36 YOSIYA
Akakoonyera Abantu Kwongera Kuheereza Yahwe n’Obwesigwa
YOSIYA akaba aine emyaka mukaaga nambere isenkuru, Omukama Manase, yaferiire. Obundi, Yosiya akaba akimanyire nkooku isenkuru akaba alekere kukora ebintu ebibi kandi atandikire kuheereza Yahwe. Ebikorwa bye ebirungi nibisobora kuba byakwasireho muno Yosiya. Baitu ise Yosiya, arukwetwa Amoni, nuwe yafookere omukama arukuhonderaho. Amoni akaba musaija omubi muno kandi akaleetera abantu kwongera kukora ebintu ebibi n’okuramya ebisisani. Akalema kumara emyaka ebiri yonka, kandi hanyuma yafa. Yosiya ow’akaba aine emyaka munaana, nuwe yafookere omukama omuhyaka.
Yosiya naasobora kuba yayegere kuramya Yahwe omu mulingo oguhikire kuruga hali nabbi Zefaniya, Yeremiya, nabbi omukazi Hulida, na Nyakatagara Omukuru Hirikiya. Baibuli ebazaaho Yosiya eti: “Obu akaba akiri muto [aine emyaka nka 16], akatandika okuserra Ruhanga wa Daudi isenkuru.” Obu akaba aine emyaka nka 20, Yahwe akamukozesa kukoonyera abantu kwongera kumuramya omu mulingo oguhikire. Yahwe akakozesa omukama onu omuto ow’akaba aine obumanzi n’amaani, kumaraho okuramya okw’ebisisani hamu n’ebikorwa ebibi.
Yosiya akagenda n’omu kiikaro nambere abantu kuruga omu nganda ikumi za Isaleeri ez’omu matemba, baikaraga. Abantu abarukukira obwingi abaikarayoga bakaba batali Baisaleeri, habwokuba Abaisaleeri abaikaramuga bakaba batwairwe omu bunyagwa. Baitu nabwo, Yosiya akagendayo yahwerekereza ebyoto n’ebisisani ebikaba biriyo.
Noobu kiraaba ngu Omukama Yosiya akaba akyali muto, n’obumanzi akamaraho okuramya okw’ebisisani kandi yagarraho okuramya okw’amananu
Hanyuma y’emyaka, Yosiya akatunga omugisa ogu akaba atarukunihira. Obu bakaba nibasemeza yekaru ya Yahwe erukwera, Nyakatagara Omukuru Hirikiya akazoora omuzingo ogukaba gurumu Ebiragiro Yahwe ebi yahaire Musa. Gukaba gumazire emyaka nyingi muno kandi nigusobora kuba gukaba guhandiikirwe Musa weenyini! Bakaguleetera Yosiya, kandi yahuliiriza n’obwegendereza obu bakaba nibagumusomera. Ebigambo ebi yahuliire bikamutuntuza muno! Bikamukoonyera kwetegereza kurungi nkooku abantu bakaba bahabire kuruga hali Yahwe. Yosiya akakyetegereza nkooku Yahwe akaba abiihiriirwe muno abantu be. Yosiya yaakutungire obumanzi obw’okugira eki yakoraho kusobora kuta omu nkora ebigambo ebi yahuliire?
Ahonaaho, Yosiya akatuma abasaija bataano kugenda kumanya Yahwe eki akaba naija kukora. Abasaija banu bakagenda hali nabbi omukazi Hulida, kandi yabamanyisa nkooku Yahwe akaba abiihiriirwe muno abantu ba Yuda habw’okumujeemera kumara emyaka nyingi. Kandi ngu akabi kakaba nikaija kuhika hali Yuda na Yerusaalemu. Akongera yabagambira ngu habwokuba Yahwe arozere Yosiya nk’omusaija omuhulizi, kandi naakora kyona ekirukusoboka kukoonyera abantu kuramya Yahwe, akabi kakaba katarukwija kuhika hali Yuda, Yosiya akyali mwomeezi.
Baitu nabwo, Yosiya akakora kyona eki arukusobora kukoonyera abantu kwongera kuramya Yahwe. Uwe n’abantu be bakeeraga kuhondera Ebiragiro bya Ruhanga byona. Hanyuma, akatandikaho kampeini ey’amaani ey’okuhwerekereza okuramya okw’ebisisani. Kusobora kukurakuraniza okuramya okw’amananu, akateekaniza ekijaguzo eky’Okuhingurwaho eky’amaani. Uwe n’abanyoro be bakahayo ebisoro bingi eby’okuhongera Yahwe, kandi abazini baazinaga ebizina eby’okukugiza Yahwe. Kikaba kimu ha bijaguzo eby’amaani ebyajaguziibwe abantu ba Ruhanga.
