LOKUNGASITA UMNDENI
Kukhuluma Nebantfwana Ngekusebentisa Tjwala
“Sacala kukhuluma ngetjwala nendvodzakati yetfu nayineminyaka lengu-6. Samangala nasitfola kutsi kunyenti lekwatiko kunaloko besicabanga kutsi iyakwati.”—Alexander.
Lokufanele ukwati
Kubalulekile kukhuluma nebantfwana bakho ngetjwala. Ungameli kutsi umntfwana aze afike eminyakeni yekutfomba. “Ngifisa ungatsi ngabe ngakhuluma nendvodzana yami iseseyincane ngekusebentisa kahle tjwala,” kusho Khamit, waseRussia. “Ngabufundza kabuhlungu bumcoka baloku. Ngatfola kutsi indvodzana yami leneminyaka lengu-13 bese inatsa tjwala.”
Kungani kufanele utihluphe ngalendzaba?
Umbono wemntfwana wakho ngendlela yekusebentisa tjwala ingatfonywa ngulafundza nabo, tikhangiso kanye ne-TV.
Ngekusho kwe-U.S. Centers for Disease Control and Prevention, emaphesenti langu-11 etjwala lobunatfwa eMelika, bunatfwa bantfwana.
Kungako betemphilo bakhutsata kutsi batali bafundzise bantfwana babo basebancane ngebungoti betjwala. Ungakwenta njani loko?
Longakwenta
Tilungisele kuze uphendvule imibuto yemntfwana wakho. Bantfwana labancane bayatsandza kwati tintfo, futsi lasebakhulakhulile bona batsandza nakakhulu. Ngako, kutakusita kutilungiselela kutsi utobaphendvula kanjani. Nasi sibonelo:
Nangabe umtfwana wakho akubuta kutsi bunjani tjwala, ungase utsi liwayini limunywana kantsi bhiya uyababa.
Nangabe umntfwana wakho afuna kubuva kutsi bunjani, ungase utsi, tjwala abuwulungeli umtimba webantfwana. Shano loko lokwentekako kumuntfu nakanatse tjwala: Tjwala benta umuntfu ative ajabulile, kodvwa nase abunatse kakhulu bungamenta abenesiyeti, ente tintfo letibulima futsi asho netintfo latawutisola ngato kamuva.—Taga 23:29-35.
Nawe bani nelwati ngetjwala. LiBhayibheli litsi: “Umuntfu lohlakaniphile wenta tintfo ngelwati.” (Taga 13:16) Tfola lwati ngekusetjentiswa kwetjwala, imitsetfo lephatselene nabo kanye neminyaka lesemtsetfweni yekubunatsa eveni lokulo. Ngaleyondlela utawube sewukulungele kusita umntfwana wakho.
Akube nguwe locala kukhuluma ngalendzaba. Mark, longubabe lohlala eBritain utsi “Bantfwana iyabadida indzaba yetjwala, ngabuta indvodzana yami leneminyaka lengu-8 kutsi kukahle yini nobe kukabi kunatsa tjwala. Ngayenta yakhululeka kuveta imibono yayo, futsi loko kwayenta yasho loko lekucabangako.”
Utawufinyelela inhlitiyo yemntfwana wakho nawungeke ukhulume ngalendzaba yetjwala kanye nje kuphela. Nawusacoca ngalendzaba yetjwala, ungaphindze ufake naletinye tihloko letifaka ekhatsi tekuphepha emgcwacweni kanye nekumfundzisa ngetindzaba tekuya ecansini, kuye ngeminyaka yakhe.
Bani sibonelo. Bantfwana bafana nesipontji, bamunya yonkhe intfo labayibonako, futsi lucwaningo luveta kutsi bantfwana benta loko lababona batali babo bakwenta. Nangabe unatsa tjwala kuze ucedze kucindzeteleka, umntfwana wakho utawufundza kutsi tjwala buyimphendvulo yato tonkhe tinkinga tekuphila. Bani sibonelo lesihle kubatfwana bakho futsi nawe ubusebentise kahle tjwala.
Nguwe lotofundzisa bantfwana bakho indlela yekusebentisa tjwala