VAIRAA PAPAI NATIRARA Watchtower
Watchtower
VAIRAA PAPAI NATIRARA
Tahiti
ǎ,ě,ǐ,ǒ,ǔ,ˈ
  • ǎ
  • ě
  • ǐ
  • ǒ
  • ǔ
  • ˈ
  • BIBILIA
  • PAPAI
  • PUTUPUTURAA
  • g86 8/3 api 17-20
  • Te omaha tihota: mea nafea ia ora e taua maˈi ra

Aita e video no teie tuhaa.

Eiaha e inoino, te vai ra te tahi fifi e te video.

  • Te omaha tihota: mea nafea ia ora e taua maˈi ra
  • A ara mai na! 1986
  • Upoo parau iti
  • Papai tei tuea
  • Eaha te omaha tihota?
  • Mea nafea ia rapaau i te omaha tihota numera I?
  • Rapaauraa i te omaha tihota numera II
  • Mea nafea ia ora e to ˈna maˈi omaha tihota?
  • Te mau huru e tia ia apehia
  • Te omaha tihota: E nafea ia ore ia roohia i tera maˈi?
    A ara mai na! 2014
A ara mai na! 1986
g86 8/3 api 17-20

Te omaha tihota: mea nafea ia ora e taua maˈi ra

E POTII apî o Cathy, e e tarani oia i ta ˈna maa e e haapao atoa hoi oia i to ˈna kilo; mea pinepine o ˈna i te rave i te ohipa faaetaetaraa tino e e haapao o ˈna i te mau faaueraa atoa a to ˈna taote. Pauroa te mahana, e patia o ˈna ia ˈna iho i te raau e parauhia ra e insuline. E maˈi omaha tihota to Cathy mai te tahi tau mirioni taata atoa.

Noa ˈtu teie mau ravea, te faaite nei o Cathy e: “Eita vau e nehenehe e ite e eaha ra te rahiraa tihota e vai ra i roto i to ˈu toto. I teie avatea, e 3 g i roto i te hoê litera; ananahi noa ˈtu e hoê â huru faatereraa, e topa mai ïa te faito i nia i te 0,5 g, i reira e fifihia ïa vau i te pae no te insuline.” Aita i maoro aˈenei, ua faaea oia tau hebedoma i te fare maˈi no te hoê maˈi o te ore e ora oioi noa.

Mea paari aˈe o Marthe. Aita oia e tarani ra i ta ˈna maa e e 23 kilo hau to ˈna. Ua farii oia e aita o ˈna e haapao maitai ra i te mau faaueraa a to ˈna taote. Aita oia e haapeapea rahi ra i te mea e ua hau te faito o te tihota i roto i to ˈna toto i te 3 g, e aita atoa oia e rave nei i te insuline. Noa ˈtu e i te mau mahana atoa te rave nei oia i te hoê huero raau no to ˈna maˈi, aita ïa o ˈna e haapeapea rahi nei no te reira.

Noa ˈtu e mea taa ê mau to te tahi huru i to te tahi, hoê â râ maˈi to taua nau vahine ra: e omaha tihota. No te aha râ teie huru taa-ê-raa? Te mea faufaa roa ˈtu, eaha te nehenehe e tauturu i teie na vahine toopiti ia ora raua e taua maˈi ra?

Eaha te omaha tihota?

A tahi e tia ia tatou ia taa maitai e eaha ra te omaha tihota. Te fifi rahi no taua maˈi ra no te rahi ïa o te insuline e hamanihia ra e te tino. E na te pancréas e hamani i taua horomona ra. Auaa te insuline i nehenehe ai i te tino e rave mai i te tihota e vai ra i roto i te toto no te afai atu i roto i te mau cellules e i reira oia e haaputuhia ˈi aore ra e faaohipahia ˈi ei ito.

Mai te peu râ e aita e navai te insuline e hamanihia ra e te tino, e mea iti roa ïa te tihota e tae atu i roto i te mau cellules no te faatupuraa i te ito aore ra no te haaputu ia ˈna. E rahi roa ïa te tihota i roto i te toto e e tupu mai ïa te mau fifi. O te omaha tihota ïa. Ia au i te hiˈoraa o Cathy e o Marthe, te vai nei e piti huru omaha tihota.

To Cathy, e omaha tihota numera I aore ra te omaha tihota tei taaihia i te insuline. Te fifi no te reira, no te mea ïa eita te pancréas e nehenehe e hamani i te insuline. Te faaite nei te mau maimiraa hopea nei e no te tahi feia maˈi na te maˈi virus ïa i faatupu i teie huru omaha tihota. E roohia te taata i taua huru maˈi ra i to ratou apîraa ra (i raro mai i te 30 matahiti); e mau taata huru pararai, e eita ta ratou e nehenehe e ora mai te peu e eita ratou e patiahia e te insuline.

