Dintlha tsa Bibela Moreri 1:1–12:14

Mo motlheng ono le dingwaga tseno, go boifa le go utlwa Modimo, fa go buiwa botoka, go tsewa e le mo go sa kakeng ga kgonwa. Mme buka ya Ekelesiasete (Sehebera, Qo·heʹleth, Moreri), e e kwadilweng dingwaga di le 3 000 tse di fetileng ke Kgosi Solomone (1:1), e tlhalosa bosenang-mosola lwa maiteko a batho ba ba tlhokomologang boikaelelo jwa Modimo.

Se se dirang gore buka eo e kgatlhise mo go kalo ke bontsi jwa dikgang tse mokwadi a di tlhatlhobisang​—ebong botlhale jwa motho le puso, khumo ya dilo tse di bonalang le maitlhapediso, bodumedi jo bo rulagantsweng, jalo le jalo. Dilo tseno tsotlhe ke boithamako fela, ka gonne ga di nnele ruri. Mo letlhakoreng je lengwe, go tlhatlhanya ka tsone go gogela mogopolong o o lemogang dilo sentle mo phetsong e le nngwefela ya gore: “Boiha Modimo u bo u tshegetse ditaolō tsa ōna; gonne mo, ke chwanèlō eotlhe ea motho.”​—Moreri 12:13.

“Gotlhe Hela ke Boithamakō!”

Tswee-tswee bala dikgaolo 1 le 2. Fa a bapisiwa le medikologo e e sa feleng ya tlholego, maiteko otlhe a motho a feta ka bonako ebile ke a nakwana (1:4-7). Le eleng diphitlhelelo tse dikgolo tsa ga moreri di tshwanelwa go fetisediwa kwa go yo mongwe gongwe yo di sa mo tshwanelang (2:18, 19). “Boithamakō,” mo Sehebereng, bo raya “mouwane” kana “mohemo.”

◆ 1:9​—Ke ka tsela efe go senang “sepe se sesha tlhatse ga letsatsi”?

Mo medikologong ya tlholego ya botshelo jwa letsatsi le letsatsi eo letsatsi le e phatsimelang, ga go na sepe se sesha gotlhelele. Le eleng diphitlhelelo tse ‘dlsha’ bontsi lwa tsone ke tiriso ya melao-metheo e Jehofa a setseng a kile a e dirisa mo popong. Mme ”tlhatse ga letsatsi” Jehofa o lerile diphetogo tse disha tsa semoya tse di amang setho.​—Bona Tora ya Tebelo, March 1, 1987, ditsebe 27-9.

◆ 2:2​—A go phoso go nna le nako e e itumedisang?

Nnyaa, ga go phoso. Setshego, kana go nna le nako e e itumedisang, go ka lebatsa mogopolo wa motho mathata a gagwe ka nakwana, mme mathata ao ga a lebalesegele ruri. Jalo go leka go bona boitumelo jwa boammaaruri ka go itlhapedisa ke “botsenwa”; ga go na tlhaloganyo. Ka go tshwana, “mokete” ga o rarabolole mathata a botshelo. Ditlhapelo le maitlhapediso ka gone ga di tshwane le boitumelo lo bo tsalwang ke go segofalediwa tiro ke Jehofa.​—2:24.

Thuto mo go Rona: Re tshwanetse go utlwa kgakololo ya ga Solomone mme ra seka ra dira telekiso ya mesola ya dilo tse di bonalang le maitemogelo a masha a a kgatlhisang boikaelelo jo bogolo mo botshelong. Go na le moo, re tshwenetse go ‘nna molemo ha pele ga ga Jehofa’ ka go mo utlwa. Ke gone re ka ipelelang tshegofatso ya gagwe ya ;botlhale, le kitso, le boitumelo.”​—2:26.

