E faatupu te pûpûraa ia ˈna iho e te bapetizoraa i te hau e te Atua
“Ua na ô atura Iehova ia ˈna (...) eiaha râ e haafatata ˈtu noa ˈtu i te taata tei nia ia ˈna te tapao ra.” — EZEKIELA 9:4, 6.
1, 2. a) No te aha te mau taata i roto i to ratou taatoaraa e ore ai e faaea hau noa e te Atua? b) No te aha e riro ai ei mea faufaa ia hau paatoa te taata e te Atua?
NO TE AHA hoi e imi ai ia hau tatou e te Atua? E varavara roa te taata e manaˈo nei e aita ratou e hau ra e te Poiete. Teie râ, e nehenehe mau anei e riro ei enemi no te Atua ma te ore tatou e ite? Teie ta te aposetolo Paulo i faataa i te mau kerisetiano o te senekele I: “E o tatou atoa hoi i te amui-atoa-raa i roto ia ratou i mutaa ihora, i te hinaaro o te tino ra, i te faatupuraa i ta te tino e ta te aau i hinaaro ra; e i fanau mai hoi ei tamarii-riri-hia, mai te tahi pae atoa ra.” — Ephesia 2:3.
2 Oia atoa, i teie nei mahana, e riro atoa paha outou i te hinaaro ia au mai te Atua ia outou, te ohipa maira râ te hara no ô mai ia Adamu ra i nia i ta tatou huru hiˈoraa i te oraraa e e nehenehe e turai ia outou ia imi ‘i ta te tino nei e hinaaro’. Noa ˈtu e e tuatapapa outou i te Bibilia e te mau Ite no Iehova aore ra e mau Ite to outou mau metua, e riro paha ïa e na te tahi manaˈo miimii e te hinaaro e ia ore outou ia parauhia mai, e faatere ra i te hoê tuhaa rahi o to outou oraraa, e atea roa ˈtu ai hoi i te Atua. Te hoê taata e tamau noâ i roto i taua haerea ra ‘te haapue ra ïa oia i te riri ia ˈna iho’. (Roma 2:5; Kolosa 1:21; 3:5-8.) E fatata roa te Atua i te faatupu mai i to ˈna riri taatoa i “taua mahana riri ra, e te faaiteraa mai i te faahapa tia a te Atua ra”. (Roma 1:28 e tae atu i te 2:6.) Na te aha e horoa mai na outou i te hau e te Atua e e faatia ia outou ia ora ˈtu i taua “mahana riri ra”?
Te niu o te hau
3. Mea nafea to te Atua horoaraa mai i te niu no te faafaiteraa?
3 O Iehova na mua tei rave i te tahi ravea no te haere mai e tauturu ia outou. “Oia râ tei aroha mai ia tatou nei, o te Atua i tono mai i ta ˈna Tamaiti fanau tahi i te ao nei, ia ora tatou ia ˈna.” (Ioane 1, 4:10). Ua riro te pohe tusia o Iesu ei taraehara, oia hoi, e tamǎrû oia — aore ra e haamâha i — te parau-tia a Iehova. Te horoa mai nei oia i te hoê niu tia mau ia nehenehe te mau hara ia faaorehia mai e ia nehenehe te au ore i rotopu i te Atua e te mau taata ia ore roa ia tae i te hoê mahana. Oia mau, mai ta te aposetolo Paulo i papai, e nehenehe tatou e “faafaite i te Atua i to tatou vai-enemi-raa ra i te pohe o ta ˈna Tamaiti”. — Roma 5:8-10.
4. Ua itea o Ezekiela i te hoê orama no nia i ta tatou tumu parau e tuatapapa ra. Eaha ïa taua orama ra, e no te aha e riro ai ei mea faufaa mau no tatou?
