Watchtower BIBLIOTEKA ONLINE
Watchtower
BIBLIOTEKA ONLINE
Tetun Dili
Á
  • Á
  • á
  • É
  • é
  • Í
  • í
  • Ó
  • ó
  • Ú
  • ú
  • Ã
  • ã
  • Ç
  • ç
  • Ñ
  • ñ
  • ʼ
  • BÍBLIA
  • LIVRU SIRA
  • REUNIAUN SIRA
  • w26 Marsu p. 20-25
  • Kbiit atu komprende ajuda ita hetan susesu

La iha video neʼebé bele loke.

Deskulpa, la bele loke vídeo.

  • Kbiit atu komprende ajuda ita hetan susesu
  • Livru Haklaken fó sai Maromak Jeová nia Ukun (Estudu)—2026
  • Subtítulu
  • Informasaun seluk neʼebé hanesan
  • HATUDU HARAIK AN DUKÉ FOTI AN
  • KALMA NAFATIN DUKÉ SAI HIRUS
  • TAU FIAR BA JEOVÁ DUKÉ SAI TAʼUK
  • KONTINUA ATU IHA HANOIN HANESAN JEOVÁ
  • Naaman no labarik-feto Izraél
    Aprende husi Istória iha Bíblia
  • Nia ulun-toos maibé ikusmai nia halo tuir
    Livru Haklaken fó sai Maromak Jeová nia Ukun—2012
  • Labarik-feto ida ajuda ema-boot
    Livru Istória husi Bíblia
  • Jeová “kura ema neʼebé laran-kanek”
    Livru Haklaken fó sai Maromak Jeová nia Ukun (Estudu)—2024
Haree barak liután
Livru Haklaken fó sai Maromak Jeová nia Ukun (Estudu)—2026
w26 Marsu p. 20-25

25-31 MAIU 2026

KNANANUK 135 Jeová husu ho laran: “Haʼu-nia oan, sai matenek bá”

Kbiit atu komprende ajuda ita hetan susesu

“Ema neʼebé komprende didiʼak situasaun ruma sei hetan susesu.”—PROV 16:20.

OBJETIVU

Buka-hatene oinsá mak kbiit atu komprende bele ajuda ita atu tahan hasoru situasaun susar.

1-2. Oinsá mak kbiit atu komprende bele ajuda ita?

ITA hasoru ona situasaun neʼebé ema la respeitu Ita ka lae? Ka ema ruma komprende sala Ita ka halo buat neʼebé hakanek Ita-nia laran ka lae? Ka Ita hasoru situasaun neʼebé halo Ita taʼuk? Kuandu neʼe akontese, la fasil atu hatete ka halo buat neʼebé loos. Maibé Bíblia hanorin ita oinsá atu haburas kbiit atu komprende hodi bele ajuda ita tahan hasoru situasaun hanesan neʼe.

2 Kbiit atu komprende bele ajuda ita atu la halo desizaun bazeia deʼit ba buat neʼebé ita-nia matan haree, maibé ajuda ita komprende tanbasá buat ruma akontese ka tanbasá ema ida hatudu hahalok hanesan neʼe. Rezultadu mak ita bele hatudu hahalok matenek. Porezemplu, ita bele ‘kontrola ita-nia ibun’ no hatene bainhira mak ita presiza “nonook deʼit”. (Prov 10:19; Sal 4:4) Ita mós bele kontrola hirus, perdua ema seluk, no simu konsellu husi ema seluk. (Prov 19:20) Hahalok sira-neʼe sei halo kontente Jeová no lori benefísiu ba ita-nia an no ema seluk. No bainhira ita hasoru situasaun susar neʼebé halo ita hirus, kbiit atu komprende bele ajuda ita kontrola ita-nia emosaun no la halo buat neʼebé aat. Mai ita haree ezemplu tolu husi Bíblia neʼebé hatudu oinsá kbiit atu komprende bele ajuda ita atu haraik an, kalma nafatin, no sadere ba Jeová.

