Aita roa o Iehova i faarue ia matou
FAATIAHIA E NASHO DORI
E oire iti nainai o Mbreshtan i nia i te mouˈa i Alabania apatoa, aita i atea ˈtu ia Heleni. I reira to ˈu fanauraahia i te matahiti 1907. E pae matahiti to ˈu i to ˈu haamataraa i te haere i te hoê fare haapiiraa reo heleni, tera râ, ua faaea vau i te haapiiraa i to te mau nuu no Italia haruraa ia Alabania i te Tamaˈi Rahi Matamua ra. I muri aˈe i te tamaˈi, ua hoˈi faahou atura vau i te haapiiraa, na roto râ i te reo alabania.
NOA ˈtu e e ere to ˈu mau metua i te feia faaroo rahi, ua haapao ratou i te mau peu tutuu a te Ekalesia orthodoxe no Alabania. E perepitero te taeae o to ˈu metua tupuna i Mbreshtan, no reira ua rave au i te ohipa i te fare pure e ua ite roa ˈtu vau i te ohipa e tupu ra i reira. E mea faufaa ore roa te mau peu oroa i to ˈu manaˈoraa, e mea au ore roa na ˈu te haavare o ta ˈu i ite.
Ia au i te peu matauhia i to matou vahi, ua maiti to ˈu mau metua i te hoê potii apî no ˈu ia faaipoipo. No ǒ mai o Argjiro i te oire iti i pihai noa ˈtu o Grabova, e ua faaipoipo mâua i te matahiti 1928, i te 18raa o to ˈna matahiti.
Te haapiiraa i te parau mau bibilia
I tera area taime, ua amuamu atura vau no nia i te Ekalesia orthodoxe i to ˈu taeae fetii o tei haere mai mai te mau Hau Amui no Marite mai. Ua pahono maira oia e: “I Marite, i pihai iho i to ˈu fare, te vai ra te hoê pǔpǔ taata aita ta ratou e ekalesia, te haapii nei râ ratou i te Bibilia.” Ua au roa vau i te manaˈo e haapii i te Bibilia aita râ e ekalesia. No reira, ua ani atura vau ia ˈna ahiri e e nehenehe anei ta ˈna e hapono mai i te tahi mau buka bibilia.
Ua moe-roa-hia ia ˈu ta mâua aparauraa e tae roa ˈtu fatata hoê matahiti i muri iho i te taeraa mai te hoê puohu no ǒ mai i Milwaukee, i te hau no Wisconsin. I roto, te vai ra te buka Te kinura a te Atua na roto i te reo alabania e Te Pare Tiairaa na roto i te reo heleni. Ua taio oioi noa vau i te buka e ua tapao mai au i te hoê faahitiraa no nia i te ekalesia mau. Aita vau i au i tera parau. ‘Eita vau e hinaaro e faaroo i te hoê noa ˈˈe parau no te ekalesia,’ o ta ˈu ïa i manaˈo i roto ia ˈu iho. Aita ˈtura vau i taio faahou i te buka taatoa.
I te matahiti 1929, ua faaô atura vau i roto i te nuu faehau e ua tonohia ˈtura vau i te oire no Tirana, te oire pu no Alabania. I reira, ua farerei aˈera vau ia Stathi Muçi, o te taio ra i te hoê Bibilia heleni. “Te haere ra anei oe i te pure?” o ta ˈu ïa i ani atu. “Aita,” o ta ˈna ïa i pahono mai. “Ua faarue au i te ekalesia. Tei roto vau i te Feia Haapii Bibilia na te Ao nei.” Ua haere atura vau e te tahi atu faehau i te hoê putuputuraa na muri iho ia Stathi i tera sabati. I reira, ua haapii au e e ere te ekalesia mau i te hoê fare pure aore ra te hoê haapaoraa, tera râ, te amui ra oia i te mau tavini faatavaihia a te Mesia. Ua taa ˈtura ia ˈu i tera taime i te faahitiraa a te buka Te kinura a te Atua.
Ua hoˈi mai o Nasho Idrizi e o Spiro Vruho i Alabania mai te mau Hau Amui no Marite mai i te afaraa o te mau matahiti 1920 e te haaparare ra raua i te mau parau mau bibilia o ta raua i haapii i reira. Ua haamata ˈtura vau i te haere i te mau putuputuraa i Tirana, e vetahi Feia Haapii Bibilia. Ua taa ˈtura ia ˈu e ua itea mai ia ˈu te faanahonahoraa a Iehova. No reira i te 4 no atete 1930, ua bapetizo ihora vau i roto i te hoê anavai fatata mai.
