ZVIREVO
1 Zvirevo zvaSoromoni,+ mwanakomana waDhavhidhi,+ mambo weIsraeri:+
2 Zvekudzidza* uchenjeri+ uye kurayirwa;
Zvekunzwisisa mashoko euchenjeri;
3 Zvinorayira munhu kuti awane njere,+
Kururama,+ akwanise kunzwisisa nyaya,+ uye ave akatendeka;
4 Kuti zvipe ungwaru+ kune vasina ruzivo;
Zviite kuti jaya rive neruzivo uye rikwanise kunyatsofunga.+
5 Munhu akachenjera anoteerera uye anoramba achidzidza;+
Munhu anonzwisisa anowana mazano euchenjeri+
6 Kuti anzwisise zvirevo nemadimikira,*
Mashoko evakachenjera nezvirahwe zvavo.+
7 Kutya Jehovha ndiko kutanga kweruzivo.+
Mapenzi chete ndiwo anozvidza uchenjeri uye kurayirwa.*+
10 Mwanakomana wangu, kana vatadzi vakaedza kukufurira, usabvuma.+
11 Kana vakati: “Handei tese.
Ngatihwandirei kuti tideure ropa.
Tichahwanda takamirira vanhu vasina mhosva.
13 Ngatitorei pfuma yavo yese inokosha;
Tichazadza dzimba dzedu nezvatinenge tapamba.
15 Mwanakomana wangu, usavatevera.
Usaita kuti tsoka dzako dzipinde munzira yavo,+
16 Nekuti tsoka dzavo dzinomhanyira kunoita zvakaipa;
Dzinomhanyira kunodeura ropa.+
17 Zvechokwadi kupedza nguva kuteya mambure shiri dzichiona.
20 Uchenjeri hwechokwadi+ hunoshevedzera huri mumugwagwa.+
Hunoramba huchikwidza inzwi huri mumisika.+
21 Hunoshevedzera huri pakona pemigwagwa yakazara vanhu.
Hunotaura huri pamagedhi eguta huchiti:+
22 “Kusvikira riini imi vasina ruzivo muchiramba ruzivo?
Kusvikira riini imi vaseki muchingofadzwa nekuseka?
Uye kusvikira riini imi mapenzi muchingovenga ruzivo?+
23 Teererai* pandinokutsiurai.+
Ndichabva ndakudururirai mweya wangu;
Ndichaita kuti muzive mashoko angu.+
25 Makaramba muchisiya mazano angu ese
Uye muchiramba kutsiurwa neni,
26 Ini ndichasekawo pamuchawirwa nenjodzi;
Ndichakunyombai pachasvika zvamunotya,+
27 Pachasvika zvamunotya sekusvika kunoita dutu,
Uye njodzi yenyu paichasvika sechamupupuri,
Pamunosvikirwa nenhamo nematambudziko.
28 Panguva iyoyo vacharamba vachindishevedza, asi handizopinduri;
Vachanditsvaga nemaziso matsvuku, asi havazondiwani,+
Uye havana kusarudza kutya Jehovha.+
30 Vakaramba zano rangu;
Havana kundiremekedza pese pandaivatsiura.
32 Nekuti kutsauka kwevasina ruzivo kuchavauraya,
Uye kushayiwa hanya kwemapenzi kuchaaparadza.
2 Mwanakomana wangu, kana ukagamuchira zvandinotaura,
Wochengeta mirayiro yangu,+
2 Uchinyatsoita kuti nzeve yako iteerere uchenjeri+
Uye mwoyo wako ude ungwaru;+
3 Uyezve, kana ukachemera kunzwisisa+
Uye ukashevedzera kuti uwane ungwaru;+
4 Kana ukaramba uchizvitsvaga sesirivha+
Uye ukaramba uchizvitsvaga sepfuma yakavanzwa;+
5 Uchabva wanzwisisa kutya Jehovha,+
Uye uchawana ruzivo pamusoro paMwari.+
7 Anochengetera vanhu vakarurama uchenjeri hunobatsira;
Iye inhoo yevaya vanofamba vakaperera kwaari.+
9 Uchabva wanzwisisa chinonzi kururama, kutonga zvakarurama, uye kusasarura,
Nzira yezvinhu zvese zvakanaka.+
10 Uchenjeri pahunopinda mumwoyo mako+
Uye ruzivo parunofadza mweya* wako,+
11 Kukwanisa kunyatsofunga kucharamba kuchikurinda,+
Uye ungwaru huchakuchengetedza,
12 Kuti zvikuponese panzira yakaipa,
Pamunhu anotaura zvinhu zvakatsauka,+
13 Pavaya vanosiya makwara ekururama
Vachifamba munzira dzerima,+
14 Pavaya vanofadzwa nekuita zvisina kunaka,
Vanonakidzwa nezvinhu zvakatsauka, zvakaipa,
15 Vaya vane nzira dzisina kururama
Uye vanonyengera mumakwara avo ese.
16 Zvichakuponesa pamukadzi asingazvibati,*
Pamashoko anotapira* emukadzi nzenza,*+
17 Anosiya shamwari yake yepedyo yeudiki*+
Uye anokanganwa sungano yaMwari wake;
18 Nekuti imba yake inonyura ichipinda murufu,
Uye nzira* dzake dzinoenda kune vaya vasina simba vari murufu.+
20 Saka tevera nzira yevanhu vakanaka
Uye ramba uri mumakwara evakarurama,+
21 Nekuti vakarurama chete ndivo vachagara panyika,
3 Mwanakomana wangu, usakanganwa kudzidzisa kwangu,*
Uye mwoyo wako ngauchengete mirayiro yangu,
2 Nekuti zvichakuwedzera mazuva akawanda
Nemakore eupenyu nerugare.+
3 Usarega rudo rusingachinji nekutendeka* zvichikusiya.+
Zvisungirire muhuro mako;
Zvinyore pahwendefa remwoyo wako;+
4 Uchabva wawana nyasha uye uchanzi unonyatsonzwisisa
Pamberi paMwari nevanhu.+
Itya Jehovha ubve pane zvakaipa.
9 Kudza Jehovha nezvinhu zvako zvinokosha,+
Nezvibereko zvako zvekutanga* pazvinhu zvako zvaunowana;+
10 Matura ako achabva anyatsozara,+
Uye munopinda waini yako yasvinwa* muchafashukira newaini itsva.
11 Mwanakomana wangu, usaramba kurayira* kwaJehovha,+
Uye usasema kutsiura kwake,+
12 Nekuti Jehovha anotsiura vaanoda,+
Sezvinoita baba kumwanakomana wavanofarira.+
13 Anofara munhu anowana uchenjeri+
Uye munhu anowana ungwaru;
14 Kuhuwana kuri nani pane kuwana sirivha,
16 Upenyu hurefu huri muruoko rwahwo rwerudyi;
Pfuma nekukudzwa zviri muruoko rwahwo rweruboshwe.
19 Jehovha akasika nyika neuchenjeri.+
Akamisa denga zvakasimba neungwaru.+
21 Mwanakomana wangu, usabvisa pfungwa dzako pazviri.*
Chengetedza uchenjeri hunobatsira uye gara uchishandisa pfungwa;
Zvova chishongo chemuhuro mako;
23 Uchabva wafamba panzira yako wakachengeteka,
28 Usati kumuvakidzani wako, “Chimboenda wozodzoka! Ndichakupa mangwana,”
Iwe uchigona kumupa iye zvino.
31 Usachiva munhu anoita zvemhirizhonga+
Kana kusarudza imwe yenzira dzake,
32 Nekuti Jehovha anosema munhu anonyengera,+
Asi ishamwari yepedyo yevakarurama.+
4 Teererai, vanakomana vangu, kurayira kwababa;+
Teererai kuti mugonzwisisa,
2 Nekuti ndichakurayiridzai zvakanaka;
4 Baba vaindidzidzisa vachiti: “Mwoyo wako ngaubatisise mashoko angu.+
Chengeta mirayiro yangu urambe uchirarama.+
5 Wana uchenjeri, wana mwoyo unonzwisisa.+
Usakanganwa, uye usatsauka pane zvandinotaura.
6 Usahusiya, uye huchakudzivirira.
Hude, uye huchakuchengetedza.
7 Uchenjeri ndihwo hunokosha* kupfuura zvimwe zvese,+ saka wana uchenjeri,
Uye pazvese zvaunowana, wana mwoyo unonzwisisa.+
8 Hukoshese kwazvo, uye huchakukwidziridza.+
Huchakukudza nekuti unohumbundira.+
9 Huchaisa mumusoro mako chishongo chinoyevedza;
Huchakupfekedza korona yerunako.”
12 Paunofamba, hapana chinozokanganisa nhanho dzako;
Uye kana ukamhanya, hauzogumburwi.
13 Batisisa kurayirwa; usakuregedza.+
Kuchengetedze, nekuti ndihwo upenyu hwako.+
16 Nekuti havagoni kurara kana vasina kuita zvakaipa.
Vanoshaya hope kana vasina kuwisira mumwe munhu pasi.
17 Vanodya chingwa cheuipi,
Uye vanonwa waini yemhirizhonga.
18 Asi gwara revakarurama rakaita sechiedza chinopenya chemangwanani
Chinoramba chichiwedzera kupenya kusvikira ava masikati chaiwo.+
19 Nzira yevakaipa yakaita serima;
Havazivi chinoita kuti vagumburwe.
21 Usabvisa pfungwa dzako pazviri;
Zvichengete zviri mukatikati memwoyo wako,+
22 Nekuti izvo upenyu kune vaya vanozviwana+
Uye utano kumiviri* yavo yese.
23 Chengetedza mwoyo wako kupfuura zvinhu zvese zvaunochengetedza,+
Nekuti mauri ndimo mune zvitubu zveupenyu.
27 Usatsaukira kurudyi kana kuruboshwe.+
Bvisa tsoka dzako pane zvakaipa.
5 Mwanakomana wangu, teerera uchenjeri hwangu.
Nyatsoteerera* unzwe ungwaru hwangu,+
2 Kuti uchengetedze mafungiro ako
Uye kuti muromo wako uchengetedze ruzivo.+
3 Nekuti muromo wemukadzi asingazvibati* unodonha uchi semazinga,+
Uye mukanwa make munotsvedzerera kupfuura mafuta.+
5 Tsoka dzake dzinodzika kurufu.
Nhanho dzake dzinotungamirira kuGuva* chaiko.
6 Haafungi nezvegwara reupenyu.
Nzira yake inongotenderera, asi haazivi kuti yakananga kupi.
7 Saka chinditeererai imi vanakomana vangu
Uye regai kutsauka pane zvandiri kutaura.