Motlha wa Sengwe le Sengwe

Bala dikgaolo 3 le 4. Solomone o ne a sa rotloetse pono ya go rulaganyediwa pele ga botshelo (3:1-9). Go na le moo, o ne a bontsha gore motho tota ga a kake a kgona go tetola se Modimo o se simolotseng (3:14). Malebana le seno, batho ga ba botoka mo diphologolong (3:19-21). Jalo boikutlo lwa tirisano-mmogo (4:9-12) bo duela segolo go feta moya wa kgaisano (4:4).

◆ 3:11​—Modimo o dirile sengwe le sengwe “go nna sentlè mo motlheñ oa shōna” jang?

Lefoko “sentlè” gape le raya “se se molemo,” se se tshwanetseng, se se tshwanelang.” Boemo lo bo tshwanetseng loo tiro nngwe le nngwe ya Modimo e emang sentle mo boikaelelong lwa gagwe mo go lone, bo tla senolwa mo nakong ya lone. Modimo o na le dilo tse dintsi tse ‘dintle’ tsa setho. Ka sekai, o ne a neela batho tshimologo e e itekanetseng mo Edena. O ne a bolelela-pele Losika lwa kgololo la motho a ne a wele mo sebeng. Ka nako e e tshwanetseng. Modimo o ne wa romela Losika loo. Mme, se “sentle” go di teta tsotlhe. Jehofa o ne e dira Losika loo Kgosi ya Bogosi jwa Gagwe.

◆ 4:6​—A Solomone o ne a buelela botshelo jo bo iketlileng?

Nnyaa. Mme Solomone o ne a lemogile gore tiro e e bokete le bothakga tse di dirwang go bona morokotso gantsi di gogela mo kgaisanong le kilano (4:4). Kwa morago, seno se ka felela ka mathata le eleng loso lwe pelega nako. (1 Timotheo 6:9, 10) Jalo, pono e e leka-lekaneng ke ete? Kgotsofalela poelo e potlana e e patilweng ke kagiso, go na le go oketsa poelo gammogo le letsapa le dikgang.

Thuto mo go Rona: Jaanong ke nako ya go batla Bogosi lwa Modimo pele go na le dikgatlhego tsa dikeletso tsa botho (3:1). Re tshwanetse go dirisana-mmogo le Bakeresete-ka-rona go na le go direla kwa bothokong (4:9-12). Ka tsela eo, re ka bona thuso e e tlhokegang le kgothatso go sa kgathalesege mathata le kganetso.

Kobamelo ya Boammaaruri e a Kgotsofatsa

Bala kgaolo 5 le 6. Ereka Jehofa a le mothatayotlhe, re tshwanetse go tsaya botsalano lwa rona le ene ka masisi, re sa dire ka boeleele mme re solofela gore o tla amogela “setlhabèlō” sa rona (5:1, 2). Motho yo o boifang Modimo o nna le kgotsofalo mo go diriseng khumo ya gagwe ya dilo tse di bonalang, mme yo o e sonagang ga a bone boipelo bope.​—Bapisa 5:18-20 le 6:2, 3.

◆ 5:2​—Kgakololo eno e dira jang?

Re tshwanetsego bolelela Modimo sotlhe se se mo dipelong tsa rona, mme re tshwanetse go elatlhoko kgatlhanong le maloko a go kukega maikutlo, a a sa akanyediwang ka baka la bogolelwa gagwele botlotlegi. (Pesalema 62:8) Go na le go tshwara kwa le kwa ta re bua, re tshwanetse go dirisa mafoko a a motlhofo, a a tswang mo pelong. (Mathaio 6:7) Moshe o ne a rapelela Miriam ka maloko a le matlhano tela a makhutshwane a Sehebera, mme o ne a arabiwa.​—Dipalō 12:13.

◆ 6:9​—‘Kgarakgatshego ya moya’ ke eng?

‘Moya’ mono go raya ‘keletso ya moya.’ Jalo maloko ano a lebisitswe mo patlong e e sa feleng ya gokgotsofetse dikeletso tse di sa kakeng tsa diragadiwa Seno se bapisiwa le “pōnō ea matlhō,” e leng, go lebana le boammaaruri. Ka gone, go itse gore ke Bogosi Jwa Modimo fela jo bo ka lereng phetogo ya boammaarurt re tshwanetse go kgotsofala mme ra seka ra letla dikeletso tse di sa utlwaleng kanetse di sa kakeng tsa fitlhelelwa go re amoga kagiso.

