ILAIBRI RỌHẸ INTANẸTI
Ilaibri
RỌHẸ INTANẸTI
Urhobo
  • BAIBOL
  • ẸBE
  • EMẸVWA
  • bt uyovwinrota 4 aruọbe 28-35
  • “Ihwo re Yonori-i Kugbe Ihwo Ghevweghe”

Ividio herọ vwọ kẹ ọnana wọ sanere naa.

Wọ ghwọọ, emuọvo shechọ ividio na vwọ guọnọ rhie.

  • “Ihwo re Yonori-i Kugbe Ihwo Ghevweghe”
  • “Soseri ro Fiotọ Kpahen Uvie rẹ Ọghẹnẹ”
  • Iyovwinreta Itete
  • Ọfa ro ji Vwo Ovuẹ Na
  • Ọ Dia “Ogangan Romobọ” rẹ Avwanre-e (Iruo rẹ Iyinkọn Na 3:​11-26)
  • “Avwanre Che jẹ . . . Ẹta-a” (Iruo rẹ Iyinkọn Na 4:​1-22)
  • “Ayen Ejobi . . . Kpare Urhuru Kpenu se Ọghẹnẹ” (Iruo rẹ Iyinkọn Na 4:​23-31)
  • Ọghẹnẹ Yen Cha nọ Ayen Orhiẹn “Ọ Dia Ihworakpọ-ọ” (Iruo rẹ Iyinkọn Na 4:32–5:11)
  • O Yono Evwoghovwo Vwo Mie Onini Rọyen
    Vwẹrokere Esegbuyota Rayen
  • O Phi Oshọ vẹ Ẹwẹn Ivivẹ Kparobọ
    Vwẹrokere Esegbuyota Rayen
  • Ọ Fuevun Vwẹ Ọke rẹ Edavwini
    Vwẹrokere Esegbuyota Rayen
  • Kerẹ Pita, Wo jẹ Ofu Dje We-e
    Uwevwin Orhẹrẹ Ro Ghwoghwo Uvie Ri Jihova (Ọ re yono)—2023
“Soseri ro Fiotọ Kpahen Uvie rẹ Ọghẹnẹ”
bt uyovwinrota 4 aruọbe 28-35

UYOVWINROTA 4

“Ihwo re Yonori-i Kugbe Ihwo Ghevweghe”

Iyinkọn na fiudugberi, Jihova de bruba kẹ ayen

E muro kpahen Iruo rẹ Iyinkọn Na 3:1–5:11

1, 2. Emu rẹ igbevwunu vọ yen Pita vẹ Jọn ruru vwẹ anurhoro rẹ uwevwin rẹ ẹga na?

VWẸ oghẹruvo rẹ ẹdẹ yena, uvo na re lo muẹ otu na. Ihwo ri Ju ri vwo oruru rẹ ẹga vẹ idibo ri Kristi rhe tue ruẹ uwevwin rẹ ẹga na. O rhe che kri-i, “ọke rẹ ẹrhovwo” ko che te.a (Iru 2:46; 3:1) Pita vẹ Jọn da wan uvwre rẹ ihwo buebun na kpo anurhoro rẹ uwevwin rẹ ẹga na re se Erhuvwu. Ihwo buebun vwọ ta ota, re ji vwo nyo edo rẹ ichiyin rayen na, jẹ ọshare ọvo rọhẹ uvwre rẹ ẹgbukpe 45 fiẹ 65 rọ yare igho rọ je dia ukpono nẹ evun rhe kperẹ phia gorigori.​—Iru 3:2; 4:22.

2 Pita vẹ Jọn vwo siẹkẹrẹ re, ọshare rọ yare igho na da tuẹn eta rọ ta vwọ yare igho phiyọ. Iyinkọn na da domaji, ọshare na da tẹnrovi ayen vẹ iphiẹrophiyọ. Pita da ta: “Mi vwo idọnọ ọfuanfon kugbe oro-o, jẹ obo ri mi vwori yen me cha vwọ kẹ wẹ. Vwẹ odẹ ri Jesu Kristi ohwo ri Nazarẹt, yan!” Vwẹ ẹwẹn roro obo ro gbe otu na unu te ọke ri Pita vwọ yọnre obọ rẹ ukpono na kidie ọna yen obọ rẹsosuọ ọshare nana vwọ vwẹ awọ rọyen ivẹ mudia. (Iru 3:​6, 7) Wọ sa vwẹ ẹwẹn roro ọke ọshare na vwo nẹ awọ rọyen, je davwẹngba rọ vwọ jẹ owọ rẹ oyan vwẹ obọ rẹsosuọ? A gbe ta ro vwo pho kpenu pho kpotọ je kpẹvwẹ Ọghẹnẹ gangan!

3. Okẹ ọghanghanre vọ yen a vwọ kẹ otu na vẹ ọshare na rọ dia ukpono jovwo na?

3 Otu nana rẹ oma vwerhan na da djẹ bru Pita vẹ Jọn ra vwẹ ugana ri Solomọn. Vwẹ etiyin, Pita de dje ọghanrovwẹ rẹ obo re ghwa phia na phephẹn vwọ kẹ otu na. Jesu ji ke mudia yono ihwo vwẹ etinẹ na vwẹ ọke rọ wanre. (Jọ 10:23) Ọ vwẹ obo re vrẹ idọnọ vẹ oro vwọ kẹ otu na vẹ ọshare na rọ dia ukpono jovwo na. Okẹ nana rọ vwọ kẹ ayen na tobọ ghanre vrẹ omakpokpọ. Ọ kẹ ayen uphẹn rẹ ayen vwo kurhẹriẹ, a vwọ vwẹ imwemwu rayen vwo ghovwo ayen, kugbe ayen je vwọ dia ihwo ri che nene ọ ri Jihova vwo mu “Onotu rẹ arhọ na,” rọ dia Jesu Kristi.​—Iru 3:15.

