VAIRAA PAPAI NATIRARA Watchtower
Watchtower
VAIRAA PAPAI NATIRARA
Tahiti
ǎ,ě,ǐ,ǒ,ǔ,ˈ
  • ǎ
  • ě
  • ǐ
  • ǒ
  • ǔ
  • ˈ
  • BIBILIA
  • PAPAI
  • PUTUPUTURAA
  • w93 15/3 api 23-26
  • Ohipa apî i itehia mai i Bahamas

Aita e video no teie tuhaa.

Eiaha e inoino, te vai ra te tahi fifi e te video.

  • Ohipa apî i itehia mai i Bahamas
  • Te Pare Tiairaa te faaite ra i te Basileia o Iehova 1993
  • Upoo parau iti
  • Te tahi ohipa apî i itehia mai
  • Te farii maitai o te feia no te mau motu
  • Ineine no te tau i mua nei
Te Pare Tiairaa te faaite ra i te Basileia o Iehova 1993
w93 15/3 api 23-26

Ohipa apî i itehia mai i Bahamas

MAI te mau ofai tei purara ê na nia i te miti ninamu i rotopu ia Florida e o Cuba, ua atutu te parau no te mau motu Bahamas na roto i te mau ravea haapurororaa a te ao nei i te matahiti 1992 ra. No te aha? No te mea te faariro nei te rahiraa o te mau tia mana i te mau motu Bahamas mai te fenua i tapaehia e Christophe Colomb i to ˈna tere tuiroo i te matahiti 1492 ra, i to ˈna iteraa mai i te mau fenua Marite. Ua huti te oroa o te 500raa o te matahiti a tapae ai o Colomb i teie fenua i te 12 no atopa i te ara-maite-raa o te ao atoa nei.

Ua faatupu râ te arepurepu o te 500raa o te matahiti i te tahi patoiraa. Ma te parau atu i mua i te 23raa o te Apooraa Fenua a te mau Auvaha paruru Ereere, ua parau o John Carew (orometua haapii i te mau tuatapaparaa o te ao nei) e “ua afai mai [o Colomb] i te hoê are pohe i nia i te mau motu Caraïbes.”—The Nassau Guardian.

I teie mahana, eita hoê o te huiraatira e 250 000 no Bahamas e nehenehe e faataa i te taairaa toto e te feia hau mau ta Colomb i farerei e i faataa mai te tahi nunaa “taata pautuutu maitai, e te tino haviti e te hohoˈa mata nehenehe.” Eaha hoi tei roohia i taua mau taata no te motu ra? Te pahono ra te hoê buka (A History of the Bahamas) e: “I rotopu i te matahiti 1500 e te 1520, ua hopoi-ê-hia te huiraatira taatoa o te mau motu Bahamas, peneiaˈe tau 20 000 Lucayans,” ei feia tîtî no te rave i te ohipa i roto i te mau vahi heruraa auro paniora i Hispaniola.

Ua pau ïa te taata, e ua “ite-faahou-hia mai” te mau motu Bahamas na mua e te mau Beretane e i muri iho e te mau pǔpǔ rarahi o te “feia turu i te arii.” E mau fatu fenua faaapu te rahiraa no ǒ mai i te mau fenua aihuaraau Marite. No to ratou taiva ore i te Korona Beretane, ua horo ratou i te tamaˈi o te hau tiamâ e faaineine ra i taua fenua ra. I teie mahana, no roto mai te feia no Bahamas i taua feia ra i parahi mai i teie mau motu e ta ratou feia tîtî. I to ratou faatiamâraahia, e rave rahi o te mau taata faatîtîhia o tei tapea mai i te iˈoa o to ratou mau fatu tahito.