8 Tambira kure naye;
Usaswedera pedyo nemusuo wemba yake,+
9 Kuti urege kupa vamwe kukudzwa kwako+
Kana kukohwa makore ezvinhu zvinorwadza;+
10 Kuti vanhu vausingazivi varege kudya pfuma yako*+
Uye kuti zvinhu zvawakashandira zvirege kuenda kuimba yemutorwa.
Mwoyo wangu waizvidza kutsiurwa!
13 Handina kuteerera inzwi revarayiridzi vangu
Kana kunzwa zvaitaurwa nevadzidzisi vangu.
16 Ungadirei kuti zvitubu zvako zviparadzirwe kunze,
Uye kuti hova dzako dzemvura dziparadzirwe mumisika?+
18 Tsime rako pachako ngarikomborerwe,
Uye fara nemudzimai weudiki hwako,+
19 Sheshe yenondo ine rudo, mbudzi yemumakomo inofadza kwazvo.+
Mazamu ake ngaakugutse nguva dzese.
Gara uchitorwa mwoyo nerudo rwake nguva dzese.+
6 Mwanakomana wangu, kana wakabvumira muvakidzani wako kutora chikwereti uchivimbisa kuzomubhadharira,+
Kana wakabatana maoko nemutorwa uchibvumirana naye,+
2 Kana wakateyiwa nezvawakavimbisa,
Wakabatwa nemashoko emuromo wako,+
3 Ita izvi, mwanakomana wangu, uzvisunungure,
Nekuti wakawira muruoko rwemuvakidzani wako:
Enda unozvininipisa, ukurumidze kuteterera muvakidzani wako.+
4 Usarega maziso ako achibatwa nehope,
Kana kuti maziso ako achitsimwaira.
5 Zvipukunyutse sezvinoita mhara muruoko rwemuvhimi,
Sezvinoita shiri muruoko rwemubati weshiri.
7 Kunyange zvazvo risina mutungamiriri, mutariri, kana mutongi,
8 Rinogadzirira zvekudya zvaro muzhizha,+
Uye rinounganidza zvekudya zvaro nguva yekukohwa.
9 Iwe simbe, kusvikira riini wakarara ipapo?
Uchamuka riini pawakarara?
10 Kumboti rarei, kumboti tsimwairei,
Kumboti zororei wakapeta maoko,+
11 Urombo huchabva hwauya pauri semauyiro anoita gororo,
Uye nhamo ichauya pauri semauyiro anoita munhu akabata chombo.+
12 Munhu asina zvaanobatsira uye akaipa anofamba-famba achitaura zvisina kururama;+
13 Anochonya neziso rake,+ achiita zviratidzo netsoka yake, achinongedza neminwe yake.
15 Saka dambudziko richamuwira asingafungiri;
Achapwanywa munguva pfupi pfupi zvekusakwanisa kuporazve.+
16 Kune zvinhu zvitanhatu zvinovengwa naJehovha;
Tingati kune zvinhu zvinomwe zvinomusemesa* zvinoti:
17 Maziso anozvikudza,+ rurimi runoreva nhema,+ uye maoko anodeura ropa risina mhosva,+
18 Mwoyo unoronga mazano akaipa,+ uye tsoka dzinomhanyira zvakaipa,
19 Chapupu chenhema chinongotaura zvekunyepa chete,+
Uye munhu wese anoita kuti hama dzipesane.+
21 Gara wakazvisungirira pamwoyo wako;
Zvisungirire muhuro mako.
25 Usachiva runako rwake mumwoyo mako+
Kana kurega achikukwezva nemaziso ake anoyevedza,
26 Nekuti pfambi inoita kuti murume asare nechingwa chimwe chete chaicho,+
Asi mukadzi wemunhu anourayisa.*
27 Munhu angaisa mazimbe emoto muhomwe yepachipfuva nguo dzake dzikasatsva here?+
28 Kana kuti munhu angafamba pamazimbe emoto tsoka dzake dzikasatsva here?
29 Ndizvo zvakafanana nemunhu anorara nemudzimai wemuvakidzani wake;
31 Asi kana ikabatwa, ichadzorera zvapetwa kanomwe;
Icharipa nezvinhu zvese zvinokosha zvemumba mayo.+
4 Udza uchenjeri kuti, “Ndiwe hanzvadzi yangu,”
Uye dana kunzwisisa kuti “hama yangu,”
6 Ndakatarisa pasi nepahwindo remba yangu,
Nepahwindo remaburi maburi,
7 Uye pandaitarisa vanhu vakapusa,*
Ndakacherechedza pakati pevechidiki rimwe jaya risina pfungwa.*+
8 Rakapfuura nemugwagwa uri pedyo nepakona yake,
Uye rakafamba rakananga nekumba kwake
9 Munguva yerubvunzavaeni, kumanheru,+
Zuva richangovira, kwava kutanga kusviba.
10 Ndakabva ndaona mumwe mukadzi achiuya kuzosangana naro,
11 Anotaura nenzwi riri pamusoro uye haana chaanotya.+
Haambogari* pamba.
13 Anoribata, oritsvoda;
Nechiso chisinganyari, anoti kwariri:
14 “Ndapa zvibayiro zverugare.+
Nhasi ndaripa mhiko dzangu.
15 Ndokusaka ndabuda kuzosangana newe,
Kuti ndikutsvage, saka ndabva ndakuwana!
17 Ndasasa mura, arosi, nesinamoni pamubhedha wangu.+
18 Uya tigutswe nerudo kusvikira mangwanani;
Ngatinakidzwei nekupanana rudo runopisa,
19 Nekuti murume wangu haapo;
Akafamba rwendo rurefu.
20 Akaenda nehomwe yemari,
Uye achatozodzoka kana rava jenaguru.”
21 Anoritsausa nekugona kwake kunyengetedza.+
Anoritsvetera nekutaura kunotapira.
22 Rinobva rangomutevera semombe iri kunourayiwa,
Sebenzi riri kunorangwa muzvisungo zvematanda,*+
23 Kusvikira museve watsemura chiropa charo;
Rinoita seshiri inomhanyira muchiteyeso, risingazivi kuti zvichariurayisa.*+
24 Saka imi vanakomana vangu, nditeererei;
Teererai zvandinotaura.
25 Usarega mwoyo wako uchitsaukira kunzira dzake.
8 Uchenjeri hahusi kushevedzera here?
Ungwaru hahusi kusimudza inzwi rahwo here?+
3 Pedyo nemagedhi anopinda muguta,
Pamasuo anopindwa nawo,
Hunoramba huchishevedzera zvine simba huchiti:+
6 Teererai, nekuti zvandinotaura zvinokosha,
Muromo wangu unotaura zvakarurama;
7 Nekuti muromo wangu unotaura chokwadi zvinyoronyoro,
Uye miromo yangu inosema zvakaipa.
8 Zvese zvinotaurwa nemuromo wangu zvakarurama.
Hapana chakamonyana kana kuti chisina kururama.
9 Zvese zvakati twasu kumunhu ane ungwaru
Uye zvakarurama kune vaya vakawana ruzivo.
10 Gamuchirai kurayira kwangu panzvimbo pesirivha,
Uye ruzivo panzvimbo pegoridhe rakanakisisa,+
11 Nekuti uchenjeri huri nani kupfuura matombo ekorari;*
Zvimwe zvinhu zvese zvinofadza hazvingaenzaniswi nahwo.
12 Ini uchenjeri, ndinogara pamwe chete neungwaru;
Ndakawana ruzivo uye simba rekukwanisa kunyatsofunga.+
13 Kutya Jehovha kunoreva kuvenga zvakaipa.+
Ndinovenga kuzvirumbidza, uye kuzvikudza,+ nzira yakaipa, uye kutaura zvakatsauka.+
16 Achishandisa ini, machinda anoramba achitonga,
Uye vakuru vakuru vanotonga zvakarurama.
18 Ndine pfuma nekubwinya,
Upfumi hunogara kwenguva refu uye kururama.
19 Zvibereko zvangu zvakanaka kupfuura goridhe, kunyange kutopfuura goridhe rakanatswa,
Uye zvibereko zvangu zvakanaka kupfuura sirivha yakanakisisa.+
20 Ndinofamba mugwara rekururama,
Pakati penzira dzekutonga zvakarurama;
21 Ndinopa vaya vanondida nhaka yakakura,
Uye ndinozadza matura avo.
25 Ini ndakaberekwa makomo asati aiswa munzvimbo dzawo,
Zvikomo zvisati zvavapo,
26 Asati agadzira nyika nemasango ayo
Kana mavhinga ekutanga evhu renyika.
27 Paakagadzira denga,+ ndaivapo;
Paakaisa denderedzwa pamusoro pemvura,+
28 Paakasimbisa makore ekudenga,
Paakaita kuti pave nezvitubu zvemvura yakadzika,
29 Paakaisa murau pagungwa
Kuti mvura yaro irege kudarika murayiro wake,+
Paakamisa nheyo* dzenyika,
Ndini waaida kwazvo+ zuva rega rega;
Ndaigara ndichifara pamberi pake;+
31 Ndaifarira nyika yake yaakasika kuti igarwe,
Uye ndaifarira kwazvo vanakomana vevanhu.*
32 Saka imi vanakomana vangu, nditeererei;
Chokwadi vanofara vaya vanochengeta nzira dzangu.
34 Anofara munhu anonditeerera
Achikurumidza kuuya* pamasuo angu zuva rega rega,
Achimirira ari pedyo nemasuo angu;
35 Nekuti anondiwana achawana upenyu,+
Uye achanzwirwa nyasha naJehovha.
9 Uchenjeri hwechokwadi hwakavaka imba yahwo;
Hwakaveza mbiru dzahwo nomwe.
4 “Munhu wese asina ruzivo, ngaauye kuno.”
Hunoti kumunhu asina pfungwa:*
5 “Uya udye zvekudya zvangu
Nekunwa waini yandasanganisa.
8 Usatsiura museki, nekuti achakuvenga.+
Tsiura munhu akachenjera, uye achakuda.+
9 Ipa ruzivo kumunhu akachenjera, uye achawedzera kuchenjera.+
Dzidzisa munhu akarurama, uye achawedzera kudzidza.
12 Kana ukava akachenjera, kuchenjera kwako kuchabatsira iwe pachako,
Asi kana uchituka, zvichakuwana iwe wacho.
13 Mukadzi benzi anotaura nenzwi riri pamusoro.+
Haana pfungwa uye haana kana chaanoziva.
14 Anogara pachigaro, pasuo remba yake
Munzvimbo dzakakwirira dzeguta,+
15 Achishevedzera kuvanhu vari kupfuura,
Vaya vari kufamba zvavo nenzira, achiti:
16 “Munhu wese asina ruzivo ngaauye kuno.”
