VAIRAA PAPAI NATIRARA Watchtower
Watchtower
VAIRAA PAPAI NATIRARA
Tahiti
ǎ,ě,ǐ,ǒ,ǔ,ˈ
  • ǎ
  • ě
  • ǐ
  • ǒ
  • ǔ
  • ˈ
  • BIBILIA
  • PAPAI
  • PUTUPUTURAA
  • g88 8/1 api 7-11
  • Te hoê huru faahororaa papu aˈe

Aita e video no teie tuhaa.

Eiaha e inoino, te vai ra te tahi fifi e te video.

  • Te hoê huru faahororaa papu aˈe
  • A ara mai na! 1988
  • Upoo parau iti
  • Papai tei tuea
  • Mea maitai anei to outou pereoo?
  • Te parau faatia no te faahororaa
  • A haamaitai i ta outou huru faahororaa
  • Te parururaa e te huru o te taata
  • Mea au aˈe anei ia faaea vau i te faahoro i te pereoo?
    Te Pare Tiairaa e faaite ra i te Basileia o Iehova (No te haapiiraa) 2025
  • Ua ineine anei au no te faahoro i te pereoo?
    A ara mai na! 1989
  • Te parururaa i te ati purumu—Te hoê titauraa rû
    A ara mai na! 1988
  • Te hae na nia i te purumu—Nafea outou ia faaruru i te reira?
    A ara mai na! 1997
Ite hau atu â
A ara mai na! 1988
g88 8/1 api 7-11

Te hoê huru faahororaa papu aˈe

ARA MAITAI i te ati, papu maitai, haapao maitai, ara maitai atu â, nevaneva, haapao ore, ataata roa — ei mau faataaraa ïa te reira no nia i te taata faahoro pereoo. Tei hea tei tano ia outou? Te manaˈo ra ïa te rahiraa o te mau taata faahoro pereoo e te faahoro ra ratou ma te haapao maitai, tera râ, aita te mau taata ta ratou e uta ra e te mau taata e haere ra na nia i te purumu e haapopou ra ia ratou.

No te faahoro ma te ara maitai, e mea faufaa roa ia vai maitai noa to tatou pereoo.

Mea maitai anei to outou pereoo?

I roto i te tahi mau fenua, e hiˈopoa-tamau-hia te tere-maitai-raa o te mau pereoo. E pinepine hoi te maerehia te mau mea e itehia. Ei hiˈoraa, i Farani, ua faaite mai te hoê hiˈopoaraa i faatupuhia aita i maoro aˈenei i nia i te mau pereoo hau atu i te pae matahiti e 73 % i rotopu ia ratou e ere ïa i te mea maitai, mea ino roa aore ra mea ataata mau.

No te hiˈopoa i to outou iho pereoo, mea ohie aˈe te peeraa i te hoê tabula no te mau mea e tia ia hiˈopoahia, mai te raveraa a te feia faatere manureva e hiˈopoa maite e ua ineine maitai anei no te mahuta ˈtu. A hiˈo i te mau manaˈo e horoahia ra i te api 8.

Mai te peu e mea maitai to outou pereoo, e parau paruru ta outou e ua au maitai hoi i te mau titauraa a te ture, e e parau faatiaraa tano iho â ïa no te faahoro e tia ˈi. Te ravea hoê e noaa ˈi ia outou te reira, ia hiˈopoahia ïa ta outou huru-faahoro-raa. E noaa anei ta outou parau aore ra eita?

Te parau faatia no te faahororaa

No te rahiraa o te feia e haapii nei, ua riro ïa te titauraa i te parau faatia no te faahoro i te pereoo, ei fifi. E pinepine ratou i te tauaparau no te reira. E ere roa ˈtu taua hiˈopoaraa ra hoê â huru i te mau vahi atoa.

I Farani, mai tei itehia ra i roto e rave rahi mau fenua ê atu, e titauhia ïa e piti tuhaa i te feia e hinaaro ra i te parau faatia no te faahoro: te uiuiraa e te faahororaa. I Helemani, te vai ra i roto i te faaineineraa, te mau haapiiraa no nia i te mau rapaauraa matamua ia tupu anaˈe te hoê ati purumu. Hau atu, te titau etaeta nei te mau hui mana o taua fenua ra hoê hora e te afa no te faahoro i te po e e piti aˈe hora i nia i te purumu rarahi. E mai te peu e manuïa teie taata i ta ˈna hiˈopoaraa, e horoahia ta ˈna parau faatia no te faahororaa no te hoê noa tau poto, e piti matahiti te roaraa. Ia hope teie tau, e horoahia ta ˈna parau faatia mau mai te peu e aita oia i û noa ˈˈe.

