“Hamani maitai rahi to ˈna ia tatou nei”
FAATIAHIA E JOSÉ VERGARA OROZCO
Ia manaˈo outou, e nehenehe anei to outou oraraa e ite i te hoê itoito apî ia naeahia i te 70 matahiti? Ua tupu te reira i roto i to ˈu oraraa. Hau atu ïa i te 35 matahiti i teie nei.
Na roto i te hamani maitai o Iehova, mai te matahiti 1962 mai â, ua tavini au ei pionie tamau, e mai te matahiti 1972, ua riro au ei tiaau i roto i te amuiraa a te mau Ite no Iehova no El Carrizal i te hau no Jalisco, i Mexico. E faatia ˈtu vau maa vahi iti o to ˈu oraraa.
UA FANAUHIA vau i te hau no Michoacán, i Mexico, i te 18 no atete 1886. No roto to ˈu metua tane i te taatiraa huna a te mau Franc-maçon, e no reira, aita to matou utuafare i amui atu i te Ekalesia Katolika, e aita atoa matou i rave i te tahi oroa faaroo katolika e aita ta matou e hohoˈa faaroo i roto i to matou fare.
I te 16raa o to ˈu matahiti, ua haere atura to ˈu metua tane e rave i te ohipa i te Fenua Marite, teie râ, ua rave oia i te mau faanahoraa ia haapii te hoê taata ia ˈu i te hoê toroa. E piti râ matahiti i muri iho, ua afai atura teie taata ia ˈu i te oire no Mexico ia haamatarohia vau i roto i te hoê fare haapiiraa faehau. I muri aˈe, ua faaô atura vau i roto i te nuu no Mexico.
I roto i te Nuu e i muri iho
Ua aro vau i roto i te Orureraa hau no Mexico o tei haamata i te matahiti 1910. Ua turu matou paatoa, te mau taurearea no te fare haapiiraa faehau, ia Francisco I. Madero, te hoê taata orure hau o tei patoi atu i te faatereraa haavî a Porfirio Díaz. Ua turu matou ia Madero e tae roa ˈtu i to ˈna poheraa i te matahiti 1913, e i muri iho, ua turu atu matou ia Venustiano Carranza, o tei riro ei peretiteni no te Repubilita mai te matahiti 1915 e tae atu i te matahiti 1920. Ua piihia matou te mau Carranzistas.
E maha taime taa ê, ua imi au i te ravea, aita râ i manuïa, ia tuuhia vau i rapae i te nuu. I te pae hopea, ua horo atura vau e ua riro maira ei taata tapuni. E no reira, ua tuuhia ˈtura to ˈu metua tane, tei hoˈi mai i Mexico, i roto i te fare auri. I te hoê mahana, ma te parau e e tamaiti fetii au no ˈna, ua haere atura vau e hiˈo ia ˈna i te fare auri. Ua papaipai maûa i nia i te tahi mau api parau iti ia ore te mau tiai e faaroo mai ia mâua. Ia ore e itehia e o vai râ vau, ua amu vau i te mau api parau.
I muri aˈe i te tuuraahia to ˈu metua tane i rapae i te fare tapearaa, ua haere mai oia e hiˈo ia ˈu e ua ani mai ia haere atu vau e horoa ia ˈu i te mau tia mana. O ta ˈu ïa i rave, e i to ˈu maere rahi, aita te tenerara i tapea ia ˈu. Ua parau mai râ oia ia haere atu vau i te Fenua Marite. Ua faaroo vau i ta ˈna parau e ua ora vau i reira mai te matahiti 1916 e tae atu i te matahiti 1926.
I te matahiti 1923, ua faaipoipo vau i te hoê vahine no Mexico e ora atoa ra i te Fenua Marite. Ua haapii au i te hoê toroa i roto i te paturaa fare, e ua faaamu mâua i te hoê tamahine iti. I te 17raa o to ˈna avaˈe, ua hoˈi atura matou i Mexico e ua faaea ˈtura matou i Jalpa, Tabasco. Ua tupu ihora te ‘orureraa hau Cristero’, mai te matahiti 1926 e tae atu i te matahiti 1929.
Ua hinaaro te mau Cristeros ia apiti atu vau ia ratou. Mea hau aˈe râ na to ˈu utuafare e o vau iho nei, ia horo i te Hau no Aguascalientes. I muri aˈe i to matou faaea-haere-noa-raa i te mau vahi huru rau i roto i te repubilita no Mexico, ua faaea ˈtura matou i Matamoros, Tamaulipas, i te matahiti 1956, e ua haamata ˈtura vau i te haapao i te mau ohipa paturaa fare i reira.