Anotaura kuvaya vasina pfungwa* achiti:+
Mwanakomana akachenjera anofadza baba vake,+
Asi mwanakomana benzi anoshungurudza amai vake.
5 Mwanakomana ane njere anounganidza zvirimwa muzhizha,
Asi mwanakomana anoita zvinonyadzisa anenge akafa nehope munguva yekukohwa.+
6 Makomborero ari pamusoro wemunhu akarurama,+
Asi muromo wemunhu akaipa unovanza kuda kwaanoita mhirizhonga.
8 Munhu ane mwoyo wakachenjera achabvuma kudzidziswa,*+
Asi munhu anotaura zveupenzi achatsikwa-tsikwa.+
9 Munhu anofamba akaperera achafamba akachengeteka,+
Asi munhu ane nzira dzisina kururama achazivikanwa kuti ndizvo zvaari.+
10 Munhu anochonya neziso rake achinyengera anorwadzisa,+
Uye munhu anotaura zveupenzi achatsikwa-tsikwa.+
11 Muromo wemunhu akarurama itsime reupenyu,+
Asi muromo wemunhu akaipa unovanza kuda kwaanoita mhirizhonga.+
15 Pfuma yemupfumi yakaita seguta rake rakakomberedzwa nemasvingo.
Varombo vanoparadzwa neurombo hwavo.+
16 Basa remunhu akarurama rinotungamirira kuupenyu;
Asi zvibereko zvemunhu akaipa zvinotungamirira kuchivi.+
17 Munhu anoteerera achirayirwa* inzira inoenda kuupenyu,*
Asi uya anoramba kutsiurwa anoita kuti vamwe varasike.
20 Rurimi rwemunhu akarurama rwakaita sesirivha yakanakisisa,+
Asi mwoyo wemunhu akaipa hauna ukoshi.
25 Dutu parinopfuura, munhu akaipa achange asisipo,+
Asi munhu akarurama akaita sefaundesheni inogara nekusingaperi.+
29 Nzira yaJehovha inhare* kumunhu asina chaanopomerwa,+
Asi inoreva kuparadzwa kuvanhu vanoita zvakaipa.+
32 Muromo wemunhu akarurama unoziva zvinofadza,
Asi miromo yevakaipa yakatsauka.
3 Vakarurama vanotungamirirwa nekurarama vasina chavanopomerwa,+
Asi kunyengera kwevasina kutendeka kuchavaparadza.+
5 Kururama kwemunhu asina chaanopomerwa kuchaita kuti gwara rake ritwasuke,
Asi munhu akaipa achawa nemhaka yeuipi hwake.+
7 Munhu akaipa paanofa, tariro yake inoparara;
Uye zvaaitarisira pamusana pesimba rake zvinopararawo.+
9 Nemuromo wake, munhu akatsauka pakutenda* anoparadza muvakidzani wake,
Asi neruzivo, vakarurama vanonunurwa.+
12 Munhu wese anozvidza* muvakidzani wake haana pfungwa,*
Asi munhu anonyatsonzwisisa anoramba akanyarara.+
15 Munhu wese anoita kuti munhu waasingazivi atore chikwereti muzita rake zvichamuipira,+
Asi munhu wese anoramba* kupinda muchibvumirano chekubatana maoko anenge akachengeteka.
18 Munhu akaipa anowana mubayiro wekunyengera,+
Asi uya anodyara kururama anowana mubayiro wechokwadi.+
19 Munhu anotsigira kururama zvakasimba achawana upenyu,+
Asi uya anodzingirirana nezvakaipa achawana rufu.
20 Vaya vane mwoyo isina kururama vanosemesa Jehovha,+
Asi vaya vasina chavanopomerwa munzira dzavo vanomufadza.+
22 Sezvakaita rin’i yegoridhe iri pamhino yenguruve,
Ndizvo zvakaita mukadzi ane runako asi asina kuchenjera.
23 Chido chemunhu akarurama chinoguma mune zvakanaka,+
Asi zvinotarisirwa nevakaipa zvinoguma nekuratidzwa hasha.
24 Mumwe anopa zvakawanda* asi anoguma ava nezvakawanda;+
Mumwe anonyima zvaanofanira kupa, asi anopedzisira ava murombo.+
26 Vanhu vachatuka munhu anonyima zviyo,
Asi vachakomborera munhu anozvitengesa.
27 Uya anoshingaira kuita zvakanaka anenge achitsvaga kufarirwa,+
Asi uya ari kutsvaga zvakaipa, izvozvo hazvimbotadzi kuuya paari.+
29 Munhu wese anounzira mhuri yake dambudziko,* achagara nhaka yemhepo,+
Uye benzi richava muranda wemunhu ane mwoyo wakachenjera.
2 Munhu akanaka anoita zvinhu zvinoita kuti afarirwe naJehovha,
Asi munhu anoronga mazano akaipa haafarirwi naye.+
4 Mudzimai anoita zvakanaka ikorona kumurume wake,+
Asi mudzimai anoita zvinonyadzisa akaita sechirwere chinoodza mapfupa emurume wake.+
5 Pfungwa dzevakarurama dzinofunga zvakarurama,
Asi kutungamirira kwevakaipa ndekweunyengeri.
6 Mashoko evakaipa akafanana nemunhu anohwandira achida kuuraya,*+
Asi muromo wevakarurama unovaponesa.+
8 Munhu anorumbidzwa nekuda kwekungwara kwemuromo wake,+
Asi ane mwoyo usina kururama achabatwa zvisina ruremekedzo.+
11 Munhu anorima munda wake achagutswa nezvekudya,+
Asi uya anodzingirirana nezvinhu zvisina basa haana pfungwa.*
12 Munhu akaipa anochiva zvavhimwa nevamwe vanhu vakaipa,
Asi midzi yevakarurama inobereka michero.
14 Munhu anogutswa nezvibereko zvakanaka zvinobva pakutaura kwake,*+
Uye basa remaoko ake richamupa mubayiro.
16 Benzi rinoratidza kugumbuka kwaro pakarepo,*+
Asi munhu akangwara haana basa nazvo kana akadenhwa.
17 Munhu anopa uchapupu hwakatendeka anotaura chokwadi,*
Asi chapupu chenhema chinotaura zvekunyengera.
19 Muromo unotaura chokwadi ucharamba uripo nekusingaperi,+
Asi rurimi runoreva nhema ruchangovapo kwekanguva.+
20 Unyengeri huri mumwoyo mevaya vanoronga kuita zvakaipa,
26 Munhu akarurama anotsvaga mafuro ake,
Asi nzira yevakaipa inoita kuti varasike.
2 Munhu achadya zvibereko zvakanaka zvinobva pakutaura kwake,*+
Asi chido chevanyengeri ndechekungoita zvemhirizhonga.
3 Munhu anobata muromo wake* anochengetedza upenyu hwake,*+
Asi munhu anoshama muromo wake asingaudzore achaparadzwa.+
7 Kune munhu anonyepedzera kuva mupfumi, asi iye asina chaainacho;+
Kune mumwe anonyepedzera kuva murombo, asi iye aine pfuma yakawanda.
11 Upfumi hunowanikwa nekukurumidza* huchakurumidza kupera,+
Asi upfumi hwemunhu anounganidza zvishoma nezvishoma* huchawedzera.
12 Kana zviri kutarisirwa zvikanonoka, mwoyo unonetseka,+
Asi kana chishuwo chikazadziswa, iwoyo muti weupenyu.+
13 Munhu wese anoshora zvaanenge achidzidziswa* achakohwa izvozvo,+
Asi uya anoremekedza murayiro achapiwa mubayiro.+
15 Munhu anonzwisisa zvakadzama anonzwirwa nyasha,
Asi nzira yevanyengeri yakaoma kufamba.
20 Munhu anofamba nevanhu vakachenjera achava akachenjera,+
Asi uya anoshamwaridzana nemapenzi zvichamuipira.+
22 Munhu akanaka anosiyira vazukuru vake nhaka,
Asi pfuma yemutadzi ichachengeterwa munhu akarurama.+
23 Munda wakarimwa wemurombo unobereka zvekudya zvakawanda,
Asi pakasatongwa zvakarurama unogona kuparadzwa.*
3 Kutaura kwekuzvikudza kwebenzi kwakafanana neshamhu iri mumuromo maro,
Asi miromo yevakachenjera ichavadzivirira.
4 Kana pasina mombe chidyiro chezvipfuwo chinenge chakachena,
Asi simba remikono yemombe rinoita kuti goho riwande.
8 Uchenjeri hunoita kuti munhu ane njere anzwisise nzira dzake,
13 Kunyange munhu achiseka, mwoyo wake unogona kunge uchirwadziwa,
Uye kufara kunogona kuguma nekushungurudzika.
14 Munhu ane mwoyo wakatsauka achakohwa mubayiro wenzira dzake,+
Asi munhu akanaka anokohwa mubayiro wezvaanoita.+
15 Munhu asina kuchenjera* anongotenda shoko rese rese,
Asi munhu ane njere anofungisisa nhanho imwe neimwe.+
19 Vanhu vakashata vachakotamira vakanaka,
Uye vanhu vakaipa vachakotama pamagedhi evakarurama.
21 Munhu anoshora muvakidzani wake anenge achitadza,
Asi munhu wese anonzwira nyasha vakaderera anofara.+
22 Vaya vanoronga kuita zvakaipa havazotsauki here?
Asi vaya vanofunga kuita zvakanaka vachawana rudo rusingachinji uye kutendeka.+
27 Kutya Jehovha itsime reupenyu,
Kunobvisa munhu pamisungo yerufu.
33 Uchenjeri hunogara hwakadzikama mumwoyo memunhu anonzwisisa,+
Asi hunofanira kutoita zvekuzvizivisa pakati pemapenzi.
35 Mambo anofadzwa nemushandi anoshandisa njere,+
Asi hasha dzake dziri pamunhu anoita zvinonyadzisa.+
12 Museki haadi munhu anomururamisa.*+
Haatsvagi mazano kune vakachenjera.+
19 Nzira yesimbe yakaita seruzhowa rweminzwa,*+
Asi gwara revakarurama rakaita semugwagwa wakati chechetere.+
21 Munhu asina pfungwa* anonakidzwa neupenzi,+
Asi munhu ane ungwaru anofamba akananga kwaari kuenda.+
22 Zvirongwa zvinokundikana kana pasina kubvunza vamwe,*
Asi kana vanhu vanopa mazano vakawanda zvinhu zvinobudirira.+
23 Munhu anofara paanopa mhinduro yakarurama,*+
Uye shoko rinotaurwa panguva yakakodzera rakazonaka!+
27 Munhu anobiridzira kuti azvipfumise anounzira imba yake dambudziko,*+
Asi uya anovenga chiokomuhomwe acharamba achirarama.+
28 Munhu akarurama anofungisisa mumwoyo make asati apindura,*+
Asi miromo yevakaipa inongorutsa zvakaipa.