4 Teie râ, e tia ia tatou ia rave i te tahi mau taahiraa avae mai te peu e hinaaro tatou e fanaˈo i te tusia o te Mesia. Ta te orama puai mau ra ïa i horoahia mai e te peropheta ra Ezekiela, orama e tupu i to tatou nei tau e faaite maira, a fatata noa mai ai te “mahana riri ra” o te Atua. Ua faahohoˈahia te mau puai i haapaohia no te faatupu i te haavaraa a te Atua, i na taata tooono e mauhaa taparahi taata ta ratou. Hou taua mau taata ra e faatupu ai i te tahooraa a te Atua, ua parau atura Iehova i te hituraa o te taata papai parau ma te farii inita i te aoao ra e: “E haere na rotopu i te oire (...) a tuu ai i te tapao i nia i te rae o te mau taata i autâ noa e ua pii hua, i te mau parau faufau atoa i ravehia i roto ra. E ua na ô atura oia [i na taata tooono e mauhaa taparahi taata ta ratou] o vau tei faaroo, E haere outou na muri ia ˈna i te pee na roto i te oire, a tairi ai. (...) Eiaha râ e haafatata noa ˈtu i te taata tei nia ia ˈna te tapao ra.” — Ezekiela 9:1-6.
5. Na te aha e aratai i te tatarahapa?
5 Ua faufau roa te feia i tapaohia i taua “tapao” e paruru ia ratou ra, i te iteraa i te mau taata e faahua haamori ra i te Atua mau i te ‘faaîraa i te fenua i te ohipa ino’, e i te raveraa i te ohipa taiata, te haamori idolo e te mau huru ohipa iino atoa (Ezekiela 8:5-18; Ieremia 7:9). Na reira atoa i teie nei mahana, te feia e hinaaro ia tapaohia ratou i te “tapao”, e tia na mua ïa ratou ia haapii i te farii i te mau faaueraa tumu a te Atua maoti te hoê haapiiraa bibilia e ia peapea mau â hoi i roto i to ratou mafatu, oia mau, ‘ia autâ e ia pii hua’ no te mau haapiiraa e te mau ohipa o te ore e faatura ra i te Atua. Peneiaˈe paha no to ratou ite ore, ua rave te tahi pae i te ohipa ino aore ra ua farii ratou i te reira ma te turu atu i te feia e na reira ra. Teie râ, te haamata ra ratou i teie nei i te faariro i taua mau ohipa mai ta te Atua e faariro ra, oia hoi mai te hoê ohipa faufau (Roma 1:24-32; Isaia 2:4; Apokalupo 18:4; Ioane 15:19). Rahi noa ˈtu â tatou i te ite i taua ohipa ra e rahi noa atoa ïa tatou i te fatata ˈtu i te hoê o te mau taahiraa avae matamua e hau ai tatou e te Atua: te tatarahapa. Teie ta te aposetolo Petero e faaitoito maira: “E teie nei, e tatarahapa outou, e e fariu mai, ia paraihia ta outou hara, ia itea mai te anotau haumâru no ǒ mai i te aro o te Fatu ra.” (Ohipa 3:19). Mea haumâru mau â ia paraihia ta tatou hara!
Nafea e noaa ˈi ia tatou te “tapao”?
6. Eaha te mau tumu vetahi mau taata e tapaohia ˈi, i Tahito ra?
6 Ia ore tatou ia roohia i te riri o te Atua, e tia i te feia ‘e autâ na e ua pii hua’ ia tapaohia i nia i te rae (Ezekiela 9:4). I Tahito ra, e pinepine te mau tavini (tei faatîtîhia) i te tapaohia i nia i te rae, ia nehenehe hoi ia itehia e o vai to ratou fatu. E nehenehe te tahi mau tapao taa maitai i nia i te rae aore ra i nia i te tahi atu tuhaa o te tino e faaite mai e e haamori tera aore ra tera taata i te hoê huru atuaa (hiˈo Isaia 44:5). Eaha mau na ïa taua tapao taa maitai ra o te faaora hoi e nehenehe ai e itehia te hoê taata haamori mau e e tavini atoa hoi na Iehova?
7. Eaha taua tapao taipe ra?
7 Ua riro te tapao haapapuraa, mai te huru ra ïa e e nehenehe mau e itehia i nia i to outou rae e: 1) e pǐpǐ outou na Iesu Mesia tei pûpû ia outou no te Atua e tei bapetizohia; 2) ua ahu outou i te huru taata apî kerisetiano (Ephesia 4:20-24). I te mea hoi e e tia na mua i te feia e tapaohia ˈtu taua “tapao” nei ia pûpû ia ratou no te Atua, e tia mau â ïa ia ratou ia ite e no te aha ratou e na reira ˈi. Te horoa mai nei Iesu i te faataaraa i muri nei: “Te taata i hinaaro i te pee mai ia ˈu, e faarue oia ia ˈna iho, e rave i tana satauro, a pee mai ai ia ˈu.” — Mareko 8:34.