4. (a) Aphro vọ yen emu rẹ igbevwunu na soro? (b) Enọ ivẹ vọ yen a cha kpahenphiyọ?

4 A mrẹ vwo dje ẹdẹ yena-a! E sivwin ọshare ọvo rọ dia ukpono, enẹna ọ yanre. A vwẹ uphẹn kẹ ihwo buebun ayen vwo vwo erianriẹn ọgbagba rẹ Ọghẹnẹ rere ayen vwọ yan vwẹ idjerhe ro shephiyọ vwẹ ẹro rẹ Ọghẹnẹ. (Kọl 1:​9, 10) Vwọba, obo re phiare vwẹ ẹdẹ yena so aphro vwẹ uvwre rẹ idibo ri Kristi re fuevun vẹ ihwo ri suẹn re davwẹngba ayen vwọ dobọ rẹ idibo na ji rere ayen vwo jẹ ovuẹ rẹ Uvie na eghwoghwo. (Iru 1:8) Die yen e se yono nẹ ona vẹ uruemu ri Pita vẹ Jọn re dia “ihwo re yonori-i kugbe ihwo ghevweghe” na djephia ọke rẹ ayen vwo ghwoghwo ota vwọ kẹ otu na?b (Iru 4:13) Mavọ yen a sa vwọ vwẹrokere oborẹ ayen vẹ idibo ichekọ na ruru ọke ayen vwo hirharoku ẹvwọsuọ?

Ọ Dia “Ogangan Romobọ” rẹ Avwanre-e (Iruo rẹ Iyinkọn Na 3:​11-26)

5. Die yen avwanre yono mie Pita kpahen obo rọ ta ota kẹ otu na wan?

5 Pita vẹ Jọn riẹnre nẹ evo usun rẹ ihwo rẹ ayen mudia obaro rayen na yen tare nẹ e hwe Jesu. (Mk 15:​8-15; Iru 3:​13-15) Roro kpahen uduoyivwin ri Pita djephia ọke ro vwo fiudugberi ta phia gorigori nẹ odẹ ri Jesu yen ọyen vwo sivwin ukpono na. Pita rhurhu uyota na-a. Ọ nabọ dje phiọngun nẹ otu na vwobọ vwẹ ughwu ri Kristi. Ẹkẹvuọvo, Pita vwẹ ọke vuọvo vwo phi oborẹ ihwo na ruru phiyọ evu-un, kidie ayen ruro vwọrẹ “jẹriẹn.” (Iru 3:17) Pita ta ota kẹ ayen kerẹ oniọvo rayen, ọ je tẹnrovi erhuvwu rẹ ovuẹ rẹ Uvie na cha ghwa rhe. Ayen de kurhẹriẹ ji se Kristi gbuyota, kẹ ayen sa mrẹ “ọke rẹ ufuoma” nẹ obọ ri Jihova rhe. (Iru 3:19) Ọke re de ghwoghwo ẹcha rẹ ẹdjọeguo rẹ Ọghẹnẹ na, o ji fo nẹ avwanre ta phiọngun vẹ uduoyivwin. E je ruẹ ọnana vẹ aroeyinvwo yẹrẹ reyọ ihwo efa vwo guẹdjọ-ọ. Ukperẹ ọtiọyen, e je nẹ ihwo re ghwoghwo kẹ na kerẹ ihwo re sa rhe dia iniọvo avwanre vwẹ obaro na, a me je tẹnrovi erhuvwu rẹ Uvie na cha ghwa rhe kirobo ri Pita ruru.

6. Idjerhe vọ yen Pita vẹ Jọn vwo dje omaevwokpotọ phia?

6 Iyinkọn na vwomakpotọ. Ayen rhiabọreyọ ujiri fikirẹ emu rẹ igbevwunu rẹ ayen ruru na-a. Pita da ta kẹ otu na: “Diesorọ ovwan vwo nẹ avwanre kerẹsiẹ ra da mrẹ nẹ ogangan romobọ rẹ avwanre yẹrẹ evun-ẹfuọn kẹ Ọghẹnẹ yen avwanre vwọ nẹrhẹ ọ yan?” (Iru 3:12) Pita vẹ iyinkọn ichekọ na riẹnre nẹ ẹgba rẹ Ọghẹnẹ yen sa nẹrhẹ ayen ru kemu kemu wiẹn vwẹ iruo rẹ aghwoghwo na ukperẹ ogangan romobọ rayen. Ọnana yensorọ ayen vwọ vwomakpotọ vwẹ ujiri na ejobi vwo rhe Jihova vẹ Jesu.

7, 8. (a) Okẹ vọ yen avwanre sa vwọ kẹ ihwo efa? (b) Idjerhe vọ yen ive re vwo ru “erọnvwọn eje phiyọ ọkpokpọ” vwo ruẹgba nonẹna?

7 O ji fo nẹ avwanre dje oka rẹ omaevwokpotọ tiọyena phia ọke ra da hẹ iruo rẹ aghwoghwo na. Vwọrẹ uyota, ẹwẹn ọfuanfon rẹ Ọghẹnẹ vwẹ ẹgba kẹ Inenikristi ri nonẹna ayen vwo sivwin ihwo vwẹ idjerhe rẹ igbevwunu-u. Dedena, avwanre sa chọn ihwo uko vwo vwo esegbuyota kpahen Ọghẹnẹ vẹ Kristi je nẹrhẹ okẹ ri Pita vwọ kẹ ihwo na ji te ayen obọ rọ dia ra vwọ vwẹ imwemwu rayen vwo ghovwo ayen je mrẹ ufuoma vwo nẹ obọ ri Jihova rhe. Kukpe kukpe yen ihwo buebun vwo rhiabọreyọ okẹ nana ji bromaphiyame kerẹ idibo ri Kristi.

