ kugbe ohwo kohwo.”—Ẹvwọ. 14:6.

19. Ovuẹ ọfa vọ yen ihwo ri vwo ẹguọnọ ri Jihova che ghwoghwo?

¹⁹ Ọ dia iyẹnrẹn esiri rẹ Uvie na ọvo yen ovuẹ rẹ ihwo Ọghẹnẹ che ghwoghwo-o. O ji fo nẹ ayen bicha iruo rẹ emekashe na ruẹ ra ta ota kpahen vwẹ Ẹvwọphia uyovwin 8 fiẹ 10. Emekashe na ghwoghwo okpetu sansan ri che te ihwo re sen Uvie rẹ Ọghẹnẹ oma. Ọtiọyena, Iseri ri Jihova ji ghwoghwo ovuẹ ẹdjọeguo re vwo dje “ibiosio rẹ erhanre,” re ta ota kpahen ẹdjọeguo rẹ Ọghẹnẹ ro shekpahen ẹbẹre sansan rẹ akpọ rẹ Idẹbono na. (Ẹvwọ. 8:7, 13) O fori nẹ ihwo riẹn nẹ oba na sikẹre re rere ayen se vwo ru ewene ra guọnọre ji sivwinrhọ vrabọ rẹ ẹdẹ rẹ ophu ri Jihova. (Zẹf. 2:2, 3) Jẹ, ovuẹ nana ghwe titi-i. Ọ guọnọ uduefiogbere e ki se ghwoghwo. Vwẹ ọke rẹ ukpokpogho rode na, ovuẹ rẹ ẹdjọeguo rọ koba na che mwenu, ọ cha nẹrhẹ ivun miovwo ihwo mamọ.—Ẹvwọ. 16:21.

RU NENE ETA RẸ AROẸMRẸ NA

20. Die yen a cha ta ota kpahen vwẹ iyono ivẹ re vwọ kpahen ọnana?

²⁰ O ghini fo nẹ e ru nene “eta rẹ aroẹmrẹ na” kidie a je vwẹ avwanre vwọba orugba rẹ oborẹ avwanre seri vwẹ ọbe Ẹvwọphia na. (Ẹvwọ. 1:3) Ẹkẹvuọvo kẹ mavọ yen avwanre sa vwọ fuevun chirakon omukpahen ji ru ẹkẹn ro te avwanre vwo fiudugberi ghwoghwo evuẹ nana? Erọnvwọn ivẹ yen cha kẹ avwanre ọbọngan: ọ rẹsosuọ, oborẹ ọbe Ẹvwọphia ta kpahen ivwighwrẹn rẹ Ọghẹnẹ kugbe ọrivẹ, ebruphiyọ ri che te avwanre obọ siẹrẹ a da fuevun. A cha fuẹrẹn ẹkpo ivẹ yena vwẹ iyono ivẹ re vwọ kpahen ọnana.