32 Munhu anoramba kurayirwa* anozvidza upenyu hwake,*+
Asi munhu wese anoteerera paanotsiurwa anowana mwoyo unonzwisisa.+
33 Kutya Jehovha kunodzidzisa munhu kuva akachenjera,+
Uye kuzvininipisa kunotanga, kukudzwa kwozotevera.+
4 Jehovha akaita kuti zvinhu zvese zviende nepaanoda kuti chinangwa chake chizadziswe,
Kunyangewo kuti vakaipa vaparadzwe pazuva redambudziko.+
5 Munhu wese ane mwoyo unozvikudza anosemesa Jehovha.+
Ziva kuti haasi kuzorega kurangwa.
6 Kukanganisa kunoyananisirwa nerudo rusingachinji pamwe chete nekutendeka,+
Uye kutya Jehovha kunoita kuti munhu abve pane zvakaipa.+
11 Zviyereso nezvikero zvakarurama zvinobva kuna Jehovha;
Matombo ese ekuyeresa ari muhomwe ibasa rake.+
13 Kutaura kwakarurama kunofadza madzimambo.
Iwo anoda munhu anotaura chokwadi.+
15 Chiedza chiri pachiso chamambo chinopa upenyu;
16 Zviri nani kuwana uchenjeri pane kuwana goridhe.+
Kuwana kunzwisisa kunofanira kusarudzwa pane kuwana sirivha.+
17 Mugwagwa mukuru wevakarurama unonyenyeredza zvakaipa.
Munhu wese anochengetedza nzira yake anochengetedza upenyu hwake.*+
19 Zviri nani kuzvininipisa* pakati pevanyoro+
Pane kugovana nevanhu vanozvikwidziridza zvinhu zvavapamba.
22 Njere itsime reupenyu kune vanadzo,
Asi mapenzi anorangwa neupenzi hwawo.
28 Munhu anodenha* anoita kuti pave nekukakavadzana,+
Uye munhu anotaura mashoko anosvibisa zita remumwe anoparadzanisa shamwari dzepedyo.+
29 Munhu anoita zvemhirizhonga anonyengera muvakidzani wake
Uye anoita kuti aende nenzira isiriyo.
30 Anochonya ziso rake paanenge achironga zvakaipa.
Anoruma miromo yake paanenge achiita misikanzwa.
32 Munhu anononoka kutsamwa+ anopfuura murume ane simba,
Uye uya anodzora hasha dzake* anopfuura munhu anokunda guta.+
17 Zviri nani kutemura chingwa* paine runyararo,*+
Pane kuva neimba iri kuitwa mabiko* vanhu vachipopotedzana.+
2 Mushandi ane njere achatonga mwanakomana anoita zvinonyadzisa;
Achagoverwa nhaka semumwe wevanakomana vacho.
3 Sirivha inonatsirwa muhari yekunatsira uye goridhe rinonatsirwa muchoto chekunatsira,+
Asi Jehovha ndiye muongorori wemwoyo.+
4 Munhu akaipa anoteerera mashoko akashata,
Uye munhu anonyengera anoteerera rurimi runotaura makuhwa.+
5 Munhu wese anotuka murombo anenge achishora Muiti wake,+
Uye munhu wese anofarira njodzi yemumwe haazoregi kurangwa.+
9 Munhu wese anoregerera* kutadzirwa kwaaitwa anenge achitsvaga rudo,+
Asi uya anoramba achingodzokorora nyaya anoparadzanisa shamwari dzepedyo.+
16 Zvinobatsirei kuti benzi rive nezvinhu zvinogona kuribatsira kuva neuchenjeri,
17 Shamwari yechokwadi ine rudo nguva dzese+
Uye ihama yakaberekerwa kubatsira panguva yekutambudzika.+
18 Munhu asina njere anobatana maoko nemumwe achibvuma
Kuti mumwe atore chikwereti muzita rake pamberi pemuvakidzani wake.+
19 Munhu anoda zvegakava anoda kudarika.+
Munhu anoita kuti pasuo rake pave pakakwirira anotsvaga kuwa.+
28 Kunyange benzi rinoramba rakanyarara richanzi rakachenjera,
Uye munhu anosona muromo wake, achanzi anonzwisisa.
18 Munhu anozviparadzanisa nevamwe anotsvaga zvakangomunakira chete;
Anoramba* uchenjeri hwese hunobatsira.
4 Mashoko emuromo wemunhu imvura yakadzika.+
Chitubu cheuchenjeri rukova runotutuma.
8 Mashoko emunhu anoreva vamwe akaita sezvekudya zvinonaka;*+
Zvinomedzwa zvakadaro zvichipinda mudumbu.+
10 Zita raJehovha inhare yakasimba.+
Munhu akarurama anomhanyira mariri odzivirirwa.*+
11 Pfuma yemupfumi yakaita seguta rakakomberedzwa nemasvingo;
Mupfungwa dzake anoiona yakaita semadziro anomudzivirira.+
19 Hama inenge yatadzirwa yakaoma kutaura nayo kupfuura kurwisa guta rakakomberedzwa nemasvingo,+
Uye kukakavadzana kunogona kuparadzanisa vanhu semazariro erusvingo.+
23 Murombo anotaura achiteterera,
Asi mupfumi anopindura nehasha.
3 Upenzi hwemunhu ndihwo hunokanganisa nzira yake,
Mwoyo wake wozotsamwira Jehovha.
Anodzitevera nezvikumbiro, asi hapana anomupindura.
8 Munhu wese anowana njere anoda upenyu hwake.*+
Munhu wese anokoshesa ungwaru achabudirira.*+
12 Hasha dzamambo dzakafanana nekuhon’a kweshumba,*+
Asi nyasha dzake dzakaita sedova riri pauswa nemiti.
13 Mwanakomana benzi anounza nhamo pana baba vake,+
Uye mukadzi anogara achipopota* akaita sedenga remba risingamiri kudonha mvura.+
19 Munhu ane hasha dzakanyanya zvichamuwana;
Kana ukaedza kumununura, uchafanira kuramba uchingozviita.+
22 Chinodiwa pamunhu ndirwo rudo rwake rusingachinji;+
Uye zviri nani kuva murombo pane kuva munhu anonyepa.
27 Mwanakomana wangu, kana ukarega kuteerera uchirayirwa,
Ucharasika kubva pamashoko euchenjeri.
28 Chapupu chisingabatsiri chinonyomba kutonga kwakarurama,+
Uye muromo wemunhu akaipa unomedza zvinhu zvakaipa.+
2 Kutyisa kwamambo kwakafanana nekuhon’a kweshumba;*+
Munhu wese anomushatirisa anoisa upenyu hwake pangozi.+
7 Munhu akarurama anofamba mukururama kwake.+
Vana* vake vanomutevera vanofara.+
13 Usada hope, kuti urege kuva murombo.+
Svinura, kuti ugute nezvekudya.+
16 Tora chipfeko chemunhu kana akaita kuti munhu waasingazivi atore chikwereti muzita rake;+
Mutorere chekusara wakabata kana akazviitira mukadzi wekune imwe nyika.*+
19 Munhu anotaura mashoko anosvibisa zita remumwe anofamba achifumura nyaya dzavo;+
Usashamwaridzana nemunhu anofarira makuhwa.*
22 Usati: “Ndichatsiva chakaipa!”+
Isa tariro muna Jehovha,+ uye achakuponesa.+
25 Iwo musungo kana munhu akashevedzera asina kufunga, achiti, “Chitsvene!”+
Ozotanga kufunga zvaanenge apika pava paya.+
27 Mhepo inofemwa nemunhu irambi raJehovha,
Rinonyatsoongorora zvaari nechemukati.
28 Rudo rusingachinji nekutendeka zvinochengetedza mambo;+
Rudo rusingachinji runotsigira chigaro chake cheumambo.+
21 Mwoyo wamambo wakaita sehova dzemvura dziri muruoko rwaJehovha.+
Anoita kuti uende chero kwese kwaanoda.+
4 Maziso anozvikudza uye mwoyo unozvitutumadza,
Irambi rinotungamirira vakaipa, uye zvinhu izvi chivi.+
5 Zvirongwa zvemunhu anoshanda nesimba zvinoita kuti abudirire,*+
Asi vanhu vese vanokurumidzira zvinhu vachava varombo.+
9 Zviri nani kugara pakona yedenga remba
Pane kugara mumba mumwe chete nemukadzi anogara achipopota.*+
11 Panorangwa museki, munhu asina ruzivo anowedzera uchenjeri,
Uye munhu akachenjera paanova nenjere, anowedzera kuva neruzivo.*+
13 Munhu wese anovhara nzeve yake kuti arege kunzwa kuchema kweakaderera
Achashevedzera asi haazopindurwiwo.+
14 Chipo chinopiwa pachivande chinodzora kutsamwa,+
Uye chiokomuhomwe chakavanzwa* chinodzora hasha dzinotyisa.
18 Munhu akaipa rudzikinuro rwemunhu akarurama,
Uye munhu anonyengera achatorwa panzvimbo peakarurama.+
21 Munhu wese anoda kuramba achiita zvakarurama uye achiratidza rudo rusingachinji
Achawana upenyu, kururama, nekukudzwa.+
22 Munhu akachenjera anogona kukwira* achipinda muguta revane simba,
Oputsa pakasimba pavanenge vachivimba napo.+
24 Kuzvirumbidza, kuzvikudza, nekuzvionera pamusoro ndiwo mashoko anoshandiswa
Pamunhu anoita zvinhu achizvikudza asingaise pfungwa pane zvaari kuita.+
27 Chibayiro chinopiwa nemunhu akaipa chinosemesa.+
Kana achichipa nechinangwa chakaipa* chinotonyanya kusemesa.
30 Hapana uchenjeri, kana ungwaru, kana zano zvingarwisana naJehovha.+
22 Zita rakanaka* rinofanira* kusarudzwa panzvimbo pepfuma zhinji;+
Kuremekedzwa* kunopfuura kuva nesirivha negoridhe.