8 Vwọrẹ uyota, avwanre yerẹn vwẹ ọke re de che ru “erọnvwọn eje phiyọ ọkpokpọ” ri Pita ji djunute. Vwo nene orugba rẹ oborẹ “Ọghẹnẹ tare womarẹ emraro efuanfon rọyen rẹ awanre” na, a vwẹ Uvie na vwo mu vwẹ odjuvwu vwẹ ukpe ri 1914. (Iru 3:21; Un 110:​1-3; Da 4:​16, 17) Ọmọke krẹn rẹ ọyena vwọ wan nu, Kristi da tuẹn ẹroevwote rẹ ẹrhomavwomuẹ rẹ ẹga rẹ uyota phiyọ. Ukuotọ rọyen, iduduru rẹ ihwo da rhe ro ukoko ri Jihova rọ dia iparadaisi rẹ ẹwẹn na je dia emotọ rẹ Uvie rẹ Ọghẹnẹ. Ayen gbobọnyẹ iruemu rẹ awanre na ji “ku uruemu ọkpokpọ na phiyọ, ra mare vwo nene ọhọre rẹ Ọghẹnẹ.” (Ẹf 4:​22-24) Kirobo rẹ ẹwẹn ọfuanfon rẹ Ọghẹnẹ nẹrhẹ e se sivwin ukpono rọ yare igho ye, eriyin ọ je chọn avwanre uko vwo ruiruo rẹ aghwoghwo na fiotọ nonẹna, ọ dia ẹgba avwanre-e. Kerẹ Pita, ofori nẹ avwanre ji fiudugberi je nabọ reyọ Ota rẹ Ọghẹnẹ vwo yono ihwo efa. Ẹgba rẹ Ọghẹnẹ yen vwẹ ukẹcha kẹ avwanre vwọ chọn ihwo efa uko vwọ dia idibo ri Kristi, ọ dia ẹgba avwanre-e.

“Avwanre Che jẹ . . . Ẹta-a” (Iruo rẹ Iyinkọn Na 4:​1-22)

9-11. (a) Die yen isun rẹ ihwo ri Ju ruru kpahen ovuẹ ri Pita vẹ Jọn? (b) Die yen iyinkọn na brorhiẹn rọyen nẹ ayen che ru?

9 Ota ri Pita kugbe ukperi rẹ ukpono re sivwinri ro pho kpenu pho kpotọ na da rhe so oyanghan. Eriyina, ọrọvwẹrote erhẹrotọ rẹ uwevwin rẹ ẹga na vẹ irherẹn na de brokpakpa re nẹ obo re phia. Ọ sa dianẹ eshare nana ihwo ri Sadiusi, ayen ihwo ri feri ri vwo ogangan vwẹ enu rẹ isuesun rẹ ọke yena re je davwẹngba ayen vẹ ihwo ri Rom vwo vwo omamọ rẹ oyerinkugbe. Ayen sen urhi re se kuẹ afọnrhe rẹ ihwo ri Farisi vwo ẹguọnọ kpahen mamọ na, ayen je vwẹ uyono rẹ evrẹnushi na vwo ruẹ ehwẹjẹ.c Ivun miovwo ayen mamọ ayen vwọ mrẹ Pita vẹ Jọn ri fiudugberi yono vwẹ uwevwin rẹ ẹga na nẹ a kpare Jesu nẹ ushi re.

10 Ihwo nana rẹ ivun miovwẹ na de mu Pita vẹ Jọn phiyọ uwodi, ayen de ji mu ayen kpo aguare rode rẹ ihwo ri Ju na vwẹ ẹdẹ rọ vwọ kpahọn. Isun ri nẹ oma rayen gegerege na ni Pita vẹ Jọn kerẹ “ihwo re yonori-i kugbe ihwo ghevweghe,” ri vwo uturhi rẹ ayen vwo yono vwẹ uwevwin rẹ ẹga na-a. Ayen kpo isikuru rẹ ẹga vuọvo-o. Oborẹ ayen gbaudu ta ota vẹ imuẹro wan gbe ihwo rehẹ aguare na unu. Die yen nẹrhẹ eta ri Pita vẹ Jọn se te ẹwẹn rẹ ihwo na? Iroro ọvo yen “ayen vẹ Jesu yen gba herọ jovwo.” (Iru 4:13) Onini rayen yonori kerẹ ohwo ro vwo ogangan, ọ dia kerẹ isiẹbe na-a.​—Mt 7:​28, 29.

11 Ihwo rehẹ aguare na de jurhi kẹ iyinkọn na nẹ ayen rhe ghwoghwo ota ọfa-a. Vwẹ ọke yena, ihwo nẹ orhiẹn rẹ aguare na bruru kerẹ urhi. Udughwrẹn evo re wanre na ri Jesu vwọ vwomaphia vwẹ obaro rẹ aguare nana, ihwo rẹ aguare na da tanẹ, “O fo ughwu.” (Mt 26:​59-66) Dedena, oshọ mu Pita vẹ Jọni-i. Vwẹ idjerhe rẹ ọghọ, Pita vẹ Jọn de fiudugberi vuẹ eshare nana ri feri, ri yono ẹbe kodo ri ji titi na eta nana: “Ovwan brorhiẹn na komobọ sẹ o shephiyọ vwẹ ẹro rẹ Ọghẹnẹ, rẹ avwanre vwọ kerhọ rẹ ovwan ukperẹ Ọghẹnẹ. Ẹkẹvuọvo vwọ kẹ avwanre, avwanre che jẹ oborẹ avwanre mrẹre vẹ oborẹ avwanre nyori ẹta-a.”​—Iru 4:​19, 20.