Te tahi ohipa apî i itehia mai

Eita e ore e ua faariro o Colomb ia ˈna iho mai te hoê mitionare ra te huru. Ua parau hoi oia e: “Ua faariro te Atua ia ˈu ei vea no te raˈi apî e te fenua apî. . . . Ua faaite mai oia ia ˈu e teihea roa teie fenua apî.” Teie râ, ua haapapu te vavahiraa i ravehia i muri iho e e ere mai te reira te huru. E tiâ i te ‘mau raˈi apî e te fenua apî’ parau-tia i tǎpǔhia mai e te Atua ia tiai e ia itehia mai oia na roto i te hoê ravea ê atu.—Petero 2, 3:13.

I te matahiti 1926, ua tapae atu o Edward McKenzie e ta ˈna vahine i te mau motu Bahamas. Taa ê atu i te feia maimi fenua na mua ˈtu ia raua, ua haere mai teie nau feia haehaa no Jamaica no te maimi i te feia aau mehara o ta raua e nehenehe e tufa ˈtu i te hoê taoˈa faufaa. O raua te feia matamua o tei afai atu i te parau apî maitai o te Basileia o te Atua i Bahamas. (Mataio 13:44; 24:14) I muri iho i taua matahiti ra, ua haere mai e piti feia no Jamaica e apiti mai ia raua, o Clarence Walters e o Rachel Gregory. I te matahiti 1928, e hitu feia poro o te Basileia i Bahamas. E maha matahiti to ratou rave-puai-raa i te ohipa no te poro i te parau apî maitai i te feia no teie mau motu.

Ua haere maira o E. P. Roberts, te hoê taata orero itoito no Trinidad mai. Ua tauturu ta ˈna mau oreroraa parau huiraatira i roto i te mau piha rururaa, ia faaore i te mau tiaturiraa haavare e ia haaputapû i te mafatu o te mau taata e rave rahi e te parau mau a te Bibilia. I roto i te feia i ruru mai i te hoê o taua mau putuputuraa ra, ua parahi atoa mai ma te faaroo maitai o Donald Oscar Murray, tei pii-noa-hia i muri iho e D. O. Na ˈna i rave i te upoo i roto i te ohipa i muri iho.

Te haamanaˈo maitai ra te mitionare ra o Nancy Porter ia D. O. Murray ia faahiti anaˈe oia i ta ˈna mau pure putapû mau no te ani i te tauturu i roto i te ohipa pororaa. I te matahiti 1947, ua riro mai o Nancy e ta ˈna ra tane o George, e e piti atu taata, ei mau mitionare matamua i tonohia i Bahamas e te Taiete Watch Tower. Te na ô ra oia e: “Eita roa e moehia ia matou te putuputuraa matamua o ta matou i haere atu. E iva aore ra hoê ahuru taata i tae mai. O te taeae Murray te peretiteni e na ˈna i haamata na roto i te pure, ma te haamauruuru ia Iehova no te taeraa mai o te mau mitionare. Te titauhia ra te tauturu, o ta ˈna ïa i parau, e ‘mea maoro to matou pureraa ia haerehia mai matou e turu.’ Ua tǎpǔ te Taiete e tono mai i te tauturu, e i teie nei, tei reira matou. No te putapû o teie pure, ua tupu mai te hinaaro e faaea i ǒ nei e eiaha e reva faahou.” I teie nei, tau 45 matahiti i muri iho e noa ˈtu e ua pohe ta ˈna tane, te tufa noa nei â te tuahine Porter i te poroi tamahanahana o te Basileia i te feia no te mau motu.

Mai te matahiti 1947 iho â râ, ua haamaitai-rahi-hia te ohipa pororaa i te Basileia i Bahamas na roto i te mau tavini taime taatoa e vetahi atu â o tei tere atu na roto i te mau motu na nia i te pahi. Mea pinepine ratou i te tere na roto i te mau vahi one atâta e te mau pape arepurepu a tapae atu ai i nia i te fenua no te afai atu i te parau apî maitai i te mau vahi moemoe. Ua faatupu teie mau tutavaraa matamua i te hotu e tae roa mai i teie mahana.

