E te mau kerisetiano i bapetizohia, a tapi na i te paieti
‘Area oe, e te taata o te Atua na, e tapi i te parau-tia, i te paieti.’ — TIMOTEO 1, 6:11.
1. Eaha ta outou e pahono atu mai te peu e anihia ia outou eaha te mahana faufaa roa ˈˈe o to outou oraraa? No te aha?
EAHA te mahana o tei riro ei mahana faufaa roa ˈˈe i roto i to outou oraraa? Ahiri e Ite no Iehova outou, e pahono outou ma te papu e: ‘Te mahana o to ˈu bapetizoraa!’ Oia mau, ua riro to outou bapetizoraa mai te hoê o te mau tuhaa faufaa roa ˈˈe i roto i to outou oraraa. Ua faaite outou na roto i taua taipe ra e ua pûpû outou ia outou no Iehova, ma te ore e faaherehere, no te rave i to ˈna hinaaro. Te taio mahana o to outou bapetizoraa, o te taio mahana atoa ïa o to outou faariroraahia ei tavini no te Atua Teitei, o Iehova.
2. a) Eaha te hiˈoraa e faaite ra e e ere te bapetizoraa i te tuhaa hopea te tia i te kerisetiano ia rave? b) Eaha te mau ohipa matamua ta outou i rave na mua ˈˈe to outou bapetizoraa?
2 Tera râ, ua riro anei te bapetizoraa ei taahiraa avae hopea o ta outou i rave i roto i to outou oraraa kerisetiano? Eita roa ˈtu! E rave anaˈe na tatou i te hoê hiˈoraa: I roto e rave rahi fenua, e tapao te mau oroa faaipoiporaa i te hopea o te hoê tau opuaraa, faaineineraa e, i te rahiraa o te taime, o te hoê tau haamatauraa. E tapao atoa ratou i te omuaraa o te oraraa amui o na hoa faaipoipo. Oia atoa, ua riro to outou bapetizoraa ei hopearaa o te hoê tau faaineineraa, i reira to outou raveraa i te tahi mau ohipa matamua e te faufaa mau: Ua roaa ia outou te ite no nia i te Atua e i te Mesia (Ioane 17:3); ua haamata outou i te faaite i to outou faaroo ia Iehova, te Atua mau, i te Mesia, to outou Faaora, e i te Bibilia, te Parau a te Atua (Ohipa 4:12; Tesalonia 1, 2:13; Hebera 11:6); ua faaite outou i taua faaroo ra ma te tatarahapa no to outou haerea tahito e ma te rave i te hoê haerea tia (Ohipa 3:19); ua opua ihora ïa outou e pûpû ia outou na Iehova no te rave i to ˈna hinaaro (Mataio 16:24). I te pae hopea, ua bapetizohia aˈera outou. — Mataio 28:19, 20.
3. a) Nafea tatou e nehenehe ai e faaite e ua tapao to tatou bapetizoraa i te omuaraa o te hoê oraraa pûpûhia i te taviniraa o te Atua? b) Eaha te mau uiraa e uihia ra, e no te aha e mea anaanatae mau te reira no tatou?
3 Teie nei râ, aita to outou bapetizoraa i riro ei hopearaa, ei omuaraa râ o te hoê oraraa i pûpûhia no te taviniraa moˈa a te Atua. Mai ta te hoê taata tuatapapa i te Bibilia i tapao, no te rave i te hoê oraraa kerisetiano, eita e navai noa ia rave i ‘te hoê tereraa taue manaˈo-ore-hia, no te topa ˈtu i muri aˈe i roto i te hoê huru paruparu e vai maoro mai’. Na roto i teihea huru outou e nehenehe ai e faaite e, e ere to outou bapetizoraa i ‘te hoê tereraa taue ma te manaˈo-ore-hia’? Na roto i te tapiraa i te paieti i roto i te roaraa o to outou oraraa. Eaha râ te paieti? No te aha e tia ˈi ia tapi i te reira? Nafea outou e nehenehe ai e atuatu rahi roa ˈtu i te reira i roto i to outou oraraa? Mea anaanatae rahi roa teie mau uiraa no tatou, no te mea e tia ia tatou ia faaite ia tatou na roto i te mau “huru e tia ˈi (...) i te paieti”, mai te peu e e hinaaro tatou e ora ˈtu i te mahana haavaraa a Iehova tei fatata mai nei. — Petero 2, 3:11, 12.