I Tapone, e tia i te mau taata haapii aravihi ia horoa i te hoê faaineineraa no te faahoro e 30 e tae atu i te 60 hora. E apeehia oia e te hoê hiˈopoaraa e toru tuhaa: te hiˈopoaraa a te taote (no te taria e te mata, no te faaite mai e te ite maitai ra oia i te peni), te tuhaa no te faahoro (te faaohiparaa), e te tuhaa papai (no nia i te ture purumu).

Ia au i te Times no Lonedona, “te riri nei te mau hanere taata marite [e faaea ra i Beretane] no te mea aita i roaa ta ratou parau faatia beretane no te faahoro, e mea fifi roa te reira”. Ua tapaohia mai 51 % manuïa-ore-raa (ia faaau-anaˈe-hia i te 15 % i te mau Etats-Unis), e no reira ˈtura taua hiˈopoaraa ra e faarirohia ˈi ei “hoê o te mau hiˈopoaraa etaeta roa i te ao nei”.

Eita e ravai te ite-noa-raa i te faahoro. Teie ta Ben Yoshida, taata haapao i te hoê haapiiraa faahoro pereoo i New York i parau: “I Tokyo, e ara te taata hiˈopoa e mea ite anei te [taata e haapii ra] i te faahoro, area i te mau Etats Unis ra, e hiˈopoa oia e e mea papu anei ta ˈna huru faahororaa.”

Noa ˈtu â ïa te huru, e tia i te taatoaraa o te mau taata faahoro pereoo ia tutava i te faahoro ma te haapao maitai. Nafea ratou e nehenehe ai e na reira?

Ua ite te hoê vahine beretane, tei noaa te parau faatia no te faahoro i te pereoo i te 50raa o to ˈna matahiti, i te faufaaraa ia faaineine maite ia ˈna iho na roto i te tamau-maitai-raa i te Ture purumu beretane.a Ua ite papu râ oia e, mai te haapiiraa i te mau huru toroa atoa, eita e navai noa te taioraa i te hoê buka.

E mea titau-mau-hia te faaohiparaa. Mai te peu e a tahi ra outou e faahoro ai i te pereoo, a haapii i te faahoro ma te ara i te huru o te mahana. Ei hiˈoraa, ia taui te huru o te mahana, e taui atoa ïa te huru o te purumu. Noa ˈtu e ûa rii noa, eita te mau huira e piri maitai i nia i te purumu mai te purumu marô. No reira, e haamarû ïa i te tere e ia tatai-piti-hia te ara-maitai-raa e tia ˈi. E faatupu te ûa puai i te mau fifi taa ê atu, ei hiˈoraa, ia pahi mai te pape na muri mai i te mau peroo i mua ˈtu ia outou, eita ïa outou e ite maitai faahou. E haamataro ia outou i teie mau huru taa ê o te mahana, e a faaau i to outou huru faahororaa.

E ere paha outou i te taata aravihi no te tataai i te matini pereoo. No reira, te haapapu ra te vea no Lonedona Daily Mail e: “Aita i naeahia hoê taata faahoro i nia i te pae te ite i te hiˈo i te huru o te mataˈi e vai ra i roto i te mau huira o ta ˈna iho pereoo, aore ra te area tano i rotopu i te mau hiˈopoaraa pereoo atoa”. E te parau faahou ra oia e: “Aita i naeahia hoê i nia i te toru te taio nei i te buka no nia i te atuaturaa, e ua fatata te taatoaraa aita e taa faahou ra i teie mau matini apî.” E o outou?

Oia mau, e ere te mea titauhia ia ite i te mau mea rii huru rau atoa o te mau matini o te mau pereoo faito apî, e mea faufaa râ ia ite i te tahi noa mau mea faufaa. I reira outou ‘e rave maitai ai i to outou iho pereoo’.

A haamaitai i ta outou huru faahororaa

A noaa ˈi ta outou parau faatia no te faahoro, ua oaoa outou. E i muri iho, e moehia anei ia outou te mea ta outou i haapii? Te parau ra te taata haapii faahoro pereoo e: “Te noaaraa iho â ta ratou parau faatia, e rave rahi te feia faahoro aita e mǎtaˈu faahou nei i te ati.” Te horoa ra oia i teie aˈoraa: “Ia ite na outou i to outou mau otia e to to outou atoa pereoo i roto i te mau tupuraa taa ê atoa. Mai te peu e aita outou e papu maitai ra i te reira, e nehenehe te hoê ati purumu e tupu mai.” Ua faaite te hoê taata faahoro pereoo e: “Mai te peu e faahoro vau mai ta ˈu i faahoro i na hebedoma i muri aˈe a noaa ˈi ta ˈu parau faatia, e haapao maitai iho â ïa vau.” No te aha hoi? Te faataa ra oia e: “I teie nei râ, noa ˈtu te ati e tupu mai, eita vau e haapao.”