8, 9. a) Eaha te auraa te parau ra ‘faarue ia ˈna iho’? b) Eaha te hohoˈa ta tatou e nehenehe e rave no te faaite e eaha ta te pûpûraa ia ˈna iho e titau ra?
8 Te auraa o te parau heleni ra i hurihia na roto i te parau ra ‘faarue ia ˈna iho’ o te parau ra ïa ‘patoi roa’ aore ra ‘haapae roa’. No reira, ‘faarue ia ˈna iho’, te titau ra ïa hau atu i te patoiraa ˈtu i te hoê ohipa auhia aore ra i te raveraa i te tahi ohipa au-roa-hia i te tahi taime. Te auraa ra ia ineine ïa tatou i te parau e eita ia tatou iho, ia ore e vaiiho i to tatou oraraa ia arataihia e to tatou iho mau hinaaro. E tauturu mai te mau tatararaa i hurihia na roto i te tahi atu mau reo no nia i taua parau nei i faaohipahia e Iesu, ia papu maitai tatou i te auraa mau. ‘Faaea i te rave i te hinaaro o to ˈna iho mafatu’ (tzeltal, Mexique), ‘eiaha e haapao faahou ia ˈna iho’ (k’anjobal, Guatemala), ‘ia fariu ê roa ia ˈna iho’ (javanais, Indonésie). Oia mau, e titau mai te faarueraa tatou ia tatou iho ia pûpû taatoa tatou ia tatou iho, eiaha noa i te faaôraa ˈtu ia tatou i roto i te tahi mau ohipa.
9 Teie ta Suzanne, te hoê vahine kerisetiano e haapao noa na ia ˈna iho i mutaa ihora, e parau maira no nia i te auraa mau no ˈna, te pûpûraa ia ˈna iho: “Ua horoa taatoa vau ia ˈu iho no te tahi atu. Na Iehova e faataa mai i teie nei nafea râ vau, na ˈna e parau mai eaha te tia ia ˈu ia rave e na ˈna e haamau i te mau ohipa matamua te tia ia ˈu ia rave.” Ua ineine atoa anei outou, mai taua vahine kerisetiano nei, i te pûpû taatoa ia outou no te Atua ra o Iehova? Ia haamanaˈo na outou e e nehenehe te tapao taipe e faaite mai e ‘no’ te Atua outou, e tavini oaoa outou no to ˈna ra Fatu. — Hiˈo Exodo 21:5, 6; Roma 14:8.
10. Eaha te mau uiraa te tia ia tuatapapa hou e pûpû ai no Iehova?
10 “O vai ïa taata i ǒ outou nei ia opua i te fare e faatia, e ore e mata na i te parahi i raro, a taio ai i te taoˈa e oti ai, i te navairaa ta ˈna taoˈa?” ta Iesu ïa i ani (Luka 14:28). No reira, te hinaaro mau ra anei outou e apiti tamau atu i te mau putuputuraa kerisetiano (Hebera 10:25)? e tapea i te mau faaueraa tumu morare teitei mau ta te Atua i haapao no ta ˈna mau tavini (Tesalonia 1, 4:3, 4, 7)? e haere tamau ia au i ta outou e nehenehe e rave, i roto i te pororaa i te Basileia? e tuu i te Atua i te parahiraa matamua ia maiti outou i te hoê toroa aore ra ia haamau outou i te tahi mau tapao i roto i te oraraa (Mataio 6:33; Koheleta 12:1)? e faatupu i ta outou mau hopoia i roto i te utuafare (Ephesia 5:22 e tae atu i te 6:4; Timoteo 1, 5:8)? Ia oti outou i te pûpû ia outou no Iehova na roto i te pure, te taahiraa avae i muri iho te faaite-roa-raa ïa outou i te reira i mua i te taatoaraa.
Te bapetizoraa: no vai?
