1 ENOKA
Akarubata Hamu na Ruhanga
ENOKA akaba amanyire nikimanyisa ki kwehurra oli wenka. Akaba naayahukana h’abantu ab’omu kasumi ke. Omu kasumi ako, nuwe muntu wenka, Baibuli ou ebazaaho eti: ‘Enoka yarubataga hamu na Ruhanga ow’amananu.’ Omuntu ow’arukwikara omu nsi akaba naasobora ata kurubata hamu na Ruhanga? Kandi kiki eki turukwegera hali Enoka obukirukuhika ha kwoleka obumanzi?
Enoka akarubata hamu na Ruhanga omu miringo ebiri enkuru. Ogw’okubanza, akanga kuba nk’abantu ab’omu kasumi ako abakaba batarukugonza kusemeza Ruhanga omu bwomeezi bwabo. Akaba ali w’omu bwijukuru bwa musanju kuruga omu ruzaaro rwa Adamu na Haawa. Omu kasumi ako, Adamu akaba akyali mwomeezi baitu akaba akuzire muno. (Rora ekicweka Akasumi Obu Byabaireho “Kuruga omu Kasumi ka Enoka, Kuhika omu Kasumi ka Samwiri.”) Omutima gw’obujeemu ogwayolekerwe abazaire ab’okubanza gukaba gujanjaire omu bantu boona. Mutabani wa Adamu na Haawa, Kaini, akaita mugenzi we Abberi ayabaire omuntu w’okubanza kwoleka okwikiriza omuli Yahwe. Bamu h’abaijukuru ba Kaini bakaba bakaali muno nka isenkurubo obundi n’okumukiraho. (Kub. 4:23, 24) N’obumanzi, Enoka akanga kutwalirizibwa omwoyo gw’obukaali ogukaba guroho kasumi ako. Akaikara ali muntu w’obusinge kandi eki kikasemeza Ruhanga.
Emyaka nyingi Enoka obu akaba atakazairwe, ‘abantu bakatandika kukunga ibara lya Yahwe.’ (Kub. 4:26) Nikizooka ngu baakungaga ibara lya Yahwe omu mulingo ogutarukuhaisa ekitiinisa, ekyaleesereho okuramya okw’ebisuba. Baitu Enoka akangira kimu kubeeteranizaaho omu bikorwa byabo ebibi. Yagonzaaga ibara lya Yahwe erirukwera kandi yalitamuga ekitiinisa. Akoolekera kimu ngu akaba naayahukana h’abantu abandi abakaba baroho kasumi ako.
Yahwe akalinda Enoka abantu obu baagondeze kumwita habw’okunoba ebintu ebi akaba abagambiire
Omulingo ogwa kabiri Enoka ogu yayolekeremu obumanzi, nukwo kukora Ruhanga eki yamuragiire kukora. Kandi kinu kikaba nikimwetaagisa kwoleka obumanzi oburukukiraho habwokuba Yahwe akaba naagonza ahikyeho abantu ababi obutumwa bwe. Obutumwa obu bukaba nibugamba buti: “Dora! Yahwe akaija n’abarukwera be emitwaro n’emitwaro kucwera omusango boona, n’okugusingisa boona abatarukumutiina habw’ebikorwa byabo byona eby’okutatiina Ruhanga ebi baakozere omu mulingo ogw’okutatiina Ruhanga, na habw’ebintu byona ebibi, abasiisi abatarukutiina Ruhanga ebi baamubalizeeho.”
Ekirukuhuniriza kiri ngu Enoka akakozesa ebigambo ebirukwoleka ngu Yahwe akaba naasisana nk’ow’amazire ira kucwera abantu ab’omu kasumi ako omusango. Eki kikoolekera kimu ngu ebigambo bya Enoka bikaba nibiija kuhikirra. Ebigambo bya Enoka bikooleka nkooku Yahwe akaba abiihiirwe habw’omulingo abantu abo baayetwazaamuga. Enoka akakozesa ebigambo ‘kutatiina Ruhanga’ emirundi ena! Hataroho kugurukyagurukya, ebigambo ebi bikabiihiza muno abantu abaahuliire obutumwa bwe. Baitu n’obumanzi, akagambira abantu ebintu Yahwe akaba naagonza bahurre.
