AMAGEZI AGASOBORA KUKONYERA EKA | KUKUZA ABAANA
Kiki eky’Osobora Kukora Kakuba Omwana Waawe Aba Aine Amasu?
Omwana waawe ali muka kandi taine by’okukora. Hanyuma agamba ngu: “Nimpura amasu.” Otakamuteriireho tiivi rundi kumuleka kuzaana emizaano eya vidiyo, banza otekerezeeho ebintu binu.
Bintu ki abazaire abamu ebibetegeriize ebikira kuleetera abaana amasu
Ebyokwesemeza ebibarora n’obwire obubamara, nikisobora kubaleetera amasu. Omuzaire arukwetwa Robert n’agamba ati: “Abaana abamu bahurra amasu obubaba batarukurora tiivi rundi batarukuzaana emizaano eya vidiyo. Ebintu ebindi ebibakora barora bitarukubasemeza.”
Mukazi we Barbara, nauwe n’agamba ati: “Omu bwomeezi bwa buli kiro, kyetaagisa kutekereza n’okuteekamu amaani obworukuba n’okora ekintu kandi ebirungi biija mporampora. Baitu abaana abamara obwire bwingi nibarora tiivi rundi nibazaana emizaano eya vidiyo, eki nibakirora nk’ekirukuleeta amasu.”
Omwana kumara obwire bwingi ha mikura ey’okubalizaaho nikisobora kumuleetera kwehurra kubi. Kurora ebintu abaana abandi ebibarukukora nikisobora kumuleetera kwehurra aine amasu habwokuba uwe tarukubikora.Omwisiki arukwetwa Beth n’agamba ati: “Kyanguhire kutekereza ngu buli omu wena aliyo nayegonza, baitu nyowe ndi muka.”
Ekindi, omuntu kakuba amara esaaha ali ha mikura ey’okubalizaaho, n’asobora kwikara akyaine amasu kandi nayehurra kubi habw’obwire obw’asiisire. Omwojo arukwetwa Chris n’agamba ati: “N’osobora kutahurra amasu obworukuba oli ha mikura enu, baitu obworukugirugaho, ahonaaho oyongera kutunga amasu.”
Kuba n’amasu nikisobora kugasira omwana. Omuzaire arukwetwa Katherine n’agamba ngu, kuba n’amasu nikisobora kwekambisa omwana kutekerezaaho ekintu ekindi eky’asobora kukora. Ekyokurorraho, n’agamba ati: “Omwana n’asobora kwikarra ha ntebe natandika kugivuga nka motoka, rundi naikarra mu bokisi nagivuga nk’elyato. N’asobora n’okutandika kuzaanira omu bbulangiti eyaswekere ha meeza rundi ha ntebe nagyeta eheema.”
Enu niyo ensonga habwaki dakitaali w’ebitekerezo arukwetwa Sherry Turkle yagambire ngu kuba n’amasu “kikuha omugisa gw’okutekerezaaho ekintu ekindi eky’osobora kukora.”a Nahabweki kuba n’amasu tikiri kintu ekitusemeriire kwetantara obwire bwona. Ekitabu Disconnected kigamba ngu: “Nk’oku kukora ebisasaizi kikonyera omubiri kutunga amaani, kuba n’amasu kikukonyera kutekereza n’okweyongera kwehangahanga.”
Ensonga enkuru: Murole amasu g’abaana banyu nk’omugisa ogw’okubakonyera kwehangahanga.
N’osobora kukora ki kakuba omwana waawe aba aine amasu
Obukiraaba nikisoboka ikiriza abaana baawe bazaanire aheeru. Barbara, outusangirwe tubalizeeho, n’agamba ati: “Nikihuniiriza ngu omusana n’embeho nibisobora kumaraho amasu. Abaana baitu obubaatandikire kuzaanira aheeru kibaleetera kweyongera kukozesa ebitekerezo byabo!”
Omusingi gwa Baibuli: ‘Ebigambo byona biroho empiko zabyo, . . . akasumi ak’okusekeramu n’akasumi ak’okuziniramu.’—Omugambizi 3:1, 4.
Ekyokutekerezaaho: Ninsobora nta kukonyera abaana bange kweyongera kuzaanira aheeru? Kuzaanira aheeru obukiraaba kitarukusoboka, mizaano ki eibasobora kuzaanira omu nju?
Konyera abaana baawe kutekerezaaho abandi. Omuzaire arukwetwa Lillian n’agamba ati: “Nimusobora kusara ebinyansi ebya munywani wanyu akaikwire, kwiha ebikoora omu zigati yabo, kugenda kubacumbira rundi kubaramukyaho. Kukorra abantu abandi ebirungi kireta okusemererwa kwonyini.”
Omusingi gwa Baibuli: “Omuntu omwenda aligomoka: kandi anyakuitirra nuwe aliiti’rwa.”—Enfumo 11:25.
Ekyokutekerezaaho: N’osobora ota kukonyera omwana waawe kusemererwa habw’okukorra abandi ebintu ebirungi?
Tekaho ekyokurorraho ekirungi. Omulingo obazaaho emirimo ey’okora buli kiro nikisobora kukwataho abaana baawe. Omuzaire arukwetwa Sarah n’agamba ati: “Kakuba tuboleka ngu titurukwegondeza omu bintu ebitukora, tuba nitwegesa abaana baitu kuba n’amasu. Baitu obutubaza nabo omu mulingo ogurukwoleka ngu nitwegondeza omu biturukukora, nabo tubakonyera kukora ekintu nikyo kimu.”
Omusingi gwa Baibuli: “Ogu anyina omutima oguhi’rwa alya obugenyi obutahwaho.”—Enfumo 15:15.
Ekyokutekerezaaho: Abaana bange bahurra nimbazaaho nta emirimo yange eya buli kiro? Bandora ninyetwaza nta obundukuba nyine amasu?
Amagezi agasobora kukukonyera: Konyera abaana baawe kuhandiika ebintu ebibarukugonza kukora. Omuzaire arukwetwa Allison n’agamba ati: “Twine akasanduuko nambere buli omu, omu ka asobora kuteeka ekyahandiikire.”
a Biihirwe omu kitabu Reclaiming Conversation.