2 Mupfumi nemurombo vakafanana pakuti:*
Jehovha ndiye akavasika vese.+
3 Munhu akangwara anoona njodzi ohwanda,
Asi asina ruzivo anoramba achienda ozosangana nedambudziko.*
5 Minzwa nemisungo zviri munzira yemunhu asina kururama,
Asi munhu wese anokoshesa upenyu hwake* anoramba ari kure nazvo.+
13 Simbe inoti: “Panze pane shumba!
Ndingaurayiwa mumusika!”+
14 Miromo yevakadzi vasingazvibati* igomba rakadzika.+
Munhu anowanirwa mhosva naJehovha achawira mariri.
16 Munhu anobiridzira murombo kuti awedzere pfuma yake+
Neuya anopa mupfumi zvipo
Vachapedzisira vava kutambura.
17 Rereka nzeve yako uteerere mashoko evakachenjera,+
Kuti mwoyo wako uzive nezvangu,+
18 Nekuti zvinofadza kuti uachengete mukatikati mako,+
Kuti ese azogara ari pamiromo yako.+
19 Kuti uve nechivimbo muna Jehovha,
Ndiri kukupa ruzivo nhasi.
20 Handiti ndatokunyorera,
Ndichikupa mazano neruzivo,
21 Kuti ndikudzidzise mashoko echokwadi uye akavimbika,
Kuti ukwanise kudzokera nemashoko akarurama kumunhu akutuma?
22 Usabira murombo nekuti murombo,+
Uye usadzvinyirira munhu akaderera pagedhi reguta,+
23 Nekuti Jehovha pachake achavamiririra panyaya dzavo+
Uye achapfuudza upenyu hwevaya* vanovabiridzira.
24 Usashamwaridzana nemunhu asingatani kutsamwa
Kana kufambidzana nemunhu anokurumidza kushatirwa,
25 Kuti usafa wakadzidza nzira dzake
26 Usava mumwe wevaya vanobatana maoko vachiita chibvumirano,
Vanobvumira vamwe kupiwa zvikwereti muzita ravo.+
27 Kana usina chekubhadhara nacho,
Uchatorerwa mubhedha wako chaiwo wawakarara pauri!
29 Unoona munhu anoziva basa rake here?
Achamira pamberi pemadzimambo;+
Haazomiri pamberi pevanhuwo zvavo.
3 Usachiva machikichori ake,
Nekuti zvekudya zvacho ndezvekunyengera.
4 Usazvifondotsa kuti uwane pfuma.+
Mira uratidze kuti unonzwisisa.*
5 Paunokanda maziso ako pairi, inenge isisipo,+
Nekuti chokwadi ichamera mapapiro segondo yobhururuka mudenga.+
6 Usadya zvekudya zvemunhu akaomera;*
Usachiva machikichori ake,
7 Nekuti iye akaita semunhu ari kunyora pasi kuti wadya zvakadii.*
Anokuudza kuti, “Idya, inwa,” asi iye asiri kurevesa.*
8 Ucharutsa zvaunenge wadya
Uye uchange watambisa mashoko ako uchimutenda.
Kana ukamurova neshamhu, haambofi.
17 Mwoyo wako ngaurege kuitira shanje vatadzi,+
Asi itya Jehovha zuva rese,+
18 Nekuti kana ukadaro uchava neramangwana rakanaka+
Uye tariro yako haizoparadzwi.
19 Teerera, mwanakomana wangu, uve akachenjera,
Uye tungamirira mwoyo wako munzira yakarurama.
20 Usava pakati pevaya vanonwisa waini,+
Pakati pevaya vanodyisa nyama,+
21 Nekuti chidhakwa nemunhu anokara vachava varombo,+
Uye hope dzichapfekedza munhu mamvemve.
24 Baba vemunhu akarurama vachafara zvechokwadi;
Munhu wese anobereka mwanakomana akachenjera achafadzwa naye.
25 Baba vako naamai vako vachafara,
Uye amai vakakubereka vachafara.
29 Ndiani ane nhamo? Ndiani asina kugadzikana?
Ndiani anokakavara? Ndiani ari kugunun’una?
Ndiani ane maronda pasina chikonzero? Ndiani ane maziso asiri kunyatsoona?
31 Usatarisa kutsvuka kunenge kwakaita waini
Ichivaima iri mumukombe, uye ichidzika zvinyoronyoro,
32 Nekuti pakupedzisira inoruma senyoka,
Uye inobudisa uturu sechiva.
34 Uye uchaita sewakarara pakati pegungwa,
Sewakarara pamusoro pebango rengarava rakaenda mudenga.
35 Uchati: “Vakandirova, asi handina kuzvinzwa.*
Vakandirova, asi handina kuzviziva.
Ndichamuka riiniko?+
Ndiri kuda kunwa imwe.”*
24 Usaitira shanje vanhu vakaipa,
Uye usava neshungu dzekufambidzana navo,+
2 Nekuti mwoyo yavo inofungisisa zvinhu zvemhirizhonga,
Uye miromo yavo inotaura nezvekukonzera dambudziko.
4 Ruzivo runoita kuti dzimba dzayo dzemukati dzizare
Nezvinhu zvinokosha zvemarudzi akasiyana-siyana uye pfuma inofadza.+
12 Kana ukati, “Asi takanga tisingazvizivi,”
Iye anoongorora mwoyo* haazvizivi here?+
13 Mwanakomana wangu, idya uchi, nekuti hwakanaka;
Uchi hwemumazinga hunotapira mukanwa mako.
14 Ziva kuti uchenjeri hwakakunakirawo* saizvozvo.+
Kana ukahuwana, uchava neramangwana rakanaka
Uye tariro yako haizoparadzwi.+
15 Usahwandira pedyo neimba yemunhu akarurama uchida kuita zvakaipa;
Usaparadza nzvimbo yake yaanozororera.
16 Nekuti munhu akarurama angawa kanomwe, asi achasimuka zvakare,+
Asi vakaipa vachagumburwa nedambudziko.+
17 Kana muvengi wako akawa, rega kufara,
Uye kana akagumburwa, usafara nechemumwoyo;+
18 Ukadaro, Jehovha achazviona akasafara,
Uye achabva arega kumutsamwira.+
19 Usagumbuka pamusana pevanhu vakaipa;
Usaitira shanje vanhu vakaipa,
20 Nekuti munhu wese akaipa haana ramangwana;+
Rambi revakaipa richadzimwa.+
21 Mwanakomana wangu, itya Jehovha namambo.+
Ndiani anoziva kuti vachavaparadza* sei?+
23 Mashoko ayawo ndeevakachenjera:
Kusarura pakutonga hakuna kunaka.+
24 Munhu wese anoti kune munhu akaipa, “Wakarurama,”+
Achatukwa nevanhu uye achapiwa mhosva nemarudzi.
26 Vanhu vachatsvoda miromo yemunhu anopindura chokwadi.*+
27 Gadzirira basa rako rekunze, uye gadzirira zvinhu zvako zvese mumunda;
Wozovaka imba yako.
28 Usapa mhosva muvakidzani wako pasina chikonzero.+
Usashandisa miromo yako kunyengera vamwe.+
31 Ndakaona kuti wakanga wazara masora;
Masora anobaya akanga ava pese pese,
Uye rusvingo rwawo rwematombo rwakanga rwaputsika.+
32 Ndakazvicherechedza ndikazviisa mumwoyo;
Ndakazviona uye ndakawana chidzidzo ichi:
33 Kumboti rarei, kumboti tsimwairei,
Kumboti zororei wakapeta maoko,
34 Urombo huchabva hwauya pauri semauyiro anoita gororo,
Uye nhamo ichauya pauri semauyiro anoita munhu akabata chombo.+
25 Izvi ndizvo zvimwe zvirevo zvaSoromoni,+ zvakanyorwa* nevarume vaHezekiya+ mambo weJudha:
2 Kukudzwa kwaMwari kuri mukuita kuti nyaya isazivikanwa,+
Uye kukudzwa kwemadzimambo kuri mukunyatsoongorora nyaya.
3 Sekukwirira kwakaita denga uye kudzika kwakaita nyika,
Mwoyo yemadzimambo haiongororeki.
6 Usazvikwidziridza pamberi pamambo,+
Uye usagara pakati pevanoremekedzwa,+
7 Nekuti zviri nani kuti iye ati kwauri, “Kwira kuno,”
Pane kuti akunyadzise pamberi pegurukota.+
9 Pedzerana nemuvakidzani wako,+
Asi usabudisa zvaunenge waudzwa pachivande,*+
10 Kuti anenge akateerera asazokunyadzisa
Waparadzira mashoko akaipa* ausingazogoni kudzora.
12 Mashoko emunhu akachenjera kana achitsiura nzeve inoteerera
Akafanana nemhete yegoridhe uye chishongo chegoridhe rakanatswa.+
13 Sezvinoita kutonhorera kwechando pazuva rekukohwa
Ndizvo zvakaita nhume yakatendeka kuvaya vakaituma,
14 Sezvinoita makore nemhepo zvisinganayisi mvura
Ndizvo zvinoita munhu anozvirumbidza nezvechipo chaasina kumbopa.*+
15 Munhu anotungamirira anogona kunyengetedzwa nemwoyo murefu,
Uye rurimi runyoro runogona kutyora pfupa.+
17 Tsoka yako ngaisanyanya kutsika mumba memuvakidzani wako,
Kuti arege kuneta newe okuvenga.
18 Munhu anopa uchapupu hwenhema achiroverera muvakidzani wake
Akafanana netsvimbo yehondo nebakatwa nemuseve wakapinza.+
19 Kuvimba nemunhu asina kuvimbika* panguva yedambudziko
Kwakafanana nezino rakameduka kana kuti tsoka inokamhina.
20 Munhu anoimbira mwoyo wakasuwa
Akafanana nemunhu anobvisa hembe kuchitonhora
Uye akafanana nevhiniga inodirwa musoda.+
21 Kana muvengi wako aine nzara, mupe zvekudya;
Kana aine nyota, mupe mvura yekunwa,+
22 Nekuti unenge uchitutira mazimbe emoto pamusoro wake,*+
Uye Jehovha achakupa mubayiro.
24 Zviri nani kugara pakona yedenga remba
Pane kugara mumba mumwe chete nemukadzi anogara achipopota.*+
26 Munhu akarurama anobvuma zvinoda munhu akaipa*
Akafanana nechitubu chakazara madhaka uye tsime rakashatiswa.
2 Sezvo shiri ichitiza paine chikonzero uye nyenganyenga* ichibhururuka paine chikonzero,
Kutukwa hakuuyiwo pasina chikonzero chaicho.*
9 Chirevo mumiromo yemapenzi
Chakafanana nekamuti kane minzwa kari muruoko rwechidhakwa.
