Te uiui nei te mau taurearea . . .
No te aha hoi e tia ˈi ia ˈu ia rave i taua mau ohipa atoa ra i roto i te utuafare?
“Faanaho i to ˈu piha? Aita roa ˈtu vau e hinaaro ra e faanaho. Inaha hoi, aita e faufaa. E huehia iho â i roto e piti mahana!” — Stéphanie, 15 matahiti.
“Ia faaue mai to ˈu metua vahine ia ˈu ia rave i te tahi mau ohipa i roto i te utuafare i te hoê avatea taatoa, ia ahiahi, e na ô ïa vau ia ˈu iho e mea rahi te ohipa ta ˈu i rave. E i reira ïa vau e taa ˈi e, aita o mama e faaeraa i te rave i te ohipa pauroa te mahana. E na ô atoa vau e e ere i te mea ohie no ˈna.” — Stéphane, 15 matahiti.
I MUA i taua mau ohipa atoa ra i te pae no te utuafare, i roto i te manaˈo o te mau taurearea, e itehia ïa te autahoê-maite-raa ˈtu aore ra te ore-roa-raa e au i taua mau ohipa ra. E riri roa atoa ratou ia anihia ˈtu ia ratou e ia vata ratou ia rave i te hoê ohipa “fiu roa”, mai te faaneheneheraa i te fare. Teie râ, ia faariro outou i te mau ohipa i te pae no te utuafare mai te hoê ohipa anaanatae aore ra mai te hoê ohipa fiu roa, ia ite mai outou e mea faufaa roa te reira no te tere-maitai-raa o te hoê utuafare. Ia ore te mau melo o te hoê utuafare e tahoê maite i roto i taua tuhaa ra, e mau fifi ïa te tupu mai e e mau manaˈo hepohepo.
No te aha hoi ta outou tauturu e riro ai ei mea faufaa mau
E riro paha e mea fifi roa na outou ia tiaturi e mea faufaa roa ia tatara i te mau farii pehu, inaha, e ohipa fiu roa hoi. Inaha hoi, mea faufaa roa te mau ohipa e ravehia i te mau mahana atoa, no te mea e faariro te reira i te fare ei vahi au mau e e riro atoa hoi i te faaherehere maitai i te mau taoˈa faufaa roa. I roto i ta ˈna buka Vau, to oe metua vahine, te horoa maira o Christiane Collange i te tahi manaˈo hoata. Teie hoi ta ˈna e papai ra: “Parau mau, e ere i te mea faahiahia ia faanaho e ia manaˈo i te parau no te mau taoˈa, teie râ ia ore tatou e tâuˈa i te reira, e tahoo te mau taoˈa inaha, e repo taua mau taoˈa ra, e parari atu e e moe atu.”
Ia ineine outou i te tahoê atu, e riro ïa outou i te tamǎrû i to outou mau metua, teie paha e rave ra i te ohipa i te mahana taatoa aore ra i te afa mahana. Ia tauturu atu outou ia ratou i roto i te mau ohipa i te pae no te utuafare, e rahi atu â ïa to outou ite no nia ia ratou. Nafea ïa te reira? Teie ta Dominique, 16 matahiti, e faaea ra hoi i roto i te tahi vahi e haaati ra ia Paris, e faataa ra: “Ia tauturu tatou i to tatou mau metua, e taa ïa ia tatou e no te aha ratou e rohirohi ai. Ia rave tatou i te tutavaraa no te rave i te ohipa e hia rahiraa hora, e papu ïa ia tatou e no te aha ratou e rohirohi ai e e nehenehe atoa tatou e parau e o tatou aˈe tera.” Hau atu, ia papu na ia outou e mea faahiahia roa na to outou mau metua i ta outou tauturu.
Ia paari na to outou feruriraa
E nehenehe atoa tatou e faariro i te mau ohipa i te pae no te utuafare mai te hoê haapiiraa no te oraraa, mai te hoê faaineineraa i te pae no te feruriraa, i te mau mahana atoa. Papu maitai, eita te mau haamaitairaa e ite-oioi-hia mai. Teie râ, e riro ta outou mau tutavaraa no te amo i te tahi mau hopoia i te hotu mai a muri aˈe. Teie hoi ta te Bibilia e parau ra: “E mea maitai hoi te taata ia hopoi i te hopoia i to ˈna apîraa ra.” — Te Oto o Ieremia ra 3:27.
Oia mau, ia paari na to outou feruriraa, ia nehenehe outou ia faaruru i te mau fifi o te oraraa o te taata paari. Ia haamata oioi na outou i te atuatu i te mau peu maitai i te pae no te ohipa, ia nehenehe outou anaˈe e amo i ta outou ohipa — noa ˈtu â ïa e e rave te reira i te taime i nia i to outou taime faaanaanataeraa manaˈo.
