Eaha to outou oraraa no a muri aˈe?
MAI te peu e ua ite te Atua Mana hope i te mau mea atoa, te tau i mahemo, teie taime e te tau a muri aˈe, eita anei ïa te mau mea atoa e tupu ia au i ta te Atua i ite atea? Mai te peu e ua ite e ua faataa te Atua i te oraraa e te hopea o te mau taata atoa, e nehenehe mau anei e parau e e tiamâraa to tatou no te maiti i to tatou oraraa nei e to a muri aˈe?
Ua tauaparauhia teie mau uiraa a tau senekele i teie nei. Te amaha noa râ te mau haapaoraa rahi no teie aimârôraa. E nehenehe anei e faatuati i te mana o te Atua no te ite atea i te tau a muri aˈe e te tiamâraa o te taata? Ihea tatou e imi ai i te pahonoraa, e tia ˈi?
E farii te mau mirioni taata na te ao atoa nei e ua paraparau te Atua i te huitaata na roto i ta ˈna Parau i papaihia ia au i ta ˈna i horoa i to ˈna mau auvaha ra te mau peropheta. Ei hiˈoraa, te faahiti ra te Coran i te mau faaiteraa mai te mea ra e no ǒ mai i te Atua ra: oia te Taurāh (te Torah, te Ture aore ra na buka e pae a Mose), te Zabūr (te mau Salamo), e te Injīl (te Evanelia, te mau Papai Heleni Kerisetiano aore ra “Faufaa Apî”), e oia atoa tei faaitehia i te mau peropheta i Iseraela.
I roto i te mau Papai Heleni Kerisetiano, te taio nei tatou e: “Te mau parau moˈa atoa i papaihia ra e mea faaurua mai ïa e te Atua, e e mea maitai ei haapiiraa, ei aˈoraa, ei faaiteraa hapa.” (Timoteo 2, 3:16) Papu maitai, e aratairaa anei aore ra e haamaramaramaraa anei e noaa mai ia tatou, no ǒ anaˈe mai ïa i te Atua iho ra. E ere anei ïa i te mea paari ia hiˈopoa tatou i te mau papai a te mau peropheta matamua a te Atua? Eaha ta ratou i faaite mai no nia i to tatou oraraa no a muri aˈe?
Ua papai-aˈena-hia te oraraa no a muri aˈe
Ua ite te mau taata atoa i taio i te mau Papai Moˈa e e mau hanere parau tohu to roto. Ua tohu-paatoa-hia ma te taa maite te mau tupuraa o te aamu mai te toparaa o Babulonia i tahito ra, te patu-faahou-raa o Ierusalema (mai te senekele 6 e tae atu i te 5 H.T.T.), e te tiaraa mai e te hiˈaraa o te mau arii i tahito ra no Medai e Peresia e no Heleni. (Isaia 13:17-19; 44:24–45:1; Daniela 8:1-7, 20-22) Ua riro te tupu-maite-raa o te mau parau tohu mai teie, ei haapapuraa puai mau e e Parau a te Atua iho â te mau Papai Moˈa, no te mea o te Atua anaˈe te nehenehe e tohu e e faataa i te tupu mai a muri aˈe. Ia au i te reira, oia mau te faataa atea ra te mau Papai Moˈa i te tau no a muri aˈe.
Ua parau te Atua iho e: “O vau mau â te Atua, e aitâ ˈtu; o vau te Atua, e aitâ ˈtu Atua e au ia ˈu nei, i te faaiteraa i te hopea mai te matamua mai â, e mai mutaaiho mai â i te faaiteraa i te mau mea aitâ i tupu ra: e te parauraa e, O ta ˈu te parau e tupu, e tei opuahia e au ra, o ta ˈu ïa e rave . . . O ta ˈu i parau ra, o ta ˈu ïa e faatupu; ua opuahia e au ra, e na ˈu ïa e rave.” (Isaia 46:9-11; 55:10, 11) Ta te Atua i faaite i ta ˈna mau peropheta i tahito ra ei iˈoa mau no ˈna, o Iehova ïa, teie hoi te auraa “Na ˈna e faatupu.”a (Genese 12:7, 8; Exodo 3:13-15, MN; Salamo 83:18) Ua faaite te Atua ia ˈna iho mai Tei faatupu roa i ta ˈna parau, Tei aratai i ta ˈna mau opuaraa i te manuïaraa i te mau taime atoa.
Teie râ, e faaohipa te Atua i to ˈna mana no te ite-atea-raa i te mau mea no te faatupu i ta ˈna mau opuaraa. Ua faaohipa pinepine oia i te reira no te faaara i te feia iino i te hoê haavaraa e fatata maira e no te horoa atoa na ta ˈna mau tavini i te tiaturiraa i te faaoraraa. E faaohipa anei râ te Atua i teie mana ma te otia ore? Te vai ra anei te tahi mau ohipa taa maitai i roto i te mau Papai Moˈa aita te Atua i opua e hiˈo atea ˈtu?