Eaha te paieti?
4. Eaha te aˈoraa ta Paulo i horoa ia Timoteo? Tera râ, eaha te huru o Timoteo i taua tau ra?
4 Ua faatae te aposetolo Paulo i ta ˈna rata matamua i faauruahia e te Atua, i te pǐpǐ kerisetiano ra o Timoteo i roto i te area o te matahiti 61 e te matahiti 64 o to tatou nei tau. I muri aˈe i to ˈna parauraa no te mau ati e tuati ra i te nounou moni, ua papai aˈera oia e: “Area oe, e te taata o te Atua na, e maue ê oe i te reira, e tapi râ (...) i te paieti.” (Timoteo 1, 6:9-11). E tapaohia e, i taua anotau ra, peneiaˈe ua hau rii noa to Timoteo i te 30 matahiti. Ua tere aˈena oia e rave rahi taime e te aposetolo Paulo e ua roaa ia ˈna te mana no te faatoroa i te mau tiaau e te mau tavini tauturu i roto i te mau amuiraa (Ohipa 16:3; Timoteo 1, 5:22). Ua aˈo râ Paulo i taua kerisetiano ra tei pûpû ia ˈna e tei bapetizohia, e tei naeahia ia ˈna te paari, ia tapi i te paieti.
5. Eaha te auraa o te parau ra “paieti”?
5 Eaha ta Paulo i hinaaro e faaite na roto i te parau ra “paieti”? Teie te auraa mau o te parau heleni (eusébéïa) ta ˈna i rave, oia hoi “faatura maitai”. No taua parau ra, e taio tatou e: “I roto i te mau papai o taua tau ra, i te tahi taime, te itehia ra te parau eusébéïa e te auraa o te hoê ati-maite-raa a te hoê taata i te pae faaroo (...), tera râ, i roto i te reo heleni matauhia i te tau roma, mea pinepine e horoahia te auraa o taua parau ra, oia hoi ‘haapao maitai’. (...) No taua mau kerisetiano ra, ua riro te parau eusébéïa ei huru teitei roa ˈˈe o te hoê ati-maite-raa i te Atua.” (Te mau parau kerisetiano [beretane], a Nigel Turner). I roto i te mau Papai, te faaite ra ïa te parau “paieti” i te faatura rahi i te Atua ra o Iehova aore ra te ati-maite-raa ˈtu Ia ˈna ma te haapao maitai.
6. Nafea te kerisetiano e horoa ˈi i te haapapuraa o to ˈna paieti?
6 E ere râ te paieti i te hoê noa manaˈo hohonu i te pae faaroo. Oia atoa mai “te faaroo aore e ohipa ra, e mea pohe atoa ïa”, oia atoa e tia ia itehia te paieti i roto i te oraraa o te hoê taata (Iakobo 2:26). O ta William Barclay ïa e haapapu maira i roto i ta ˈna buka Te mau parau o te Faufaa Apî (beretane): “Te faaite ra te parau [eusébéïa e te mau parau no roto mai ia ˈna] i taua huru mǎtaˈu ra e te faatura, e oia atoa râ te hoê haamoriraa e tano i taua mǎtaˈu ra e, i roto i te taatoaraa o te hoê oraraa, te hoê auraroraa itoito ia au i taua faatura rahi ra.” E faataa-faahou-hia te parau ra eusébéïa mai “te tâuˈaraa i te Atua i roto i te mau tuhaa atoa o te oraraa”. (Te piti o te episetole taatoa a Petero e te episetole taatoa a Iuda [beretane], a Michael Green.) E tia ïa i te kerisetiano ia horoa i te haapapuraa o to ˈna faaturaraa i te Atua na roto i to ˈna huru oraraa. — Timoteo 1, 2:2; Petero 2, 3:11.
E tia ia rave i te mau tutavaraa puai mau
7. Eaha ta Paulo e hinaaro ra e parau i to ˈna aˈoraa ˈtu ia Timoteo, noa ˈtu e ua bapetizohia oia, ia “tapi” i te paieti?
