OCIPAMA CELILONGISO 35
OCISUNGO 121 Tu Sukila Oku Likandangiya
Ove o Pondola Oku Yula Olonjongole ka Via Sungulukile
“Ko ka eceleli okuti ekandu li amamako oku viala ndosoma vatimba ene a fa okuti vu pokola koloñeyi viao.”—VA ROM. 6:12.
OCIMÃHO CELILONGISO
Ocipama cilo ci ka tu kuatisa (1) oku yula esumuo eci tu kuata olonjongole ka via sungulukile kuenda (2) ndomo tu yuvula oku kupukila veyonjo.
1. Uyaki upi vosi yetu tua siata oku liyaka lawo?
ANGA hẽ wa kuatele ale onjongole yoku linga ocina cimue Yehova a suvuka? Nda oco, ku sukila oku sumua. Embimbiliya li popia hati: “Lalimue eyonjo lieya kokuene, te lina lia siata pokati komanu.” (1 Va Kor. 10:13)a Eci ci lomboloka okuti nda o kasi oku liyaka lehonguo limue, ku kasi lika wove, omanu vakuavo va kasivo oku liyaka lehonguo liaco. Lekuatiso lia Yehova o pondola oku yula uyaki waco.
2. Ayonjo api Akristão vamue kuenda vana va kasi oku lilongisa Embimbiliya va pondola oku liyaka la-o? (Talavo oviluvialuvia.)
2 Embimbiliya li popiavo hati: “Omunu lomunu, o setekiwa eci a kokiwa loku tambiwa loloñeyi viaye muẽle.” (Tia. 1:14) Eci ci lomboloka okuti, omunu lomunu pokati ketu o pondola oku liyaka leyonjo limue lia litepa. Ndeci, pamue Akristão vamue va pondola oku vetiyiwa oku linga evĩho liukahonga lomunu umue ukuavimatamata via litepa, pole, vakuavo va vetiyiwa oku ci linga lomunu ukuavimatamata vimuamue viuyali. Omanu vana okuti va kuatele ocituwa coku tala omanu va kasi epolõla haivo va linga ukahonga, pamue va kuata vali onjongole yoku linga evĩho liaco. Handi vali, omanu vana va liwekapo oku nyua olodroga ale oku nyua calua ovina vi koluisa, va siatavo oku liyaka locitangi cimuamue. Evi vimue lika pokati kovitangi Akristão kuenda vana va kasi oku lilongisa Embimbiliya va siata oku liyaka lavio. Citava okuti vosi yetu vepuluvi limue, tua liyevele ale ndeci upostolo Paulu a soneha hati: “Eci ndi yongola oku linga eci ciwa, eci cĩvi ceci vokuange.”—Va Rom. 7:21.
Eyonjo limue li pondola oku iya kokuetu vepuluvi kuenda kocitumãlo cimue ka tua lavokaile (Tala ocinimbu 2)d
3. Omunu umue okuti o kasi oku liyaka lolonjongole ka via sungulukile vokuenda kuotembo yalua, o pondola oku liyeva ndati?
3 Nda ove o kasi oku liyaka lolonjongole vimue ka via sungulukile vokuenda kuotembo yalua, pamue o liyeva ndu okuti wa hongua kuenda ku tẽla oku tamalãla kayonjo aco. Pamue, o liyevavo ndu okuti ku kuete elavoko, loku sima okuti Yehova ka tava efendelo liove omo liolonjongole viaco ka via sungulukile. Pole, kolela okuti ovisimĩlo viaco haviociliko! Omo liaco, oco tu kuate elomboloko liesunga lieci ovisimĩlo viaco haviociliko, ocipama cilo ci ka tambulula apulilo avali ndeci: (1) Momo lie pamue o liyevela okuti wa hongua kuenda ku kuete elavoko? (2) O pondola oku yula ndati olonjongole ka via sungulukile?