HATUDU HARAIK AN DUKÉ FOTI AN

3. Sé mak Naaman?

3 Atu bele halo buat neʼebé loos, ita labele foti an. (1 Ped 5:5) Kbiit atu komprende bele ajuda ita atu la foti an. Oinsá? Hanoin toʼok kona-ba Naaman nia ezemplu. Nia hela iha nasaun Síria neʼebé besik Izraél. Naaman mak xefe ba tropa Síria neʼebé iha naran-boot. Maibé, nia iha moras-lepra, moras neʼebé aat tebes.—2 Reis 5:1.

4. Oinsá mak Naaman uza kbiit atu komprende?

4 Iha labarik-feto Izraél ida neʼebé sai atan ba Naaman nia feen. Labarik neʼe fó-hatene Naaman nia feen katak iha profeta ida iha Izraél neʼebé bele kura Naaman nia moras. (2 Reis 5:​2, 3) Karik Naaman bele hanoin: ‘Nia mak labarik kiʼik deʼit no husi nasaun inimigu, oinsá mak nia bele fó-hatene buat ruma atu ajuda haʼu?’ Maibé Naaman uza kbiit atu komprende no hatudu haraik an hodi hanoin didiʼak labarik neʼe nia liafuan. Nia hetan lisensa husi liurai Síria atu bá Izraél hodi hetan kura.—2 Reis 5:​4, 5.

5. Saida mak akontese ba Naaman bainhira nia toʼo iha Izraél?

5 Naaman bá hasoru liurai Izraél naran Jeorão atu bele hetan kura. Maibé, Jeorão hanoin katak liurai Síria koko atu halo funu ho nia. Bainhira profeta Eliseu rona kona-ba neʼe, nia husu Jeorão atu haruka Naaman ba nia. (2 Reis 5:​6-9) Maibé neʼe la tuir Naaman nia hakarak. Eliseu la sai husi uma atu simu Naaman no koʼalia ho Naaman. Eliseu haruka deʼit ema ida atu fó-hatene Naaman kona-ba buat neʼebé nia presiza halo atu hetan kura.—2 Reis 5:10.

6. (a) Tanbasá mak Naaman lakohi rona ba Eliseu nia matadalan? (b) Oinsá mak Naaman nia atan sira hatudu kbiit atu komprende, no neʼe lori rezultadu saida? (2 Reis 5:​13, 14)

6 Foufoun, Naaman lakohi simu Eliseu nia matadalan neʼebé ema neʼe hatoʼo. Naaman “sai hirus” no “fila fali ho laran-nakali”. (2 Reis 5:​11, 12) Tanbasá? Karik nia sente katak Eliseu presiza hatudu respeitu ba nia tanba nia mak xefe ba tropa Síria. Karik Naaman mós sente katak Eliseu nia liafuan la hatudu respeitu. Tan neʼe, Naaman deside atu fila fali ba ninia uma maski seidauk hetan kura. Maibé Naaman nia atan sira hatudu kbiit atu komprende hodi husu Naaman atu hanoin fali ninia desizaun. Ikusmai, Naaman la sai foti an tan no ho haraik an halo tuir Eliseu nia matadalan. Rezultadu mak nia hetan kura!—Lee 2 Reis 5:​13, 14.

7. Saida mak ita bele aprende husi Naaman nia istória? (Provérbios 22:4) (Haree mós foto.)

7 Ita aprende saida husi istória neʼe? Ita hatudu kbiit atu komprende bainhira ita hanoin didiʼak uluk kona-ba situasaun ida antes halo buat ruma. Ita mós lakohi husik ita-nia emosaun afeta ita-nia desizaun. Kbiit atu komprende mós bele ajuda ita atu haraik an. Ema neʼebé haraik an rekoñese katak sira la hatene buat hotu. Dala ruma ita presiza ema seluk nia ajuda, liuliu Jeová nia ajuda. Maski Naaman seidauk adora Jeová, maibé nia hatudu haraik an no rona ba labarik-feto husi Izraél, ninia atan sira, no liuliu husi Eliseu neʼebé reprezenta Jeová. Naaman konsege husik ninia hahalok foti an. Ikusmai, nia halo desizaun diʼak no hetan kura. Tan neʼe, antes ita koʼalia ka halo buat ruma, ita presiza para no hanoin uluk. Porezemplu, karik ema ida fó konsellu ba ita husi Bíblia maibé ita ladún konkorda, ka ita simu matadalan husi Maromak nia organizasaun maibé ita la komprende. Bainhira neʼe akontese, ita presiza hanoin didiʼak se ita-nia reasaun sei hatudu katak ita foti an ka haraik an.—Lee Provérbios 22:4.

