N’osobora Kukora ki Kakuba Omwana Waawe Akora Ekintu Kikakuleetera Kuleka Kumwesiga?

Ensinganto abamu tibahondera obwire bazaire baabo baabateriireho kugaruka omuka. Abandi baabiiha bazaire baabo, rundi batoroka omuka bagenda kuba n’abanywani baabo. N’osobora kukora ki kakuba omwana waawe akuleetera kuleka kumwesiga?

• Omwana wange afookere muhungu?

• Aikaire nambiiha ebisuba?

• Nooha ounsemeriire kujunaana?

• Ninsobora nta kukonyera omwana kundetera kweyongera kumwesiga?

• Abazaire abandi nibakibazaaho ki?

Omwana wange afookere muhungu?

Nangwa. Baibuli n’egamba eti: “Obudomadoma bubohwa omu mutima gwomwana.” Kandi ensiganto bakira kwetwaza omu mulingo ogurukwoleka ngu ebigambo binu bihikire. (Enfumo 22:15) Dr. Laurence Steinberg n’agamba ati: “Abaana abamu bakira kukora encwamu nibanguhiriza kandi ziba z’obudoma. Nahabweki, mukimanye ngu nibaija kukora ensobi.”a

Aikaire nambiiha ebisuba?

Otaikara n’otekereza ngu omwana waawe nagonza kwikara nakujeemera. Okuseruliiriza nikwoleka ngu ensinganto abamu bafaayo muno ha mulingo bazaire baabo babaroramu n’obukiraaba ngu obwire obumu betwaza nkabatarukukifaaho. N’obukiraaba ngu obwire obumu omwana waawe takyoleka ngu ayeralikiriire habw’ekyarukuba akozere kukubiihiza, aba nayehurra kubi.

Nooha ounsemeriire kujunaana?

• Abantu abaarukwikara nabo nikyo kizibu? Baibuli n’egamba eti: “Okuterana nababi nukusisa engeso enungi.” (1 Abakolinso 15:33) Mali abanywani bakwataho omulingo ensinganto betwaza. Kandi eki nikitwarramu n’ebintu ebindi nk’emikura y’okubalizaaho n’oburango. Ensonga endi eri ngu baba batamanyire bingi, nahabweki nibasobora kukora encwamu ezitahikire. Ky’amananu ngu basemeriire kwega kujunanizibwa habw’encwamu ezibakora obubaraaba nibagonza kufooka abantu ab’obujunanizibwa.

• Nsemeriire kwejunaana? N’osobora kwekaguza obworaaba niiwe waletiire omwana waawe kwetwaza omu mulingo ogutahikire habw’okwikara n’omutanga ebintu ebimu. Rundi obwire obumu n’osobora kwekaguza obworaaba wamuhaire obugabe bwingi. Omu kiikaro ky’okutekereza ngu niiwe ndugirro y’ekizibu, tekerezaaho eky’osobora kukora kukonyera omwana waawe.

Ninsobora nta kukonyera omwana kundetera kweyongera kumwesiga?

• Otamutabukira. Omwana waawe akimanyire ngu noija kubiihirwa. Nahabweki, omu kiikaro ky’okumutabukira baza nauwe omu mulingo ogutekaine nukwo akugambire ekimuletiire kukikora. Abaire aine amasu, rundi nagonza kusemeza abanywani? N’obukiraaba ngu ensonga ezi zoona tizihikire, nikisobora kukukonyera kumanya omulingo oramukonyeramu.

  Omusingi gwa Baibuli: “Omuntu arahukege okuhurra, naikaraho okutagamba, naikaraho okutabihirwa.”—Yakobo 1:19.

• Konyera omwana waawe kumanya nk’oku asobora kwetantara ensobi egi. Mukaguze ebikaguzo nka binu: Ekyokozere kikwegeseze isomo ki? Noija kukora ki kakuba oyongera kwesanga omu nyikara niyo emu? Ebikaguzo nk’ebi nibiija kumukonyera kubanza kutekereza atakakozere encwamu.

  Omusingi gwa Baibuli: “Otererrege, ohanege, oyesengerezege omu kugumisiriza kwona nokwegesa.”—2 Timoseo 4:2.

• Mufubire habw’ekyakozere. Ekifubiro ekyoramuha kisemeriire kuba kiine akakwate n’ekintu ekyakozere. Ekyokurorraho, kakuba avuga egaali yaawe atabandize kugikusaba, n’osobora kumutanga kwongera kugivuga kumara akasumi.

  Omusingi gwa Baibuli: “Omuntu ebyasiga nibyo aligesa.”—Abagaratiya 6:7.

• Lengaho kwongera kwesiga omwana waawe. Amananu gali, eki niija kutwara akasumi. Omwana waawe asemeriire kukimanya ngu nikisoboka kwongera kwesiga omuntu. Mugambire ngu nikisoboka naiwe kwongera kumwesiga. Kakuba omwana waawe ayehurra ngu tosobora kwongera kumwesiga, n’asobora kuhwamu amaani, naleka kulengaho kukora ekihikire.

  Omusingi gwa Baibuli: “Mutabihiza abana banyu, baleke okugwa ensazi.”—Abakolosai 3:21.