Te noaaraa te parau faatia, te faaite ra ïa te reira e e taata faahoro ara maitai outou. Tera râ, no te riroraa mai ei taata faahoro maitai, ia tamau noa ïa outou i te haamaitai i ta outou huru faahororaa e tia ˈi. E na reira mau ïa outou na roto i te aravihi e na roto atoa i te faaohipa-maitai-raa.

Ia vai ineine noa outou ia tupu noa mai te mau ati manaˈo-ore-hia. Te faaite ra o Alex Miller, taata hiˈopoa no te hoê haapiiraa faahoro pereoo beretane i to ˈna peapea i te na ôraa e: “Te hape rahi o te feia faahoro pereoo o teie tau, o te ereraa ïa i te ara-maitai-raa e te oreraa e feruri na mua ˈˈe i te ohipa e nehenehe e tupu mai i mua, i muri mai e i te aoao o te pereoo”. A tamata i te manaˈo i te mau tupuraa fifi manaˈo-ore-hia. No reira, e mea faufaa ia ‘feruri i te huru o te purumu’. — Hiˈo i te tabula e vai ra i nia i teie api.

Te parururaa e te huru o te taata

Ia au i te taata hiˈopoa o Alex Miller, “o te huru ïa o te taata faahoro pereoo te mea faufaa roa ˈˈe”. Te horoa ra te hoê taata e toru ahuru matahiti to ˈna faahororaa i te pereoo i Afrika e i Europa i teie manaˈo: “Te huru o te taata, oia atoa ïa te huru o ta ˈna faahororaa. Te huru faahororaa a te hoê taata, to ˈna atoa ïa huru i nia i te mau taata i te mau mahana atoa.”

Te faahiti ra te hoê taata faahoro pereoo no Canada i te faufaaraa o te hoê haerea maitai i to ˈna papairaa e: “Ia faariro-anaˈe-hia te parau faatia no te faahoro mai te hoê ‘parau faufaa’, eiaha râ mai te hoê ‘tiaraa no te raveraa mai ta outou hinaaro’, e auraro ïa tatou i te mau ture purumu, e na te reira e faarahi atu â i te ara maitai i te ati ia faahoro anaˈe tatou i te pereoo.”

Te faataa ra te hoê buka haapii i te faahoro i papaihia e te piha beretane i te pae no te Utaraa taata e: “Ahiri e e huru feruriraa te ara-maitai-raa i te ati, ua riro ïa te haehaa ei hoê o to ˈna mau tumu faufaa roa.” No te rahiraa o te taata, to ˈna auraa o te tauiraa ïa i to ˈna iho huru. E nehenehe anei te reira e tupu? Oia mau. No te na reira e tia ia haapao ia vetahi ê, e ia manaˈonaˈo ia vetahi ê. Te reira mau ta te ture matamua tei papaihia i roto i te Bibilia e faaite maira: “E te mau mea atoa ta outou i hinaaro ia vetahi ê ra, e na reira atoa ˈtu outou ia ratou.” — Mataio 7:12.

Nafea râ outou ia faaohipa i te reira? Teie ta te hoê taata beretane e parau ra: “Ia tupu anaˈe te riri i nia i te purumu, e mea fifi roa ia faatupu i te mau huru maitatai.” Ma te feaa ore, e farii outou i teie manaˈo. E mea puai roa te hinaaro e pahono atu. “Tera râ, te mea e tauturu rahi mai ia ˈu, o te faarooraa ïa i te mau pehe taripenehia no te mea e puai rahi maere mau to te pehe no te tamǎru i te aau.” — Hiˈo i te tabula i te api 9.

“A tutava no te haavî i te riri”, te aˈoraa ïa a te hoê taata faahoro pereoo tapone aravihi. “Noa ˈtu eaha te tumu outou e inoino ai, a himenemene aore ra a himene haapapu roa ˈtu.”

Eiaha e tiaturi rahi roa ˈtu ia vetahi ê. Te faaara maramarama ra te mau numera no nia i te mau ati purumu, i te fifi e faatupuhia e te feia faahoro pereoo haapao ore. Ia ineine outou i te faahoro ma te ara maite noa. Te faataa ra te hoê taata e: “A faahoro mai te huru ra e ua riro te mau taata faahoro tataitahi ei fifi mau no outou.”