11. Te faataipe ra te bapetizoraa i te aha, e eaha ta te hoê taata e faatupu ra ia bapetizo oia ia ˈna?
11 Ua faaue aˈera Iesu e ia bapetizohia ta ˈna mau pǐpǐ (Mataio 28:19, 20). E tia ratou ia taumi-roa-hia i raro i te pape, e e pipiha mai ai i nia. Mai te hoê taata pohe i hunahia e faatia-faahou-hia mai, te faataipe maitai ra taua ohipa ra i te poheraa o te hoê taata i roto i te hoê huru oraraa miimii e haapao noa ia ˈna iho e e hoˈi faahou mai ai i te ora no te rave i te hinaaro o te Atua. Ia bapetizo te hoê taata ia ˈna, te haapapu ra ïa oia e e Ite no Iehova oia tei tahoê mai i te amuiraa a te Atua i roto i te ao taatoa neib. E faatupu te bapetizoraa i te hoê faaauraa i ravehia e te Atua (hiˈo Exodo 19:3-8). Ia au maite ïa to outou oraraa e ta ˈna mau ture e tia ˈi (Salamo 15; Korinetia 1, 6:9-11). Ua riro atoa te bapetizoraa e faariro ia outou ei tavini no te Atua, ei “parau râ i te aau hapa ore i te Atua”, ma te ite e te hau ra outou e o ˈna. — Petero 1, 3:21.
12. Eaha te titauhia e nehenehe ai te mau tamarii e paruruhia i te “tapao” o to ratou metua?
12 E tia atoa anei i te mau taurearea ia manaˈo i te bapetizoraa? Ia haamanaˈo na tatou eaha ta Iehova i parau atu i na taata tooono e mauhaa taparahi taata ta ratou: “E taparahi hua i te taata paari, e te taata apî, e te paretenia, e te tamariirii, e te vahine: eiaha râ e haafatata noa ˈtu i te taata tei nia ia ˈna te tapao ra?” (Ezekiela 9:6). Parau mau, e paruruhia te mau tamarii apî roa ra no te pûpû ia ratou no te Atua na te “tapao” o to ratou metua tane — aore ra to ratou metua vahine — mai te peu iho â râ e faaitoito taua kerisetiano nei i te rave ia ratou i roto i te here o Iehova, e ia faaite taua mau tamarii ra i to ratou auraro (Korinetia 1, 7:14). Teie râ, mai te peu ua maramarama maitai te hoê tamarii no te rave oia iho i te hoê opuaraa e ua “ite i te rave i te maitai”, eiaha ïa e manaˈo e e fanaˈo noa oia i te “tapao” o to ˈna mau metua. — Iakobo 4:17.
13. E tia ia tatou ia haapao i te aha no te ite e ua ineine anei te hoê taurearea no te bapetizoraa?
13 Hou aˈe te hoê taurearea e pûpû ai ia ˈna no te Atua, ia noaa ïa ia ˈna te hoê ite o te tauturu ia ˈna ia papu maitai i te faufaaraa o taua ohipa e ravehia ra e a ˈna, e e tia ia ˈna ia faaitoito i te taai i te mau auraa fatata e o Iehova. E tia atoa ia ˈna ia papu i te mau faaueraa tumu bibilia e a faaohipa ˈtu ai i te reira, ma te ite e ia ofati noa ˈtu oia i taua mau faaueraa tumu ra, o ˈna iho ïa te tumu. Ia noaa atoa ia ˈna te aravihi e au i roto i te ohipa ra oia hoi te haereraa ˈtu e faaite i to ˈna faaroo i te tahi atu mau taata, e te reira, ia papu maitai ïa ia ˈna e tera te hoê tuhaa faufaa roa o te haamoriraa viivii ore. Ia hinaaro mau atoa hoi oia e tavini i te Atua e tia ˈi. Parau mau, eita e titauhia ˈtu ia ˈna te aravihi o te hoê taata paari, e tia râ ia ˈna ia faaite e te haere tamau noa ra oia i mua i te pae varua.
