VAIRAA PAPAI NATIRARA Watchtower
Watchtower
VAIRAA PAPAI NATIRARA
Tahiti
ǎ,ě,ǐ,ǒ,ǔ,ˈ
  • ǎ
  • ě
  • ǐ
  • ǒ
  • ǔ
  • ˈ
  • BIBILIA
  • PAPAI
  • PUTUPUTURAA
  • g 3/13 api 12-13
  • Platon

Aita e video no teie tuhaa.

Eiaha e inoino, te vai ra te tahi fifi e te video.

  • Platon
  • A ara mai na! 2013
  • Upoo parau iti
  • Papai tei tuea
  • NO TE AHA E ANAANATAE AI OE?
  • UA PARARE TA PLATON MAU HAAPIIRAA, MEA NAFEA?
  • Te tatararaa a Paulo e ta Platon no nia i te tia-faahou-raa
    Te Pare Tiairaa te faaite ra i te Basileia o Iehova 1992
  • Te ôraa ˈtu te manaˈo i roto i te haapaoraa ati Iuda, te Amuiraa faaroo kerisetiano, e te haapaoraa Mahometa
    Eaha te tupu i nia ia tatou ia pohe tatou?
  • Te ora i muri aˈe i te pohe—Eaha ta te taata e tiaturi ra?
    Te Pare Tiairaa te faaite ra i te Basileia o Iehova 1999
  • E ohipa to outou huru hiˈoraa i te nephe i nia i to outou oraraa
    Te Pare Tiairaa te faaite ra i te Basileia o Iehova 1990
Ite hau atu â
A ara mai na! 2013
g 3/13 api 12-13

TAATA O TE TAU TAHITO

Platon

E philosopho Heleni Platon (427-347 hou te Mesia). Ua fanauhia oia i Ateno i roto i te hoê utuafare ona e te mana e ua fanaˈo atoa i te hoê haapiiraa tei matauhia e te feia apî Heleni. I pee atoa na oia i te philosopho tuiroo ra o Socrate e te mau pǐpǐ a Pythagore, e philosopho e e taata aravihi atoa i te pae o te numera.

I MURI aˈe i to ˈna tereraa i te mau tuhaa fenua no Mediteranea e to ˈna faaôraa ia ˈna i roto i te poritita i Surakusa, te hoê oire Heleni, i Sicile, ua hoˈi Platon i Ateno. I reira, ua haamau oia i te hoê fare haapiiraa no nia i te philosophia e te ite aivanaa. Faahiti-pinepine-hia ei fare haapiiraa teitei matamua o Europa, ua riro te reira ei pu maimiraa i te pae o te numera e te philosophia.

NO TE AHA E ANAANATAE AI OE?

Ua niuhia e rave rahi tiaturiraa a e mirioni taata, oia atoa tei parau e e Kerisetiano ratou, i nia i ta Platon haapiiraa. Ua manaˈo e rave rahi ma te hape e ua niuhia te reira i nia i te Bibilia. I roto i tera mau haapiiraa, te vai ra te manaˈo e e mea te ora ˈtu ia pohe te taata.

“O te pohe-ore-raa o te varua hoê o ta Platon tumu parau au roa ˈˈe.”—Body and Soul in Ancient Philosophy

Ua anaanatae roa Platon i te oraraa i muri aˈe i te pohe. Ia au i te hoê buka, “o te pohe-ore-raa o te varua hoê o ta Platon tumu parau au roa ˈˈe.” (Body and Soul in Ancient Philosophy) Ua papu ia ˈna e “e mea te ora ˈtu ia pohe te taata o te haamaitaihia aore ra faautuahia” no te ora i roto i te ao varua ia au i to ˈna huru oraraa i te fenua.a

UA PARARE TA PLATON MAU HAAPIIRAA, MEA NAFEA?

I te roaraa e iva senekele, ua ohipa noa te fare haapiiraa philosophia a Platon mai 387 hou te Mesia e tae atu i 529 i muri aˈe i te Mesia. Ua matauhia ˈtura ta Platon mau haapiiraa i te mau fenua ta Heleni e Roma i faatere. Ua farii atoa te philosopho ati Iuda ra o Philète no Alesenaderia oia atoa e rave rahi tia haapaoraa a te Amuiraa faaroo Kerisetiano i ta Platon i haapii. Ei faahopearaa, ua ô riirii noa mai te mau manaˈo philosophia mai te oraraa ˈtu te tahi mea ia pohe te taata i roto i te mau haapiiraa ati Iuda e Kerisetiano.