7 Eaha râ te tia ia rave no te atuatu e no te faaite i te paieti? E navai noa anei ia bapetizohia? E haamanaˈo anaˈe na tatou e ua faaitoitohia o Timoteo, noa ˈtu e ua bapetizohia oia, ia ‘tapi [i te auraa mau, ia ‘tamau i te imi ia ˈna’]a’ i te paieti. (Timoteo 1, 6:11, Tatararaa e te faahororaa a te Basileia [beretane].) Parau mau, aita o Paulo i parau e ua erehia o Timoteo i te paieti. Eita, tera râ, te huti ra oia i to ˈna ara-maite-raa i nia i te faufaaraa ia tapi i te reira ma te tuutuu ore, ma te haapeepee e te itoito (hiˈo Philipi 3:14). E tia ia ite-tamau-hia taua tapiraa ra i roto i to ˈna oraraa taatoa. Mai te mau kerisetiano atoa o tei bapetizohia, ua nehenehe ïa o Timoteo e faaite tamau atu â i te paieti ma te tuutuu ore.
8. Mea nafea to Petero faaiteraa e e tia i te kerisetiano i pûpûhia e i bapetizohia ia rave i te mau tutavaraa itoito no te tapi i te paieti?
8 E tia i te hoê kerisetiano o tei pûpû ia ˈna e o tei bapetizohia ia rave i te mau tutavaraa puai mau no te tapi i te paieti. No reira te aposetolo i papai ai i te mau kerisetiano tei bapetizohia, e tei tiaturi e ‘e noaa ia ratou te huru atua’, e: “E ia tupu te reira, e faaitoito hua i te apiti atoa to outou faaroo i te mǎtaˈu ore; te mǎtaˈu ore hoi, i te ite; te ite hoi, i te hitahita ore; te hitahita ore hoi, i te faaoromai; te faaoromai hoi, i te paieti. (Petero 2, 1:4-6). Parau mau, e tia ia noaa te hoê faito faaroo no te bapetizo ia tatou. Tera râ, i muri aˈe i to tatou bapetizoraa, eita tatou e nehenehe e toaruaru, ma te manaˈo e e navai noa te hoê huru faaohiparaa i te kerisetianoraa. I te taa-ê-raa, a haere noa ˈi tatou i mua i roto i te huru oraraa kerisetiano, e tia ia tatou ia tamau noa i te faaohipa i te tahi atu â mau huru, mai te paieti atoa, o te nehenehe e amuihia i to tatou faaroo. Mai ta Petero e parau ra, e titau te reira ia tatou ia rave i te tahi mau tutavaraa ma te aau rotahi.
9. a) Nafea te parau heleni ra i tatarahia na roto i te parau ra “apiti” e faahohoˈa ra i te puairaa o te tutavaraa hinaarohia no te faaohipa i te paieti? b) Eaha ta Petero e faaitoito maira ia tatou ia rave?
9 E auraa tumu faahiahia to te iho parau haa heleni i faaohipahia e Petero e i tatarahia na roto i te parau ra ‘apiti’ (épikhorêgéo), o te haapapu ra i te puairaa o te tutavaraa tei hinaarohia. No roto mai oia i te mono iˈoa ra (khorêgos), e to ˈna auraa mau, oia hoi “chorège”. Te mau chorèges, te mau taata ïa o tei faanahonaho e o tei aufau i te mau pǔpǔ himene no te mau hautiraa teata taata ora. E rave ratou i te reira ma to ratou iho hinaaro, no to ratou here i to ratou oire, e na ratou iho e aufau i te mau haamâuˈaraa. Ua oaoa ratou i te horoa ma te ore e taio i te mau haamâuˈaraa i te mau mea atoa e hinaarohia no te hoê hautiraa teata taata ora rahi. Riro mai nei te auraa o taua parau ra “horoa, horoa rahi”. (Hiˈo Petero 2, 1:11.) Te faaitoito nei ïa Petero ia tatou ia apiti atu te paieti i to tatou mau huru, eiaha i roto i te tahi noa faito, i roto râ i te auraa rahi roa ˈˈe o taua huru faahiahia ra.
10, 11. a) No te aha e tia ia tutava no te faaohipa e no te faaite i te paieti? b) Nafea tatou e nehenehe ai e upootia i roto i taua aroraa ra?
