Simama u tiyile hi tlhelo ga moya laha u engetelako zvigondzo

1-2. a) Loku u boha ku engetela zvigondzo, zvini u faneleko ku simama u maha? b) Zvi wula yini a ku simama “ku famba hi kufaneleko ndleleni yaleyi”? (Va Le Filipi 3:16)

A MALANDZA yo kari ya Jehovha ma tshuka ma boha ku engetela zvigondzo, andzhako ka ku maha tiklase leti a mufumo wa tiko gabye wu kucako vontlhe lezvaku va gondza. Kuzvilava va maha ciboho leco hi ku alakanya ku leyo hi yona ndlela ya ku va kuma ntiro wu to va vhuna ku va ti khatalela laha va tirelako Jehovha. Loku u bohile ku engetela zvigondzo, zvini u nga mahako kasi u simama uva ni wunghana go tiya na Jehovha? (Jak. 4:8a) Handle ko kanakana, na wa ha gondza cikola u kumene ni zviyimo zvi ringileko kukholwa ka wena. Makunu loku u boha ku engetela zvigondzo zvi ta lava ku u simama “ku famba hi kufaneleko ndleleni yaleyi” — zvi wulako ku u fanele ku simama u tirela Jehovha hi kutsumbeka a ku khwatsi hi lezvi u zvi mahileko ka malembe ma nga hundza. — Lera Va Le Filipi 3:16.

² A gezu ga ciGreki gi tirisilweko ka fraze yi hundzuluselwako yiku “ku famba hi kufaneleko ndleleni yaleyi” gi wa tirisiwa nguvhu loku ku wulawuliwa hi tiyimpi, kasi ku tlhamusela masochwa ma simamako ku marxara na ma bohene. Makunu loku u boha ku engetela zvigondzo, zvi ta lava ku u simama ku “marxara u kongoma mahlweni” ntirweni wa Jehovha; a wu faneli ku nyima laha ka kun’we ne ku tlhelela ndzhako. Ka ndzima leyi, hi ta kambisisa mune wa matshinya ya milayo ya Bhibhiliya ma to ku vhuna. A matshinya lawo a hi maswa ka wena. U wa ma tirisa kale niku zvi ta lava ku u simama ku ma tirisa laha u engetelako zvigondzo ni loku u mbhetile.

SIMAMA NI LONGOLOKO WUNENE WA MOYA

3. A ku engetela zvigondzo zvi nga wu khumbisa kuyini a longoloko wa wena wa siku ni siku?

³ Cikarato. A ku engetela zvigondzo zvi ta maha ku uva ni zvilo zvo tala zvo maha siku ni siku. Hi kota ya lezvi u kalako u nga lavi ku xumbara cikoleni, u nga sangula ku rangisa a mitiro ya cikola wutshan’wini ga mitiro ya moya. Kuzvilava zvi ngaza zvi chikela laha ka ku u nga hayi mitlhanganweni ya bandla ni ntirweni wa kuchumayela, ne ku ti mahela cigondzo ca munhu wutsumbu ni ku khongela. — Kuv. 2:4.

4. Zvi wula yini a ku “tshama na [u] khomekile ntirweni wa Hosi”? (1 Va Le Korinte 15:58)

⁴ Lera 1 Va Le Korinte 15:58. Kasi u ngawi laha ka bhasikeni zvi lava ku u simama ku nyavela. Hi kufanana, kasi u simama kuva ni wunghana go tiya na Jehovha u fanele ku simama u khomekile ntirweni wakwe. Hi cigelo leco, a Bhibhiliya gi hi byela ku hi fanele ku “tshama na [hi] khomekile ntirweni wa Hosi”. Lezvo a zvi wuli ku mbheta cikhatana basi na u maha mitiro ya moya. Zvi wula ku hi yona u faneleko ku yi rangisa! A kuva nandza ga Jehovha wu fanele kuva wona nchumu wo ranga wutomini ga wena a ku hundza ku engetela zvigondzo. (Mat. 22:37) A muswa wo kari wa cisati wa ku hi Samantha, i ngalo: “Ndzi no ti mahela ciboho ca ku loku a cikola ci ndzi gela cikhati ca ku tirela Jehovha, ndzi ta ci tsika.”