To Marthe ra, o te omaha tihota numera II ïa aore ra te omaha tihota tei ore i taaihia i te insuline, e faahiti-pinepine-hia te reira i te omaha tihota o te feia paari; mea taa ê oia i te omaha tihota numera I. Oia mau, e ere te fifi no te mea e aita te pancréas e hamani ra i te insuline, no te mea râ e aita e navai ra. E pau noa te rahiraa o te insuline ta ˈna i hamani i te mau cellules meˈî. Eita ˈtura te pancréas e nehenehe e hamani i te insuline ia au i te hinaaro o te tino, e i reira, e rahi ïa te tihota i roto i te toto. Te feia e roohia i teie huru maˈi omaha tihota, ua 30 matahiti ïa e tiahapa to ratou e e mea poria hoi ratou. E nehenehe vetahi pae eiaha e patiahia i te insuline. Te manaˈo-pinepine-hia ra e no roto mai teie huru omaha tihota i te mau metua.

Mea nafea ia rapaau i te omaha tihota numera I?

Mea varavara roa te omaha tihota numera 1, oia hoi to Cathy, e mea ino mau râ. E nehenehe e manaˈohia e e mea ohie ia rapaau i te omaha tihota numera 1 na roto i te monoraa ˈtu i te insuline e erehia ra. Mai te peu e na teie mau patia insuline e faaora i te feia i roohia i taua maˈi ra, eita râ te mau patia insuline e nehenehe e faaruru i te mau tauiraa taue o te rahiraa insuline e hinaarohia ra e te tino.

No te faaitiraa mai i te mau fifi no roto i te omaha tihota, mai te mata po e te inoraa te mape, e mea faufaa roa ïa ia faaiti mai i te rahiraa tihota i roto i te toto e i roto atoa i te omaha. E tia ïa peehia te mau tauiraa rahi matauhia o te insuline i roto i te tino. Nafea râ ia rave i te reira? E piti ïa huru rapaauraa: 1) te haapaoraa e te araraa; 2) te monoraa i te insuline.

No te haapaoraa e te araraa, e tia ïa ia faaitihia te mau tauiraa o te insuline i te mau mahana taitahi ia au i te hinaaro o te tino. Te mea faufaa roa o te maa ïa ta te taata maˈi e amu ra, no te mea e riro te maa ei tihota i roto i te toto. Ia haapii oioi ïa te hoê taata maˈi omaha tihota numera 1 e e tia ia ˈna ia haapao maitai i te maa, oia hoi te maa hinu e te inaˈi. Eiaha e amu i te tihota, te meli, te faraoa monamona, te mau inu tatihotahia e te tahi atu mau maa monamona. E tae oioi noa teie mau maa i roto i te toto.

E tia atoa ia tamaa i te mau hora tano maitai. Mai te peu e eita te taata maˈi e haapao e e tamaa noa oia i te mau hora atoa ta ˈna e hinaaro, e rahi oioi ïa te insuline e te tihota i roto i te toto e eita ïa e aifaito faahou. E nehenehe ïa taua taata ra e roohia i te maˈi iino mau e eita e ora oioi noa.

Te faaetaetaraa tino e faaiti mai oia i te rahiraa tihota i roto i te tino. I te mau mahana atoa, ia rave ïa te taata maˈi omaha tihota numera 1 i te ohipa faaetaetaraa tino. E ia haapao maitai atoa o ˈna ia vai noa i nia ia ˈna te tihota mai te monamona, mai te peu noa ˈtu e e topa taue te rahiraa tihota i roto i to ˈna toto i te taime faaetaetaraa tino, no te mea e nehenehe oia e matapoirihia. E nehenehe atoa te horuhoru o te aau e haafifi i te rahiraa tihota i roto i te toto eita ˈtura ïa o ˈna e nehenehe faahou e tarani i ta ˈna maa. E tia atoa ia rapaau-oioi-hia te mau maˈi tutua, no te mea e nehenehe te reira e taui taue noa i te rahiraa tihota i roto i te toto.

Noa ˈtu e haapao-maitai-hia teie mau mea e fifi noa iho â te taata maˈi omaha tihota numera 1, mai ia Cathy te huru, i te faaaifaitoraa i te rahiraa tihota i roto i to ˈna toto. Eaha ïa te tia ia rave?

Te piti o te tuhaa o te rapaauraa, o te mau patia insuline ïa. A ono ahuru matahiti i teie nei, te iteraahia mai te insuline, ua faaora oia e rave rahi feia omaha tihota. I muri iho, ua itehia te ravea tei manaˈohia e mea faahiahia, oia hoi hoê patia insuline o te ohipa taere, i te mahana.