Foto sira: Irmaun ida hatudu kbiit atu komprende no haraik an hodi rona ba ema seluk. 1. Nia rona ba irmaun joven ida neʼebé fó konsellu ba nia husi broxura “Hakaʼas An atu Lee no Hanorin”. 2. Nia rona ba irmán ferik ida neʼebé koʼalia ba nia kona-ba kongregasaun nia arranju haklaken ho karrosa. 3. Nia rona programa JW Broadcasting iha ninia tablet.

Hanesan Naaman hatudu haraik an hodi rona ba ema seluk, ita mós tenke rona bainhira ema fó konsellu ba ita, ema konta sira-nia problema, ka ita simu matadalan husi Maromak nia organizasaun (Haree parágrafu 7)


KALMA NAFATIN DUKÉ SAI HIRUS

8. Iha situasaun saida deʼit mak baibain susar atu kalma nafatin?

8 Kbiit atu komprende bele ajuda ita kalma nafatin no la hatán ho hirus bainhira buat ruma halo ita la kontente. Klaru katak neʼe la fasil, liuliu bainhira ema la hatudu laran-diʼak ka la hatudu justisa. (Éf 4:26) Haree toʼok oinsá David no Abigail hatudu kbiit atu komprende iha situasaun susar.

9. Oinsá mak Nabal trata David?

9 Hanoin toʼok kona-ba buat neʼebé akontese bainhira David no ninia ema sira halai husi Saul no hela iha rai-fuik Paran. (1 Sam 25:1) Iha neʼebá, ho laran-diʼak sira proteje Nabal nia bibi-atan no bibi-lubun sira. Nabal mak mane neʼebé riku tebes. (1 Sam 25:​15, 16) Bainhira Nabal nia atan sira tesi hela bibi-malae fulun, David haruka ninia ema sira atu bá husu ai-han balu. Entaun sira bá hodi husu Nabal ho laran-diʼak no respeitu. (1 Sam 25:​6-8) Maibé Nabal la hatudu agradese ba buat hotu neʼebé David no ninia ema sira halo ona ba nia. Nia hatán ho hirus, no koʼalia aat David no ninia ema sira.—1 Sam 25:​10, 11.

10. Oinsá mak David no Abigail hatudu kbiit atu komprende? (1 Samuel 25:​32, 33) (Haree mós dezeñu.)

10 Se Ita mak iha David nia situasaun, Ita sei sente oinsá? Ita bele komprende tanbasá David sai hirus tebes. David mak mane neʼebé iha emosaun makaʼas, no iha situasaun neʼe, nia sai hirus tebes toʼo hakarak atu oho Nabal! (1 Sam 25:​13, 21, 22) Maibé Nabal nia feen Abigail hatudu kbiit atu komprende hodi hapara David no ninia ema sira iha dalan. Tanbasá Abigail halo ida-neʼe? Nia hatene katak David mak ema neʼebé diʼak no komprende tanbasá David hirus. Tan neʼe, nia hakarak halo buat neʼebé nia bele atu ajuda David kontrola ninia hirus. Nia lori prezente barak no ho haraik an fó konsellu neʼebé matenek ba David. (1 Sam 25:​18, 23-31) David hatudu kbiit atu komprende hodi rona ba Abigail no rekoñese katak Abigail fó sai Jeová nia hanoin kona-ba situasaun neʼe. Rezultadu mak David sai kalma no la halo sala neʼebé boot.—Lee 1 Samuel 25:​32, 33.

David rona didiʼak ba Abigail neʼebé hakneʼak iha ninia oin no husu ba nia. David nia ema sira haree hela. Abigail nia atan sira hein iha kotuk no kaer hela prezente barak.