5. Zvini u nga mahako kasi u simama ku hiseka ka mitiro ya moya?

⁵ Zvini u faneleko ku maha na u nga se sangula ku engetela zvigondzo? U nga rivali lezvi zvi nga zvo ranga wutomini ga wena. Ti wutise lezvi: ‘Zvini ndzi alakanyako ku maha kasi ndzi simama kuya mitlhanganweni ya bandla hi kukhandzakanya, ni ntirweni wa kuchumayela, ni ku maha cigondzo ca mina wutsumbu?’ (Jox. 1:8; Mat. 28:19, 20; Mah. 10:25) U nga ti wutisa lezvi kambe: Ndzi wa zvi kotisa kuyini a ku simama ndzi rangisa zvilo zva moya a cikhati leci ndzi nga ha gondza cikola? Loku u wona lezvaku zvi kona zvi nga kala ku famba khwatsi, zvini u nga mahako zvezvi kasi u chukwatisa? Ti yimisele ku tshama u khomekile ntirweni wa Jehovha a cikhati leci u engetelako zvigondzo. Ti tsitsirite ka zvigondzo zva wena kanilezvi u nga zvi tsiki zvi ku yivela cikhati ca mitiro ya moya.a — Mat. 6:24.

6. Zviwutiso muni u nga ti mahako laha u ti hlolako? (Wona ni mufota.)

⁶ Andzhako ka ku sangula zvigondzo zva wena zvo engeteleka, ti nyike cikhati ca ku ti hlola hweti ni hweti. Ti wutise lezvi: ‘Lezvi ndzi zvi rangisako zvezvi zva fana ni lezvi ndzi nga kari ndzi zvi rangisa kale?’ U nga ti vhali matihlo loku u wona lezvaku ku ni zvokari zvi cicileko. Hi cikombiso, wa tolovela ku lovha mitlhangano kutani ku celwa? A cikhati leci a mitlhangano yi fambako a maalakanyo ya wena ma penga u sangula ku pimisa hi zva cikola? Waya mitlhanganweni ya nghohe ni nghohe kutani u randza ku yi wona hi vhidhio-konferensia? Loku u wona ku wa loloha ku khongela ni ku lera Bhibhiliya kutani u kuchumayela zva cikhatana basi hi ku fela ku hundzisa ntungu, tekela ku maha cokari. U nga tsiki zvigondzo zvi ku vhalela ku simama u rangisa Jehovha wutomini ga wena.

“VHIKELA A WUTLHARI GA WENA GA KU PIMISA”

7. A zvigondzo zvo engeteleka zvi nga ma khumbisa kuyini maalakanyo ya wena?

⁷ Cikarato. Hi kuya hi tikurso leti u hlawulako ku maha, a zvigondzo zva wena zvo engeteleka zvi nga ku maha u pela hi hloko ka “filozofiya ni kukanganyisa ka hava”, hambu ku ku maha u nga ha kholwi ku Nungungulu i kona ni lezvaku a zvilo zvontlhe zvi no vangiwa. (Kol. 2:8) A vagondzisi vo kari kambe va nga ku byela ku kasi u humelela u ngazwi zva munhu, ti tsumbe, u maha lezvi a mbilu ya wena yi ku byelako. A makabye wo kari wa jaha, i wula lezvi: “Hi wa nga gondzisiwi wutlhari ga ku maha zvilo basi, kanilezvi hi wa tlhela hi gondzisiwa ni mapimisela ya ku ma wa nga zwanani ni mapimisela ya Jehovha. Hi cikombiso, hi wa gondzisiwa ku kasi hi humelela wutomini hi fanele ku tsumba wutlhari ga hina venyi. A maalakanyo lawo ma ndzi mahile ndzi sangula ku pimisa ku Jehovha a nga laveki wutomini ga mina niku zvi noya zvi ndzi bindzela ku mu tsumba.”

8. Hikuyini hi faneleko ku “vhikela a wutlhari ga [hina] ga ku pimisa”? (Mavingu 5:1, 2)

⁸ Lera Mavingu 5:1, 2. A Bhibhiliya gi hi kuca ku hi “vhikela a wutlhari ga [hina] ga ku pimisa”. Loku vaza vaku vhikela a nchumu wo kari, hi ku a nchumu lowo wu le mhangweni. Phela a wutlhari ga wena ga ku pimisa gi le mhangweni. (1 Ped. 5:8) A moya wa tiko wu nga cica mawonela ya wena xungetano hi zvazvinene ni zvakubiha, wu tlhela wu ku maha u nga ha kholwi lezvaku Nungungulu i kona niku a zvilo zvontlhe zvi no vangiwa. A vanhu va nga nyika maalakanyo ya lezvaku lezvi va wulako tigondzo to tlakuka ti tiviwako basi hi lava vo gondza nguvhu. Kanilezvi a Bhibhiliya gi wula zviku dlunya lezvaku a tigondzo leto “wupumbu ka Nungungulu”. — 1 Kor. 3:18-20.