10 Munhu anobhadhara benzi kana kuti anobhadhara munhu anenge achingopfuura hake kuti amushandire,
Akaita semunhu anopfura neuta achikuvadza munhu wese wese.*
12 Wakamboona munhu anofunga kuti akachenjera here?+
Benzi rinotova netariro kumupfuura.
16 Simbe inofunga kuti yakachenjera
Kupfuura vanhu vanomwe vanopindura zvine musoro.
17 Munhu anenge achipfuurawo zvake ogumburwa nekupopotedzana* kwevanhu vasinei naye
Akafanana nemunhu anobata nzeve dzembwa.+
18 Sezvinoita munhu anopenga anokanda zvombo zvinobvira moto, miseve, nerufu,*
19 Ndizvo zvinoita munhu anonyengedza muvakidzani wake ozoti, “Ndanga ndichitamba zvangu!”+
20 Kana pasina huni, moto unodzima,
Uye kana pasina munhu anotaura mashoko anosvibisa zita remumwe, kupopotedzana kunopera.+
21 Sezvo marasha achiita kuti pave nemazimbe uye huni dzichiita kuti pave nemoto,
Munhu ane nharo anoita kuti pave nekukakavadzana.+
22 Mashoko emunhu anoreva vamwe akaita sezvekudya zvinonaka;*
Zvinomedzwa zvakadaro zvichipinda mudumbu.+
24 Munhu anovenga vamwe anoita kuti zvisazivikanwa achishandisa miromo yake,
Asi nechemukati anenge aine unyengeri.
25 Kunyange achitaura nenyasha, usavimba naye,
Nekuti mumwoyo make mune zvinhu zvinomwe zvinosemesa.*
26 Kunyange zvazvo ruvengo rwake ruchifukidzwa neunyengeri,
Uipi hwake huchabudiswa pachena muungano.
28 Rurimi runonyepa runovenga vaya varunokuvadza,
Uye muromo unorumbidza zvekubata kumeso unoparadzisa.+
3 Dombo rinorema uye jecha rinoremawo,
Asi kunetseka kunokonzerwa nebenzi kunorema kupfuura zvese zviri zviviri.+
5 Kutsiurwa pachena kuri nani pane rudo runovanzwa.+
7 Munhu akaguta anoramba* uchi hwemumazinga,
Asi kumunhu ane* nzara, kunyange zvinhu zvinovava zvinenge zvichitapira.
8 Munhu anotiza achibva pamba pake
Akafanana neshiri inotiza dendere rayo.
9 Mafuta nerusenzi zvinofadza mwoyo;
Ndizvo zvinoitawo ushamwari hwakanaka hunobva pakupiwa zano nemwoyo wese.+
10 Usarasa shamwari yako kana shamwari yababa vako,
Uye usapinda mumba mehama yako pazuva raunenge uine dambudziko;
Muvakidzani ari pedyo ari nani pane hama iri kure.+
12 Munhu akangwara anoona njodzi ohwanda,+
Asi asina ruzivo anoramba achienda ozosangana nedambudziko.*
13 Tora chipfeko chemunhu kana akaita kuti munhu waasingazivi atore chikwereti muzita rake;
Mutorere chekusara wakabata kana akazviitira mukadzi wekune imwe nyika.*+
14 Kana munhu akafumira kukomborera mumwe wake nenzwi riri pamusoro,
Achanzi amutuka.
15 Mukadzi anogara achipopota* akafanana nedenga remba rinodonha kana kuchinaya.+
16 Munhu anokwanisa kumudzora anokwanisa kudzora mhepo
Uye kupfumbata mafuta muruoko rwake rwerudyi.
19 Sekuoneka kunoita chiso mumvura,
Mwoyo wemunhu unoratidzawo zvakaita mwoyo wemumwe munhu.
21 Sezvo sirivha ichinatsirwa muhari yekunatsira uye goridhe richinatsirwa muchoto chekunatsira,+
Munhu anoedzwa nekurumbidzwa kwaanoitwa.
23 Unofanira kunyatsoziva kuti zvipfuwo zvako zvakamira sei.
Nyatsobata zvakanaka makwai* ako,+
24 Nekuti upfumi haugari nekusingaperi,+
Uye korona yamambo haigari kwezvizvarwa zvese.
25 Uswa hwakasvibirira hunopera, humwe uswa hwotanga kumera,
Uye zvinomera mumakomo zvinounganidzwa.
26 Makondohwe madiki anokuwanisa zvipfeko,
Uye nhongo ndidzo dzinoshandiswa pakutenga munda.
27 Uye uchava nemukaka wembudzi unokukwanira,
Unokwanira imba yako uye unokwana varandasikana vako.
2 Kana munyika muine zvitadzo,* machinda acho anoramba achibviswa achitsiviwa,+
Asi kana muchinda achibatsirwa nemunhu ane ungwaru uye ane ruzivo, anogara kwenguva refu.+
5 Vanhu vakaipa havagoni kunzwisisa kutonga kwakarurama,
Asi vaya vanotsvaga Jehovha vanogona kunzwisisa zvinhu zvese.+
7 Mwanakomana anonzwisisa anochengeta mutemo,
Asi anoshamwaridzana nevanhu vanodyisa anonyadzisa baba vake.+
8 Munhu anowedzera pfuma yake nemubereko+ uye nechimbadzo
Anenge achiiunganidzira uya anonzwira nyasha varombo.+
10 Munhu anotungamirira munhu akarurama kunzira yakaipa achawira mugomba rake pachake,+
Asi vasina mhosva vachagara nhaka yezvakanaka.+
12 Kana akarurama akakunda, panova nekukudzwa kukuru,
Asi kana munhu akaipa akatanga kutonga, vanhu vanohwanda.+
15 Zvinoita shumba inohon’a nebheya riri kuda kurwisa
Ndizvo zvinoita mutongi akaipa achitonga vanhu vasina mubatsiri.+
16 Mutungamiriri asina ungwaru anoshandisa simba rake zvisiri izvo,+
Asi uya anovenga mubereko wekubiridzira acharebesa upenyu hwake.+
17 Munhu anoremerwa nemhosva yekudeura ropa kana apfuudza upenyu hwemumwe* acharamba achitiza kusvikira muguva.*+
Ngaparege kuva nemunhu anomutsigira.
19 Munhu anorima munda wake achaguta nezvekudya,
Asi uya anotandanisana nezvinhu zvisingakoshi achaguta nenhamo.+
20 Munhu akatendeka achawana makomborero akawanda,+
Asi uya anomhanyirira kuda kupfuma haazorambi asina mhosva.+
23 Munhu wese anotsiura mumwe munhu+ achazofarirwa zvikuru pakupedzisira+
Kupfuura uya anorumbidza munhu zvekumubata kumeso.
27 Munhu wese anopa varombo haana chaachashayiwa,+
Asi uya anovhara maziso ake kana avaona achatukwa kazhinji.
3 Munhu anoda uchenjeri anoita kuti baba vake vafare,+
Asi munhu anoshamwaridzana nepfambi anopfachura upfumi hwake.+
4 Kana mambo achitonga zvakarurama, nyika inogadzikana,+
Asi munhu anoda zvechiokomuhomwe anoiparadza.
7 Munhu akarurama ane hanya nekodzero dzevarombo,+
Asi munhu akaipa haana kana basa nenyaya dzakadaro.+
9 Kana munhu akachenjera akatanga kunetsana nebenzi,
Panova nekukandana mashoko nekutukana asi hapana chinobuda.+
13 Murombo nemudzvinyiriri vakafanana pakuti:*
Jehovha ndiye anoita kuti maziso avo aone chiedza.*
20 Wakamboona munhu anokurumidza kutaura here?+
Benzi rine tariro kumupfuura.+
21 Kana muranda achitunhidzwa kubvira paudiki,
Anozova munhu asingaongi muupenyu.
22 Munhu asingatani kutsamwa anomutsa gakava;+
Munhu wese anokurumidza kushatirwa anopara nyaya dzakawanda.+
24 Munhu anoshamwaridzana nembavha anovenga upenyu hwake.*
Anogona kunzwa kuti pari kudiwa uchapupu,* asi haatauri zvaanoziva.+
26 Vakawanda vanoedza kunzwirwa nyaya dzavo nemutongi,*
Asi Jehovha ndiye anotongera munhu zvakarurama.+
27 Munhu asina kururama anosemesa vakarurama,+
Asi munhu ane nzira yakarurama anosemesa munhu akaipa.+
30 Mashoko ane uremu akatorwa pane zvakataurwa naAguri mwanakomana waJake achitaura kuna Itieri, kuna Itieri naUkari.
2 Pavanhu vese ndini munhu asina zvaanoziva,+
Uye handinzwisisi zvinhu zvinofanira kunzwisiswa nemunhu.
3 Handina kudzidza uchenjeri,
Uye handina ruzivo runopiwa neMutsvenetsvene.
4 Ndiani akambokwira kudenga akaburuka?+
Ndiani akambounganidza mhepo mumaoko ake?
Ndiani akamboputira mvura muchipfeko chake?+
Ndiani akasimbisa* migumo yese yenyika?+
Anonzi ani uye mwanakomana wake anonzi ani, kana uchiziva?
5 Mashoko ese aMwari akachena.+
Iye inhoo kune vaya vanopotera kwaari.+
7 Pane zvinhu zviviri zvandiri kukukumbirai.
Musandinyima zvinhu izvozvo ndisati ndafa.
8 Bvisai kusataura chokwadi uye nhema pandiri.+
Musandipa urombo kana upfumi.
Ingoitai kuti ndidye zvekudya zvangu zvinondikwanira,+
9 Kuti ndirege kuguta ndikazokurambai ndichiti, “Jehovha ndianiko?”+
Uye kuti ndirege kuva murombo ndikaba ndikashoresa zita raMwari wangu.
14 Kune chizvarwa chine mazino akaita semapakatwa
Uye chine shaya dzakaita semapanga ekuurayisa;
Chinoparadza vakaderera vepanyika
Nevarombo pakati pevanhu.+
15 Zvikwevaropa zvine vanasikana vaviri vanoshevedzera vachiti, “Tipei! Tipei!”
Kune zvinhu zvitatu zvisingamboguti,
Zvina zvisingamboti, “Zvakwana!”
17 Ziso rinonyomba baba uye risina basa nekuteerera amai+
Richatodogorwa nemakunguo emubani,
Uye vana vemakondo vacharidya.+
18 Kune zvinhu zvitatu zvinondishamisa zvikuru,
Uye zvina zvandisinganzwisisi zvinoti:
19 Nzira yegondo mumatenga,
Nzira yenyoka padombo,
Nzira yengarava mugungwa,
Uye nzira yemurume ane musikana.