Teie ta Stéphanie e parau ra: “Na mua ˈˈe, eita vau e au e faanehenehe i te fare. E na ô noa na vau e: ‘Mai te peu e eita vau e au, eita atoa iho â ïa vau e rave.’ Ua taui râ hoi to ˈu manaˈo i teie nei. Inaha, e manaˈo vau e ia tauturu vau i te utuafare, te haapii ra ïa vau e nafea râ vau ia riro ei tamahine o te amo i ta ˈna hopoia e tae roa ˈtu i te hopea. E riro hoi vau i te faufaahia i te reira a muri aˈe.”
Mai te peu e e taurearea tamaroa outou, eiaha e riri ia ani mai to outou mau metua ia outou e rave i te tahi mau ohipa matauhia i te horoa na te tamahine, e na reira hoi mai te peu e e taurearea tamahine outou. E riro paha to outou mau metua i te manaˈo e mea maitai roa ia faarau rii i te pae no te faaineineraa ia outou. A muri aˈe, ia riro mai outou ei taata paari e ora outou anaˈe, papu maitai outou i te oaoa ia ite outou e nafea râ ia rave i tera e tera huru ohipa i te pae no te utuafare. Hau atu, e ere roa ˈtu i te mea haama no te hoê tamaroa ia ite e nafea râ ia nira i te hoê pitopito aore ra no te hoê tamahine ia ite e nafea râ ia patiti i te hoê naero. Inaha, te na ô ra hoi te Bibilia i roto i te Ioane 21:9-12 e ua faaineine Iesu Mesia i te tahi maa na ta ˈna mau pǐpǐ, ua matauhia hoi teie ohipa e na te mau vahine e rave i Tahito ra. — Hiˈo Maseli 31:15.
Ia tu na to outou manaˈo
“Te rave nei hoi au tei maraa ia ˈu, teie râ, eita roa ˈtu to ˈu mau metua e mauruuru noa ˈˈe”, ta te tahi ïa mau taurearea e parau ra. Peneiaˈe paha, e ere hoê â manaˈo to te mau metua e to te mau tamarii. I roto i ta ˈna buka Te mana o te mau metua i roto i te utuafare, teie te manaˈo papu maitai ta John Rosemond e horoa ra: “Eaha te auraa ‘tamâ i to oe piha’? Te manaˈo nei te mau metua e ua taa i ta ratou mau tamarii i te auraa, e ere roa ˈtu râ hoi hoê â manaˈo to te hoê tamarii no nia i te vai-mâ-raa e to te mau metua. (...) Mai te peu e e tia i te hoê ohipa ia ravehia i te mau mahana atoa, e riro te hoê tabula no nia i te mau mea tataitahi te tia ia ravehia i te faaore roa i te tahi mau aparauraa faufaa ore. Ia papu-maitai-hia te hoê ture, mea ohie roa ˈˈe ïa ia rave e ia faaturahia taua ture ra.”
I te paeau rahi, e nehenehe ta outou e tatuhaa i te tauturu ta to outou mau metua e ani mai ia outou i roto e piti tuhaa: 1) te mau ohipa utuafare no te taatoaraa o te utuafare fetii mai te tuuraa ˈtu i te auˈa i nia i te airaa maa aore ra te ohiraa mai i te mau auˈa i nia i te amuraa maa, te horoiraa i te auˈa, te haereraa e faarue i te pehu, te tamâraa i te fare, te fare tutu, te haereraa e hoohoo haere mai, e te tamâraa i te aua; 2) te mau ohipa i te pae no te utuafare no outou iho, mai te faaneheneheraa i to outou roi, te faaneheneheraa i to outou piha, te faanahoraa i to outou mau ahu e te faaanaanaraa i to outou mau tiaa. Mai te peu e aita outou e papu maitai ra eaha ta to outou mau metua e hinaaro maira ia outou ia faaue mai ratou ia outou e rave i te tahi ohipa i faahitihia ˈtu i nia nei, a ani atu ia ratou e haapapu mai, a ani atu i te tahi tabula ta outou e nehenehe e apee maite mai te peu e e tia. Ia haamanaˈo na outou e e pinepine e rahi aˈe te taime e horoahia no te tatamaˈi no nia i te tahi mau ohipa i te pae no te utuafare i te faatupu-mau-raa i taua mau ohipa ra. Teie hoi ta Côme e o Dominique, e piti na taurearea farani, i parau: “Ia iti mai tatou i te rave i te ohipa i te fare, e iti atoa ïa tatou i te hinaaro e rave i te ohipa, e rahi noa ˈtu â tatou i te amuamu ia anihia mai tatou e rave i te tahi ohipa.” No reira, eiaha e haamarirau i te faatupu i te mau ohipa e titauhia mai ia outou e rave, e riro ïa te taatoaraa i te oaoa.