Yosiya akaikara naayoleka obumanzi obw’amaani n’okwikiriza okugumire obu akaba namaraho okuramya okw’ebisuba. Kiro kimu, akahikiiriza obunabbi obwarangirwe emyaka 300 enyuma, obu yayokeze amagufa g’abantu ha kyoto ekyakozesebwaga omu kuramya okw’ebisuba kandi hanyuma yakihwerekereza. (1 Bakam. 13:2) Omu Yuda, Yosiya akahwerekereza ebiikaro nambere baaramizaaga baruhanga ab’ebisuba, ebikaba biroho kurugira kimu omu kasumi k’Omukama Suleimaani. Baitu nabwo, haroho encwamu etali y’amagezi Yosiya ei yakozere. Akagenda kurwana na Faraaho wa Misiri arukwetwa Neko. Kuraba omuli Neko, Yahwe akahabura Yosiya kutarwana obulemu. Baitu nikizooka ngu Yosiya ateekaguzeeho banabbi ba Yahwe kumanya Neko ebi yabalize obu biraaba mali byarugire hali Ruhanga. Oihireho, akatandika kurwana. Kutandikaho obulemu na Neko ow’akaba aine ihe ery’amaani kikaba nikizooka nk’ekikorwa eky’obumanzi, baitu amananu gali, kyali ky’obudomadoma. Kikamurugirramu kufeerwa obwomeezi bwe aine emyaka 39.
Yahwe, akeebwa ebirungi byona Yosiya ebi akaba akozere? Nangwa! Nabbi Yeremiya akahandiika ekizina ekirukwoleka obusaasi obu akaba aine habw’okufa kw’omukama ogu omurungi. Nikizooka ngu, abantu ba Yahwe bakamara emyaka nyingi nibazina ekizina eki eky’enaku. Obundi kiro kimu, Yosiya alisoma ebigambo binu ebyahandiikirwe omu Baibuli ebirukukwata ha bulemi bwe, hamu n’ekizina eky’okumukugiza, Yeremiya eki yahandiikire. Hataroho okugurukyagukya, Yahwe yagonzaaga muno Yosiya kandi ateebwe okwikiriza oku yayolekere hamu n’obumanzi.
Soma Ebyahandiikirwe ebirukumubazaaho:
2 Ekyabakama 22:1–23:30
2 Ekyebyomubusinge 33:21–35:27
Kuleeta hamu ebiteekerezo:
Miringo ki Yosiya ei yayolekeremu obumanzi?
Yega Ebirukukiraho
1. Kiki eki tumanyire hali Safani ayakoraga nk’omuhandiiki wa Yosiya? (w02 12/15 19 ¶2-6-wcgr)
2. Habwaki Yosiya yataagwire ekijwaro kye hanyuma y’okusomerwa Ebiragiro? (w14 4/15 32-wcgr)
3. Kusigikirra h’abanyabyafaayo, Faraaho Neko akabaho kwo? (2 Byom. 35:22; it “Neko” ¶2-wcgr) A
StockStudio/Alamy Stock Photo
Ekisisani A: Megido, nambere Yosiya yarwaniire na Faraaho Neko
Ekisisani A: Megido, nambere Yosiya yarwaniire na Faraaho Neko
StockStudio/Alamy Stock Photo
4. Hulida akaranga ngu Yosiya akaba naija ‘kuziikwa omu businge.’ Nkooku Yosiya yafeeriire omu bulemu, obunabbi obu bukahikiirizibwa buta? (2 Bakam. 22:20; w00 9/15 30 ¶2-3-wcgr)
Ebikaguzo eby’Okwecumiitirizaaho
Abakristaayo abamu bakaraba omu nyikara ey’egumangaine obu bakaba bakyali bato. Masomo ki aga basobora kwegera hali Yosiya ow’akaba aine ise ayaramyaga baruhanga ab’ebisuba?
Yosiya akatamu amaani kusobora kwetegereza Ebyahandiikirwe. (2 Byom. 34:21) Nitusobora tuta kumwegeraho? B
Ekisisani B
Miringo ki endi ei tusobora kwegera ha bumanzi bwa Yosiya?
Eki Birukunyegesa Hali Yahwe n’Ekigendererwa Kye
Isomo linu nirikwegesa ki hali Yahwe?
Ekyokurorraho kinu nikihikaana kita n’ebigendererwa bya Yahwe?
Kiki eki waakugondeze kukaguza Yosiya obu alihumbuuka?
Manya na Binu
Weetegereze eki osobora kwegera ha ncwamu za Yosiya hamu n’ensinganto abandi babiri abaafookere abakama ba Yuda.
Yosiya akamaraho okuramya okw’ebisuba, habw’amaani ge wenka? Rora eky’okugarukamu omu vidiyo enu.
Ekyokurorraho kya Yosiya: Gonza Yahwe; Onobe Ekibi—Ekicweka II—Akacweka ka Vidiyo (3:43)