OVISIMĨLO VIPI ‘SATANA’ A YONGOLA OKUTI OVIO TU KUATA?
4. (a) Nye Satana a yongola okuti oco tu sima eci tu setekiwa? (b) Momo lie tu kolelela okuti tu tẽla oku yula olonjongole ka via sungulukile?
4 Satana o yongola okuti eci tu setekiwa tu sima okuti tua hongua. Yesu wa lekisa okuti Satana o ka tu seteka eci a longisa olondonge viaye oku likutilila ndoco: “Ku ka ecelele okuti tu yonjiwa, puãi tu popele kondingaĩvi.” (Mat. 6:13) Satana wa popia okuti, omanu lalimue eteke va kamamako oku pokola ku Yehova poku liyaka loloseteko. (Yovi 2:4, 5) Momo lie Satana a simĩla ndoco? Momo Satana eye omunu watete wa tambiwa loloñeyi viaye muẽle kuenda ka tẽlele oku amamako lekolelo ku Yehova. Satana o sima okuti tua lisoka laye kuenda tu ka yandulukavo Yehova eci tu setekiwa. Toke muẽle Satana wa sima okuti, o pondola oku seteka omõla wa lipua wa Suku oco a linge ocina cimue ka ca sungulukile. (Mat. 4:8, 9) Pole, sokolola ndoco: Anga hẽ tua hongua calua okuti ka tu tẽla oku yula olonjongole ka via sungulukile? Sio! Etu tu tava kolondaka upostolo Paulu a soneha viokuti: “Momo kovina viosi ñuete ongusu mekonda lia una o nyĩha unene.”—Va Fil. 4:13.
5. Nye ci lekisa okuti Yehova wa kolela okuti tu tẽla oku yula olonjongole ka via sungulukile?
5 Yehova wa litepa calua la Satana. Yehova wa kolela okuti tu pondola oku yula olonjongole ka via sungulukile. Tua ci kũlĩha ndati? Vocitumasuku cimue eye wa popele okuti, owiñi wakahandangala womanu vakuekolelo, wa laikele oku puluka kohali ya piãla. Sokolola kueci olondaka viaco vi lomboloka. Yehova okuti ka kembi, wa popia okuti etendelo lialua liomanu lia laikele oku ‘sukula ovowalo avo a lepa kuenda oku a yelisa vosonde ya Kameme.’ Volondaka vikuavo, omanu valua va ka kuata ekalo lia yela kovaso a Yehova loku iñila voluali luokaliye. (Esit. 7:9, 13, 14) Eci ci lekisa okuti, Yehova wa kolela okuti tu tẽla oku yula olonjongole ka via sungulukile.
6-7. Nye Satana a yongola okuti oco tu sima?
6 Satana ka yongola lika oku tu vetiya oku sima okuti tua hongua. Eye, o yongolavo oku tu vetiya oku sima okuti ka tu kuete elavoko kuenda Yehova ka tava efendelo lietu omo liolonjongole vietu ka via sungulukile. Pole, eci haciliko. Satana eye ka kuete elavoko. Yehova wo likala kuenda ka ka kuata omuenyo ko pui. (Efet. 3:15; Esit. 20:10) Omo liaco, Satana o yongola oku tu vetiya oku sima okuti ka tu kuetevo elavoko, ca piãla enene eci eye a limbuka okuti tu kuete elavoko lina eye a pumba lioku kuata omuenyo ko pui. Etu ka tua lisokele laye, momo Embimbiliya li likuminya okuti Yehova o yongola oku tu kuatisa pole, ka tu pisa. Eye “ka yongola okuti umue o nyõliwa, puãi, o yongola okuti vosi va likekembela.”—2 Pet. 3:9.
7 Eci tu liyaka lolonjongole ka via sungulukile, nda tua kuata ocisimĩlo cokuti tua hongua kuenda ka tu kuete elavoko, tu kasi oku sima ndeci Satana a yongola. Kuenje eci ci pondola oku honguisa onjila tua nõlapo yoku tamãlala la Satana.—1 Pet. 5:8, 9.