Nafea râ ïa mai te peu e te manaˈo ra outou e te faahepo rahi maira to outou mau metua ia outou e eita roa ˈtu ratou e ani noa ˈtu i to outou mau taeae e mau tuahine, aore ra mea iti roa ta ratou e ani atu ia ratou? I te mea hoi e mea au na outou i te parau-tia, e riro iho â ïa outou i te riri. No reira, no te aha ïa e ore ai e rave i te hoê taime tano maitai no te aparau tahaa ˈtu e to outou mau metua? E riro paha ïa outou i te ite e eita mau ta to outou mau taeae aore ra mau tuahine e nehenehe e rave no te mea mea rahi roa ta ratou mau ohipa haapiiraa e mea rahi aˈe ta ratou hora haapiiraa i ta outou, aore ra o outou te mea pautuutu aˈe e te tino maitai aˈe. E roaa anei ïa te ririraa i reira?
Eaha ˈtura ïa i teie nei mai te peu e te manaˈo ra outou e rave rahi roa te mau ohipa i te pae utuafare i to outou taime? Inaha, a taio e hia rahiraa hora ta outou e horoa nei no te mataitai i te afata teata, no te faaroo i te mau pehe au-roa-hia e outou, aore ra no te taio! Peneiaˈe mea maitai roa ia hiˈopoa faahou outou i ta outou tabula ohipa.
“Ua farerei aˈenei au i taua huru tupuraa ra, a ani mai ai to ˈu mau metua ia ˈu e e faanaho maitai i to ˈu piha e e horoi i te auˈa”, ta Stéphane ïa, tei manaˈo e mea fiu roa taua ohipa ra, i parau. Teie râ, ua taa ia ˈna i muri iho e, ia faanaho maitai o ˈna ia ˈna e ohie ïa o ˈna i te rave i te mea e titauhia mai ia ˈna.
A rave i te mau ohipa e auhia mai e te Atua
Ia tauturu outou i te utuafare, e faahanahana ïa outou i to outou mau metua, mai te mau tamarii e te mau taurearea iseraela i te tau bibilia i na reira. E haapao na o Rahela, te tamahine a Labana, i te mau nǎnǎ a to ˈna metua tane. Na reira atoa, te mau tamahine a Reuela, aore ra a Ietero, inaha, ta ratou hopoia, te hutiraa ïa i te pape e faainu i te mau animala, te hoê ohipa fiu roa hoi e te rohirohi (Genese 29:9; Exodo 2:16). E faaineine-atoa-hia na te mau tamarii tamaroa; no reira, ma te papu maitai, ua haapii Iesu i te toroa tamuta fare i pihai iho ia Iosepha, to ˈna metua tane faaamu. — Mataio 13:55; Mareko 6:3.
Mai i te tau Tahito ra, e nehenehe e noaa ia outou i te mau haamaitairaa ia tauturu atu outou i to outou mau metua ma te oaoa mau. A hiˈo na i te hiˈoraa bibilia o Rebeka. A ani atu ai te tavini a Aberahama i te tahi pape, ua haavitiviti noa ˈˈera oia i te horoa ˈtu. Eiaha noa te reira anaˈe, ua faaau atura o ˈna ia ˈna ia faainu i ta ˈna mau kamela. Te na ô ra te Bibilia e “horo faahou atura i te apoo pape e huti â i te pape e ua huti ihora hoi na ta ˈna mau kamela atoa ra”. (Genese 24:15-21.) Hoê ahuru rahiraa kamela. Ma te ite maitai e e nehenehe te hoê kamela e inu fatata e 20 e tae atu i te 25 litera pape i te mahana, ua tia iho â ïa ia Rebeka ia huti mai e hia rahiraa ahuru litera pape ia mâha paatoa to ratou poihâ. Teie râ, e mau haamaitairaa tei noaa mai i to ˈna itoito i nia i te ohipa. Ua maitihia aˈera oia ei vahine na Isaaka e ua noaa ia ˈna i te tiaraa i roto i te tupuraa te opuaraa a Iehova, oia hoi te horoaraa mai i te huaai e na reira mai ai te huitaata taatoa nei i te haamaitaihia. — Genese 22:18.
Eiaha roa ˈtu to outou manaˈo ia feaa, ia faatupu outou i te mau ohipa i te pae no te utuafare, e haamaitai atoa mai te Atua i ta outou mau tutavaraa itoito mau no te ‘faatura i to outou mau metua’. — Ephesia 6:1, 2.
[Hohoˈa i te api 22]
E pinepine e rahi aˈe te taime e horoahia no te tatamaˈi no nia i te tahi mau ohipa i te pae no te utuafare i te faatupu-mau-raa i taua mau ohipa ra.