9. Zvini u nga mahako kasi u vhikela a wutlhari ga wena ga ku pimisa?

⁹ Zvini u faneleko ku maha na u nga se sangula ku engetela zvigondzo? Kasi u zvi kota ku vhikela a wutlhari ga wena ga ku pimisa, na u nga se sangula a zvigondzo zva wena zvo engeteleka, ranga hi ku tiyiseka lezvaku wa kholwa hi kumbhelela lezvaku lezvi a Bhibhiliya gi gondzisako lisine ke. U nga ti wutisa zviwutiso zvo kota lezvi: ‘Hikuyini ndzi kholwako ku Nungungulu i kona? Ndzi zvi tivisa kuyini lezvaku a Bhibhiliya i Mhaka ya Nungungulu? Cini ci ndzi kholwisako lezvaku a milayo ya Bhibhiliya yi tlakukile a ku hundza milayo ya tiko?’ Ehleketa hi lezvi: Na wa ha gondza cikola u wa vazwa vanhu na va wula lezvaku a zvilo zvi no ti tumbulukela. Xana a kukholwa ka wena ku hungukile hi lezvi a vokari va nga kari va kholwa lezvo? Loku u wona lezvaku zvi kona zvi nga kala ku famba khwatsi, u nga ku tiyisisa kuyini a kukholwa ka wena zvezvi? Ti yimisele ku vhikela wutlhari ga wena ga ku pimisa laha u engetelako a zvigondzo. — 2 Tim. 2:16-18.b

10. U nga simamisa kuyini ku vhikela a wutlhari ga wena ga ku pimisa?

¹⁰ Andzhako ka ku sangula zvigondzo zva wena zvo engeteleka, simama ku ti hlola hi ku khandzakanya. Ti wutise lezvi: ‘A mahanyela yo biha ya lava ndzi hanyako navo ma sangula ku ndzi thapela? Ndza tekela ku zvi pola ku a zvilo zvo kari ndzi gondzisiwako wutlhari ga vanhu ntsena? Ndza kholwa hi mbilu yontlhe lezvaku Mufumo wa Nungungulu ntsena wu to mbheta zvikarato zvontlhe zva vanhu?’ Kasi ku vhikela a wutlhari ga wena ga ku pimisa, simama ku gondza Bhibhiliya, u ehleketa hi lezvi u gondzako u tlhela u hanya hi zvona. Loku u maha lezvo, ci hava ci to ku kanakanisa lezvaku lezvi a Bhibhiliya gi wulako lisine. — 1 Tim. 4:15.

CI TIRISE KHWATSI CIKHATI CA WENA

11. Laha u engetelako zvigondzo, zvikarato muni u nga kumanako nazvo laha u tirisako cikhati?

¹¹ Cikarato. A ku engetela zvigondzo zvi nga lava cikhati co tala, nguvhunguvhu loku u hi lomu ka ku ti longisela ku maha tiizame kutani loku u salelwe hi cikhati citsongwani ca ku mbheta ntiro wo kari wa cikola. Loku u nga ci tirisi khwatsi a cikhati ca wena, u nga biwa hi citrese na ku nga hi na cigelo u tlhela u tshama na u karele. Hikwalaho, zva lisima a ku khatalela lihanyo la wena hi tlhelo ga miri ni ga maalakanyo.

12. Zvini u faneleko ku zvi patsa laha u ci ‘tirisako khwatsi a cikhati ca wena’? (Va Le Efesusi 5:15, 16)

¹² Lera Va Le Efesusi 5:15, 16. Zvi nga tshuka zvi karata a ku ci “tirisa khwatsi a cikhati ca [wena]”. Hikwalaho, zvi lava ku u ringanisela. Hi cikombiso, ahandle ka ku veka kupima basi ka zvigondzo zva wena, u fanele ku ti nyika cikhati ca kuva zvin’we ni ngango wa wena ni ca ku hlakana ni vamakabye va laha bandleni. (Lis. 133:1; Mav. 18:1) Alakanya lezvaku a zvilo zva moya zvi fanele kuva zvona zvo sangula wutomini ga wena. (Mat. 6:33) Kuzvilava u na ni wutihlamuleli ga ngango kambe kutani ntiro wa ku ti hanyisa. Ahandle ka lezvo, u fanele ku khatalela lihanyo la wena hi ku humula zvi enela ni ku maha maezersisio. (Mutsh. 4:6; 1 Tim. 4:8) Kasi ku maha zvontlhe lezvo, zvi lava ku u ci tirisa khwatsi cikhati.