OVISIMĨLO VIPI TU PONDOLA OKU KUATA OMO LIEKAMBO LIOKU LI PUA?
8. Ondaka ekandu yi pondolavo oku lomboloka nye? (Osamo 51:5) (Talavo “Olondaka Via Lomboluiwa.”)
8 Ocina cipi cikuavo ci pondola oku tu vetiya oku sima okuti tua hongua kuenda ka tu kuete elavoko? Ekambo lioku li pua lina tua piñala kolonjali vietu viatete olio lia siata oku tu vetiya oku sima ndoco.b—Yovi 14:4; tanga Osamo 51:5.
9-10. (a) Nye ca lipita la Adama la Eva eci va linga ekandu? (Talavo ociluvialuvia.) (b) Tua siata oku liyeva ndati omo lioku piñala ekandu?
9 Sokolola eci ca lipita la Adama la Eva eci ovo va linga ekandu. Noke lioku sinila Yehova, ovo va salama kuenda va seteka oku sikĩlila atimba avo. Poku lombolola ocituwa ovo va lekisa, elivulu Perspicaz hati: “Ekandu lia va kokela oku livetela evelo, oku kuata asakalalo, ekambo lioku kolapo kuenda osõi.” Eci ca kala ndu okuti, Adama la Eva va yikiwile vonjo yimue ya kuatele lika olohondo vikuãla. Ovo va ponduile oku iñila vohondo lohondo, pole, ka ca tavele oku tunda kosamua. Volondaka vikuavo, ovo ka va ponduile oku liyovola kekandu.
10 Ocili okuti ekalo lietu lia litepa leli lia Adama la Eva. Momo pocakati cocisembi cina ka ci tiamisiwila kokuavo, akandu etu a pondola oku eceliwa kuenda tu pondolavo oku kuata utima wa yela. (1 Va Kor. 6:11) Pole, tua piñala ekandu. Eli olio esunga lieci ka ci tu komõhisila eci tu livetela evelo, oku kuata asakalalo, ekambo lioku kolapo kuenda osõi. Embimbiliya li popia okuti ekandu li kasi oku amamako oku viala omanu. Kuenje eci oco ca siata oku lipita, “ndaño muẽle ku vana ka va lingile ekandu lonjila ndeyi Adama a lueya.” (Va Rom. 5:14) Ocili okuti ekalo liaco li sumuisa, pole, ka tu sukila oku sima okuti tua hongua ale ka tu kuete elavoko. Tu pondola oku likala ovisimĩlo viaco ka via sungulukile. Ndamupi?
Ekandu lia kokela Adama la Eva oku livetela evelo, oku kuata asakalalo, ekambo lioku kolapo kuenda osõi (Tala ocinimbu 9)
11. Eci tu liyeva okuti tua hongua nye tu sukila oku yuvula kuenda momo lie? (Va Roma 6:12)
11 Eci tu sima okuti tua hongua ale ka tu tẽla oku yula olonjongole ka via sungulukile, ci kala ndu okuti ekambo lietu lioku lipua, li kasi oku vangula. Pole, ka citava okuti tu yevelela olondaka viaco. Momo lie? Momo Embimbiliya li longisa okuti ka citava oku ecelela okuti ekandu li amamako oku tu “viala ndosoma.” (Tanga Va Roma 6:12.) Eci ci lomboloka okuti etu tu pondola oku nõlapo oku yuvula olonjongole ka via sungulukile. (Va Gal. 5:16) Yehova wa kolela okuti tu pondola oku tamalãla koloseteko. Nda eye ka tu kolelele, nda ka tu sapuilile oco tu ci linge. (Esin. 30:11-14; Va Rom. 6:6; 1 Va Tes. 4:3) Omo liaco, tu pondola oku yula olonjongole ka via sungulukile.