14. No te aha te hoê kerisetiano apî i parau ai e ua riro te bapetizoraa ei paruru ia ˈna?
14 Ia ‘taio oia i te taoˈa e oti ai’, eita te hoê taurearea e erehia i te hoê ohipa no te mea ua pûpû oia ia ˈna no te Atua. E noaa râ te hoê ite faahiahia roa no nia i te mau mea varua i muri aˈe i te bapetizoraa, fatata i te taatoaraa o te mau kerisetiano apî. “Mea apî roa vau i to ˈu bapetizoraa ia ˈu, ta Davida ïa e faataa ra, e ua paruru mau hoi te reira ia ˈu. I to ˈu paariraa, ua ite aˈera hoi au te tahi mau taurearea o te amuiraa aitâ i oti i te bapetizohia i te oreraa e tâuˈa i te mana o te mau matahiapo, e ua aratai hoi te reira ia ratou ia rave i te hoê haerea ino. Area vau nei, e haamanaˈo noa vau e ua pûpû vau i to ˈu oraraa no te Atua, ua riro ê na to ˈu oraraa; eita ˈtura ïa ta ˈu e nehenehe e apee i taua mau taurearea ra.”
15. a) Nafea tatou e ite ai e e nehenehe te mau taurearea e haafaufaa i te haamoriraa mau? b) Eaha te tauturu faahiahia roa ˈˈe ta to ratou mau metua e nehenehe e horoa ˈtu na ratou?
15 ‘E ia rave ta ˈu tamaiti aore ra ta ˈu tamahine i te bapetizoraa e mea apî roa oia e a haaparuparu atu ai i muri iho?’ ta te tahi paha ïa mau metua e parau. Parau mau, eita te hoê taurearea e rave i te bapetizoraa no te faaoaoa noa i to ˈna mau metua aore ra no te rave mai to ˈna mau hoa. Inaha, ua haafaufaa o Iosepha, Samuela, te arii Iosia e o Iesu i te haamoriraa a te Atua i to ratou iho apîraa ra e ua tamau â i roto i taua haerea ra (Genese 37:2; 39:1-3; Samuela 1, 1:24-28; 2:18-21; Paraleipomeno 2, 34:3; Luka 2:42-49). I to tatou nei tau, ua bapetizohia te hoê vahine kerisetiano o Jeanne te iˈoa ahuru noa to ˈna matahiti i reira. A anihia ˈtu ai ia ˈna, tau matahiti i muri iho e ua papu maitai anei ia ˈna te ohipa ta ˈna e rave ra, ua pahono aˈera oia e: “Ua ite au e mea here na ˈu ia Iehova, ua mauruuru roa vau ia Iesu no te ohipa ta ˈna i rave no tatou e ua hinaaro vau e tavini i te Atua.” A maha ahuru matahiti atura i teie nei to ˈna taviniraa ia ˈna ma te haapao maitai. Mea taa ê te tahi i te tahi tamarii, e eita te hoê noa ˈˈe taata e nehenehe e haamau i te otia matahiti. E tia i te mau metua ia faaitoito i te haaputapû i te mafatu o to ratou mau tamarii, ia tauturu ia ratou ia faaohipa i te paietic. Eita noa e tia ia ratou ia faaite e ua riro te pûpûraa ia ˈna iho no te Atua e te bapetizoraa ia ˈna, ei haamaitairaa, e tia atoa râ ia ratou ia faaitoito i ta ratou mau tamarii ia riro mai ratou ei feia haamori etaeta mau.
Nafea ia arai i te mau fifi
16. No te aha ia hau atu ïa i te hoê ite noa i te pae feruriraa e noaa ˈi te “tapao”?
16 Noa ˈtu â ïa e e mea faufaa roa te ite bibilia, ia hau atu ïa i te maramarama iho e noaa mai ai te “tapao”. Ei hiˈoraa, i roto i te orama i horoahia ia Ezekiela ra, mea papu maitai e te mau matahiapo i faautuahia i te utua pohe no te tutuiraa ratou i te mea noˈanoˈa ei faahanahanaraa i te mau atua haavare, ua noaa ia ratou te hoê ite rahi no nia i te Parau papaihia a Iehova, te faaite ra râ to ratou huru ia tamaumau ratou ia ratou i roto i te hiero e, e ere ratou i te feia haamori mau (Ezekiela 8:7-12; 9:6). No reira, te taata e hinaaro ia noaa ia ˈna te “tapao” e ora ˈi, e tia ia ˈna ia ahu i te huru “taata apî, o tei hamanihia ia au i te Atua ra, i te parau-tia e te maitai mau ra”. — Ephesia 4:22-24.
17. a) Eaha te mea e haafifi ra i te tahi mau taata ia bapetizo ia ratou? b) Nafea te aˈoraa e horoahia ra i roto i te Iakobo 4:8 ia faaohipahia?