I muri iho, ua hoˈi atura vau i Mbreshtan no te tamau â i ta ˈu toroa hamani tiaa. Te mea faufaa roa ˈtu râ, ua haamata atoa vau i te tufa i te mau parau mau bibilia o ta ˈu i haapii e o vetahi ê. E parau atu na vau ia ratou: “E ere o Iesu Mesia mai te mau hohoˈa faaroo e vai ra i roto i te fare pure. Te ora nei oia!”
Te pororaa noa ˈtu te patoiraa
Ua haru aˈera o Ahmed Bey Zogu i te mana i te matahiti 1925, ua faariro ihora ia ˈna iho ei Arii Zog I i te matahiti 1928, e ua faatere mai oia e tae roa ˈtu i te matahiti 1939. Ua horoa mai ta ˈna faatere hau o te mau tiaraa mana o te taata i te parau faatia no ta matou ohipa kerisetiano. Noa ˈtu râ, ua farerei matou i te mau fifi. Te tumu, no te mea e mea piri roa o Musa Juka, te faatere hau o te mau ohipa o te fenua iho, raua te pâpa i Roma. Ua faaoti aˈera o Juka e e toru anaˈe haapaoraa o te fariihia—na haapaoraa mahometa, orthodoxe, e katolika roma. Ua tamata te mutoi i te haru i ta matou mau buka e i te tapea i ta matou pororaa, aita râ ratou i manuïa.
I roto i te mau matahiti 1930, ua haere pinepine au i Berat, te hoê oire rahi aˈe i Alabania, na reira mai o Mihal Sveci e aratai ai i ta matou ohipa pororaa. Ua faanaho matou i te mau tere pororaa na roto i te fenua. I te hoê taime, ua tonohia vau e piti hebedoma i te oire no Shkodër, e e rave rahi mau buka o ta ˈu i vaiiho. I te matahiti 1935, ua tarahu to matou pǔpǔ i te hoê pereoo uta taata no te poro i te oire no Këlcyrë. E ua faanahohia ˈtura te hoê tere pororaa aano aˈe na Alabania i te mau oire no Përmet, Leskovic, Ersekë, Korçë, Pogradec, e o Elbasan. Ua hope to matou tere i Tirana e ua tano maitai no te faatupu i te oroa Haamanaˈoraa i te poheraa o te Mesia.
Ua tauturu te hoê haapueraa maa pae varua ia matou ia vai puai noa i te pae varua, no reira aita matou i manaˈo e ua faaruehia matou. Mai te matahiti 1930 tae atu i te matahiti 1939, ua tae tamau mai ta ˈu Pare Tiairaa na roto i te reo heleni. Ta ˈu atoa tapao, o te taioraa ïa i te Bibilia hoê hora aore ra hau atu i te mahana tataitahi, e ua na reira vau tau 60 matahiti hou to ˈu mata i mohimohi ai. No teie nei roa to te Bibilia taatoa matararaa mai na roto i te reo alabania, no reira ua oaoa vau i te mea e ua haapii au i te reo heleni i to ˈu nainairaa ra. Ua haapii atoa vetahi atu mau Ite no Alabania o taua tau ra i te taio i te reo heleni ia nehenehe atoa ratou e taio i te Bibilia taatoa.
Ua bapetizo o Argjiro i te matahiti 1938. I te matahiti 1939, ua fanauhia e hitu o ta mâua ahuru tamarii. Te mea peapea râ, e toru o ta mâua e hitu tamarii matamua o tei pohe i to ratou nainairaa ra.
Te mau haafifiraa i te Piti o te Tamaˈi Rahi
I te avaˈe eperera 1939, na mua noa ˈˈe i te omuaraa o te Piti o te Tamaˈi Rahi, ua haru aˈera te mau nuu fascistes no Italia ia Alabania. Aita i maoro i muri iho, ua opanihia ˈtura te ohipa a te mau Ite no Iehova, ua tamau noa râ ta matou pǔpǔ iti tau 50 feia poro i te Basileia i te haa. Ua haruhia tau 15 000 o ta matou mau buka e mau buka iti e ua faaorehia i te Piti o te Tamaˈi Rahi.