12. Eci tu sima okuti ka tu kuete elavoko, nye tu sukila oku yuvula kuenda momo lie?
12 Cimuamue haico okuti eci tu kuata olonjongole ka via sungulukile kuenda tu sima okuti ka tu kuete elavoko ale Yehova ka tava efendelo lietu, ci kasi ndu okuti ekambo lietu lioku lipua li kasi oku “vangula.” Pole, ka citava okuti tu yevelela olondaka viaco. Momo lie? Momo Embimbiliya li longisa okuti Yehova wa kũlĩha okuti ka tua lipuile. (Osa. 103:13, 14) Eye wa “kũlĩha ovina viosi” viatiamẽla kokuetu oku kongelamo olonjila via litepa ndomo ekambo lietu lioku lipua li tu vetiya oku linga ovina ka via sungulukile. (1 Yoa. 3:19, 20) Omo liaco, nda tua likolisilako oku yuvula oku yapuisiwa lekambo lietu lioku lipua kuenda olonjongole ka via sungulukile, tu pondola oku kuata ekalo lia yela kovaso a Suku. Momo lie tua ci kolelela?
13-14. Lombolola esunga lieci Yehova ka tu pisila omo lioku kuata lika olonjongole ka via sungulukile?
13 Embimbiliya li lekisa okuti kuli etepiso pokati koku linga eci ka ca sungulukile (okuti ocina cimue tu pondola oku likandangiya) kuenda oku kuata onjongole yoku linga eci ka ca sungulukile (okuti ocina cimue tu pondola oku linga okuti ka tua ci yonguile). Ndeci, Akristão vamue vatete vo ko Korindo va kuatele ocituwa coku lipekela lomanu vakuavimatamata vimuamue. Toke muẽle Paulu wa soneha hati: “Vamue pokati kene va kuatele ovituwa viaco.” Anga hẽ eci ci lomboloka okuti ovo lalimue eteke va kuatele vali onjongole yoku lipekela lomanu vakuavimatamata vimuamue? Sio, momo olonjanja vialua onjongole yaco yi kakatela calua komunu. Pole, Akristão vana okuti va kuata esuluviko kuenda va likala oku linga ovina vi likuata lolonjongole ka via sungulukile, ka va pisiwile la Yehova. Kokuaye Akristão vaco va ‘sukuiwile.’ (1 Va Kor. 6:9-11) Cimuamue haico ci pondola oku lipita love.
14 Nda ove o kasi oku liyaka lolonjongole ka via sungulukile, o pondola oku yula uyaki waco! Ndaño okuti ku tẽla oku malako olonjongole viaco, ove o pondola oku likandangiya kuenda oku yuvula oku “tẽlisa ocipango cetimba kuenda ovisimĩlo.” (Va Efe. 2:3) Tu konomuisi ndomo tu pondola oku ci linga.
NDOMO O YULA OLONJONGOLE KA VIA SUNGULUKILE
15. Oco tu yule olonjongole ka via sungulukile momo lie tu sukilila oku kala vakuacili letu muẽle?
15 Oco o yule olonjongole ka via sungulukile, o sukila oku kala ukuacili love muẽle kuenda oku limbuka ahonguo ove. Handi vali, kuata utate oco ku ka yapuisiwe “lovisimĩlo viesanda.” (Tia. 1:22) Ndeci, omunu umue o nyua calua ovina vi koluisa, pamue o leluisa ocitangi caco loku popia ndoco: ‘Kuli omanu valua va nyua vali calua okuti ame ci sule.’ Ale ulume umue okuti wa siata oku tala omanu va kasi epolõla haivo va linga ukahonga, pamue o seteka oku kapa eko komunu ukuavo. Eye o pondola oku popia ndoco: ‘Nda ukãi wange wa lekisile ocisola kokuange nda sia kuatele onjongole yoku tala ovina viaco viumbondo.’ Ovisimĩlo viaco vi pondola oku ku kokela oku kupukila veyonjo. Omo liaco, ku ka seteke oku lisandela esunga kovina vĩvi wa siata oku linga, ndaño muẽle kovisimĩlo. Tava okuti, ove o kuete eko omo liovilinga viove ka via sungulukile.—Va Gal. 6:7.