Thuto mo go Rona: Kwa lefelong la rona la kobamelo, re tshwanetse go itshwara ka masisi a a tshwanetseng le go reetsa ka kelotlhoko (5:1). Gape re tshwanetse go itlhaganelela go diragatsa boitlhomo jwe rona fa pele ga ga Jehofa. Fa re nyetse kana re nyetswe, seno se akareletsa go diragatsa tshwanelo ya lenyalo la rona.​—5:4.

Mafoko e a Botlhale

Bala dikgaolo 7 le 8. Moreri o lemoga phelelo e e hutsafatsang ya loso (7:1-4) le mosola wa botlhale (7:11, 12, 16-19); gape o tlhagisa kgatlhanong le mosadi yo o bosula (7:26). Kgakololo e neelwa mo dikgannyeng tse di tshwanang le go itshwara ka botlhale fa pele ga babusi (8:2-4) le go sa kukiwe maikutlo ke go tlhokega ga tshiamiso.​—8:11-14.

◆ 7:28​—A mafoko ano a nyenyefatsa batho ba sesadi?

Go lebega ditekanyetso tsa boitsholotse nako eo di ne di le kwa tlase thata. Ka gone, Solomone o ne a bua ka go sa bonweng motlhofo ga monna yo o siameng kana mosadi ka nako eo. Mo bathong ba ba sekete, go ne go le bokete go bona monna a le mongwefela yo o siameng, mme ebile go le bokete bogolo go bona mosadi a le mongwefela yo o siameng. Lefa go ntse jalo, Bibela e bua kaga “mosadi eo o siameñ” le “mosadi eo o mokgwa oiphaphileñ.” (Ruthe 3:11; Diane 31:10) Temana eno gape e ka tswa e le ya boperofeti ka gonne ga go ise go ke go nne mosadi ope yo o kileng a utlwa Jehofa ka botlalo, fa gone go kile ga nna monna yo o ntseng jalo​—ebong Jesu Keresete.

◆ 8:8​—Fano moreri o ne a bua kaga eng?

O ne a bua kaga loso. Ga go na ope yo o ka thibelang maatla a botshelo go tswa mo diseleng tsa gagwe e le gore a tle a tsosolose letsatsi la loso. Mo ntweng ya go lwantshana le mmaba wa rona yo o tlwaelegileng ebong loso, ga go na ope yo o ka gololwang kana a romela moemedi (Pesalema 49:7-9) Le eleng baikepi ka maano a bone a boferefere ga ba kitla ba falola loso.

Thuto mo go Rona: Lemororo dikhumo tsa dilo tse di bonalang e le mokgele wa botshelo wa batho ba le bantsi. ke botlhale jwa bomodimo fela jo bo ke isang botshelong jo bo sa khutleng (7:12; Luke 12:15) Go lelela “metlha ea pele” ga go na go rs tokafaletsa dilo (7:10). Go na le moo, dilo di “tla nna molemo” mo go rona fela fa re tswelela re boifa Modimo.​—8:5, 12.

Ditiragalelo tsa Botshelo

Bala dikgaolo 9 le 10. Botshelo bo botlhokwa, mme Modimo o batla gore re bo ipelele (9:4, 7). Ereka re sa kake ra laola diphelelo tsa botshelo (9:11, 12), go botoka gore re utlwe botlhale jwa bomodimo. lemororo bontsi jwa batho ba sa bo anaanele (9:17). Ka baka la go sa tlhomamisegeng ga botshelo, re tshwanetse go disa dipelo tsa rona (10:2), re ikeletlhoko mo go sengwe le sengwe se re se dirang, mme re dire ka botlhale jo bo kgonegang.​—10:8-10.

◆ 9:1​—Ditiro tsa mosiami di mo seatleng sa Modimo jang?