E piha vairaa tauihaa rahi ta Jani Komino i tuatihia e to ˈna fare no te vaiihoraa i te mau buka. I to te mau nuu no Italia iteraa e ua neneihia te mau buka i te mau Hau Amui no Marite, ua riri roa ˈˈera ratou. “E feia afai poroi orure hau outou! E enemi te mau Hau Amui no Marite no Italia!” o ta ratou ïa i parau mai. Ua tapeahia ˈtura na taeae apî itoito ra o Thomai e Vasili Cama, e i te iteraahia e no ǒ mai te mau buka o ta raua e opere ra i ǒ Komino, ua tapea-atoa-hia ˈtura oia. Aita i maoro, ua titau mai te mau mutoi ia ˈu no te tahi uiuiraa.
“Ua matau anei oe i teie mau taata?” o ta ratou ïa i ani mai.
“E,” o ta ˈu ïa i pahono atu.
“Te rave ra anei oe i te ohipa na muri ia ratou?”
“E,” o ta ˈu ïa i pahono atu. “E Ite no Iehova matou. Aita matou e patoi nei i te mau hau faatere. E tiaraa amui ore to matou.”
“Ua opere anei oe i teie mau buka?”
I to ˈu pahonoraa ˈtu e e, ua ponao aˈera ratou i to ˈu rima, e ua tuuhia ˈtura vau i roto i te fare auri i te 6 no tiurai 1940. Ua apiti atu vau i reira e pae taata ê atu no to ˈu oire iti—o Josef Kaci, Llukan Barko, Jani Komino, e na taeae Cama. Ua farerei matou e toru mau Ite ê atu i roto i te fare auri—o Gori Naçi, Nikodhim Shyti, e o Leonidas Pope. Ua haapue noa matou e iva atoa ra i roto i te hoê piha e 1,8 metera i nia i te 3,7 metera!
Tau mahana i muri iho, ua taamu-amui-hia matou e te fifi e ua afaihia matou i te oire no Përmet. E toru avaˈe i muri iho, ua tauihia ˈtura matou i te fare auri no Tirana e ua tapeahia matou i reira e vau avaˈe hau atu e aore matou i uiui-noa ˈˈe-hia.
I te pae hopea, ua afaihia ˈtura matou i mua i te hoê tiribuna faehau. Ua faautuahia mâua Taeae Shyti e 27 avaˈe, e 24 avaˈe ta Taeae Komino, e ua tuuhia te toea i muri aˈe e 10 avaˈe. Ua tauihia matou i te fare auri no Gjirokastër, i reira ua tauturu o Taeae Gole Flloko no te haapapu e e tuuhia matou i te matahiti 1943. I muri iho, ua faaea ˈtura to matou utuafare i te oire no Përmet, i reira to ˈu riroraa mai ei tiaau no ta matou amuiraa iti.
Noa ˈtu e ua opanihia ta matou ohipa e ua uˈana te Piti o te Tamaˈi Rahi i roto i te mau fenua e haaati ra ia matou, ua tamau noa matou i te rave i ta matou e nehenehe no te faatupu i ta matou hopoia e poro i te poroi o te Basileia. (Mataio 24:14) I te matahiti 1944, e 15 Ite o tei mau i te auri. Noa ˈtu râ taua mau taime fifi mau ra, aita roa matou i manaˈo e ua faarue mai Iehova ia matou.
Tamatahia i te pae o te tiaraa amui ore
Noa ˈtu e ua hope te tamaˈi i te matahiti 1945, aita ta matou mau fifi i faaea, ua haere noa ˈtu râ i te inoraa. Ua faahepohia te taata ia maiti i te mau maitiraa o te 2 no titema 1946. Te taata e patoi noa ˈtu, ua faarirohia ïa oia ei enemi no te Hau. Ua haamata aˈera te mau melo o ta matou amuiraa no Përmet i te ani e, “Eaha te tia ia matou ia rave?”
“Mai te peu e te tiaturi ra outou ia Iehova,” o ta ˈu ïa i pahono atu, “aita e faufaa e ia ani mai outou ia ˈu e eaha ta outou e rave. Ua ite aˈena outou e e tiaraa amui ore to te nunaa o Iehova. E ere ratou no to teie nei ao.”—Ioane 17:16.
Ua tae aˈera te mahana maitiraa, e ua haere maira te mau tia a te hau i to matou fare. Mea mǎrû roa ratou i te haamataraa, “E inu tatou i te tahi auˈa taofe e e paraparau tatou. Ua ite anei outou e eaha to teie mahana?”
“E, e mahana maitiraa,” o ta ˈu ïa i pahono atu.
“A haavitiviti, e taerehia outou i te maitiraa,” o ta te tahi tia ïa i parau mai.