Ua taui to ˈu oraraa
I reira to ˈu oraraa i te haamataraa i te taui. E haere pinepine mai ta ˈu tamahine, tei faaipoipo e te ora ra i te tahi atu pae o te otia i Brownsville, Texas, Fenua Marite, e hiˈo ia mâua. I te hoê mahana, ua parau mai oia e: “E papa, e rave rahi mau utuafare o te haaputuputu ra i te fare huiraatira i teie nei. Mai haere tatou e hiˈo e eaha teie ohipa.” O te hoê ïa tairururaa a te mau Ite no Iehova. Ua haere ta ˈu tamahine, ta ˈu hunoa, ta ˈu mootua, ta ˈu vahine e o vau iho nei i na mahana tairururaa e maha.
Mai taua matahiti mai â, ua haere matou i te mau putuputuraa kerisetiano a te mau Ite no Iehova. Ua haere vau i mua i te pae varua i Mexico, area ta ˈu tamahine ra, i te Fenua Marite ïa. Aita i maoro, ua haamata ˈtura vau i te faaite i te mau parau mau a te Bibilia o ta ˈu e haapii ra i to ˈu mau hoa ohipa. E tae mai na ta ˈu e hoê ahuru vea a Te Pare Tiairaa e te A ara mai na!, o ta ˈu e opere na to ˈu mau hoa ohipa. E pae o te feia i roto i te piha ohipa e e toru o te feia aravihi e te tahi atu feia rave ohipa, o tei riro mai ei Ite no Iehova.
Auê hoi e, mea toetoe roa i te 19 titema 1959, i to ˈu bapetizoraahia i roto i te anavai! Ua pohehia te mau taata atoa i bapetizo i taua mahana ra i te maˈi no te toetoe o te pape. Ua bapetizo ta ˈu tamahine na mua ˈˈe ia ˈu, area ta ˈu vahine ra, noa ˈtu e aita o ˈna i bapetizohia, ua ite oia i te parau mau a te Bibilia, e ua turu maite mai oia.
Te taviniraa ma te taime taatoa
Ua manaˈo vau e e tarahu ta ˈu i te Atua no to ˈna hamani maitai rahi, no reira i te avaˈe febuare 1962, i te 75raa o to ˈu matahiti, ua haamata vau i te taviniraa ma te taime taatoa ei pionie. Tau matahiti i muri aˈe i te matahiti 1968, ua pohe ta ˈu vahine. Ua opua aˈera vau e tavini i roto i te tahi atu fenua, teie râ, no to ˈu matahiti, ua manaˈo te mau taeae e e ere te reira i te opuaraa maitai. Teie râ, i te matahiti 1970, ua tonohia vau ei pionie i Colotlán i te hau no Jalisco, e amuiraa iti to reira.
I te avaˈe setepa 1972, ua ani mai te tiaau haaati ia haere vau i te oire iti no El Carrizal, i pihai iho ia Colotlán. I te avaˈe novema o taua matahiti ra, ua haamauhia te hoê amuiraa i reira, e ua nominohia vau ei matahiapo. Noa ˈtu e e oire iti moemoe teie, e naeahia e 31 taata o te tae mai i te mau putuputuraa a te amuiraa.
Noa ˈtu to ˈu matahiti, te rave noa nei au i te ohipa i roto i te taviniraa, ma te tutava i te tauturu i te mau taata ia feruri i nia i ta ratou mau tiaturiraa. Ei hiˈoraa, i roto i te pure korona, e faahiti pinepine te mau katolika aau mehara i te pure ia Maria: ‘Ia ora na oe Maria, ua î hoi oe i te karatia; tei ia oe ra te Fatu.’ Te na ô faahou ra te pure e: ‘Maria Peata e, Metua vahine no te Atua.’ E ani atu vau ia ratou e: ‘Mea nafea ïa te reira? Mai te peu e na te Atua e faaora ia Maria, nafea ïa Oia e nehenehe ai e riro i te hoê â taime ei tamaiti no ˈna?’
E 105 matahiti to ˈu i teie nei e ua tavini au ei matahiapo e ei pionie tamau i El Carrizal, Jalisco, fatata e 20 matahiti. Te manaˈo nei au e ua farii Iehova ia ora vau i teie mau matahiti atoa, no te mono i te taime o tei pau i te tau aita vau e tavini ra Ia ˈna.
Hoê mea o ta ˈu i haapii, oia hoi e tia ia tatou ia tamau noa i te tiaturi e te hiˈo maira to tatou Haava Rahi ia tatou na nia mai i to ˈna terono parau-tia e te horoa mai nei ia au i ta tatou e hinaaro. I roto i te Salamo 117:2, te na ôhia ra: “Hamani maitai rahi to ˈna ia tatou nei.”