10 No te aha râ e titauhia ˈi e rave rahi tutavaraa no te atuatu e no te faaite i te paieti? Na mua roa ˈˈe, e tia ia tatou ia aro atu i to tatou tino paruparu. No te mea ua “ino noâ te manaˈo o to te taata aau mai to ˈna tamariiriiraa mai â”, e ere i te mea ohie ia faaite i te hoê auraroraa itoito i te Atua i roto i te roaraa o to tatou oraraa (Genese 8:21; Roma 7:21-23). Te parau ra te aposetolo Paulo e: “Te feia atoa e opua e haapao i te paieti ei roto â i te Mesia ra ia Iesu, e hamani-ino-atoa-hia ïa.” (Timoteo 2, 3:12). Oia mau, e tia i te kerisetiano e faaitoito ra no te ora i te hoê oraraa e auhia e te Atua, ia faataa ê i te ao nei. Aita to ˈna hoê â faito faufaa aore ra hoê â tapao e to te ao nei. Mai ta Iesu i faaara, e faarahi te reira i te feii o te ao ino. — Ioane 15:19; Petero 1, 4:4.
11 E nehenehe râ tatou e upootia mai i te aroraa, no te mea “ua ite maori te Fatu [Iehova] i te faaora i te feia paieti i roto i te ati ra”. (Petero 2, 2:9.) E tia râ ia tatou ia rave i ta tatou tuhaa ma te tapi i te paieti ma te tuutuu ore.
Nafea ia faaohipa i te paieti
12. Mea nafea to Petero faaiteraa i te mea e hinaarohia ra no te faaohipa rahi atu â i te paieti?
12 Nafea outou e nehenehe ai e atuatu rahi atu â i te paieti? I roto i te Petero 2, 1:5, 6, te horoa ra te aposetolo i te hoê pahonoraa. I roto i te anairaa o te mau huru te tia ia apitihia i to tatou faaroo, te faahiti ra oia i te ite na mua ˈˈe i te paieti. E i nia roa ˈˈe, i roto â i taua pene ra, te papai ra oia e: “Na te mana Atua no ˈna i horoa mai i te mau mea atoa ia tatou i te au i te ora e te paieti, no te ite ia ˈna tei parau mai ia tatou.” (Petero 2, 1:13). No reira, te apiti nei Petero i te paieti i te ite mau no nia ia Iehova.
13. No te aha e mea faufaa ia noaa te ite mau no te faaohipa i te paieti?
13 Ia hiˈopoa-maitai-hia, mai te peu e aita te ite mau, eita ïa e nehenehe e atuatu i te paieti. Eaha te tumu? E haamanaˈo anaˈe na tatou e e faataehia te paieti i nia ia Iehova iho e e tia ia itehia i roto i to tatou huru oraraa. Mea faufaa ïa ia noaa te ite mau no nia ia Iehova, no te mea e tapao te reira e ua tae tatou i te ite ia ˈna, ma te hohonu, ua matau maitai ia tatou i to ˈna mau huru maitai e ta ˈna mau huru raveraa, e hau atu â, e turai te reira ia tatou ia faaitoito no te pee atu ia ˈna (Ephesia 5:1). Hau atu â tatou i te haapii no nia ia Iehova e i te pee i ta ˈna mau huru raveraa e to ˈna mau huru maitai i roto i to tatou oraraa, hau atu â ïa tatou i te ite ia ˈna (Korinetia 2, 3:18; hiˈo Ioane 2:3-6). I reira ïa tatou e ite ai i te hoê mauruuru hohonu roa ˈˈe no te mau huru faahiahia o Iehova, e e faaite rahi atu â i te paieti.
14. Mai te peu e e hinaaro tatou ia roaa mai ia tatou te ite mau, eaha te tia ia tuu i roto i ta tatou porotarama haapiiraa tataitahi, e no te aha?
