ጽቡቕ ዝገበሩን ክፉእ ዝገበሩን ነገስታት

ሰሎሞን ካብ ናይ ሓቂ ኣምልኾ ምስ ረሓቐ፡ ከምቲ የሆዋ እተነበዮ፡ እስራኤል ተመቕለ። ንዕኡ ተኪኡ ዝነገሰ ሮብዓም ወዱ፡ ተሪር እዩ ነይሩ። በዚ ምኽንያት እዚ፡ እቶም ዓሰርተ ነገዳት እስራኤል ካብኡ ዓልዮም፡ ሰሜናዊት መንግስቲ እስራኤል ኣቘሙ። ክልተ ነገዳት ግን ነቲ ኣብ የሩሳሌም ዚርከብ ዝፋን ዳዊት እሙናት ኰኑ፣ ንሳቶም ከኣ ደቡባዊ መንግስቲ ይሁዳ ኣቘሙ።

ክልቲአን መንግስትታት ሕንፍሽፍሽ ዝመልኦ ታሪኽ ነበረን፣ ከምኡ ዘጋጠመን ከኣ ብቐንዱ ዘይእሙናትን ዘይእዙዛትን ነገስታት ስለ ዝነበርወን እዩ። ኣብ እስራኤል ዝነገሱ ነገስታት ካብ መጀመርታ ኣትሒዞም ናይ ሓሶት ኣምልኾ ስለ ዘስፋሕፍሑ፡ እስራኤል ካብ ይሁዳ ዝኸፍአ ዅነታት ነበራ። ከም ኤልያስን ኤልሳእን—ክልቲኦም ምዉታት እውን ከይተረፈ ኣተንሲኦም እዮም—ዝኣመሰሉ ነብያት ብዙሕ ተኣምራት እኳ እንተ ገበሩ፡ መንግስቲ እስራኤል ግን ናብቲ እኩይ መገዳ ትምለስ ነበረት። ኣብ መወዳእታ፡ ኣምላኽ ንሰሜናዊት መንግስቲ እስራኤል ብኣሶር ክትድምሰስ ፈቐደ።

ይሁዳ ኻብ እስራኤል ልዕሊ ሓደ ዘመን ዚኸውን እኳ እንተ ጸንሐት፡ ካብ መቕጻዕቲ ኣምላኽ ግን ኣየምለጠትን። ሒደት ነገስታት ይሁዳ ጥራይ እዮም ነቲ ነብያት ኣምላኽ ዝሃብዎ መጠንቀቕታ ሰሚዖም ንህዝቦም ናብ የሆዋ ኺመልስዎ ዝፈተኑ። ንኣብነት፡ ንጉስ ዮስያስ ንይሁዳ ኻብ ናይ ሓሶት ኣምላኾ ኼጽርያን ንቤተ መቕደስ ኣምላኽ ኪሕድሳን ጀመረ። ብሙሴ ኣቢሉ እተዋህበ በዅሪ ቕዳሕ ሕጊ ኣምላኽ ምስ ረኸበ፡ በዚ ልቡ ስለ እተተንከፈ፡ ነቲ ንምሕዳስ ዝገበሮ ወፈራ ኣሐየሎ።

እቲ ዜሕዝን ግን፡ ኣብ ክንዲ ዮስያስ ዝነገሱ ነገስታት፡ ነቲ ጽቡቕ ኣብነቱ ኣይቀጸልዎን። በዚ ምኽንያት እዚ፡ የሆዋ ንባቢሎናውያን፡ ንይሁዳ ኺስዕርዋን ንየሩሳሌምን ቤተ መቕደሳን ኬዕንዉን ፈቐደሎም። እቶም ካብ ሞት ዝደሓኑ፡ ተማሪኾም ናብ ባቢሎን ተወስዱ። እቲ ምርኮ ን70 ዓመት ከም ዚቕጽል፡ ኣምላኽ ተነበየ። ከምቲ ኣቐዲሙ እተነግረ፡ እቲ ህዝቢ ናብ ዓዱ ንኺምለስ ክሳዕ ዚፍቀደሉ፡ ይሁዳ ባደመት።

ይኹን እምበር፡ እቲ መብጽዓ እተገብረሉ መድሓኒ፡ ማለት እቲ ብትንቢት እተነግረሉ መሲሕ፡ ክሳዕ ዚነግስ፡ ካብ መስመር ወለዶ ዳዊት ዚገዝእ ንጉስ ኣይተላዕለን። መብዛሕትኦም ካብቶም ኣብቲ ኣብ የሩሳሌም ዚርከብ ዝፋን ንጉስ ዳዊት እተቐመጡ ነገስታት፡ ዘይፍጹማት ሰባት ንኺገዝኡ ብቕዓት ከም ዘይብሎም ዘርኣዩ እዮም ነይሮም። እቲ መሲሕ ጥራይ እዩ ናይ ሓቂ ብቕዓት ዘለዎ። ስለዚ ድማ፡ የሆዋ ነቲ ኣብ መስመር ነገስታት ዳዊት ዝነበረ ናይ መወዳእታ ንጉስ፡ “ዘውዲ ቐንጥጥ፡ . . . እቲ ኣነ ንእኡ ዝህቦ ብዓል ፍርዲ [“ሕጋዊ መሰል፡” NW] ኽሳዕ ዚመጽእ፡ እዚ ኸኣ ኣይኪነብርን እዩ” በሎ።—ህዝቅኤል 21:26, 27።

—ኣብ 1 ነገስት፣ 2 ነገስት፣ 2 ዜና መዋእል ምዕራፍ 10 ኽሳዕ 36፣ ኤርምያስ 25:8-11 እተመስረተ።