Ua naeahia te hoê tapao i te matahiti 1950 ra. I te avaˈe titema o taua matahiti ra, ua tere atu o Nathan H. Knorr, o ˈna te peretiteni o te Taiete Watch Tower i taua tau ra, e ta ˈna papai parau, o Milton G. Henschel, i te mau motu Bahamas no te taime matamua. Ua orero atu o Knorr i mua e 312 taata o tei faaapǐ roa i te piha Mother’s Club Hall, te hoê fare raau nainai i patuhia i roto i te aroâ Jail Alley. Tau feia matau-maitai-hia o tei tae mai, e tae noa ˈtu te hoê melo apooraa e te taata nenei vea tamahana. I taua po ra, ua faaite te taeae Knorr i te haamauraahia te amaa a te Taiete i Bahamas.

Te farii maitai o te feia no te mau motu

Ua horoa mai te rahiraa o te feia auhoa no Bahamas i te tariˈa faaroo i te poroi o te Basileia. E ere râ hoi i te mea ohie ia farerei atu ia ratou. No te aha? No te mea, noa ˈtu e te ora nei fatata te rahiraa o te taata i te oire pu ra o Nassau, e i Bahama Rahi i pihai iho mai, ua purara ê vetahi pae i roto i na motu rahi roa ˈˈe e 15 e vetahi i nia i te mau 700 motu iti e te mau motu mouˈa ore o teie pǔpǔ motu.

I to ratou iteraa i teie titauraa, e rave rahi mau Ite no taua vahi ra, e e rave rahi atoa no te mau vahi ěê o tei haere atu e faaea i te mau motu iti no te turu i te ohipa pororaa. Ma te faahiahia, ua rave ratou i te mau haapaeraa rahi e te mau haamâuˈaraa teimaha. Teie râ, ua haamauruuru-rahi-hia ta ratou mau tutavaraa.

Ua haere atu te hoê taata e ta ˈna vahine apî e faaea i nia i te motu rahi ra o Andros. I to raua pororaa na te mau fare i te hoê mahana, ua farerei raua i te hoê taata no Haiti mai. E mau tausani o ratou i Bahamas. Ua farii oioi noa ˈtura teie taata i te hoê haapiiraa bibilia. Ua haamatahia ˈtura i taua po ra iho â, ma te faaohipa i te buka E nehenehe oe e ora e a muri noa ˈtu i roto i te paradaiso i nia i te fenua nei na roto i te reo beretane e te reo farani. I te ahiahi i muri iho, ua haere mai oia i ta ˈna putuputuraa kerisetiano matamua. Aita i maoro, ua faaea ihora teie taata i te puhipuhi i te avaava, ua haere oioi noa ˈtura oia i mua e ua haamata ˈtura oia i te poro.

I te poipoi o te mahana e bapetizohia ˈi teie taata, ua tae maira ta ˈna te hoê ripene no ǒ mai i to ˈna fetii i Haiti, aita hoi oia i faarooroo aˈe i to ratou parau e pae matahiti. Eaha ta ratou i poroi mai? Te faatia ra ratou e mea nafea to ratou riroraa mai ei Ite no Iehova. Ua faataa mai ratou e ua riro ê na ta ˈna tuahine ei pionie tamau, oia hoi ei taata poro taime taatoa, e te faaitoito ra ratou ia ˈna ia imi i te mau Ite e ia haapii i te Bibilia e o ratou. Aita e faufaa ia parau e ua bapetizo taua taata ra i taua mahana ra ma te tiaturi e ua rave oia i te ohipa tia.

Ua tamahanahana te feia farii oaoa mai teie te huru i te mafatu o te mau Ite no teie fenua. Te rahi noa ˈtura i rotopu ia ratou o tei haamata i te tavini ei feia poro evanelia ma te taime taatoa, e ua faatupu te reira i te maraaraa. E inaha, i te matahiti 1988 ra, ua naeahia te numera o te feia poro o te Basileia i Bahamas i te 1 000. I teie mahana, i roto e 19 amuiraa, te vai ra e 1 300 feia poro o te Basileia, fatata i nia i te mau motu rarahi atoa.

