మీకు తెలుసా?

ప్రాచీన ఇశ్రాయేలు కాలంలో, రోజువారీ చట్టపరమైన తగాదాలను పరిష్కరించుకోవడానికి మోషే ధర్మశాస్త్రంలోని సూత్రాలు ఉపయోగపడ్డాయా?

అవును, కొన్నిసార్లు ఉపయోగపడ్డాయి. ఒక ఉదాహరణ పరిశీలించండి. ద్వితీయోపదేశకాండము 24:14,15లో ఇలా ఉంది, “నీ సహోదరులలోనేమి నీ దేశమందలి నీ గ్రామములలోనున్న పరదేశులలోనేమి దీనదరిద్రుడైన కూలివానిని బాధింపకూడదు. . . . వాడు నిన్నుబట్టి యెహోవాకు మొఱ్ఱపెట్టునేమో అది నీకు పాపమగును.”

క్రీ.పూ. 7వ శతాబ్దం నాటి ఒక రైతు, తాను ఎదుర్కొంటున్న సమస్యను గవర్నర్‌కు విన్నవిస్తూ రాయించుకున్న ఒక పత్రం అష్డోదు దగ్గర బయటపడింది. బహుశా, ఆ రైతు తాను ఇవ్వాల్సిన ధాన్యాన్ని ఇవ్వలేదనే ఆరోపణతో ఒక వ్యక్తి అతని వస్త్రాన్ని తీసేసుకొని ఉంటాడు. మట్టి పెంకు మీద రాసిన ఉన్న ఆ విన్నపంలో ఇలా ఉంది, “కొన్ని రోజుల క్రితం నీ సేవకుడు [విన్నవించుకుంటున్న రైతు] ధాన్యాన్ని నిల్వ చేసిన తర్వాత, షోబై కుమారుడైన హోసయాహూ వచ్చి నీ సేవకుని వస్త్రాన్ని తీసేసుకున్నాడు. . . . నేను చెప్పింది నిజమనడానికి, . . . ఎండలో నాతోపాటు పొలంపని చేసినవాళ్లంతా సాక్ష్యం. నేను ఏ తప్పూ చేయలేదు. . . . నీ సేవకుని వస్త్రాన్ని తిరిగి ఇప్పించడం తమ బాధ్యత కాదని గవర్నర్‌ గారికి అనిపించినా, నా మీద దయ చూపించి, నా వస్త్రాన్ని ఇప్పించండి! నీ సేవకుడు వస్త్రంలేక బాధపడుతుంటే మీరు మౌనంగా ఉండకూడదు.”

చరిత్రకారుడైన సైమన్‌ షామ ఇలా అంటున్నాడు: ఆ విన్నపాన్ని గమనిస్తే, “తన వస్త్రాన్ని తిరిగి పొందడానికి ఆ రైతు పడుతున్న ఆవేదన కనిపిస్తుంది. అంతేకాదు, పేదవాళ్లతో కఠినంగా ప్రవర్తించేవాళ్లకు విధించే శిక్ష గురించి బైబిల్లో ఉన్న నియమాలు; ముఖ్యంగా లేవీయకాండములో, ద్వితీయోపదేశకాండములో ఉన్న నియమాలు ఆ రైతుకు కాస్తోకూస్తో తెలుసని అర్థమౌతుంది.”