14 Mea nafea taua ite mau ra e noaa mai ai? Aita e purumu haapoto noa; no te noaa mai i te reira, e tia ia haapii ma te tuutuu ore i te Parau a te Atua e te mau buka bibilia. I roto i taua haapiiraa tataitahi ra, e tia ia tatou ia pee i te hoê porotarama tamau no te taioraa i te Bibilia, mai tei faataahia no te Haapiiraa no te taviniraa teotaratia (Salamo 1:2). No te mea e ô te Bibilia no ǒ mai ia Iehova ra, e faaite ïa te parahiraa ta tatou e horoa no ta tatou haapiiraa tataitahi o taua buka ra, i te faufaa o taua ô ra no tatou. Eaha ta outou mau peu matarohia no te haapiiraa e faaite maira no nia i te hohonuraa o to outou aau mehara no te maa varua horoahia mai e Iehova? — Salamo 119:97.
15, 16. a) Eaha te nehenehe e tauturu ia tatou ia faarahi atu â i to tatou hiaai i te pae varua, ia anaanatae i te haapiiraa tataitahi o te Bibilia? b) Mai te peu e e hinaaro tatou e ia turai ta tatou haapiiraa tataitahi o te Bibilia ia tatou ia faaohipa i te paieti, eaha te tia ia rave ia taio anaˈe tatou i te hoê tuhaa o te Parau a te Atua?
15 E tia ia parau e mea fifi roa te taioraa e te haapiiraa no vetahi. Tera râ, ia rave-anaˈe-hia te taime e te tahi mau tutavaraa, e nehenehe outou e faarahi i to outou hiaai i te pae varua, e anaanatae mai i te haapiiraa tataitahi o te Bibilia (Petero 1, 2:2). Mai te peu e e feruri outou ma te aau mehara i te mau mea atoa ta Iehova i rave, e i te mea ta ˈna e rave ra e o ta ˈna e rave faahou â no outou, e turai to outou mafatu ia outou ia haapii i te mau mea atoa ta outou e nehenehe no nia ia ˈna. — Salamo 25:4.
16 Teie râ, ia nehenehe taua haapiiraa bibilia ra e turai ia outou ia faaohipa i te paieti, eita ïa ta outou tapao e riro noa ei taioraa i te parau papai aore ra ei faaîraa i to outou feruriraa i te tahi mau haamaramaramaraa. Ia taio anaˈe outou i te hoê tuhaa o te Parau a te Atua, a rave i te taime no te feruri i nia i te reira, no te ani i te tahi mau uiraa mai teie te huru: ‘Eaha ta taua manaˈo ra e haapii maira ia ˈu no nia i te mau huru maitai e te mau huru raveraa faahiahia o Iehova? Nafea vau e nehenehe ai e faaau rahi atu â i to ˈu huru i to Iehova i roto i taua mau tuhaa ra?’
17. a) Eaha ta te buka a Hosea e haapii maira no nia i te aroha o Iehova? b) Ia feruri anaˈe tatou i nia i te aroha o Iehova, eaha te faahopearaa ta te reira e faatupu mai i nia ia tatou?
17 E rave anaˈe na tatou i te hoê hiˈoraa: Aita i maoro aˈenei, ua aratai te porotarama o te Haapiiraa o te taviniraa teotaratia ia tatou ia taio i te buka a Hosea. I muri aˈe i taua taioraa ra, ua nehenehe tatou e uiui e: ‘Eaha ta taua buka ra e faaite maira ia ˈu no nia i te huru o Iehova — no nia i to ˈna mau huru maitai e ta ˈna mau huru raveraa?’ Te haapii rahi nei te mau tuhaa o te parau tohu a Hosea ta te tahi atu mau taata papai bibilia i faahiti i muri aˈe, i nia i te aroha rahi o Iehova (a faaau ia Mataio 9:13 e ia Hosea 6:6; Roma 9:22-26 e ia Hosea 1:10 e 2:21-23). Ua faahohoˈahia te hinaaro o Iehova ia aroha ˈtu ia Iseraela na roto i te haerea o Hosea i nia ia Gomera, ta ˈna vahine (Hosea 1:2; 3:1-5). Noa ˈtu ua parare te mau faataheraa toto, te eiâ, te faaturi e te haamori idolo i Iseraela, ‘ua parau maitai Iehova i te aau’ o taua nunaa ra (Hosea 2:13, 14; 4:2). Aita oia i faahepohia ia faaore i te hara a te mau ati Iseraela, ua ineine râ oia i te rave i te reira ‘ma to ˈna iho hinaaro’, mai te peu e e faaite ratou i te hoê tatarahapa hohonu e ia faarue ratou i to ratou haerea ino (Hosea 14:4; hiˈo Hosea 3:3). Ia feruri anaˈe outou i te aroha faahiahia o Iehova, e putapû to outou mafatu ma te faaetaeta i te mau taairaa e tahoê ra ia outou iho e O ˈna.