ORHERẸN RODE VẸ IRHERẸN RIDE NA

Orherẹn rode na yen mudia kẹ ihwo rọyen vwẹ obaro rẹ Ọghẹnẹ. Vwẹ ẹgbukpe ujorin rẹsosuọ, ọyen jehẹ ọgbuyovwin ri Sanhẹdrin na. Irherẹn ride rẹ ihwo ri Ju yen vẹ ọyen gba herọ. Enana yen irherẹn ride ri jovwo kerẹ Anas, kugbe eshare efa rehẹ orua na, ọkiọvo orua ẹne yẹrẹ iyorin yen a sane irherẹn ride nẹ cha. Emil Schürer ro yono ẹbe kodo de si: “Wọ da dia ọvo usun rẹ ihwo ri nẹ erua yena rhe, ọnana cha nẹrhẹ wọ fẹnẹ” irherẹn ri chekọ.

Baibol na djerephia nẹ irherẹn ride na gare re te ẹdẹ ughwu rayen. (Uk 35:25) Ẹkẹvuọvo, ọke rẹ erọnvwọn ra niyẹnrẹn rọyen phiyọ ọbe rẹ Iruo rẹ Iyinkọn Na vwọ phia, isun ri Rom vẹ ivie rẹ ẹgba rẹ usuon ri Rom vwo mu ke vwẹ irherẹn ride vwo muẹ ji siẹ ayen nẹ ẹdia odedede. Ọ sa dianẹ uvwiẹ rẹ Erọn yen isun nana re dia igiye na da sane ihwo rẹ ayen vwo muẹ irherẹn.

12. Die yen sa chọn avwanre uko vwo fiudugberi ji vwo imuẹro rọ ghwotọ?

12 Wo ji se fiudugberi kirobo ayen fiudugberi na? Mavọ yen oma ru uwe ọke wo de vwo uphẹn wo vwo ghwoghwo ota kẹ ihwo ri feri, ri yono ẹbe kodo yẹrẹ ihwo ri titiri vwẹ ekogho wọ dia? Kẹ ọ da dianẹ ihwo rẹ orua wẹn, emọ isikuru yẹrẹ ihwo owẹ vẹ ayen gbe ruiruo vwọso wẹ fikirẹ esegbuyota wẹn vwo? Oshọ mu we? Ọ da dia ọtiọyen, wo se phikparobọ. Ọke ri Jesu vwọ hẹ otọrakpọ na, o yono iyinkọn na kpahen oborẹ ayen se vwo fiudugberi chochọn rẹ esegbuyota rayen vwẹ idjerhe rẹ ọghọ. (Mt 10:​11-18) Jesu vwo vrẹn nẹ ushi nu, o de ve kẹ idibo rọyen nẹ ọyen che nene ayen dia “vwẹ ẹdẹ na eje rhirin re te okuphiyọ rẹ eyeren na.” (Mt 28:20) Vwo nene odjekẹ ri Jesu, “odibo rọ fuevun rọ je ghwanre na” yono avwanre obo ra sa vwọ chochọn rẹ esegbuyota rẹ avwanre. (Mt 24:​45-47; 1Pi 3:15) A vwẹ odjekẹ nana phia womarẹ emẹvwa kerẹ ọ rẹ Akpeyeren Avwanre vẹ Iruo Ruvie Na kugbe ẹbe ra fan nẹ Baibol na rhe kerẹ uyovwinrota rẹ “Ẹkpahọnphiyọ rẹ Enọ rẹ Baibol Na” rọhẹ jw.org/urh. Wo kpo emẹvwa je reyọ ẹbe yẹrẹ iyovwinreta tiọyena vwo ruiruo? Wo de ru ọtiọyen, uduefiogbere vẹ imuẹro wẹn kọ cha ganphiyọ. Kerẹ iyinkọn na, wọ vwẹ uphẹn kẹ emu vuọvo nẹ ọ dobọ wẹ ji wo vwo jẹ ota ẹta kpahen uyota eghanghanre ru wo yonori vwẹ Baibol na-a.

Oniọvo aye ọvo ro ghwoghwo ota kẹ ohwo rọ vẹ ọyen gbe ruiruo vwẹ ọke rẹ omaerovwon.

Wọ vwẹ uphẹn kẹ emu vuọvo nẹ ọ dobọ wẹ ji wo vwo jẹ ota ẹta kpahen uyota eghanghanre ru wo yonori-i

“Ayen Ejobi . . . Kpare Urhuru Kpenu se Ọghẹnẹ” (Iruo rẹ Iyinkọn Na 4:​23-31)

13, 14. E de hirharoku ẹvwọsuọ, die yen ofori nẹ e ru, kẹ diesorọ?

13 Ugege re ghwe vwo siobọnẹ Pita vẹ Jọn vwo nẹ uwodi nu, ayen da ra vwomaba iniọvo ichekọ na. Ayen ejobi da “kpare urhuru kpenu se Ọghẹnẹ” je nẹrhovwo vwọ yare uduefiogbere ayen se vwo ghwoghwo. (Iru 4:24) Pita riẹnre dẹn nẹ ọyen emu rẹ ẹkpa ra vwọ vwẹroso ẹgba romobọ ọke ra da guọnọ ru ọhọre rẹ Ọghẹnẹ. Udughwrẹn evo re wanre na, Pita fiudugberi vuẹ Jesu nẹ, “ọ da tobọ dianẹ ihwo ri chekọ na eje kprowọ fikirẹ obo re cha phia kẹ wẹ, me cha kprowọ bẹdẹ-ẹ!” Ẹkẹvuọvo, kirobo ri Jesu tare, Pita fobọ she fikirẹ oshọ rẹ ohworakpọ, ọ da sen ugbeyan rọyen rọ dia oyono na. Dedena, Pita yono vwo nẹ echobọ rọyen na rhe.​—Mt 26:​33, 34, 69-75.