17 Ua riro te ohipa a to tatou nei tino tia ore ei fifi puai mau (Roma 8:7, 8). Oia mau, te patoi nei vetahi mau taata i te bapetizo ia ratou no te mea aita ratou e haavî nei i te tahi mau paruparu i te pae tino ino roa, aore ra no te mea te hinaaro nei ratou e rave i te tahi mau mea tia ore e navenave ai ra, ta teie nei ao e pûpû mai nei (Iakobo 4:1, 4). Ia na reira ratou, te faaere ra ïa ratou ia ratou iho i te mau auraa faufaa mau. Te horoa mai nei te Parau a te Atua i te aˈoraa i muri nei. “E haafatata ˈtu i te Atua, e na ˈna e haafatata mai ia outou na; E horoi na i to outou rima, e te feia rave hara ra; e tamâ na i to outou aau, e te feia aau piti na.” (Iakobo 4:8). E tia hoi ia opua e rave i te tahi ohipa. Teie te hiˈoraa o te hoê taata tei haamata i te tuatapapa i te Bibilia a taero noa ˈi oia e a rave noa ˈi hoi i te raau taero ahuru ma ono atura matahiti te maororaa, e inaha, tupu-roa-hia ˈˈera oia i te maˈi. Ua opua aˈera hoi oia e faaore roa i ta ˈna mau peu iino. “I te taime mau vau e haere ai i mua e tae roa ˈtu ai hoi au i te pûpû i to ˈu oraraa no te Atua, ta ˈna ïa e faatia ra, ua haamata aˈera te hoê vahine i te faahinaaro onoono mai ia ˈu e a taoto atu ai ia ˈna. Mea puai mau hoi taua faahemaraa ra. Noa ˈtu â ïa e ua manaˈo taua vahine ra e ua inohia to ˈu upoo, ua na ô atura vau ia ˈna e: ‘Te haapii ra vau i te Bibilia e te mau Ite no Iehova e eita vau e hinaaro’.” Na te aha i turai ia ˈna ia na reira? “Ua ite au i te ohipa ta Iehova i rave no ˈu i te tautururaa mai oia ia ore vau e ino faahou, ta ˈna ïa e parau ra. E ua tauturu mai hoi oia ia ˈu i roto i te tahi atu mau tuhaa; no reira vau i tamau noa ˈi i te haafatata ˈtu ia ˈna. Eita ta ˈu e nehenehe e faainoino ia ˈna.” Ua haafatata ˈtu taua taata nei i te Atua.
18. Nafea tatou e nehenehe ai e arai aore ra ia na nia ˈˈe i te mau fifi?
18 Te mea faufaa roa, e ere ïa te iteraa e rave rahi mau mea e a here atu ai i te feia ta outou i matau. Teie hoi ta te Salamo 119:165 e parau ra: “E hau rahi to te feia i hinaaro i ta oe ture; aore o ratou e turoriraa.” Te ravea, te hereraa ïa i te ture a te Atua e te farii-popou-raa i to ˈna faufaa i roto i to tatou oraraa. — Isaia 48:17, 18.
19, 20. a) Eaha te mau fifi te tia ia araihia, e e tia ia tatou ia papu i te aha? b) Mai te peu e e manuïa outou i nia i te mau tumu faaturoriraa atoa, eaha ihora ïa te faahopearaa no outou?
19 Parau mau, e nehenehe te tahi atu mau fifi aore ra mau tumu turoriraa e tupu mai. “Te vahi fifi roa no ˈu, ta taua nei â ïa taeae e parau ra, te mǎtaˈu ïa i te taata. I roto i teie nei ao, e mau ‘hoa’ to ˈu e e inu na hoi au na muri ia ratou. Te mea fifi roa ˈˈe, te parauraa ˈtu ïa ia ratou e eita vau e haere faahou mai na muri ia ratou no te mea te pûpû ra vau i to ˈu oraraa no te Atua.” (Maseli 29:25). Ua faaruru te tahi pae i te faaino a te mau melo a to ratou utuafare. Teie ta te hoê vahine kerisetiano bapetizo-apî-hia tei faariro i te patoiraa a ta ˈna tane e parau ra: “Maori hoi i te faaruru i te hoê fifi rahi mau, e mau fifi iti ïa te tia ia ˈu ia faaruru te tahi i muri aˈe i te tahi.” E itoito to outou mafatu ia tapea noa outou i to outou haapao maitai a itea-noa-hia mai ai te reira. Ia papu na râ ia outou e aita roa ˈtu e fifi o te ore e nehenehe e araihia e te feia e here i te ture a te Atua. — Luka 16:10.