Ia au i te hoê buka, “ua taaihia te mau haapiiraa Kerisetiano atoa, i nia i te tahi faito, i te haapiiraa philosophia Heleni o tera tau, ta Platon iho â râ. No te tahi mau Kerisetiano i farii i te philosophia . . . mea tano ia parau e e Kerisetiano e turu ra ia Platon ratou.” (The Anchor Bible Dictionary) A hiˈo na i to muri nei mau manaˈo.

Ta Platon i parau: “[I te poheraa,] te hopea hoi o te taatoaraa, e haere te parauhia ra te varua pohe ore, i mua i te tahi atu mau atua, i reira . . . o ˈna e tia ˈi ma te itoito no to ˈna maitai, ma te rurutaina râ no to ˈna ino.”—Plato—Laws, Buka XII.

Ta te Bibilia e parau ra: E taata tatou, aita râ e mea e ora ˈtu ia pohe tatou. Hoê â aho to te taata e to te animara, hoê â ˈtoa ïa faahopearaa to raua.b A hiˈo na i te mau irava i muri nei:

  • “I hamanihia te taata matamua o Adamu ei taata ora.”—Korinetia 1, 15:45.

  • “Ua parau ihora te Atua, Ia fanau mai te fenua nei i te mau mea ora ma to ratou ra huru, te mau puaa, te mau mea e nee haere, e te mau manu avae maha o te fenua ra, ma to ratou ra huru: e oia mau atura.”—Genese 1:24.

  • “Ia pohe noa ˈtu vau.”—Te mau tavana 16:30.

  • “O tei rave i te hara ra, o te pohe ïa.”—Ezekiela 18:4.

Aita te Bibilia e haapii ra e e mea te ora ˈtu ia pohe te taata. A uiui na: ‘Ua niuhia anei ta ˈu mau tiaturiraa i nia i te Bibilia aore ra i nia i ta Platon mau haapiiraa?’

a Noa ˈtu e na Platon i haaparare i te tiaturiraa o te pohe-ore-raa o te varua, e ere râ o ˈna te taata matamua i farii i te reira. Ua rau te huru o teie haapiiraa o tei ite-ê-na-hia i roto i te mau haapaoraa i Aiphiti e i Babulonia atoa.

b Te haapii maira te Bibilia e te taoto ra te feia pohe e te tiai ra ratou i te tia-faahou-raa. (Koheleta 9:5; Ioane 11:11-14; Ohipa 24:15) Mai te peu e e mea te ora ˈtu ia pohe te taata, aita ïa e faufaa te tia-faahou-raa.

“I roto i te Bibilia, aita te haapiiraa e mea te ora ˈtu i muri aˈe i te pohe e faahiti-papu-hia ra.”—New Catholic Encyclopedia.

“I muri aˈe noa i te otiraa te papairaahia te buka Bibilia hopea i haamauhia ˈi te tiaturiraa o te pohe-ore-raa o te varua . . . e ua riro ei niu o te mau tiaturiraa a te haapaoraa ati Iuda e Amuiraa faaroo Kerisetiano.” (Na matou i haapapu.)—Encyclopaedia Judaica.

“Ua niuhia te tiaturiraa e e mea te ora ˈtu ia pohe te taata i nia i te haapiiraa e parau a te mau philosopho eiaha râ i nia i te Bibilia.”—The Jewish Encyclopedia.

EI HAAPOTORAA

  • O Platon hoê o te mau philosopho mana roa ˈˈe i ora aˈenei.

  • I to ˈna apîraa, ua anaanatae oia i te mau faanahoraa poritita, i muri aˈe râ ua mauruuru ore o ˈna.

  • I muri aˈe, ua papai oia i te mau tumu parau no nia i te maitai morare, parau-tia, ite, vai faito noa, paieti, te varua e te itoito.

  • O Aristote tei riro ei orometua haapii, philosopho, e ei aivanaa te piahi tuiroo roa ˈˈe a Platon.

    Papai reo Tahiti (1985-2026)
    Haere i rapae
    Haere i nia
    • Tahiti
    • Hapono
    • Ta oe e hinaaro
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Parau no te faaohiparaa
    • Eita e puharahia
    • Maiti eaha te ore e puhara
    • JW.ORG
    • Haere i nia
    Hapono