13. Zvini u nga mahako kasi u zvi kota ku ci tirisa khwatsi a cikhati ca wena?

¹³ Zvini u faneleko ku maha na u nga se sangula ku engetela zvigondzo? A Bhibhiliya gi wula lezvaku a zvilo zvi ta hi fambela khwatsi loku hi ranga hi ku maha makungo ya lezvi hi pimisako ku maha. (Mav. 21:5) Hikwalaho, na u nga se sangula zvigondzo zva wena zvo engeteleka ti mahele longoloko wa wunene u to wu landzela. Kasi ku ku vhuna ku maha lezvo, ehleketa hi lezvi: Na wa ha gondza cikola u wa ci kuma cikhati ca ku maha mitiro yontlhe ya lisima? Loku u wona lezvaku zvi kona zvi nga kala ku famba khwatsi, zvini u nga mahako zvezvi kasi u chukwatisa? Ti mahele longoloko wa wunene kasi u nga tshuki u vhumala cikhati ca ku maha lezvi zvi nga zva lisima nguvhu.c

14. Zviwutiso muni zvi nga ku vhunako ku u ti hlola?

¹⁴ Andzhako ka ku sangula zvigondzo zva wena zvo engeteleka, simama ku ti hlola hi ku khandzakanya. Ti wutise lezvi: ‘A longoloko wa mina wa ndzi siyela cikhati ca ku humula zvi enela ni ku maha maezersisio? Ndza salelwa hi cikhati ca ku hlakana ni vamakabye va laha bandleni? Ndza zvi kota ku mbheta TPC? Loku ku hi ku a ndzi zvi koti, a ku ndzi no talelwa hi zvo maha kutani hi lezvi ndzi veketelako mitiro ndziku ndzi ta sina? A ku a van’wani, a ku patsa ni ngango wa mina, va zvi wonisa zvalezvi mina ndzi zvi wonisako zvona?’ Loku u pola lezvaku u fanele ku cica zvokari ka longoloko wa wena kutani u fanele ku zama ku wu landzela khwatsi, maha lezvo hi cihatla. U nga tlhela u kombela mawonela ka lava va zvi kotako ku ci tirisa khwatsi cikhati. — Mav. 11:14.

SIMAMA KU “FAMBA NI [VANHU VO] TLHARIHA”

15. Laha u engetelako zvigondzo, zvikarato muni u nga kumanako nazvo?

¹⁵ Cikarato. Laha u engetelako zvigondzo, a zvigondzani-kuloni zvi nga sangula ku ku ramba kasi mu hlakana zvin’we. U nga ringiwa ku ti patsa navo. Phela ku na ni zvilo zvo tala mu zwanako ka zvona, nguvhunguvhu loku ku hi ku mu gondza sala yin’we. U ngaza u zvi wonisa ku khwatsi u zwana nguvhu ni zvigondzani-kuloni a ku hundza vamakabye vo kari bandleni. Kanilezvi u fanele ku ti wonela. Hambu lezvi u gondzako navo, mu hambene hakuva a mu kholwi zvalezvi zva zvin’we. Niku laha u yako u mbheta cikhati co tala navo, u nga sangula ku pimisa hi ndlela leyi vona va pimisako hi yona. (1 Kor. 15:33) Hi zvalezvo zvi nga humelela makabye wo kari wa ku hi Michael, loyi a nga mbheta mune wa malembe na a susa kurso ya magezi. I wula lezvi: “Ndzi wa mbheta 40 wa tihora ni ku hundza hi vhiki na ndzi hi zvin’we ni vatiri-kuloni lava va nga hi ni mawonela ya hava hi vavasati; va wa ingisela mimuzka yo kala ku hlazveka va tlhela va hi ni mawulawulela ya chaka. A mahanyela yabye ma no sangula ku cica mapimisela ya mina.”

16. Zvi wula yini a ku famba ni “munhu wo tlhariha”? (Mavingu 13:20)

¹⁶ Lera Mavingu 13:20. A Bhibhiliya ga hi tlharihisa xungetano hi timhango ta kuva ni vanghana vo biha. Kanilezvi gi tlhela gi hi byela lezvaku “loyi a fambako ni munhu wo tlhariha i ta tlharihawu”. A mhaka yi laha kubaseni: Lava hi mbhetako cikhati co tala na hi hi zvin’we navo, va nga hi kokela ku maha zvazvinene kutani zvakubiha. Hikwalaho, maha wunghana ni lava va ku xuvelako zvazvinene, ku nga lava va tirelako Jehovha hi mbilu yontlhe a ku fana na wena. — Lis. 101:6, 7; 119:63.