Ua ite atea anei te Atua i te mau mea atoa?
Mea niuhia te mau manaˈo atoa e turu ra i te oraraa faataahia i nia i te manaˈo e i te mea e, papu mau, e mana to te Atua no te ite atea e no te faataa i to a muri aˈe mau tupuraa, ua ite atoa ïa oia i te mau mea atoa, tae noa ˈtu te mau raveraa a te mau taata taitahi a muri aˈe. Teie râ, mea papu anei teie manaˈo? E manaˈo ê roa ta te Atua i faaite mai i roto i ta ˈna mau Papai Moˈa.
Ei hiˈoraa, te parau ra te mau Papai e “ua tamata maira te Atua ia Aberahama” na roto i te faaueraa ia ˈna ia pûpû i ta ˈna tamaiti o Isaaka ei tusia taauahi. Fatata roa o Aberahama i te pûpû ia Isaaka, tapea ˈtura te Atua ia ˈna e na ô atura e: “Ua ite atura hoi au i teie nei, e e mǎtaˈu to oe i te Atua, o oe aore i pipiri i to tamaiti, i to tamaiti hoê roa ra, ia ˈu.” (Genese 22:1-12) E parau anei te Atua i teie mau parau ahiri e ua ite aˈena oia e e faaroo iho â o Aberahama i teie faaueraa? E riro anei te reira ei tamataraa tia?
Hau atu â, ua faataa te mau peropheta i tahito ra e mea pinepine to te Atua parauraa no ˈna iho e te “tatarahapa” ra oia i te hoê ohipa ta ˈna i rave aore ra ta ˈna e opua ra i te rave. Ei hiˈoraa, ua parau te Atua e “ua tatarahapa [no roto mai i te parau Hebera ra na·chamʹ] . . . [oia] i te mea ua faaarii oia ia Saula ei arii no Iseraela.” (Samuela 1, 15:11, 35; a faaau e te Ieremia 18:7-10; Iona 3:10.) No te mea e mea tia roa te Atua, e ere roa ˈtu teie mau irava i te auraa e ua hape te Atua i te maitiraa ia Saula ei arii matamua no Iseraela. Eita, te faaite ra râ e ua peapea te Atua i te mea e ua erehia o Saula i te tiaturi e ua riro oia ei taata faaroo ore. Aita roa ˈtu ïa e auraa to te Atua faaohiparaa i te hoê parau mai teie no nia ia ˈna iho, ahiri e, ua ite atea oia i te mau raveraa a Saula.
Hoê â parau e itehia ra i roto i te mau Papai tahito roa ˈˈe no nia i te tau o Noa, te parauhia ra e: “Tatarahapa ihora Iehova oia i hamani i te taata i nia i te fenua nei; ooo roa aˈera tana aau. Ua na ô aˈera Iehova, E haamou vau i te taata, i hamanihia e au, i nia i te fenua nei . . . ua tatarahapa hoi au o vau i hamani ia ratou.” (Genese 6:6, 7) I ǒ nei atoa, te faaitehia ra aita te mau ohipa a te taata i faataa-aˈena-hia e te Atua. Ua tatarahapa, ua inoino e ua mauiui te Atua, eiaha no te hape o ta ˈna iho mau ohipa, no te mea râ e ua rahi roa te ino o te taata. Te tatarahapa ra te Atua i te mea e mea titauhia ia haamou roa i te huitaata maori ra o Noa e to ˈna utuafare. Te haapapu maira te Atua ia tatou e: “Aore roa o ˈu e mauruururaa i te pohe o te taata ino ra.”—Ezekiela 33:11; a faaau e te Deuteronomi 32:4, 5.
No reira, ua ite atea e ua faataa anei te Atua i te hara a Adamu e oia atoa te mau faahopearaa ino ta te reira e hopoi mai i nia i te fetii taata? Ia au i ta tatou i hiˈo mai nei, e ere te reira i te parau mau. Hau atu â, ahiri te Atua i ite atea i teie mau mea atoa, ua riro ïa oia ei tumu no te hara i to ˈna poieteraa i te taata, e ua opua ïa te Atua i te riro ei tumu no te mau ohipa ino atoa a te taata e no to ratou mauiui. Papu maitai, eita e nehenehe e faatuati teie manaˈo i ta te Atua i faaite no nia ia ˈna iho i roto i te mau Papai. Oia te hoê Atua aroha e te parau-tia o te riri i te ino.—Salamo 33:5; Maseli 15:9; Ioane 1, 4:8.