Tera râ, noa ˈtu e mea maitai taua ravea ra, ua itehia e e nehenehe e tupu mai te mau fifi i muri iho, mai te paariraa te mau uaua opere i te toto. No reira, ua faaitoito te tahi pae ia faarahi i te mau patia insuline te ohipa oioi no te faaaifaitoraa i te tihota i roto i te toto i te mahana hoê. Auaa te mau haereraa i mua o te mau ravea apî i nehenehe ai e faaohie i teie huru rapaauraa.

Ua itehia te hoê ravea apî no te hiˈopoaraa i te utuafare iho i te rahiraa tihota i roto i te toto tei parauhia e “e ravea rapaauraa matamua e te faufaa hoi mai te iteraahia mai â te insuline”. Na roto i te faatereraa i te hoê matini afaifai e nehenehe te hoê taata maˈi omaha tihota e ite i te rahiraa tihota i roto i to ˈna toto i te mau taime atoa. E nehenehe ïa ta ˈna iho e faatano maitai i te rahiraa insuline e te faito tihota i roto i to ˈna toto.

Te vai ra râ te hoê fifi no te hiˈopoaraa i te utuafare iho no te mea e tia i te taata maˈi omaha tihota ia patia i to ˈna manimani rima no te hiˈopoaraa i te toto. Te vai nei râ te tahi mau patia taa ê no te reira ohipa, e te parau nei te feia e faaohipa nei i te reira e e ere i te mea mauiui roa. Te tahi atu â fifi o te hoo rahi ïa o taua matini ra. Na roto râ i te mau haereraa i mua o te mau ravea apî e nehenehe ïa te moni hoo e topa mai.

Hau atu â, ua haamaitaihia te mau patia insuline. I teie mahana, te vai ra te mau nira patia e nehenehe e faaruehia i muri iho e e ere atoa i te mea moni rahi. E mea oeoe mau teie mau nira patia, e ere atura ïa i te mea mauiui roa. E eita atoa e titauhia ia faatoetoehia te insuline i teie mahana, e mea au ïa no te mau ratere.

I teie nei, e hoohia te insuline e hoê â huru e te insuline e vai ra i roto i te tino taata, e mea titau-pinepine-hia i te feia tei tupu-apî-hia i te maˈi omaha tihota numera 1 ia rave i te reira. E mea apî atoa te iteraahia mai te mau taoˈa no te tuuraa ˈtu i te insuline i roto i te toto ma te faaohipa ore i te nira. Te tahi atoa ravea apî o te pâmu insuline ïa. E tuuhia teie pâmu no te faaôraa i te insuline, i nia i te hatua o te taata maˈi. E pâmu tamau noa oia i te insuline i roto i te hoê nira tei patiahia i roto i to ˈna opu. Te manaˈo nei e rave rahi mau taote e teie ravea, tei rave-aˈena-hia, e mea atâata roa ïa e e tia ia ravehia te reira i raro aˈe i te hiˈopoaraa a te hoê taote aravihi.

No te mau tamarii omaha tihota numera 1, i teie nei, eita e tarani-rahi-faahou-hia ta ratou maa. Te manaˈo nei vetahi e e nehenehe ratou e amu fatata te mau huru maa atoa e a ‘faaaifaito’ atu ai i te insuline e hinaarohia. Eita iho â ïa teie mau tamarii e nehenehe e amu rahi i te monamona. Te manaˈohia ra e no te oraraa i te hoê ora au noa, e mea faufaa ïa ia hiˈopoa-tamau-hia te rahiraa tihota i roto i te toto e ia faatano-pinepine-hia e te insuline.

Rapaauraa i te omaha tihota numera II

Aita i rahi te ravea apî i itehia mai no te rapaauraa i te omaha tihota numera 2. Mai ta matou i faaite atu na e ere te fifi no te mea e eita roa ˈtu ta te pancréas e nehenehe e hamani i te insuline, eita râ ta ˈna e nehenehe e horoa i te rahiraa insuline e hinaarohia ra e te tino, e ua haafifi-pinepine-hia te reira e te poria.

Te turai nei te mau huero raau e amu-pinepine-hia ra i te pancréas ia hamani faarahi i te insuline. Te vai nei râ te hoê otia no te reira. Eita e nehenehe e titau rahi roa i te hoê pancréas tei paruparu. E mea faufaa ˈˈe ia tarani i te maa no te haapararai na roto i te faaitiraa mai i te mau tihota e na roto atoa i te hoê faaetaetaraa tino au noa.