17. Zvini u faneleko ku maha kasi u potsa vanghana va kubiha?

¹⁷ Zvini u faneleko ku maha na u nga se sangula ku engetela zvigondzo? Boha ku cikhati muni u to mbheta ni zvigondzani-kuloni. A makabye wo kari wa ku hi Trenton, i wula lezvi: “Ndzi zvi khoma hi ndlela ya yinene a zvigondzani-kuloni, kanilezvi andzhako ka maaula a ndzi tshami nazvo. Ndzi va wona kota zvigondzani-kuloni na ku nga hi vanghana va mina.” Mimbhingano muni u to ti vekela? Kasi u hlamula ciwutiso leci, ehleketa hi lezvi: Mimbhingano muni ndzi nga ti vekele na ndza ha gondza cikola? Loku u wona lezvaku zvi kona zvi nga kala ku famba khwatsi, zvini u nga mahako zvezvi kasi u chukwatisa? Ti yimisele ku simama u “famba ni [vanhu] vo tlhariha” ni ku potsa ku maha wunghana ni lava va kalako va nga randzi Jehovha.d

18. Zviwutiso muni u nga ti mahako kasi ku ti hlola? (Wona ni mufota.)

¹⁸ Tshama hi ku ti hlola. Ti wutise lezvi: ‘Ndza sangula ku tolovelana nguvhu ni zvigondzani-kuloni? Ndza sangula ku pimanyisa mawulawulela yabye, mapimisela yabye, ni mamahela yabye ya zvilo? A ku Jehovha i zvi wonisa zvalezvi mina ndzi zvi wonisako zvona?’ (Lis. 1:1) Loku u pola lezvaku ku ni zvokari zvi nga cica ka wena maha cokari hi cihatla. Vana ni wunghana ga susa ndzi kandzihela ntsena ni lava va randzako Jehovha a ku fana na wena. A cin’wani kambe, u nga chavi ku chumayela zvigondzani-kuloni. Phela wena u ka ciyimo ca cinene ca ku va vhuna ku va gondza lisine hakuva u mbheta cikhati co tala navo cikoleni.

TSHAMA NA U LONGILE

19. U nga ti longiselisa kuyini kasi u simama u tiyile hi tlhelo ga moya laha u engetelako zvigondzo? Fananisa.

¹⁹ A munhu wo tlhariha, loku a lava ku kandziha citsunga i sangula hi ku ti longisela khwatsi. Hambu lezvi ka ku a nge tivi zvontlhe a to kumana nazvo, i ti longisela khwatsi. Hi cikombiso, i khatalela khwatsi lihanyo lakwe, a boha tinguwo ti ringanako ku kandziha hi tona, niku i ti vekela kungo — ku nga ku chikela lomu a yako. Wenawu, u nga pimanyisa cikombiso leci a cikhati leci u sangulako ku engetela zvigondzo. Tiyisa wunghana ga wena na Jehovha, u boha a “matlhari wontlhe ya Nungungulu”, u tlhela uva ni kungo — ku nga ku tsakisa Jehovha na ku nga hi ku lava ku woniwa kota manyani. — Efe. 6:11-13; 1 Kor. 9:26, 27; 10:31.

20. U nga ‘tshama hi ku ti hlola a ku u kukholweni’ hi ndlela muni?

²⁰ A Bhibhiliya gi hi kuca giku: “Tshamani hi ku ti hlola a ku mu kukholweni ke; tshamani hi ku ti kamba a ku mu vanhu va tshamela muni.” (2 Kor. 13:5) U nga maha lezvo a cikhati u engetelako zvigondzo zva wena. U nga zvi mahisa kuyini? U nga maha lezvo hi ku ti hlola hi kukhandzakanya ka zvipandze lezvi hi nga bhula hi zvona ka ndzima leyi. A cikhati leci u engetelako zvigondzo, kutani u nga ntirweni, kutani ka wutshamu gin’wani u nga ti maha zviwutiso lezvi: ‘Ndza simama ni longoloko wunene wa moya? Ndza vhikela maalakanyo ya mina kasi ma nga thapelwi hi lezvi va nge wutlhari tikweni legi? Ndza ci tirisa khwatsi a cikhati ca mina? Xana ndza ti karatela ku maha wunghana ni maKristu-kulori na ndzi ti wonela ka vanghana va hava?’ Ti yimisele a ku simama u tiyile kukholweni, kani u ka ciyimo muni. Tiyiseka lezvaku Jehovha i ta ku katekisa loku u ti karatela ku maha lezvo. — Mav. 3:5, 6.