16. O pamisa ndati onjila wa nõlapo yoku linga eci ca sunguluka?
16 Ku sukila lika oku limbuka ahonguo ove, pole, o sukilavo oku pamisa onjila wa nõlapo yoku linga eci ca sunguluka. (1 Va Kor. 9:26, 27; 1 Va Tes. 4:4; 1 Pet. 1:15, 16) Sokolola kovina via siata oku ku kapa voseteko kuenda apuluvi ovina viaco via siata oku lipita. Citava okuti eyonjo limue, ale elivala limue veteke. Ndeci, anga hẽ ka ca lelukile kokuove oku tamalãla keyonjo limue eci o yeva ekavo? Ale ka ca lelukile kokuove vokati kuteke? Lipongiya selo kuenda sokolola ndomo o liteyuila eci kuiya eyonjo limue. Epuluvi liwa lioku ci linga ceci handi ka kueyile eyonjo limue.—Olosap. 22:3.
17. Nye tu lilongisa kulandu wa Yosefe? (Efetikilo 39:7-9) (Talavo oviluvialuvia.)
17 Sokolola ulandu wa Yosefe. Eci ukãi wa Potifara a seteka oku u yonja, eye wa likala lonjanga eyonjo liaco. (Tanga Efetikilo 39:7-9.) Eci ci tu longisa nye? Yosefe osimbu handi ka setekiwile lukãi wa Potifara, Yosefe wa nõlelepo okuti lalimue eteke a ka lipekela lukãi wulume ukuavo. Cimuamue haico okuti, ove o pondola oku pamisa onjila wa nõlapo yoku linga eci ca sunguluka, osimbu handi kua lipitile leyonjo limue. Kuenje eci o ka lipita leyonjo limue, ci ka leluka kokuove oku linga eci ca sunguluka.
Ndeci Yosefe a linga, likala lonjanga eyonjo limue! (Tala ocinimbu 17)
‘AMAMAKO OKU LI SETEKA’ OVE MUẼLE
18. O pondola oku yula ndati olonjongole ka via sungulukile? (2 Va Korindo 13:5)
18 Oco o yule olonjongole ka via sungulukile, o sukilavo oku ‘amamako oku li seteka’ ove muẽle. Ale o sukila oku amamako oku li kũlĩhĩsa ove muẽle oco o limbuke ndomo okasi oku litunda. (Tanga 2 Va Korindo 13:5.) Otembo lotembo kũlĩhĩsa onjila yove yoku sokolola kuenda ovituwa viove kuenje linga apongoloko a sukiliwa. Ndeci, ndaño okuti wa tẽla ale oku yula oseteko yimue, o pondola oku lipula ndoco: ‘Otembo yiñami ndambata oco ndi likale eyonjo liaco?’ Nda wa limbuka okuti wambata otembo yalua, ku ka livetele evelo. Pole, linga ovina vi sukiliwa oco onjanja yikuavo o liteyuile. Lipula ndoco: ‘Anga hẽ ndi pondola oku tepulula otembo ndi ambata oco ndi likale ovisimĩlo ka via sungulukile? Ovina ndi tala, ndi tanga ale ovina ndi yevelela vi koka hẽ okuti ci leluka kokuange oku kupukila keyonjo? Eci ku molẽha ociluvialuvia cimue ci lekisa ovina viumbondo ndi yuvula lonjanga oku vanja kociluvialuvia caco? Ndaño okuti ka ca lelukile oku likandangiya, anga hẽ ñuete elomboloko liokuti oku pokola ku Yehova oco ocina ca velapo kokuange?’—Osa. 101:3.