20 Aya ndiwo maitiro emukadzi anoita upombwe:
Anodya, opukuta muromo wake;
Anobva ati, “Hapana chakaipa chandaita.”+
21 Kune zvinhu zvitatu zvinodederesa nyika
Uye zvina zvaisingagoni kutsungirira zvinoti:
22 Kana muranda ava kutonga samambo,+
Kana benzi rava nezvekudya zvakawandisa,
23 Kana mukadzi anovengwa* akaroorwa,
Uye kana mushandikadzi akatora nzvimbo yatenzikadzi wake.+
29 Kune zvinhu zvitatu zvinonakidza kutarisa zvichifamba,
Zvinhu zvina zvinonakidza kutarisa zvichifamba zvinoti:
30 Shumba, mhuka ine simba pamhuka dzese,
Isina wainotiza;+
31 Imbwa yekuvhimisa; nhongo;
Uye mambo ane uto rake.
33 Nekuti sezvo kusvina mukaka kuchibudisa ruomba
Uye kudzvinya mhino kuchibudisa ropa,
Kudenha munhu kunoita kuti pave nekupopotedzana.+
31 Mashoko aMambo Remueri, mashoko ane uremu aakaudzwa naamai vake vachimurayira:+
2 Ndokuudza kutiiko, nhai mwanakomana wangu,
Ndotiiko nhai mwanakomana wangu wandakazvara,
Nhai mwanakomana wemhiko dzangu?+
4 Remueri iwe, hazvina kukodzera madzimambo,
Hazvina kukodzera madzimambo kuti anwe waini
Kana kuti vatongi vati, “Doro rangu riri kupi?”+
5 Kuti varege kunwa vakakanganwa mitemo yakagadzwa,
Votyora kodzero dzevakaderera.
7 Regai vanwe vakanganwe nhamo dzavo,
Varege kuramba vachiyeuka matambudziko avo.
א [Aleph]
10 Ndiani angawana mudzimai anoita zvakanaka?*+
Anokosha kupfuura matombo ekorari* nekure.
ב [Beth]
11 Murume wake anovimba naye nemwoyo wese,
Uye hapana chinokosha chaanoshaya.
ג [Gimel]
12 Anopa murume wake mubayiro wezvakanaka, kwete zvakaipa,
Mazuva ese eupenyu hwake.
ד [Daleth]
ה [He]
ו [Waw]
ז [Zayin]
ח [Heth]
ט [Teth]
18 Anoona kuti kutengesa kwake kuri kumubatsira;
Rambi rake haridzimi usiku.
י [Yod]
כ [Kaph]
ל [Lamed]
מ [Mem]
22 Anozvigadzirira machira epamubhedha.
Zvipfeko zvake ndezvejira neshinda yepepuru.
נ [Nun]
ס [Samekh]
24 Anogadzira achitengesa zvipfeko zvejira
Uye anotengesera vatengesi mabhandi.
ע [Ayin]
פ [Pe]
צ [Tsade]
ק [Qoph]
28 Vana vake vanosimuka, vomuti anofara;
Murume wake anosimuka, omurumbidza.
ר [Resh]
ש [Shin]
30 Kuyevedza kunogona kungova kwekunze chete, uye runako runogona kupera,*+
Asi mukadzi anotya Jehovha acharumbidzwa.+
ת [Taw]
ChiHeb., “Zvekuziva.”
Kana kuti “nemifananidzo.”
Kana kuti “kurangwa.”
Kana kuti “mutemo waamai.”
Kana kuti “Sheori.” Ona Tsanangudzo Yemashoko.
Kana kuti “Kanda mujenya wako pamwe chete nesu.”
Kana kuti “Toisa zvinhu zvedu muhomwe imwe chete.”
Kana kuti “mweya yevamwe.”
Kana kuti “Tendeukai.”
ChiHeb., “vachadya zvibereko zvenzira yavo.”
Kana kuti “nezvirongwa zvavo.”
ChiHeb., “wausingazivi.” Zvinoratidza sekuti pari kutaurwa nezvemukadzi ane tsika dzinovengwa naMwari.
Kana kuti “anokwezva.”
ChiHeb., “mutorwa.” Zvinoratidza sekuti pari kureva mukadzi mutorwa asina ukama naMwari.
Kana kuti “murume wake weudiki.”
ChiHeb., “makwara.”
ChiHeb., “vanopinda maari.”
Kana kuti “vanoramba vakaperera.”
Kana kuti “mutemo wangu.”
Kana kuti “nechokwadi.”
Kana kuti “kusendama pakunzwisisa.”
ChiHeb., “guvhu rako.”
Kana kuti “Nezvakanakisisa.”
Kana kuti “muzvisviniro zvako.”
Kana kuti “kuranga.”
Kana kuti “kuva nahwo semubereko.”
Zvinoratidza sekuti pari kurehwa zvataurwa mundima dzapfuura nezvaMwari.
Kana kuti “Zvichapa mweya wako.”
Kana kuti “haizoroveri pane chimwe chinhu.”
Kana kuti “Kana zviri musimba reruoko rwako.”
Kana kuti “mutemo wangu.”
Kana kuti “chinhu chikuru.”
ChiHeb., “Rerekera nzeve yako kune.”
ChiHeb., “kunyama.”
Dzimwe shanduro dzinoti, “Nyatsofunga nezvenzira yetsoka dzako.”
ChiHeb., “Rerekera nzeve yako.”
ChiHeb., “wausingazivi.” Ona Zvi 2:16.
Kana kuti “kuSheori.” Ona Tsanangudzo Yemashoko.
Kana kuti “kupedza simba rako.”
Kana kuti “kurangwa.”
ChiHeb., “Pakati pegungano neungano.”
Kana kuti “inoyerera.”
ChiHeb., “wausingazivi.” Ona Zvi 2:16.
ChiHeb., “mutorwa.” Ona Zvi 2:16.
Kana kuti “kurangwa.”
Kana kuti “zvinosemesa mweya wake.”
Kana kuti “mutemo waamai.”
Kana kuti “zvichakudzidzisa.”
Kana kuti “uchirangwa.”
ChiHeb., “mutorwa.” Ona Zvi 2:16.
Kana kuti “anoteya mweya unokosha.”
Kureva, mudzimai wemuvakidzani.
Kana kuti “igutse mweya wayo.”
Kana kuti “njere.”
Kana kuti “anoparadza mweya wake.”
Kana kuti “rudzikinuro.”
Kana kuti “zvandinokudzidzisa.”
ChiHeb., “wausingazivi.” Ona Zvi 2:16.
ChiHeb., “mutorwa.” Ona Zvi 2:16.
Kana kuti “anokwezva.”
Kana kuti “vasati vava nezvavanoziva.”
Kana kuti “njere.”
Kana kuti “Aine nguo yepfambi.”
ChiHeb., “Tsoka yake haimbogari.”
Kana kuti “zvichaurayisa mweya waro.”
Kana kuti “kuSheori.” Ona Tsanangudzo Yemashoko.
ChiHeb., “kuvanakomana vevanhu.”
ChiHeb., “nzwisisai mwoyo.”
Kana kuti “Paakapa murayiro nezvenheyo.”
Kana kuti “vanhu.”
Kana kuti “Achiramba akamuka ari.”
Kana kuti “kukuvadza mweya wake.”
Kana kuti “njere.”
Kana kuti “Siyana nevasina ruzivo.”
Kana kuti “njere.”
Kana kuti “muSheori.” Ona Tsanangudzo Yemashoko.
Kana kuti “mweya wemunhu akarurama unzwe.”
Kana kuti “Mukurumbira wemunhu akarurama unounza.”
ChiHeb., “mirayiro.”
Kana kuti “njere.”
Kana kuti “achirangwa.”
Dzimwe shanduro dzinoti, “ari munzira inoenda kuupenyu.”
Kana kuti “runyerekupe.”
Kana kuti “unotungamirira.”
Kana kuti “nekusuwa; nematambudziko.”
Kana kuti “kuna tenzi wayo.”
Kana kuti “Tariro yevakarurama inoita.”
Iyi inzvimbo yaishandiswa kuhwanda uchitiza muvengi.
Kana kuti “unobereka chibereko cheuchenjeri.”
Kana kuti “chiyero chedombo chakakwana.”
Kana kuti “Zvinhu zvinokosha hazvizobatsiri.”
Kana kuti “asingadi Mwari.”
Kana kuti “anoshora.”
Kana kuti “njere.”
ChiHeb., “akatendeka pamweya.”
ChiHeb.,“anofukidza nyaya.”
Kana kuti “kweuchenjeri.”
Kana kuti “neruponeso.”
ChiHeb., “anovenga.”
Kana kuti “akanaka.”
Kana kuti “Murume ane rudo rusingachinji.”
Kana kuti “anoitira mweya wake zvakanaka.”
Kana kuti “anozvinyadzisa.”
ChiHeb., “anoparadzira.”
ChiHeb., “achakodzwa.”
ChiHeb., “anopa vamwe mvura yekunwa yakawanda.”
Kana kuti “anonyadzisa mhuri yake.”
Kana kuti “mweya.”
Kana kuti “kurangwa.”
Kana kuti “haana njere.”
ChiHeb., “Mashoko evakaipa anohwandira achida kudeura ropa.”
ChiHeb., “chingwa.”
Kana kuti “mweya wechipfuwo chake.”
Kana kuti “njere.”
ChiHeb., “pamuromo wake.”
Kana kuti “zuva iroro.”
ChiHeb., “zvakarurama.”
ChiHeb., “vanopa mazano erugare.”
Kana kuti “kurangwa.”
Kana kuti “achiruramiswa.”
ChiHeb., “pamuromo pake.”
Kana kuti “anongwarira zvaanotaura.”
Kana kuti “mweya wake.”
Kana kuti “mweya wayo hauna.”
ChiHeb., “achakodzwa.”
Kana kuti “rwemweya wemunhu.”
ChiHeb., “havatombotukwi.”
ChiHeb., “chinofara.”
Kana kuti “vanorangana.”
Kana kuti “zvisina kururama.”
ChiHeb., “anounganidza nemaoko.”
Kana kuti “anoshora shoko.”
Kana kuti “Mutemo wemunhu.”
Kana kuti “itsime reupenyu.”
Kana kuti “kurangwa.”
Kana kuti “kutsiurwa.”
Kana kuti “mweya unofara.”
Kana kuti “anogona kuparadzwa.”
Kana kuti “asingarayiri; asingarangi.”
Kana kuti “anomuda anomuranga.” Dzimwe shanduro dzinoti, “anomurayira pakarepo.”
Kana kuti “mweya wake waguta.”
Kana kuti “ane nzira dzisina kururama.”