“Aita vau i opua e haere. Ua maiti matou ia Iehova,” o ta ˈu ïa i pahono atu.
“Na reira ïa, a haere mai e a maiti no te pae patoi.”
Ua faataa ˈtura vau e eita roa ˈtu te mau Ite no Iehova e amui i roto i te mau ohipa o teie nei ao. I te taime a matau-maitai-hia ˈi to matou tiaraa, ua rahi atu te faaheporaa i tuuhia mai i nia ia matou. Ua faauehia matou ia faaea i te rave i ta matou mau putuputuraa, no reira, ua haamata ˈtura matou i te haaputuputu ma te omoe.
Ua hoˈi matou i to matou oire iti
I te matahiti 1947, ua hoˈi atu to matou utuafare i Mbreshtan. I muri noa iho, i te hoê avatea toetoe no titema, ua titauhia mai au i te piha ohipa a te Sigurimi (mutoi huna). “Ua ite anei oe e no te aha vau i titau ai ia oe?” o ta te tia ïa i ani mai.
“Peneiaˈe no te mea e ua faaroo oe i te tahi mau pariraa i nia ia ˈu,” o ta ˈu ïa i pahono atu. “Tera râ, te na ô ra te Bibilia e e ririhia matou e teie nei ao, no reira eita vau e maere mai te peu e ua parihia vau.”—Ioane 15:18, 19.
“Eiaha oe e faahiti mai i te Bibilia,” o ta ˈna ïa i taora parau mai. “E taparahi au ia oe.”
Ua haere teie tia e to ˈna mau taata i rapae, ua faaue mai râ ratou ia tia noa i rapaeau i roto i te toetoe. Tau taime i muri iho, ua pii faahou maira oia ia ˈu i roto i ta ˈna piha ohipa e ua faaue maira ia faaea i te faatupu i te mau putuputuraa i to matou fare. “Ehia taata i roto i to oe oire iti?” o ta ˈna ïa i ani mai.
“Hoê hanere e piti ahuru,” o ta ˈu ïa i parau.
“Eaha ta ratou haapaoraa?”
“Ekalesia orthodoxe no Alabania.”
“E o oe?”
“E Ite no Iehova vau.”
“Hoê hanere e piti ahuru i te hoê pae, e o oe i to oe pae?” Ua faaue maira oia ia ˈu ia tutui i te mau mori hinu i roto i te fare pure. I to ˈu parauraa ˈtu e eita vau e na reira, ua haamata ˈtura oia i te tupai ia ˈu i te raau. Fatata i te hora hoê i te aahiata i to ratou tuuraa ia ˈu.
Ua faaorehia ta matou pueraa buka
I te hoperaa te Piti o te Tamaˈi Rahi, ua haamata faahou ta matou mau Pare Tiairaa i te tae mai na roto i te afata rata, i muri aˈe râ, aita te mau vea i faatae-faahou-hia mai. E inaha, i te hoê po, i te hora 10, ua titauhia mai au e te mau mutoi huna. Ua parau mai ratou e: “Ua tae mai te hoê vea na roto i te reo heleni, e te hinaaro nei matou e ia faataa mai oe e eaha teie ohipa.”
“Aita vau i ite maitai i te parau heleni,” o ta ˈu ïa i parau atu. “Mea ite aˈe to ˈu taata tapiri. Peneiaˈe e nehenehe ta ˈna e tauturu ia oe.”
“Aita, te hinaaro nei matou e ia faataa mai oe i teie ohipa,” o ta te hoê tia ïa i parau mai ma te tatara mai i te tahi mau Pare Tiairaa na roto i te reo heleni.
“Ê, na ˈu tera mau vea!” o ta ˈu ïa i tuô. “Aita e fifi, e nehenehe ta ˈu e faataa i teie ohipa. No Brooklyn mai teie mau vea, i New York. Tei reira te pu rahi a te mau Ite no Iehova. E Ite no Iehova vau. Teie nei râ, e au ra e ua hape to ratou papairaa i te vahi nohoraa. E tia hoi e ia haponohia mai teie mau vea ia ˈu ra, eiaha râ ia outou ra.”
Aita ratou i faahoˈi mai i te mau vea, e mai taua taime ra e tae roa mai i te matahiti 1991, hau atu i te 40 matahiti i muri aˈe, aita te mau buka bibilia i tae faahou mai i Alabania. I roto i taua mau matahiti atoa ra, ua tamau noa matou i te poro, ma te faaohipa noa i ta matou Bibilia. Tau 20 mau Ite o tei mau i te auri i te matahiti 1949; ua roohia vetahi i te mau utua e 5 matahiti.