A farii atoa e nehenehe vetahi ê e haapii mai ia outou. A tuatapapa i te huru maitai o ta ratou faahororaa. — Hiˈo i te tabula o teie api.

“E nehenehe pauroa te taata e riro mai ei taata ite maitai i te faahoro i te pereoo”, ta Jim Kenzie ïa e parau ra i roto i te Toronto Star. “Ei maa ite iti noa, maa feruriraa tano e te faatura hoi i te taata-tupu.” Noa ˈtu e a tahi ra outou a faahoro ai aore ra e mea aravihi outou, e haamanaˈo ïa outou e e ere te purumu i te vahi tano no te faaiteite e o vai râ outou, no te ru noa aore ra no te haapao noa ia outou iho.

Na roto i te ‘atuatu-maite-raa i to outou iho pereoo’, te ‘araraa i te huru o te purumu’, na roto hoi i te haapao-maite-raa i ta outou huru faahororaa, te feruriraa i te mau fifi o te nehenehe e tupu tauê noa mai, e te faaiteraa i te haehaa, e naeahia ïa ia outou te hoê huru faahororaa papu aˈe.

[Nota i raro i te api]

a Ua faaapî-pinepine-hia teie buka a te Hau i te fenua Beretane, mai to ˈna haaparare-matamua-raahia mai te matahiti 1931 ra, o te “piti ïa o te buka tuiroo i muri noa mai i te Bibilia no te mau tau atoa”, e te horoa mai nei oia i te mau aˈoraa papu no te tauturu i te feia faahoro ia ara maitai i te ati.

[Tumu parau tarenihia/Hohoˈa i te api 8]

Mea maitai anei to outou pereoo?

Te mau ohipa e tia ia hiˈopoahia hou a tere atu ai:

Te mau hiˈo: Mea mâ anei? E pape anei to roto i te horoiraa hiˈo? Mea maitai anei te uaua o te mau horoi hiˈo?

Te mau mori, mori purapura, mori stop: Te tere ra anei?

Te mau huira: Te itehia ra anei te mau mutu rii nainai aore ra hohonu roa, te mau afafa e te mau puu aore ra te tahi atu â mau tapao?

Te mau freins: A tamatamata e mea maitai anei i to outou iho â tereraa ˈtu?

Te hiˈopoaraa tamau e ravehia e te taata faahoro:

Te matini: A hiˈopoa i te faito hinu. Eiaha ia hau atu i te reni faataahia.

Te radiateur (mai te peu te vai ra): Ua ravai anei te pape i roto? Ua tuuhia anei te tahi taoˈa i roto i te pape eiaha ia paari?

Te mau huira: Ua tano anei te faito mataˈi? Te meumeuraa o te uaua mea tano anei? Mea aifaito anei te pau o te mau uaua?

Te afata uira: E ravai anei te pape i roto i te mau piha tataitahi? Eiaha e faaî-roa-hia?

[Tumu parau tarenihia i te api 9]

Te hoê tumu no te haapao ore

Maoti hoi te mau upaupa i tamauhia i roto i te mau pereoo, e nehenehe ai tatou e faaroo i te mau parau apî e te pehe. E haafifi anei te reira i te ara-maite-raa o te taata faahoro? Te taa ê ra te mau manaˈo. Te parau ra vetahi e e nehenehe ta ratou e haapao maitai noa ˈtu eaha ta ratou e faaroo ra. No te tahi pae ra, mea au aˈe ïa na ratou e faaroo i te hoê pehe mǎru noa ia maumau anaˈe te tereraa o te pereoo i nia i te purumu. E te farii ra te buka ra Faahoro (beretane) i teie manaˈo: “E nehenehe te faarooraa i te mau haaparareraa no nia i te tahi mau tumu parau faufaa mau e faaiti mai i te ara-maite-raa.” Eaha te manaˈo no nia i te mau niuniu paraparau i roto i te mau pereoo? Te faaara ra oia e: “A tapea roa i to oe pereoo hou a taniuniu ai aore ra ia taˈi mai te niuniu.”b

[Nota i raro i te api]

b Ua horoahia teie manaˈo i te mau taata faahoro pereoo beretane ia rave ratou i te hoê huru niuniu o te ore e haafifi i to ratou rima ia faahoro anaˈe ratou, hau atu ia ore ratou ia nevaneva.