19. Olonjila vĩvi tu nõla ndaño muẽle kovina vitito, vi pondola oku tu tateka ndati poku liyaka lolonjongole ka via sungulukile?
19 Poku li kũlĩhĩsa ove muẽle, yuvula oku lisandela esunga omo liakulueya ove. Embimbiliya li popia hati: “Utima wa piãla kelimbi okuti, ocina cikuavo ci sule kuenda owo ũvi calua.” (Yer. 17:9) Yesu wa popia okuti, “vutima mu tunda ovisimĩlo vĩvi.” (Mat. 15:19) Ndeci, omunu umue wa liwekapo oku tala omanu va kasi epolõla haivo va linga ukahonga, noke yotembo yimue, pamue o popia okuti ka cĩviko oku tala oviluvialuvia vi vetiya oloñeyi viukahonga, omo okuti oviluvialuvia viaco ka vi lekisa omanu va kasi epolõla. Ale pamue o popia ndoco: ‘Oku sokolola lika oku linga ocina cimue ka ca sungulukile hacĩviko, cĩvi oku linga ocina caco.’ Pole, nda omunu o kuata ovisimĩlo viaco, o kasi oku ‘sokiya oku tẽlisa oloñeyi vietimba.’ (Va Rom. 13:14) Tu yuvula ndati ovisimĩlo viaco? Kuata utate lolonjila o nõla. Momo, oku nõla olonjila ka via sungulukile ndaño muẽle kovina vitito ci koka oku nõla olonjila ka via sungulukile kovina vinene ndeci, oku kupukila veyonjo limue.c Omo liaco, yuvula “ovisimĩlo vĩvi,” vi pondola oku ku vetiya oku lisandela esunga oco o linge ocina cimue ka ca sungulukile.
20. Elavoko lipi tu kuete lio kovaso yoloneke kuenda nye ci tu kuatisa oku linga eci ca sunguluka cilo?
20 Ndomo tua lilongisa, Yehova o tu ĩha unene oco tu tẽle oku tamalãla koloseteko. Handi vali, omo liocisembi akandu etu a pondola oku eceliwa kuenda tu kuete elavoko lioku ka kuata omuenyo ko pui voluali luokaliye. Tu ka yeva ekavuluko lialua eci tu ka vumba Yehova okuti ka tu ka sukila vali oku liyaka lolonjongole ka via sungulukile! Pole, osimbu otembo yaco ka ya pitĩlile, tu pondola oku kolela okuti ka tua honguele kuenda tu kuete elavoko. Omo liaco, lasumũlũho a Yehova, tu pondola oku yula olonjongole ka via sungulukile!
OCISUNGO 122 Kali Vakuepandi, Loku Pama!
a Embimbiliya limue lia pongolola ocinimbu eci hati: “Oloseteko ene wa siati oku liyaka lavio, havio omanu vakuavo va siatavo oku liyaka lavio.”
b OLONDAKA VIA LOMBOLUIWA: Vembimbiliya ondaka “ekandu”, olonjanja vialua yi tiamisiwila kelinga limue ka lia sungulukile ndeci oku nyana, ukahokolo ale umondi. (Etu. 20:13-15; 1 Va Kor. 6:18) Pole, kovisonehua vikuavo, ondaka ekandu yi tiamisiwila kekambo lioku lipua tua piñala eci tua citiwa, ndaño okuti handi ka tua lingile ocina cimue cĩvi.
c Kũlĩhĩsa okuti umalẽhe wa tukuiwa Kolosapo 7:7-23, wa nõla olonjila ka via sungulukile kovina vitito kuenje noke co kokela oku linga evĩho liukahonga.
d ELOMBOLUILO LIOCILUVIALUVIA: Kepĩli: Manji umue umalẽhe okuti wa tumãla vobare yimue, o lete alume vavali va kasi oku lilekisa ocisola coku namulãla. Kondio: Manji umue ukãi o lete omanu vavali va kasi oku sipa.