Tanba Abigail hatudu kbiit atu komprende no David rona ba nia, ikusmai buat aat la akontese (Haree parágrafu 10)


11. Oinsá mak kbiit atu komprende bele ajuda ita bainhira ema ruma halo ita hirus? (Provérbios 19:11)

11 Ita aprende saida husi istória neʼe? Hodi hatudu kbiit atu komprende bele ajuda ita atu responde ho kalma ba situasaun neʼebé mosu maski ita iha razaun atu sai hirus. Neʼe mós bele ajuda ita atu hanoin kona-ba konsekuénsia husi ita-nia liafuan no hahalok. (Lee Provérbios 19:​11, nota.) Bainhira Abigail fó-hatene David kona-ba Jeová nia hanoin, neʼe ajuda David kontrola ninia hirus. Se buat ruma ka ema ruma halo Ita hirus, keta halo buat ida hodi la hanoin uluk. (Tgo 1:19) Halo orasaun no hanoin kona-ba oinsá Jeová sente kona-ba situasaun neʼe. Ida-neʼe bele ajuda Ita atu sai kalma.

12. Oinsá mak ema seluk bele ajuda ita hatudu kbiit atu komprende no nafatin kalma?

12 Jeová uza Abigail atu ajuda David kalma no komprende Ninia hanoin. Ohin loron, Jeová mós bele uza irmaun-irmán sira atu ajuda ita hatene Ninia hanoin. Tan neʼe, se buat ruma akontese no halo Ita hirus, koko koʼalia ho ema Kristaun maduru ida atu ajuda Ita haree situasaun neʼe tuir Jeová nia haree. (Prov 12:15; 20:18) Ka se Ita-nia kolega ida hirus kona-ba buat ruma, Ita bele halo tuir Abigail ka lae? Ita bele ajuda nia hatene Jeová nia haree kona-ba situasaun neʼe ka lae? Jeová sei haraik bensaun ba Ita-nia hakaʼas an atu ajuda ema seluk atu kontinua kalma no iha kbiit atu komprende.

TAU FIAR BA JEOVÁ DUKÉ SAI TAʼUK

13. Oinsá mak kbiit atu komprende bele ajuda ita bainhira ita taʼuk?

13 Dala ruma ita sei hasoru situasaun neʼebé halo ita taʼuk. Maibé kbiit atu komprende bele ajuda ita atu tau fiar ba Jeová tanba nia iha kbiit boot liu fali buat hotu neʼebé halo ita sente taʼuk. (Sal 27:1) Jeová bele ajuda ita maski ita sente katak la iha solusaun ba ita-nia problema. Neʼe mak buat neʼebé akontese ba profeta Jonas. Nia hadomi tebes Jeová, maibé nia sai taʼuk bainhira Jeová fó knaar neʼebé susar ba nia.

14. Tanbasá mak Jonas taʼuk atu halo knaar neʼebé Jeová fó ba nia?

14 Jeová husu Jonas atu halo knaar neʼebé susar tebes. Nia tenke bá haklaken ba ema Nínive katak Jeová sei halakon sira. (Jonas 1:​1, 2) Ita sei sente oinsá se Ita simu knaar neʼe? Jonas presiza laʼo ain ba fulan ida husi Izraél ba Asíria nia sidade Nínive. Ema hotu hatene katak ema Asíria mak siʼak-teen no gosta halo violénsia. Ema hanaran Nínive nuʼudar “sidade neʼebé sempre fakar ema nia raan”. (Naum 3:​1, 7) Duké simu knaar neʼebé Jeová fó, Jonas deside atu halai.—Jonas 1:3.

15. Saida mak ajuda Jonas atu tau fiar liután ba Jeová? (Jonas 2:​6-9)

15 Bainhira Jonas saʼe ró atu halai dook husi Nínive, Jeová halo nia hanoin-hetan Jeová nia kbiit hodi salva nia iha dalan neʼebé kmanek tebes. (Jonas 1:​15, 17) Jonas aprende lisaun importante ida katak nia la presiza taʼuk atu bá Nínive tanba Jeová bele proteje nia husi perigu naran deʼit. (Lee Jonas 2:​6-9.) Bainhira Jeová fó knaar ba nia ba dala segundu, nia halo tuir kedas. Nia bá Nínive, no ema rona ba ninia liafuan no sira hetan salvasaun.—Jonas 3:5.