14 Owenvwe wo vwori ọvo cha sa chọn wẹ uko vwo ruiruo ru wo vwo soseri kẹ Kristi na gba-a. Ọke rẹ ihwo re vwọsua da guọnọ dobọ rẹ iruo aghwoghwo wẹn ji, je nẹrhẹ esegbuyota wẹn dogho, gbe nene udje ri Pita vẹ Jọn. Nẹrhovwo rhe Jihova nẹ ọ kẹ wẹ ẹgba. Guọnọ ukẹcha mie iniọvo rẹ ukoko na. Vuẹ ekpako na vẹ iniọvo efa ri tedje ebẹnbẹn ru wo hirharokuẹ. Ẹrhovwo rẹ ihwo efa sa kẹ wẹ ẹgba vwo yerin ghene ẹdia na.​—Ẹf 6:18; Jem 5:16.

15. Udje vọ yen sa chọn wẹ uko ọ da dianẹ wọ dobọ rẹ iruo aghwoghwo na ji vwẹ ọmọke jovwo re?

15 Ọ da dianẹ ukeke nẹrhẹ oshọ mu we vwọ dobọ rẹ iruo aghwoghwo na ji vwẹ ọmọke jovwo re, wo jẹ ofu dje we-e. Karophiyọ nẹ iyinkọn na eje dobọ rẹ iruo aghwoghwo na ji vwẹ ọmọke ri Jesu vwo ghwu nu, ẹkẹvuọvo, o kriri-i ayen da rhoma tuẹn aghwoghwo phiyọ. (Mt 26:56; 28:​10, 16-20) Ukperẹ ofu vwo dje we fikirẹ echobọ ru wo ru wanre, wo se yono vwo nẹ obo re phia kẹ wẹ na je reyọ vwọ bọn ihwo efa gan?

16, 17. Die yen e se yono vwo nẹ ẹrhovwo rẹ idibo na nẹre vwẹ Jerusalẹm?

16 Die yen ofori nẹ a nẹrhovwo kpahen ọke ihwo ri vwo ogangan usuon da vwọsuọ avwanre? Jokaphiyọ nẹ ọ dia iyinkọn na yare nẹ e jẹ edavwini jẹ ayen oma ete-e. Ayen nabọ karophiyọ ota ri Jesu: “Ọ da dianẹ ayen mukpahen ovwẹ, ayen ji che mukpahen ovwan.” (Jọ 15:20) Ukperẹ ọtiọyen, idibo nana re fuevun na yare Jihova nẹ o “ni uguegue” rẹ ihwo re vwọsua na so. (Iru 4:29) Idibo na nabọ riẹn obo ri che nẹ obuko rọyen rhe, ayen mrẹvughe nẹ ẹvwọsuọ rẹ ayen hirharokuẹ na ọyen orugba rẹ aroẹmrẹ. Ayen riẹn ọnana vwo nene oborẹ Jesu yono ayen kpahen oborẹ ayen nẹrhovwo wan, nẹ e che ru ọhọre rẹ Ọghẹnẹ vwẹ akpọ na, o toro oborẹ isun rẹ akpọ nana tare-e.​—Mt 6:​9, 10.

17 Ayen se vwo ru ọhọre rẹ Ọghẹnẹ, idibo na da nẹrhovwo rhe Jihova: “Kẹ idibo wẹn uduoyivwin rẹ ayen vwọ ta ota wẹn ọkieje.” Kẹ die yen ẹkpahọnphiyọ ri Jihova ugege yena? “Asan rẹ ayen da ghwẹ oma koko na de kpogho, ayen ejobi da vọn vẹ ẹwẹn ọfuanfon na, kẹ ayen ta ota rẹ Ọghẹnẹ vẹ uduoyivwin.” (Iru 4:​29-31) O vwo emu vuọvo rọ sa dobọ rẹ eruo rẹ ọhọre ri Jihova ji-i. (Aiz 55:11) O toro obo rọ gan te yẹrẹ oborẹ ihwo re vwọsua na vwo ẹgba te-e, avwanre da nẹrhovwo rhe Ọghẹnẹ, o muẹro nẹ ọ cha kẹ avwanre ẹgba a sa vwọ ta ota rọyen vẹ uduoyivwin.

Ọghẹnẹ Yen Cha nọ Ayen Orhiẹn “Ọ Dia Ihworakpọ-ọ” (Iruo rẹ Iyinkọn Na 4:32–5:11)

18. Die yen iniọvo rehẹ ukoko ri Jerusalẹm ru vwọ kẹ ohwohwo?

18 O kriri-i, ukoko kpokpọ re vwo mu vwẹ Jerusalẹm de rhi vwo ihwo ri yerin tedje ri bun vrẹ 5,000.d Dede nẹ asan sansan yen idibo na nurhe, jẹ ayen eje vwo “ẹwẹn ọvo kugbe iroro ọvo.” (Iru 4:32; 1Kọ 1:10) Ọ dia idibo na nẹrhovwo rhe Jihova nẹ o bruba ẹgbaẹdavwọn rayen ọvo-o, ayen ji ru erọnvwọn efa. Ayen bicha ohwohwo womarẹ ayen vwọ bọn esegbuyota rẹ ohwohwo gan, je vwẹ ukẹcha rẹ emuọre vẹ erọnvwọn efa vwọphia vwẹ ọke ra vwọ guọnọ. (1Jọ 3:​16-18) Kerẹ udje, odibo re se Josẹf Banabas shẹ otọ rọyen, ọ da vwẹ igho na eje kpahotọ rere a sa vwọ vwẹ ukẹcha vwọ kẹ ihwo ri nẹ ẹkuotọ efa ri sherabọ rhe, rhe dia Jerusalẹm ọke grongron ayen se vwo yono kpobarophiyọ kpahen ẹga kpokpọ rayen.