Ua rahi atu te mau haafifiraa
I te mau matahiti 1950, ua faauehia te mau taata ia rave na nia ia ratou i te mau parau faaiteraa e ua turu ratou i te nuu. Aita râ te mau Ite no Iehova i farii i te rave i teie mau parau. No teie tumu, ua mau faahou mâua Taeae Komino e piti avaˈe i te fare auri.
I roto i te area taime a farii ai te Hau i te tahi mau haapaoraa, ua fanaˈo matou i te tahi tiamâraa. Teie râ, i te matahiti 1967, ua opanihia te mau haapaoraa atoa, e ua haamanahia ˈtura o Alabania ei fenua tiaturi ore taatoa i te Atua. Ua tamau noa te mau Ite i te tamata i te rave i te mau putuputuraa, e mea fifi roa râ. Ua nira vetahi i rotopu ia matou i te tahi pute taa ê i roto mai i to matou pereue ia nehenehe matou e huna i te hoê Bibilia nainai. E haere atu ai matou i roto i te hoê faaapu no te taio i te Bibilia.
Ua noaa vetahi mau Ite i Tirana, e e toru o tei faautuahia e pae matahiti i roto i te hoê aua raveraa ohipa i te atea ê. Ei faahopearaa, ua fifihia to ratou mau utuafare. Aita matou no ǒ mai i te mau oire iti moemoe i hopoi-ê-hia no te mea aita matou i faarirohia ei haamǎtaˈuraa papu. No to matou râ tiaraa amui ore, ua tâpûhia to matou iˈoa i te mau tabula tufaraa maa. E mea fifi roa ˈtura ïa te oraraa. Oia atoa, e piti atu â tamarii ta mâua o tei pohe. Aita roa râ matou i manaˈo e ua faaruehia matou e Iehova.
Ua uˈana te mǎtaˈu i Alabania. E hiˈopoahia na te mau taata atoa, e ua papai te mau mutoi huna i te mau tabula no nia i te taata atoa o te tamata i te faaite i te hoê manaˈo ê atu i to te pǔpǔ faatere. No reira, ua ara maitai matou ia papai anaˈe matou i te mau tabula no nia i ta matou ohipa. Eita ta matou e nehenehe e haaputuputu no te tufa i te faaitoitoraa pae varua i roto i te mau pǔpǔ o tei hau atu i te piti aore ra e toru taata. Aita râ matou i faaea i te poro.
No te tamata i te haafeaa i te mau taeae, ua haaparare te mutoi huna i te parau e ua riro te hoê Ite matau-maitai-hia no Tirana ei matahuna. Ua aratai te reira i vetahi ia tiaturi ore i te tahi e te tahi e ua faahuehue te reira i to matou autahoêraa. I te mea e aita ta matou mau buka bibilia apî e aita to matou e taairaa e te faanahonahoraa ite-mata-hia a Iehova, ua hema vetahi i te mǎtaˈu.
Hau atu, ua haaparare te mau tia mana i te parau e ua haapohe o Spiro Vruho, te hoê matahiapo kerisetiano faatura-rahi-hia i Alabania, ia ˈna iho. Ua parau hoi ratou e: “A hiˈo na, ua hema o Vruho iho.” I muri iho, ua papuhia ˈtura e ua taparahi-pohe-hia o Taeae Vruho.
I te matahiti 1975, ua faaea mâua o Argjiro tau avaˈe i ta mâua tamaiti ra i Tirana. I te tau maitiraa, ua faahepo maira te mau mana faatere o te oire ma te haamǎtaˈu e: “Mai te peu e eita orua e maiti, e tihati matou i ta orua tamaiti.”
Ua pahono atura vau e: “E 25 matahiti to ta ˈu tamaiti raveraa i teie ohipa. Te vai ra ta outou mau tabula faataa-maitai-hia no nia ia ˈna iho e to ˈna utuafare. Ua hau atu i te 40 matahiti i teie nei e aita vau i maiti. E tapaohia iho â teie parau i roto i te mau tabula. Mai te peu e aita to roto, te auraa ra, aita ta outou mau tabula i nahonaho maitai. Mai te peu e tei roto ra, aita ïa outou i auraro i te pǔpǔ faatere i to outou vaiihoraa ia ˈna ia rave i te ohipa i roto i tera rahiraa matahiti.” I to ratou faarooraa i te reira, ua parau maira te mau mana faatere e mai te peu e e hoˈi mâua i Mbreshtan, e faaea noa ratou i reira.