Ineine no te tau i mua nei

No to ratou numera rahi, mea fifi no te mau Ite ia itea mai i te mau fare mama navai maitai no ta ratou mau tairururaa matahiti. E piti tairururaa tei faatupuhia i nia i te mau motu taa ê no te aupuru i te nahoa taata. Ua faaineinehia ˈtura te mau hohoˈa fare no te patu i te hoê Fare Tairururaa e te hoê amaa apî. Ua haamata te ohipa i te avaˈe titema 1989. E mau hanere rima tauturu no te fenua ěê e no te fenua iho o tei rave i te ohipa paturaa “ma te aau atoa mai te mea e e na [Iehova].”—Kolosa 3:23.

Ma te feaa ore, ua tupu te haaputuputuraa rahi roa ˈˈe e te oaoa roa ˈˈe a te mau Ite i Bahamas tei ore i itehia aˈenei, i te taime a tomohia ˈi te amaa apî e te Fare Tairururaa i te 8 e te 9 no febuare 1992. Ua tiai ru noa te mau taeae no te mau motu atoa, a faaineine ai ratou no teie ohipa. Mea toetoe, e ua ûahia te po na mua ˈtu i te avariraa. Teie râ, aita hoê aˈe mea e nehenehe e haaparuparu i te oaoa o te nahoa e 2 714 taata, a vauvau mai ai o John E. Barr, melo no te Tino Aratai a te mau Ite no Iehova, i te oreroraa parau tomoraa, oia hoi “Te himene o te maraaraa teotaratia.”

Ua î roa te mafatu i te mauruuru i te Metua i te raˈi ra, te Atua ra o Iehova, no teie taime oaoa e te umere. Ua papu maitai te manaˈo o te feia atoa i tae mai ia horoa i to ratou puai atoa no te ohipa haapiiraa pae varua o tei titau e ia faarahihia te mau fare.

Eita e ore e tamau noa te tataˈuraa no te faataa ahiri e ua riro mau â te iteraa mai o Colomb i teie mau motu ei maitai no ratou. Noa ˈtu râ, ua rotahi te aau o te mau Ite no Iehova no Bahamas i roto i to ratou mauruuru i te Atua i to ˈna horoaraa mai i te feia poro i te Basileia o tei turaihia ia faaruru atu i te vahi itea-ore-hia maoti to ratou manaˈo haapae ia ratou iho no te afai i te parau apî hanahana i teie mau pape aitâ i raeahia i te pae varua na mua ˈˈe. Ua faatupu ta ratou ohipa e te mea i “itehia mai” e ratou i te mau faufaa pae varua faito ore no te feia atoa e imi i te parau mau i te mau motu Bahamas.

[Hohoˈa fenua/Hohoˈa i te api 24, 25]

Bahama Rahi

Abaco

Andros

New Providence

Nassau

Eleuthera

Cat Island

Great Exuma

Rum Cay

San Salvador

Long Island

Crooked Island

Acklins Island

Mayaguana

Little Inagua

Great Inagua

MITI NO CARAIBE

FLORIDA

CUBA

[Hohoˈa]

Pororaa i te matete Straw

Tapaeraa i nia i te fenua no te tufa i te parau apî maitai

Te amaa i nia i te hoê aivi i nia noa ˈˈe i te Fare Tairururaa

    Papai reo Tahiti (1985-2026)
    Haere i rapae
    Haere i nia
    • Tahiti
    • Hapono
    • Ta oe e hinaaro
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Parau no te faaohiparaa
    • Eita e puharahia
    • Maiti eaha te ore e puhara
    • JW.ORG
    • Haere i nia
    Hapono