16. Oinsá mak kbiit atu komprende bele ajuda ita atu la sente taʼuk? (Provérbios 29:25) (Haree mós foto.)

16 Ita aprende saida husi istória neʼe? Ita lakohi husik buat naran deʼit, liuliu taʼuk ba ema, hanetik ita atu adora Jeová. (Lee Provérbios 29:25.) Jonas hatudu kbiit atu komprende hodi la hanoin demais kona-ba susar neʼebé nia sei hasoru no fokus deʼit ba Jeová nia apoiu. Ita mós la presiza taʼuk kona-ba buat neʼebé bele akontese ba ita se ita hanoin kona-ba oinsá Jeová ajuda ona ita no proteje ita iha tempu uluk. Ita mós bele hanoin kona-ba oinsá Jeová ajuda ona irmaun-irmán sira neʼebé hasoru situasaun susar tanba sira tau fiar tomak ba Jeová.a (Ebr 13:6) Ita presiza uza kbiit atu komprende hodi tau fiar tomak ba Jeová no ajuda ema seluk atu halo buat neʼebé hanesan.

Dezeñu sira: 1. Profeta Jonas laʼo tama liuhusi sidade Nínive nia portaun. 2. Irmaun joven ida laʼo iha eskola laran no iha buat barak haleʼu nia neʼebé Jeová la gosta. Bandeira kór arkiris iha fatin atu laʼo. Joven mane ida trata aat hela joven ida seluk.

Tanba Jonas aprende atu tau fiar ba Jeová, nia bele kumpre Jeová nia mandamentu (Haree parágrafu 16)


KONTINUA ATU IHA HANOIN HANESAN JEOVÁ

17. Oinsá mak ita bele hetan liután kbiit atu komprende?

17 Hanesan ita aprende ona, kbiit atu komprende bele ajuda ita atu tahan situasaun susar ho susesu. Oinsá mak ita bele hetan liután kbiit atu komprende? Jeová mak matenek hotu nia Hun, no nia fó ba ita ninia Liafuan Bíblia no mós espíritu santu. (Neem 9:20; Sal 32:8) Nia fó konsellu neʼebé bele ajuda ita halo desizaun matenek no kontrola ita-nia emosaun. (Sal 119:​97-101) Ita bele hetan kbiit atu komprende hodi hanoin kleʼan kona-ba buat neʼebé Bíblia hatete no halo orasaun husu Jeová nia espíritu santu. Neʼe sei ajuda ita atu haree buat hotu tuir Jeová nia haree no mós atu halo buat neʼebé nia hakarak ita atu halo.—Prov 21:​11, nota.

18. Ita sei hakaʼas an atu halo saida?

18 Mai ita kontinua buka no hafolin kbiit atu komprende neʼebé Jeová fó mai ita. (Sal 14:2) Se ita halo nuneʼe, ita sei halo desizaun neʼebé matenek. (Prov 21:16) No ita sei hakaʼas an liután hodi hatudu kbiit atu komprende iha situasaun no tempu hotu. Rezultadu mak ita “sei hetan susesu”.

OINSÁ MAK ITA BELE UZA KBIIT ATU KOMPRENDE HANESAN . . .

  • Naaman?

  • David no Abigail?

  • Jonas?

KNANANUK 42 Maromak nia atan nia orasaun

a Porezemplu, haree esperiénsia husi Georgiy Porchulyan iha “Istória husi Testemuña ba Jeová sira” iha JW Library® ka jw.org.

    Livru sira iha lian Tetun Dili (1993-2026)
    Log Out
    Log In
    • Tetun Dili
    • Fahe
    • Organiza tuir Ita-nia hakarak
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Kondisaun atu Uza
    • Informasaun Privadu
    • Setting kona-ba privasidade
    • JW.ORG
    • Log In
    Fahe