Mai te peu e eita te haapaoraa i te maa, te faaetaetaraa tino e te oreraa e amu i te maa monamona e faaiti mai i te tihota i roto i te toto, i reira ïa te taote e horoa mai ai i te mau raau huero. Mea au aˈe na te tahi mau taote ia faaohipa i te mau patia insuline eiaha râ te mau huero raau no te rapaau i te omaha tihota numera 2. E nehenehe te mau huero raau e faatupu mai i te mau fifi. Te feaa atoa ra te manaˈo no nia i te mea e nehenehe e tauturu eiaha ia tupu mai te tahi mau fifi i muri iho.

No te tupuraa taitahi, e tia i te mau taote aravihi ia feruri maitai i te mau mea atoa hou a horoa ˈtu ai i te hoê raau. I muri iho, na te taata maˈi omaha tihota e feruri e a rave atu ai i te faaotiraa hopea.

Mea nafea ia ora e to ˈna maˈi omaha tihota?

No te faarururaa i to ˈna iho maˈi, e tia i te taata omaha tihota ia rave i te tahi mau ravea ia au iho â i te huru o to ˈna maˈi. No te omaha tihota numera 2, peneiaˈe paha e mea maitai ia haapao i te maa aore ra ia haapararai ia ˈna iho. Teie râ te parau a te hoê taote: “Ua ite au e mea iti roa te manuïa. Ua ineine au i te horoa i te mau huero raau aore ra i te insuline i te haamataraa iho â no ta ˈu mau taata e rapaau ra.”

No te hoê taata omaha tihota numera 1, e ere i te mea ohie no te ora e to ˈna maˈi. I reira atoa, e au ra e te ravea e ere ïa tei roto i te huru rapaauraa anaˈe, tei roto atoa râ i te huru hiˈoraa a te taata maˈi omaha tihota iho. Parau mau, e ere roa ˈtu i te mea au te patia i te mau mahana atoa, peneiaˈe paha e rave rahi taime i te mahana, e tae noa ˈtu i te patiaraa i te manimani rima no te hiˈopoaraa i te rahiraa tihota i roto i te toto. E ere atoa i te mea ohie ia faanaho i to ˈna oraraa ia nehenehe oia e amu hoê â huru maa i te hora tano mau e i te hoê â hora i te mau mahana atoa e ia faaaifaito i te faaetaetaraa tino e te faafaaearaa.

E tia atoa ia farii e i teie taime eita te maˈi omaha tihota e ora. Te vai nei râ te mau rapaauraa, noa ˈtu e titauhia ia haapao maitai, e nehenehe râ e faaitoito i te feia maˈi e e tauturu atoa hoi ia ratou ia ora maoro atu â.

Te mau huru e tia ia apehia

E tia ia apehia e piti na huru ino mau. Na mua ˈˈe, eita e tia i te hoê taata maˈi omaha tihota ia haapao ore i taua maˈi ra, na roto i te taua-ore-raa i te mau aˈoraa a to ˈna taote ma te tiaturi e e ore noa taua maˈi ra. Eita roa ˈtu ïa.

I te mea hoi e e faatupu te mau horuhoruraa o te aau i te taui-taue-raa te faito tihota i roto i te toto, e nehenehe ïa te haapeapea-rahi-roa-raa i to ˈna maˈi e faatupu mai i te ino. E ere na roto i te mataˈu-noa-raa aore ra na roto i te haavî-rahi-roa-raa ia ˈna iho eiaha ia rave i te mau ohipa matauhia, e maitai ai to ˈna huru. Noa ˈtu e e taotia-maitai-hia te oraraa o te feia maˈi omaha tihota, e nehenehe i te rahiraa i rotopu ia ratou e ora ma te aifaito maitai.

E ora anei te maˈi omaha tihota e te tahi atu mau maˈi i te hoê mahana? Te haapapu mai nei te Bibilia, te Parau a te Atua i te reira. Auê ïa oaoa i te iteraa e ua fatata te reira i te tupu! E tupu taua faaoraraa rahi ra i nia i te fenua nei, i raro aˈe i te Basileia o te Atua, te faatereraa o ta Iesu i haapii i ta ˈna mau pipi i te pure (Mataio 6:9, 10). I reira, “E ore hoi to reira e parau e, Ua paruparu vau i te maˈi.” — Isaia 33:24.

[Parau iti faaôhia i te api 19]

Eita e ore e te vai ra te tatararaa i roto i te huru hiˈoraa o te taata maˈi.

[Hohoˈa i te api 18]

No te faaaifaitoraa i te faito tihota i roto i te toto, e tia i te taata maˈi omaha tihota ia haapao maitai e ia haapae i te mau maa monamona.

    Papai reo Tahiti (1985-2026)
    Haere i rapae
    Haere i nia
    • Tahiti
    • Hapono
    • Ta oe e hinaaro
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Parau no te faaohiparaa
    • Eita e puharahia
    • Maiti eaha te ore e puhara
    • JW.ORG
    • Haere i nia
    Hapono