Abantu bakeetwaza bata? Baibuli tetugambira omulingo gwonyini ogu baayetwaizeemu, baitu etugambira ngu akasumi kakahika obwomeezi bwa Enoka bwaba omu kabi. Omu mulingo ki? Baibuli egamba eti: “Kandi tiyabaho; baitu Ruhanga akamutwara.” Akamutwara ata? Nikizooka ngu abantu ababi ab’omu kasumi ako bakanoba Enoka kandi nikisobora kuba ngu bakatandika kumuhiiganiza. Omu kiikaro ky’okuleka abantu kukora kubi Enoka rundi kumwita, omu mulingo gw’okugonza, Yahwe akatwara munywani we onu yamwiha hali akabi akakaba nikasobora kumuhikaho, yamuleka yafa omu businge. Omu mulingo ogu, busaho ow’akaba aine obusobozi obw’okumuhikyaho akabi, kandi obwire nibwija kuhika Yahwe amuhumbuule.
Baitu eki kitakabaireho, Yahwe akakorra Enoka ekintu eky’embaganiza. Baibuli egamba eti: “[Enoka] obu akaba atakatwairwe, akatunga obwakaiso oburukugumya ngu akaba asemiize Ruhanga.” Yahwe naasobora kuba yahaire Enoka okwolekwa okurukukwata ha migisa ey’emulindiriire omu rugonjo orurungi omu nsi! Enoka obu akaba atakafiire, aine ekintu eki akaba naagumiza kimu. Akaba naakigumya ngu Yahwe naamugonza kandi amuhaire emigisa habw’okwoleka okwikiriza okw’amaani!
Soma Ebyahandiikirwe ebirukumubazaaho:
Okubanza 5:21-24
Abahebburaniya 11:5
Yuda 14, 15
Kuleeta hamu ebiteekerezo:
Miringo ki Enoka ei yayolekeremu obumanzi?
Yega Ebirukukiraho
1. Baibuli emanyisa ki obu egamba ngu ‘abantu bakatandika kukunga ibara lya Yahwe’? (Kub. 4:26; w01 9/15 29 ¶3-wcgr)
2. Enoka akaba muntu omwesigwa ow’okubanza kukora ki? Akasobora ata kuhikiiriza obujunaanizibwa bwe? (w01 9/15 31 ¶5-wcgr)
3. Habwaki Enoka asobora kuba yakimanyire ngu kikaba nikiija kumwetaagisa kwoleka obumanzi obw’amaani, noobu akaba atakatandikire kuheereza nka nabbi? (w06 10/1 19 ¶13-14-wcgr) A
Ekisisani A
4. Noosobora ota kwoleka omuntu ngu Enoka atatwarwe omu iguru, nkooku abamu bateekereza? (Yoh. 3:13; Baheb. 11:5, 13)
Ebikaguzo eby’Okwecumiitirizaaho
Ni di kukira muno obu kisobora kutwetaagisa obumanzi obw’okutebeza? Kusigikirra ha kyokurorraho kya Enoka, kintu ki ekisobora kutukoonyera? B
Ekisisani B
Yahwe ayehurra ata obu turubata hamu na uwe n’obumanzi? (Nfu. 27:11; Baheb. 11:5)
Noosobora ota kwegera ha kyokurorraho kya Enoka eky’obumanzi?
Eki Birukunyegesa Hali Yahwe n’Ekigendererwa Kye
Isomo linu nirikwegesa ki hali Yahwe?
Ekyokurorraho kinu nikihikaana kita n’ebigendererwa bya Yahwe?
Kiki eki waakugondeze kukaguza Enoka obu alihumbuuka?
Manya na Binu
Ekyokurorraho kya Enoka nikisobora kita kukukoonyera kugumira ebikorwa eby’okurwana?
Yegera Hali Abo Abakaba Baine Okwikiriza, Hatali Abo Abakaba Batakwine—Enoka, Hatali Lameki (2:53)