20 Ia manuïa outou i mua i te mau tumu faaturoriraa atoa, e ite mau â ïa outou i te hoê “hau rahi”. (Salamo 119:165.) Oia mau, ‘ei reira oe e haere noa ˈi na to oe ra eˈa ma te ora, (...) e e mâha to oe taoto. Eiaha oe e mǎtaˈu i te haamǎtaˈu ia faauˈana mai, e te pau i te feia paieti ore ia fatata mai: o Iehova hoi to oe tiaturiraa, e na ˈna e tiai i to oe avae ia ore ïa ia fifi i te marei’. — Maseli 3:23-26.
[Nota i raro i te api]
a Fatata 150 matahiti i muri aˈe i te orama a Ezekiela, e ite ïa te taata tuatapapa aamu ra o Hérodote e te mau tapao e tapaohia na i nia i te tino o te feia haamori i te atua ra o Hercule, te haapapu ra ïa te reira e te paruruhia ra ratou. Teie ta ˈna i papai: “Te tavini e haapû na [i roto i te hiero o Hercule] e o te tapaohia i nia i te tino te tahi mau tapao moˈa no te tavini i taua atua ra, eita ïa oia e nehenehe e haruhia noa ˈtu e o vai to ˈna fatu.”
b Aita i maoro aˈenei, ua faaohie-noa-hia na uiraa toopiti te tia i te feia e rave i te bapetizo ia pahono, ia nehenehe ratou e taa maitai eaha te titauhia maira ia ratou ia nehenehe ratou e fanaˈo i te mau auraa fatata roa e te Atua e ta ˈna faanahonahoraa i nia i te fenua nei.
c A hiˈo i te tumu parau ra “A rave i ta outou tamarii ia faaohipa oia i te paieti” e itehia i roto i Te Pare Tiairaa o te 15 no atete 1985 na roto i te reo farani.
Ei haapoto-noa-raa
◻ Nafea te Atua ia tauturu mai ia tatou ia itea tatou i te hau e o ˈna?
◻ Eaha te tapao taipe e ora ˈi?
◻ Eaha te auraa te parau ra pûpû ia ˈna iho e o te bapetizoraa?
◻ Eaha te mau huru fifi te tia ia faaruruhia, e nafea tatou e manuïa ˈi?
[Tumu parau tarenihia/Hohoˈa i te api 25]
Hopu-roa-raa aore ra pîpî-noa-raa i te pape?
Te haapapu maira hoi te parau no nia i te bapetizoraa o Iesu e ua ‘haerea mai oia i nia mai te pape maira’. (Mareko 1:10.) I te mea hoi e ua taumihia o Iesu i raro i te pape e e tano maitai ïa te reira i te parau heleni ra baptisma, hurihia na roto i te parau ra bapetizoraa. No roto mai taua parau heleni ra i te parau ra baptizô, oia hoi te auraa “hopu, taumi”. E faaohipahia na te reira i te tahi taime no te faataa i te parau no nia i te hoê pahi ia tomo te hoê pahi. Te faaohipa ra o Lucien, papai buka no te II o te senekele, i te hoê parau hoê â auraa ia parauhia no te hoê taata e haaparemo i te tahi taata: “Ma te taumi roa ia ˈna i raro [baptizonta] e ore atu ai oia e nehenehe e haere mai i nia.” Mai teie ta te Titionare apî e tuatapapa i te parau no nia i te Atua a te Faufaa apî (beretane) faaotiraa: “Noa ˈtu te mau faahitiraa taa ê, mai te huru ra ïa e, i roto i te hiˈoraa a te ati iuda aore ra a te kerisetiano, te auraa o te parau ra baptizô ‘taumi’ ïa e, noa ˈtu e e riro mai oia ei parau faaohipahia no te tahi atu mau auraa e tuatihia mai i te bapetizoraa, ua vai noa mai te parau ra taumi.”