Te mau tauiraa rahi
I te matahiti 1983, ua faarue atura matou i te oire iti no Mbreshtan no te haere i te oire no Laç. Aita i maoro i muri iho, i te matahiti 1985, ua pohe atura te faatere haavî. Ua faatere mai oia mai taua mau maitiraa faahepohia ra i te matahiti 1946 ra. I muri iho, ua hurihia to ˈna tii, o tei faatiahia i nia i te mahora rahi no Tirana, e to Staline, i raro.
I roto i te mau ahururaa matahiti opaniraa i nia i ta matou ohipa, e rave rahi mau Ite o tei hamani-ino-hia, e ua taparahi-pohe-hia vetahi. Ua parau atu te hoê taata i te tahi mau Ite na nia i te purumu e: “I te tau o te mau communistes, ua faarue pauroa matou i te Atua. O te mau Ite no Iehova anaˈe o tei tapea i to ratou taiva ore ia ˈna noa ˈtu te mau tamataraa e te mau haafifiraa.”
A rahi noa ˈi te tiamâraa i horoahia mai, e iva o tei tapao i ta ratou ohipa i roto i te taviniraa kerisetiano i te avaˈe tiunu 1991. I te avaˈe tiunu 1992, hoê avaˈe i muri aˈe i te faaoreraahia te opaniraa, e 56 o tei apiti i roto i te ohipa pororaa. I te omuaraa o taua matahiti ra, ua oaoa roa matou i te mea e e 325 taata o tei tae mai i te oroa Haamanaˈoraa i te poheraa o te Mesia. Mai reira mai, ua maraa te numera o te feia poro i nia i te 600 tiahapa, e e 3 491 rahiraa taata o tei tae mai i te oroa Haamanaˈoraa i te 14 no eperera 1995! I te mau matahiti i mairi aˈenei, ua rahi roa to ˈu oaoa i te iteraa e rave rahi mau taurearea i te apitiraa mai i roto i ta matou mau amuiraa.
Ua tapea noa o Argjiro i to ˈna haapao maitai ia Iehova e aita oia i taiva ia ˈu i roto i tera rahiraa matahiti. I te taime a mau ai au i te fare tapearaa aore ra a ratere ai au i roto i te ohipa pororaa, ua haapao noa oia ma te faaoromai i te mau hinaaro o to matou utuafare ma te ore e amuamu. Ua bapetizohia hoê o ta mâua tamaiti e ta ˈna vahine i te matahiti 1993 ra. Ua oaoa roa mâua.
No te Basileia o te Atua anaˈe
Te oaoa nei au i te ite i te faanahonahoraa a Iehova i Alabania i te tahoêraa e i te fanaˈoraa i te ruperuperaa i te pae varua. E au vau i te taata paari ra o Simeona i Ierusalema o tei fanaˈo i te haamaitairaa faahiahia e ite i te Mesia i tǎpǔ-atea-hia mai hou oia e pohe ai. (Luka 2:30, 31) I teie nei, ia anihia mai au e eaha te huru faatereraa o ta ˈu e au roa ˈˈe, e pahono atu vau e: “E ere te faatereraa communiste, e ere atoa te faatereraa capitaliste. Na te nunaa anei aore ra na te Hau anei e fatu i te fenua, e ere te reira i te mea faufaa. Te patu nei te mau faatereraa i te mau purumu, te huti nei ratou i te uira e tae roa ˈtu i te mau oire iti atea, e te haamau nei ratou i te tahi faanahoraa. Teie râ, o te Basileia o Iehova, to ˈna Basileia i nia i te raˈi, te ravea hoê roa no te arai i te mau fifi o ta Alabania e ta te toea o te ao nei e faaruru nei.”
E ere te mea ta te mau tavini a te Atua e rave nei e ati noa ˈˈe te fenua i te pororaa i te Basileia o te Atua i te ohipa a te hoê taata. E ohipa râ na te Atua. E tavini tatou no ˈna. Noa ˈtu e ua faaruru matou e rave rahi mau haafifiraa i Alabania e ua faataa-ê-maoro-hia matou e te faanahonahoraa ite-mata-hia a Iehova, aita roa oia i faarue mai ia matou. Tei reira noa to ˈna varua. Ua aratai oia ia matou i roto i ta matou mau taahiraa avae atoa. O ta ˈu ïa i ite i te roaraa o to ˈu nei oraraa.