Leta masetlapelo a farafere ba ba botlhale le ba ba siameng, seno se diragala fela ka tetlelelo ya Modimo, mme ga e kitla a ba tlogela Ka ‘seatla’ sa Modimo, kana maatla a gagwe a a dirisang, basiami ba ka gololwa mo thaelong kana ba nonotshiwa go e itshokela (1 Bakorintha 10:13) Go gakologelwa ntlha eno e ka nna kgomotso mo motlhankeng wa ga Jehofa fa go nna le mathata.

◆ 10:2​—Pelo e mo letsogong je legolo jang?

‘Letsogo je legolo’ gantsi go kaya mo jwa kamogelo (Mathaio 25:33) Jalo ntlha ya go bo pelo ya motho yo o botlhale e le “kaha ntlheñ ea lecogō ye legolo” go supa gore e mo tlhotlheletsa go latela tsela e e molemo, e e amogelesegang. Mme motho yo o seeleele o tlhaela boikutlo jo bo siameng mme o dira ka boeleele le ka mo go sa tshwanelang Go nna ga pelo ya gagwe “kaha ntlheñ ea [letsogo] ya molema” go supa gore o tlhotlheletsega go latela tsela e e phoso.

Thuto mo go Rona: Ereka loso lo ka wela mongwe le mongwe wa rona (9:12), re tshwanetse ra bo re dirise botshelo jwa rone mo tirelong ye ga Jehofa loso lwe rone lo ise lo khutlise sengwe le sengwe (9:10). Gape go tlhokega gore re nne botswerere mo tirelong ya rona ka gonne go sa direng ka bonatla, le eleng mo dilong tse di seng tsa sepe jaaka go epa khuti kana go fetse legong, go ka re gobatsa le ba bangwe.​—10:8, 9.

Bosha le Boikaelelo jwa Botshelo

Bala dikgaolo 11 le 12. Rotlhe re tshwanetse go nna pelotshweu le go tsaya kgato e e tlhomameng (11:1-6). Basha ba be dirisang nako ya bone le maatla sentle mo go direleng Mmopi ga ba kitla ba nna le maswabi ape morago mo botshelong (11:9, 10). Go na le moo, ba tla nna le kgotsofalo ya go itumedisa Modimo pele ga be latlhegelwa ke botsogo jo bontle le nonofo.​—12:1-7; bona The Watchtower, ya December 15, 1977, tsebe 746.

◆ 11:1​—Go tewang ka go ‘romele senkgwe sa gago’?

Senkgwe ke selo sa botshelo. Go se latlhela mo “metsiñ” ke go kgaogana le sengwe sa botlhokwa. Lefa go le Jalo, ‘o tla se bona gape,’ ka gonne motho yo o pelotshweu o tla duelwa ka tsela e a sa e solofelang.​—Luke 6:38.

◆ 12:12​—Ke ka ntlhayang fa a nna le pono e e sa siamang eno mabapi le dikwalo?

Fa di bapisiwa le Lefoko la ga Jehofa, dikwalo tse dikgolo ‘tse di sa feleng go kwalwa’ tsa lefatshe di tshotse dikakanyo tsa batho fela. Bontsi jwa kakanyo eno bo supa mogopolo wa ga Satane. (2 Bakorintha 4:4) Ka tshwanelo, “go akanya mo go golo” ka dibuka tseno tsa boitshediso go na le mosola wa nakwana.

Thuto mo go Rona: Jaaka Solomone, re tshwanetse go tihatlhanya mo go se Lefoko la Modimo le se buang kaga botshelo. Ke gone tshwetso ya rona ya go boifa le go utlwa Modimo e tla nonotshiwang. Go itse gore Jehofa o amega ka rona fela thata (12:13, 14) go re atamalanya gaufi le ene.

Ka jalo he, ekete re ka ‘boifa Modimo wa boammaaruri ra ba ra boloka ditaolo tsa one.’ Seno ke boikemisetso lwa rona mme bo tla re leretse boitumelo jo bo sa feleng.