19. Diesorọ Jihova vwọ teyen Ananayas kugbe Safira hwe?

19 Aye gbe ọshare ọvo re se Ananayas kugbe Safira je shẹ otọ, ayen da reyọ nẹ igho na vwọ kpahotọ. Ayen de me ru kerẹsiẹ a da mrẹ nẹ igho ayen vwọ shẹ otọ na eje yen ayen phi phiyotọ, ẹkẹvuọvo ayen “bẹbẹ si igho evo nu vwọ.” (Iru 5:2) Jihova da teyen aye gbe ọshare nana hwe, ọ dia o hwe ayen kidie nẹ uchunu rẹ igho na hanvwere-e, ẹkẹvuọvo ẹwẹn ọkon vẹ ophiẹnvwe yen ayen vwo ruo. Ayen “gun efian kẹ Ọghẹnẹ, ọ dia ihworakpọ-ọ.” (Iru 5:4) Kerẹ ihwo rẹ omeru ri Jesu brorhiẹn hwe, Ananayas kugbe Safira guọnọ ujiri rẹ ihworakpọ vwọ vrẹ ẹroesiri rẹ Ọghẹnẹ.​—Mt 6:​1-3.

20. Die yen avwanre yono kpahen okẹ ra vwọ kẹ Jihova?

20 Kerẹ ẹwẹn ra vwọ kokẹ ro rhe idibo re fuevun vwẹ ẹgbukpe ujorin rẹsosuọ vwẹ Jerusalẹm ye, ọtiọyen iduduru rẹ Iseri ri Jihova rẹ ọke nana ji biẹcha iruo aghwoghwo rẹ akpọeje na womarẹ itetoro ro wonhwo. A gba ohwo vuọvo vwọ reyọ ọke yẹrẹ igho rọyen vwo biẹcha iruo nana-a. Vwọrẹ uyota, Jihova guọnọre nẹ a ga ọyen vẹ enuebro yẹrẹ kerẹ ihwo ra gba vwo ruẹ emu-u. (2Kọ 9:7) Ọ dia uchunu rẹ igho avwanre vwọ chọn ihwo efa uko yen kẹ Jihova omavwerhovwẹ-ẹn, ẹkẹvuọvo ẹwẹn ro muẹ avwanre vwo ruo. (Mk 12:​41-44) Avwanre guọnọre nẹ urhuru vẹ ujiri romobọ sun avwanre vwẹ ẹga avwanre vwọ kẹ Ọghẹnẹ kerẹ uruemu rẹ Ananayas kugbe Safira djephia-a. Ukperẹ ọtiọyen, kerẹ Pita, Jọn kugbe Banabas, e jẹ uvi rẹ ẹguọnọ re vwo kpahen Ọghẹnẹ vẹ irivẹ avwanre dia obo ri suẹn avwanre vwẹ ẹga avwanre vwọ kẹ Jihova.​—Mt 22:​37-40.

PITA​—OHWIYERIN RỌ RHE DIA ỌYINKỌN RỌ VỌNRE VẸ ẸGBA

Edẹ iyorin yen e vwo se Pita vwẹ Baibol na. A riẹnrẹ phiyọ Simiọn vwẹ Hibru ro mudiaphiyọ Saimọn vwẹ Grik. E ji se Sifas vwẹ Aramia ro mudiaphiyọ Pita vwẹ ephẹrẹ ri Grik. A je vwẹ edẹ ivẹ nana re ku kugbe na Saimọn Pita vwo se ọyinkọn na.​—Mt 10:2; Jọ 1:42; Iru 15:14.

Ọyinkọn Pita ro mu akpẹrẹ rẹ erin hepha.

Pita rọvwọnre, ọ vẹ oniaye rọyen kugbe oniọvo rọyen yen gba dia uwevwin ọvo. (Mk 1:​29-31) Ọyen ohwiyerin vwẹ Bẹtsaida rọ dia orere rọhẹ obohwẹre ọnre rẹ Abadi ri Galili. (Jọ 1:44) Ọke vwọ yanran na, ọ da dia orere rọ kẹrẹ Bẹtsaida re se Kepanọm. (Lu 4:​31, 38) Okọ ri Pita yen Jesu chidia phiyọ ọke ro vwo ghwoghwo ota kẹ ihwo buebun ri kokori vwẹ orhoma rẹ Abadi ri Galili. Ọyena ghwa vwọ wan nu, Pita de ru nene odjekẹ ri Jesu, o de hwe iyerin vwẹ idjerhe rẹ igbevwunu. Oshọ ro Pita oma, o de shiguẹ, ẹkẹvuọvo Jesu da ta kẹ: “Wo rhe jẹ oshọ mu we-e. Nẹ ọke nana yanran, wo che rhe muẹ ihworakpọ ekpokpọ.” (Lu 5:​1-11) Pita vẹ oniọvo rọyen Andru, Jems kugbe Jọn yen gbe hwe iyerin. Ayen vwo rhiabọreyọ edurhie ri Jesu rẹ ayen vwọ dia idibo rọyen nu, ayen ihwo ẹne na da kpairoro vrẹ iruo rẹ iyerin ehwe. (Mt 4:​18-22; Mk 1:​16-18) Omarẹ ẹgbukpe ọvo vwọ wan nu, Pita da rhe dia ọvo usun rẹ 12 ri Jesu sanere nẹ e dia “iyinkọn” rọyen.​—Mk 3:​13-16.

Jesu sane Pita, Jems kugbe Jọn nẹ ayen nene ọyen kpo irueru rẹ oghẹresan ọvo. Ayen rhiẹromrẹ ọke ri Jesu vwo wene oma, ọke rọ vwọ rhọvwọn ọmọtẹ ri Jairọs nẹ ughwu, ayen ji nene vweri vwẹ ogba ri Gẹtsimani. (Mt 17:​1, 2; 26:​36-46; Mk 5:​22-24, 35-42; Lu 22:​39-46) Ayen ihwo erha kugbe Andru je nọ Jesu kpahen oka rẹ ọrhire rọyen.​—Mk 13:​1-4.

