LOKUNGASITA UMNDENI | UMSHADO
Kucitsa Sikhatsi Ndzawonye
Emadvodza nebafati labanyenti bakutfola kumatima kukhulumisana ngisho nobe bandzawonye. Kwentiwa yini loko?
Kucitsa sikhatsi ndzawonye, kodvwa kute kusondzelana—leni?
Kudzinwa
“Nalivela litfuba lekutsi sibe ndzawonye sicoce, utfola kutsi umyeni wami udziniwe nome ngimi lodziniwe. Nangidziniwe, ngisheshe ngicansuke. Ngako kuye kube ncono kutsi sibukele i-TV.”—Anna.
Tintfo tebuchwephesha
“Tekuchumana kanye netekutijabulisa letiku-internet tingasidla sikhatsi sakho. Ungacitsa ema-awa ukuto, utikhandze ungakake wacoca naloyo loshade naye nibe nihleti ndzawonye. Kungafana nekutsi umuntfu atihlalele yedvwana.”—Katherine.
Kutsandza tintfo letingafani
“Umyeni wami nakabuya emsebentini uvame kucitsa sikhatsi enta tintfo latitsandzako, futsi kube kufanele ngobe usebenta kamatima. Kepha ngifisa ngatsi singacitsa sikhatsi lesinyenti ndzawonye.”—Jane.
Umsebenti
“Tebuchwephesha tenta kube matima kuyekela kusebenta ngisho sesinemindeni yetfu. Esikhatsini lesinyenti ngititfola sengiphendvula imilayeto lephatselene nemsebenti ngesikhatsi lokufanele ngabe ngisicitsa nemkami.”—Mark.
Yini leningayenta?
Kudzingeka nicitse sikhatsi ndzawonye, hhayi nje kuphela nakuvela litfuba.
Simiso seliBhayibheli: Ciniseka “ngetintfo letibaluleke kakhulu.”—KubaseFiliphi 1:10.
Longacabanga ngako: Tintfo lotentako tiyakhombisa yini kutsi umshado wakho uwutsatsa njengalobaluleke kakhulu kwendlula umsebenti wakho nome tintfo lotitsandzako? Ucitsa sikhatsi naloyo loshade naye kuphela nangabe kute longakwenta yini?
Longakwenta: Yenta luhlelo lwekucitsa sikhatsi naloyo loshade naye lapho kungeke kube khona tiphatamiso.
“Ngiyajabula lapho umyeni wami ahlela tintfo lesingatenta sisobabili. Loko kungenta ngitive ngitsandvwa futsi ngiciniseka kutsi uyakujabulela kucitsa sikhatsi nami. Kungenta ngimtsandze nakakhulu.”—Anna.
Tibekele sikhatsi sato eceleni tintfo tebuchwephesha.
Simiso seliBhayibheli: “Yonkhe intfo inesikhatsi sayo.”—Umshumayeli 3:1.
Longacabanga ngako: Uvumela imilayeto lengena entfweni yakho yebuchwephesha ikuphatamise yini nawucitsa sikhatsi naloshade naye?
Longakwenta: Dlanini ndzawonye, lokungenani kanye ngelilanga, futsi nibeke tincingo khashane. Tikhatsi tekudla tinganinika litfuba lelihle lekucoca ngaloko lokwentekile ngalelo langa.
Nakungenteka, yentani imisebenti yasekhaya ndzawonye nome nihambe nobabili naniyotsenga.
Simiso seliBhayibheli: “Bantfu lababili bancono kunamunye ngobe batfola umvuzo lomuhle ngemsebenti wabo lomatima.”—Umshumayeli 4:9.
Longacabanga ngako: Nakunetintfo letidzinga kuyotsengwa ekhaya, wena naloyo loshade naye nihamba kanye kanye yini nobe niyehlukana?
Longakwenta: Sebentani ndzawonye, ngisho nemisebenti lengentiwa ngumuntfu munye.
“Hambani kanye kanye naniyotsenga kudla, nisebente kanye kanye nanigceba timphahla, nigeza titja, nome nanilungisa libala. Konkhe loku kutsatseni njengematfuba ekutsi nibe ndzawonye.”—Nina.
Ungalindzeli tintfo loyo loshade naye langeke akhone kutenta
Simiso seliBhayibheli: “Kucabangela kwenu akwatiwe ngibo bonkhe bantfu.”—KubaseFiliphi 4:5.
Longacabanga ngako: Yini longayenta kuze ukhombise kutsi awukalindzeli tintfo loyo loshade naye langeke akhone kutenta?
Longakwenta: Cocani ngetintfo lomunye nalomunye latidzingako. Vumelanani ngekutsi nitasicitsa njani sikhatsi ndzawonye ngendlela letanijabulisa nobabili.
“Ngenca yetinkinga temphilo, ngite emandla ekwenta tintfo umyeni wami lajabulela kutenta. Ngako ngivame kumvumela kutsi ahambe ayowelula tinyawo bese mine ngisala ekhaya ngiphumula, ngimtjele kutsi sitawubonana nakabuya. Nanobe senta tintfo letehlukene ngaleso sikhatsi, kodvwa sitiva sincono ngobe sente loko lebekudzingeka sikwente.”—Daniela.
Leningacoca ngako
Kwekucala, ngamunye wenu angatibuta lemibuto lelandzelako. Ngemuva kwaloko, nicoce ngetimphendvulo tenu.
Ucabanga kutsi senele yini sikhatsi lenisicitsa nindzawonye?
Nguyiphi imetamo leyentiwe nguloyo loshade naye kuze akhone kucitsa sikhatsi nawe longambonga ngayo?
Yini longatsandza kutsi loyo loshade naye ayente kancono?
Kukangakhi uphatanyiswa tintfo tebuchephesha nangabe umyeni wakho nome umkakho akhuluma nawe?
Ungakhombisa njani kucabangela kuloko lokulindzele kuloyo loshade naye?
Nguluphi lushintjo leningalwenta kuleliviki kuze ningavumeli lutfo luniphatamise nanisacitsa sikhatsi ndzawonye?