18. I muri aˈe i to outou feruriraa i nia i te aroha o Iehova i haapapuhia i roto i te buka a Hosea, eaha ta outou iho e nehenehe e aniani?
18 E tia râ ia outou ia haere i mua ˈtu â, inaha ua parau Iesu e: “E ao to tei aroha ia vetahi ê ra; e aroha-atoa-hia mai ratou.” (Mataio 5:7). No reira, i muri aˈe i to outou feruriraa i nia te aroha o Iehova i haapapuhia i roto i te buka a Hosea, a uiui na ia outou iho e: ‘Nafea vau e nehenehe ai e pee hau atu â i te aroha o Iehova i roto i ta ˈu mau auraa e o vetahi ê? Mai te peu e e ani mai te hoê taeae aore ra te hoê tuahine tei hara ia ˈu aore ra tei faaino ia ˈu, ia faaore atu i ta ˈna hara, e faaore anei au i ta ˈna hara “ma te aau tae”?’ (Roma 12:8; Ephesia 4:32). Mai te peu e e matahiapo outou i roto i te amuiraa, e nehenehe outou e uiui e: ‘Ia faatitiaifaro anaˈe au i te mau ohipa haavaraa, nafea vau e nehenehe ai e pee hau atu â ia Iehova, o te “faaore mai i te hara nei” i te mau taime atoa, ia faaite mau iho â râ te hoê taata tei rave i te hara i te hoê tatarahapa hohonu?’ (Salamo 86:5; Maseli 28:13). ‘Eaha te mau tumu no te aroha e tia ia ˈu ia imi?’ — Hiˈo Hosea 5:4 e 7:14.
19, 20. a) Eaha te maitai e hutihia mai na roto i te hoê haapiiraa hohonu o te Bibilia? b) I pihai iho ia vai tatou e nehenehe atoa ˈi e ite i te tauturu no te faaohipa i te paieti?
19 E faufaahia outou na roto i ta outou haapiiraa bibilia mai te peu e mea hohonu roa. E î roa to outou mafatu i te mauruuru no te mau huru faahiahia o Iehova. E ma te faaitoito noa i te faaite i taua mau huru ra i roto i to outou oraraa, e haapaari outou i te mau taairaa e tahoê ra ia outou iho e o ˈna. E riro ïa outou ei tavini no Iehova i pûpûhia e i bapetizohia o te tapi ra i te paieti. — Timoteo 1, 6:11.
20 No te atuatu i taua huru faufaa ra, e nehenehe â e itehia i te tauturu i pihai iho ia Iesu Mesia, te hiˈoraa tia o te paieti. Nafea te peeraa i te hiˈoraa o Iesu e nehenehe ai e tauturu ia outou ia atuatu e ia faaite i te paieti? E pahono mai te tumu parau o te api 18 i taua uiraa ra e i te tahi atu â mau uiraa e tuati ra.
[Nota i raro i te api]
a Ia au i te Titionare Apî o te ao nei o te haapiiraa no nia i te parau a te Atua o te Faufaa Apî (beretane), i roto i te mau papai matauhia, “te auraa mau [o te parau heleni ra diôkô (“tapi”)], teie ïa auau, tapi, horo na muri iho, (...) e, te auraa na roto i te faahohoˈaraa, tapi i te tahi mea ma te itoito, imi i te faaoti i te tahi mea, imi ia noaa te tahi mea”.
Eaha ta outou e pahono atu?
◻ No te aha e ere te bapetizoraa i te tuhaa hopea e ravehia i roto i to outou oraraa kerisetiano?
◻ Eaha te “paieti”, e nafea ia faaite i te reira?
◻ No te aha e tia ia rave i te mau tutavaraa itoito no te faaohipa i te paieti?
◻ Nafea tatou e nehenehe ai e faaohipa rahi atu â i te paieti?