Pita ọyen ohwo ro rhievun ta ota phiọngun, ọ vọnre vẹ ẹgba, ọkiọvo o roro te tavwen ọ ke ta-a. Ọ họhọre nẹ ọke buebun na, ọyen ka ta ota tavwen idibo ichekọ na ke ta. Vwẹ Ikuegbe rẹ Akpeyeren ri Jesu, eta ri Pita ọvo bun vrẹ e rẹ iyinkọn 11 ichekọ na siẹrẹ e de ku ayen kugbe. Iyinkọn ichekọ na da fọ ye, jẹ Pita no enọ. (Mt 15:15; 18:21; 19:​27-29; Lu 12:41; Jọ 13:​36-38) Ọyen senre nẹ Jesu hworhẹ awọ rọye-en, jẹ ọke ri Jesu vwọ kpọ Pita vi, ọ da vuẹ Jesu nẹ ọ je hworhẹ abọ vẹ uyovwin rọyen.​—Jọ 13:​5-10.

Kidie nẹ o vwo ọdavwẹ ri Jesu mamọ, ọ da davwẹngba vwo gbon ota phiyọ Jesu unu nẹ Ọ cha rioja ji ghwu-u. Jesu de sianro vwẹ ọkpọvi kẹ fikirẹ obo ro ruru na. (Mt 16:​21-23) Vwẹ ason rọ koba tavwen Jesu ki ghwu, Pita tare nẹ iyinkọn ichekọ na eje da djẹ jẹ Jesu vwo, ọyen cha djẹ-ẹ. Ọke rẹ ivwighrẹn ri Jesu vwo muo, Pita de fiudugberi reyọ ọlọkọ vwọ chochọn ri Jesu ji nene kpẹkpẹkpẹ kpo otegodo rẹ orherẹn rode na. Ẹkẹvuọvo o kriri-i, Pita da sen Onini rọyen abọ erha. Ẹro vwọ hiẹ re, ọ da viẹ gangan kpahen obo ro ruru na.​—Mt 26:​31-35, 51, 52, 69-75.

Ọmọke krẹn tavwen Jesu ke vwomaphia kẹ iyinkọn rọyen vwẹ obọ rẹsosuọ vwẹ Galili ro vwo vrẹn nẹ ushi nu, Pita da tanẹ ọyen kpo iyerin ehwe, iyinkọn ichekọ na da vwomaba. Ọ vwọ mrẹ Jesu vwẹ ẹbẹre ro chekọ rẹ urhie na, o de brokpakpa pho phiyọ ame rhẹrhẹ bro ra vwẹ oboyin. Ayen vwọ ria erin ri Jesu muegbe rọyen kẹ ayen vwẹ urhiọke ẹdẹ yena, Jesu da nọ Pita sẹ o vwo ẹguọnọ rọyen vrẹ “enana,” kọyen erin rọhẹ obaro rayen na. Jesu jiriro vwọ kẹ Pita nẹ o brorhiẹn ro vwo nene ọyen ọkieje ukperẹ o vwo muomaphiyọ iruo rẹ iyerin ehwe na.​—Jọ 21:​1-22.

Vwẹ omarẹ 62-64 C.E., Pita de ghwoghwo iyẹnrẹn esiri na vwẹ Babilọn ra riẹn phiyọ Iraq enẹna rọ dia asan rẹ ihwo ri Ju buebun hepha. (1Pi 5:13) Babilọn yen Pita de si ọbe rẹsosuọ ra vwẹ odẹ rọyen se na, ọ sa dianẹ etiyin yen o de ji si ọrivẹ rẹ ọbe na. Jesu “vwẹ ẹgba kẹ Pita nẹ ọ dia ọyinkọn vwọ kẹ otu re yanvwere.” (Ga 2:​8, 9) Pita se ruiruo rọyen wiẹn kidie ọyen ohwo rọ re ehrọre ro ji vwo ẹgba.

JỌN​—ODIBO RI JESU ME VWO ẸGUỌNỌ KPAHEN

Ọyinkọn Jọn ọyen ọmọ ri Zẹbẹdi kugbe oniọvo ọyinkọn Jems. Ọ họhọre nẹ odẹ rẹ oni rọyen Salomi, oniọvo ri Meri rọ dia oni ri Jesu. (Mt 10:2; 27:​55, 56; Mk 15:40; Lu 5:​9, 10) Kọyen ọ sa dianẹ Jọn vẹ Jesu firi. Orua ri Jọn feri mamọ. Iruo rẹ iyerin ehwe ri Zẹbẹdi na rhoro mamọ te ẹdia rọ da reyọ ihwo vwọba oma. (Mk 1:20) Salomi yan nene Jesu, o gbe odibo kẹ ọke rọ vwọ hẹ Galili, ọ je dẹ erọnvwọn ri gbon phanphanphan re se vwo ghworo ugboma ri Jesu tavwen e ki sho. (Mk 16:1; Jọ 19:40) Ọ sa dianẹ Jọn vwo uwevwin romobọ rọyen.​—Jọ 19:​26, 27.

Ọyinkọn Jọn rọ yọnrọn ukpirhin ọbe.

Ọ họhọre nẹ Jọn ọyen odibo ri Jọn ro Brẹ Ihwo Phiyame ro mudia kẹrẹ Andru ọke ri Jọn ro Brẹ Ihwo Phiyame vwo ni Jesu rọ vwọ ta: “Nighere, Omogodẹ rẹ Ọghẹnẹ na!” (Jọ 1:​35, 36, 40) Vwọba, o muẹro nẹ Jọn ọmọ ri Zẹbẹdi nene Jesu kpo Kena, o ji rhiẹromrẹ igbevwunu rẹsosuọ ri Jesu ruru. (Jọ 2:​1-11) Eta rẹ imuẹro vẹ oborẹ Jọn nabọ dje erọnvwọn sansan ri Jesu ruru vwẹ Jerusalẹm, Sameria kugbe Galili wan na djerephia nẹ ọ sa dianẹ ohwo ro si Ikuegbe rẹ Akpeyeren ri Jesu nana rhiẹromrẹ erọnvwọn eje re phiare vwẹ etiyin. Oka rẹ owenvwe ri Jems, Pita kugbe Andru vwori yen ji rhe Jọn rọ vwọ kpairoro vrẹ ariri, okọ kugbe iruo rẹ iyerin ehwe rọyen ọke ri Jesu vwo se nẹ o nene ọyen, ọnana djerephia nẹ Jọn vwo esegbuyota.​—Mt 4:​18-22.