[Tumu parau tarenihia i te api 10]

A ara i te huru o te purumu

I roto i te hoê anairaa vea i papaihia no te mau taata faahoro apî, na reira atoa te mau taata ite maitai i te faahoro i te pereoo, te farii ra te taatiraa beretane RoSPA (Totaiete na te hau no te parururaa i te mau ati purumu) e te haamauˈa ra te mau fare hamaniraa pereoo i te mau tino moni rahi mau ia naeahia te mau titauraa etaeta i te pae no te parururaa. Te faahaamanaˈo atoa maira râ oia i te mau taata e faahoro ra “e riro te hoê pereoo ei mea papu mai te peu e mea papu te huru faahororaa a te taata faahoro”. Te faaue maira hoi ia ‘ara i te huru o te purumu’. Nafea ïa? Eaha ta te reira e titau maira?

1. A hiˈo maite atu na mua roa i te tapao faaara e te mau ohipa e tupu ra. I te rahiraa o te taime, e hiˈo noa te taata faahoro i mua ia ˈna no te moemoe i te tahi mau tapao faaara i te mau ati o te nehenehe e tupu mai. Ia ara atoa râ o ˈna i te ohipa e tupu ra i te pae purumu.

2. A ara atoa ˈtu i te huru o te fenua, te mahana, te hora e te tahi atu mau taata e vai ra i nia i te purumu. Mai te peu e, tei roto outou i te oire aore ra i te mataeinaa, e taui iho â ïa oe ta oe huru faahororaa. E rahi atu â te mau fifi i nia i te hoê purumu rari, te hoê purumu e pape paari e e hiona to nia iho. Mea atâata mau te mau rupehu. E nehenehe i te mataˈi puai e faatioi i te pereoo. E riro atoa te mahana aore ra te mau mori pereoo e na mua maira i te haapo i to oe mata no te hoê taime, eita ïa oe e ite maitai atu i mua. I te tau faafaaearaa haapiiraa, e itehia e rave rahi mau taata faahoro maˈua i nia i te purumu. A ara maite atu i te mau taata haere avae noa e te mau animala. A moemoe i te ata o te mau taata e ineine ra i te haere i te tahi atu pae purumu i mua i te pereoo uta taata e tapea ra na mua ˈˈe oe e faahemo atu ai.

3. A faaineine i ta oe huru faahoro ia au i te mea o ta oe e ite ra. A feruri maite i ta oe ohipa e rave ra no te ape i te hoê huru tupuraa ma te fifi ore.

Te faaite papu ra te taatiraa RoSPA e: “Teie te ravea e faaohipa-tamau-hia ra e te mau taata faahoro pereoo ite maitai. E haamaitai te reira i ta oe huru faahororaa.” Hau atu â, “ua tui to ˈna roo no te faaiti mai i te mau ati purumu”.

[Tumu parau tarenihia i te api 11]

Te mau aˈoraa a te mau taata faahoro ite maitai

A faariro ei mea faufaa na oe te faahoro-mǎru-raa no te maitai o te feia ta oe e uta ra.

A faariro i te faahororaa mai te hoê ohipa e tia ia faaaravihihia ˈtu â.

Ia papu maite hoi oe e mea maitai te taatoaraa o to oe pereoo.

A hiˈo i te atea roa, i ropu rii mai e i pihai iho roa ia oe.

Na roto i te mau hiˈo, a hiˈopoa i te ohipa e tupu ra i muri i to oe pereoo e na te hiti aˈe.

A haapao maitai atu i te tuhaa purumu ta oe e ore e ite ra.

Hou e tipuu ai aore ra e taui ai te reni tereraa, a hiˈo na roto i te hiˈo e e haapurapura i te mori na mua roa ˈˈe.

Mai te peu e e mea titauhia ra, a fariu roa ˈtu no te hiˈo e nehenehe anei e taui te reni tereraa, eita ïa e ravai noa i te hiˈo atu na roto i te hiˈo.

A faaoromai. Ia vai hau noa oe.

No te faahoro ma te haapao maitai, ia auraro outou i te ture purumu e tia ˈi.

[Hohoˈa i te api 7]

Te tumu o te parau faatia no te faahoro, no te faaite ïa e mea papu mau ta outou huru faahororaa.

    Papai reo Tahiti (1985-2026)
    Haere i rapae
    Haere i nia
    • Tahiti
    • Hapono
    • Ta oe e hinaaro
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Parau no te faaohiparaa
    • Eita e puharahia
    • Maiti eaha te ore e puhara
    • JW.ORG
    • Haere i nia
    Hapono