To te taata toopiti hopea
Aita te mau Papai Moˈa e faaite ra e ua faaoti-aˈena-hia aore ra ua faataahia e te Atua to tatou taitahi oraraa no a muri aˈe. Ua faaite mai râ e ua tohu te Atua i to te taata na hopea e piti noa. Ua horoa te Atua i te mau taata atoa, te tiamâraa no te maiti eaha te hopea e au no ˈna. Mea maoro aˈenei, ua parau te peropheta ra o Mose i to Iseraela e: “Ua tuu vau i te ora e te pohe, . . . i mua ia oe; e tena na, a rave i te ora ia ora oe e to oe atoa ra huaai: ia hinaaro hoi oe i to Atua ra ia Iehova, e ia faaroo oe i to ˈna reo, e ia ati atu oe ia ˈna; o to oe ora ïa oia, e o te maoro ïa o to oe ra pue mahana.” (Deuteronomi 30:19, 20) Ua faaara atea te peropheta a te Atua ra o Iesu e: “E tomo na te uputa pirihao; te atea nei hoi te uputa e te aano nei te eˈa e tae atu ai i te pohe; e e rave rahi tei na reira i te tomo. Te apǐapǐ râ o te uputa e te piri hoi o te eˈa e tae atu ai i te ora, e te iti hoi o te feia i ite atu i te reira!” (Mataio 7:13, 14) Toopiti purumu, toopiti hopea. Ua taaihia to tatou oraraa no a muri aˈe i nia ta tatou iho mau ohipa. Te faaroo i te Atua o te ora ïa, te faaroo ore ia ˈna o te pohe ïa.—Roma 6:23.
“Te aˈo mai nei” te Atua “i te taata atoa e tatarahapa, eiaha ei vahi toe: no te mea ua haapaohia e ana te mahana e haava mai ai oia i to te ao atoa nei ma te parau-tia.” (Ohipa 17:30, 31) Mai te rahiraa o te taata i te tau o Noa ra i maiti i te faaroo ore i te Atua e i haamouhia, oia atoa i teie nei mahana, aita te rahiraa e faaroo nei i te mau faaueraa a te Atua. Teie râ, aita te Atua i faaoti aˈena o vai te haamouhia e o vai te faaorahia. Oia mau, te na ô ra te parau a te Atua e “aita roa [oia] i hinaaro e ia pohe atu te hoê, ia noaa paatoa râ te tatarahapa.” (Petero 2, 3:9) Tae noa ˈtu te feia ino roa, e nehenehe ratou e tatarahapa, e riro mai ei feia faaroo e e faatupu i te mau tauiraa i titauhia ia noaa ia ratou te aroha o te Atua.—Isaia 1:18-20; 55:6, 7; Ezekiela 33:14-16; Roma 2:4-8.
Ua tǎpǔ te Atua i te feia faaroo i te ora mure ore i roto i te hoê paradaiso î i te hau, te hoê fenua i tamâhia i te mau ino atoa, i te haavîraa uˈana, e te tamaˈi, te hoê ao aita faahou te oˈe, te mauiui, te maˈi e te pohe. (Salamo 37:9-11; 46:9; Isaia 2:4; 11:6-9; 25:6-8; 35:5, 6; Apokalupo 21:4) Tae noa ˈtu te feia pohe, e faatia-faahou-hia mai ratou e horoahia ˈtu te ravea no te tavini i te Atua.—Daniela 12:2; Ioane 5:28, 29.
“A haapao na i te hapa ore, a hiˈo hoi i te piˈo ore,” ta te papai salamo ïa i parau, “e hau hoi te hopea o te reira taata: area te feia rave hara ra, e mou ïa: e te hopea o te paieti ore ra, o te faarue ïa.” (Salamo 37:37, 38) Eaha to outou oraraa no a muri aˈe? Tei ia outou anaˈe ïa te reira. E oaoa roa te feia nenei i teie vea i te tauturu ia outou na roto i te tahi atu â mau haamaramaramaraa ia nehenehe outou ia haapapu no outou iho i te hoê oraraa oaoa e te hau no a muri aˈe.
[Nota i raro i te api]
a Hau atu i te 7 000 taime e itehia ˈi te iˈoa ra Iehova i roto i te mau Papai Moˈa; a hiˈo na i te tumu parau ra “Te haamaramaramaraa i te parau aro no nia i te iˈoa rahi roa ˈˈe,” i roto i Te Pare Tiairaa o te 1 no Novema 1993, mau api 3-5.
[Parau iti faaôhia i te api 6]
E faaohipa te Atua i to ˈna mana no te ite-atea-raa i te mau mea no te faatupu i ta ˈna mau opuaraa
[Parau iti faaôhia i te api 8]
“Aita roa” te Atua “i hinaaro e ia pohe atu te hoê, ia noaa paatoa râ te tatarahapa.”—Petero 2, 3:9
[Hohoˈa i te api 7]
Ahiri te Atua i ite atea e e hinaaro mau o Aberahama e pûpû i ta ˈna tamaiti, mea tia anei ïa te tamataraa?