A ghwa nabọ ta ota kpahen Jọn kirobo ra ta kpahen Pita vwẹ Ikuegbe rẹ Akpeyeren ri Jesu na-a. Jẹ, Jọn vwo iruemu ri djerephia nẹ o vwo oruru dẹn, ọnana muẹro vwo nene odẹ ri Jesu mu kẹ vẹ oniọvo rọyen Jems​—Boanajis ro mudiaphiyọ “Emọ rẹ Agbraran.” (Mk 3:17) Ẹsosuọ, Jọn guọnọ ẹdia rode te asan rọ vẹ oniọvo rọyen de bru oni rayen ra nẹ ọ ra vuẹ Jesu nẹ ọ kẹ ayen ẹdia ro me kpenu vwẹ Uvie rọyen. Dede nẹ urhuru yen mu ayen vwọ nokpẹn rẹ ọnana, jẹ o ji djephia nẹ ayen vwo esegbuyota kpahen Uvie na. Fikirẹ ọnana, Jesu da ghwa reyọ uphẹn nana vwọ vwẹ uchebro kẹ iyinkọn na kpahen oboresorọ a vwọ dia ihwo re vwomakpotọ.​—Mt 20:​20-28.

Jọn dje oruru ọgangan rọyen phia ọke rọ vwọ davwẹngba vwọ dobọ rẹ ọshare ọvo rọ dia odibo ri Jesu-u ji kidie nẹ ọ reyọ odẹ ri Jesu vwọ djẹ ẹwẹn rẹ Idẹbono phia. Vwẹ ọke ọfa, Jọn muegbe ro vwo se erhanre nẹ odjuvwu rhe rhe ghwọrọ ihwo rehẹ ọko ri Sameria ọvo kidie ọke ri Jesu vwo ji ihwo re muegbe rẹ asan rọ cha dia phiyotọ vwẹ etiyin, ayen rhọnvwe kẹ ayen asa-an. Fikirẹ ọnana, Jesu da ghwọku Jọn. Aphro herọ-ọ nẹ, ọke vwọ yanran na, Jọn de rhi vwo ẹro rẹ abavo ji vwo uruemu rẹ aruẹdọn re dia iruemu re kanrerọ jovwo na. (Lu 9:​49-56) Dede nẹ Jọn vwo echobọ buebun, jẹ ọyen “odibo ri Jesu vwo ẹguọnọ rọyen.” Eriyina, Jesu vwọ guọnọ ghwẹ re, ọ da vwẹ oni rọyen Meri kẹ Jọn nẹ ọ vwẹrote.​—Jọ 19:​26, 27; 21:​7, 20, 24.

Jọn dia akpọ kri vrẹ iyinkọn rẹ ichekọ kirobo ri Jesu mraro rọyen kẹ. (Jọ 21:​20-22) Jọn fuevun ga Jihova omarẹ ẹgbukpe 70. Ughwu rọyen vwo siẹkẹrẹ re, ọke rẹ Osun Domitian vwo suẹn vwẹ Rom, e de mu Jọn kpo ighuvwu vwẹ asan rẹ ame riariẹ phiyọ vwẹ Patmọs kidie ọ “ta ota kpahen Ọghẹnẹ ji soseri kpahen Jesu.” Ọ vwọ hẹ etiyin vwẹ omarẹ 96 C.E., ọ da mrẹ emramrẹ rọ niyẹnrẹn rọyen phiyọ ọbe rẹ Ẹvwọphia na. (Ẹvw 1:​1, 2, 9) Vwo nene oborẹ ihwo buebun segbuyota, e vwo siobonẹ Jọn nu, o de kpo Ẹfesọs rọ dia asan ro de si Ikuegbe rẹ Akpeyeren ri Jesu ra vwẹ odẹ rọyen se kugbe ọbe ri Jọn rẹsosuọ, ọrivẹ, kugbe ọrerha, o de ghwu vwẹ etiyin vwẹ omarẹ 100 C.E.

a A nẹrhovwo vwẹ uwevwin rẹ ẹga na ọke re de ze izobo rẹ urhiọke vẹ ọ rẹ ovwọnvwọn. “Unọke rirhirin” yẹrẹ omarẹ ughọjọ erha rẹ oghẹruvo yen e vwo ze izobo rẹ ovwọnvwọn na.

b Ni ekpeti ivẹ nana “Pita​—Ohwiyerin rọ Rhe Dia Ọyinkọn rọ Vọnre vẹ Ẹgba” kugbe “Jọn​—Odibo ri Jesu Me Vwo Ẹguọnọ Kpahen.”

c Ni ekpeti na “Orherẹn Rode vẹ Irherẹn Ride Na.”

d Ọ sa dianẹ ihwo ri Farisi ri te omarẹ 6,000 vẹ imihwo ri Sadiusi yehẹ Jerusalẹm vwẹ 33 C.E. Ọnana sa dia iroro ọfa rọ sorọ oshọ vwo mu ẹko rẹ ihwo ivẹ nana kpahen iyono ri Jesu.

    Ẹbe Urhobo Ejobi (2001-2026)
    Vrẹn No
    Ruọ
    • Urhobo
    • Vwọ kẹ Ohwo
    • Isẹtini Obo Wọ Guọnọre nẹ Ọ Dia
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Obo re Vwo Ruiruo Wan
    • Urhi ro Suẹn Evuẹ rẹ Romobọ
    • Isẹtini Obo Wọ Guọnọre nẹ a Vwẹ Evuẹ Wẹn Ruiruo Wan
    • JW.ORG
    • Ruọ
    Vwọ kẹ Ohwo