Dzimwe shanduro dzinoti, “anonyengera vamwe.”
Kana kuti “nekugadzirisa pakanganiswa.”
Kana kuti “kurwadza kwemweya wawo.”
Kana kuti “akapusa.”
Kana kuti “rinoviruka nehasha.”
Kana kuti “anonyatsofunga.”
Kana kuti “Vakapusa.”
Kana kuti “mweya.”
Kana kuti “utano.”
Kureva, Muiti.
Kana kuti “runoporesa.”
ChiHeb., “kunoputsa mweya.”
Kana kuti “richirangwa.”
Kana kuti “kutsiurwa.”
Kana kuti “kurayirwa.”
Kana kuti “sekwakaomarara.”
Kana kuti “Sheori.” Ona Tsanangudzo Yemashoko.
Kana kuti “neAbhadhoni.”
Kana kuti “anomutsiura.”
Kana kuti “unotevera.”
Kana kuti “wakanaka.”
Kana kuti “ichikuvhiringidza.”
Kana kuti “seheji yeminzwa.”
Kana kuti “njere.”
Kana kuti “kurangana.”
ChiHeb., “paanopa mhinduro yemuromo wake.”
Kana kuti “kuSheori.” Ona Tsanangudzo Yemashoko.
Kana kuti “anonyadzisa imba yake.”
Kana kuti “anongwarira mapinduriro ake; anofunga asati ataura.”
Kana kuti “Kutariswa nemufaro kunoita.”
ChiHeb., “anoita kuti mapfupa ave nemafuta.”
Kana kuti “kurangwa.”
Kana kuti “mweya wake.”
ChiHeb., “Zvirongwa zvemwoyo ndezvemunhu.”
Kana kuti “mhinduro yakanaka inobva; mhinduro yerurimi inobva.”
ChiHeb., “sedzakachena.”
ChiHeb., “Turira mabasa ako kuna Jehovha.”
Kana kuti “chinobva kuna Mwari.”
Masutso inguva yegore apo zvirimwa zvinenge zvava kuda kudyiwa.
Kana kuti “mweya wake.”
ChiHeb., “kuva akaderera pamweya.”
ChiHeb., “achawana zvakanaka.”
Kana kuti “kutaura zvakanaka kunowedzera.” ChiHeb., “kutapira kwemiromo kunowedzera.”
ChiHeb., “muromo.”
Kana kuti “anorongera vamwe.”
Kana kuti “yekukudzwa.”
ChiHeb., “anotonga mweya wake.”
Kana kuti “kudya chingwa chakaoma.”
Kana kuti “rugare.”
ChiHeb., “izere zvibayiro.”
Kana kuti “Vazukuru.”
Kana kuti “vabereki.”
Kana kuti “kwevana.”
Kana kuti “kwakanaka.”
Kana kuti “negurukota.”
ChiHeb., “anofukidza.”
ChiHeb., “mvura.”
Kana kuti “iro risina njere.”
ChiHeb., “haazowani zvakanaka.”
Kana kuti “Mwoyo unofara unorapa.”
Kana kuti “mweya wakaputsika unopedza.”
Kana kuti “kunoomesa mapfupa.”
ChiHeb., “chiokomuhomwe chepachipfuva.”
Kana kuti “Kuripisa.”
Kana kuti “Anoshora.”
Kana kuti “wemweya waro.”
Kana kuti “sezvinhu zvinomedzwa nemakaro.”
ChiHeb., “okwidziridzwa,” kureva kuti, ova pasingasvikiki.
Kana kuti “mweya wake wakaputsika.”
Kana kuti “omuongorora.”
ChiHeb., “unoparadzanisa vane simba.”
ChiHeb., “anokurumidza netsoka dzake.”
Kana kuti “asinganyime.”
Kana kuti “mweya wake.”
ChiHeb., “achawana zvakanaka.”
Kana kuti “kweshumba yava nezenze.”
Kana kuti “anonetsa.”
Kana kuti “mweya une usimbe uchaziya.”
Kana kuti “mweya wake.”
Kana kuti “achamupa mubayiro wezvaanoita.”
Kana kuti “Ranga.”
Kana kuti “usafarira kufa.”
Kana kuti “kurangwa.”
Kana kuti “chinangwa chaJehovha ndicho chichabudirira.”
Kana kuti “kweshumba yava nezenze.”
Dzimwe shanduro dzinoti, “Ichatsvaga munguva yekukohwa asi hapana chaichawana.”
ChiHeb., “Zano riri mumwoyo.”
Kana kuti “vanozviti vane rudo rusingachinji.”
ChiHeb., “Vanakomana.”
Kana kuti “Matombo maviri ekuyeresa akasiyana nezvekupimira zviviri zvakasiyana.”
Kana kuti “mukomana.”
Kana kuti “mutorwa.”
Kana kuti “zvichasimbiswa.”
Kana kuti “kweuchenjeri.”
Kana kuti “anokwezva nemiromo yake.”
Kana kuti “Matombo maviri ekuyeresa akasiyana anosemesa.”
Kana kuti “zvinokwesha.”
Kana kuti “vavariro yacho.”
Kana kuti “zvinobatsira.”
Dzimwe shanduro dzinoti, “kune vaya vari kutsvaga rufu.”
Kana kuti “anonetsa.”
Kana kuti “Mweya weakaipa unopanga.”
Kana kuti “anoziva zvekuita.”
Kureva, Mwari.
ChiHeb., “chiokomuhomwe chiri pachipfuva.”
Kana kuti “anonetsa.”
ChiHeb., “richamedza.”
Kana kuti “anokunda.”
Kana kuti “Anodzivirira mweya wake.”
Kana kuti “achichipa achizvibata zvinonyadzisa.”
ChiHeb., “achataura nekusingaperi.”
Kana kuti “anoita kuti nzira yake ibudirire.”
ChiHeb., “Zita.”
Kana kuti “Mukurumbira wakanaka unofanira.”
ChiHeb., “Kufarirwa.”
ChiHeb., “vanosangana pamwe chete.”
Kana kuti “orangwa.”
Kana kuti “mweya wake.”
Kana kuti “mukomana; wechidiki.”
ChiHeb., “ane ziso rakanaka.”
Kana kuti “Kuendesana kumatare.”
ChiHeb., “vausingazivi.” Ona Zvi 2:16.
Kana kuti “memukomana; mewechidiki.”
Kana kuti “yekuranga.”
Kana kuti “mweya wevaya.”
Kana kuti “Woteyera mweya wako.”
Kana kuti “Zvidzore.”
Kana kuti “munhu ane mweya une makaro.”
Dzimwe shanduro dzinoti, “Rega kuvimba nekunzwisisa kwako.”
Kana kuti “zvemunhu ane ziso rakaipa.”
Kana kuti “ari kuverenga mumweya wake.”
ChiHeb., “mwoyo wake hausi pauri.”
ChiHeb., “Mudzikinuri.”
Kana kuti “uchirangwa.”
Kana kuti “kurayira.”
Kana kuti “mukomana; wechidiki.”
Kana kuti “uponese mweya wake.”
Kana kuti “paSheori.” Ona Tsanangudzo Yemashoko.
ChiHeb., “Itsvo dzangu dzichafara.”
Kana kuti “Wana.”
Kana kuti “Wanawo.”
ChiHeb., “mutorwa.” Ona Zvi 2:16.
Kana kuti “vanoungana kuti varavidze.”
Kana kuti “kurwadziwa.”
Kana kuti “Ndichaitsvagazve.”
Kana kuti “kweuchenjeri.”
Kana kuti “nekubudirira; nekununurwa.”
Kana kuti “ebenzi.”
Kana kuti “panguva yenhamo.”
Kana kuti “vavariro yemunhu.”
Kana kuti “kuona mweya wako.”
Kana kuti “hunotapira kumweya wako.”
Kana kuti “vanoda kuchinja zvinhu.”
Kureva, Jehovha namambo.
Dzimwe shanduro dzinoti, “Kupindura pasina zvekutenderera kwakaita sekutsvoda.”
Kana kuti “Ndichamubata.”
Kana kuti “njere.”
Kana kuti “zvakanyorwa zvikaunganidzwa.”
Kana kuti “usafumura nyaya dzevamwe.”
Kana kuti “makuhwa.”
Kana kuti “mweya watenzi.”
ChiHeb., “nezvechipo chemanyepo.”
Dzimwe shanduro dzinoti, “nemunhu anonyengera.”
Kureva kuti unenge uchipfavisa munhu wacho uchinyungudutsa kuoma kwaanenge akaita.
Kana kuti “anonetsa.”
ChiHeb., “anodzedzereka pamberi peakaipa.”
Kana kuti “mherepere.”
Dzimwe shanduro dzinoti, “Kutukwa pasina mhosva hakuitikiwo.”
Kana kuti “kuenzana naro.”
ChiHeb., “anonwa mhirizhonga.”
Kana kuti “vanhu vese.”
Dzimwe shanduro dzinoti, “anopindira mukupopotedzana.”
Kana kuti “miseve inouraya.”
Kana kuti “sezvinhu zvinomedzwa nemakaro.”
Ichi chimedu chemudziyo wevhu unenge waputsika.
Kana kuti “Nekuti mwoyo wake wese unosemesa.”
ChiHeb., “richazvara.”
ChiHeb., “nemutorwa.”
ChiHeb., “newekune imwe nyika.”
Dzimwe shanduro dzinoti, “zvekunyepera; zvekumanikidzwa.”
ChiHeb., “anotsika-tsika.”
Kana kuti “kumweya une.”
Kana kuti “orangwa.”
Kana kuti “mutorwa.”
Kana kuti “anonetsa.”
ChiHeb., “chiso cheshamwari yake.”
Kana kuti “Sheori neAbhadhoni.”
Kana kuti “Isa mwoyo wako pamakwai; Isa pfungwa dzako pamakwai.”
Kana kuti “seshumba diki.”
Kana kuti “kupandukirana.”
Kana kuti “anogara achitya.”
Kana kuti “mweya wemumwe.”
Kana kuti “mugomba.”
Kana kuti “makaro.”
Dzimwe shanduro dzinoti, “Mweya unozvikudza unokonzera.”
ChiHeb., “achakodzwa.”
Kana kuti “anoramba achiomesa musoro.”
Kana kuti “chaanopomerwa.”
Kana kuti “mweya yevanhu.”
Dzimwe shanduro dzinoti, “Asi munhu akarurama anotsvaga kuchengetedza upenyu hwake.”
ChiHeb., “vanosangana pamwe chete.”
Kureva kuti ndiye anovapa upenyu.
Kana kuti “Kurayira; Kuranga.”
Kana kuti “Ranga.”
Kana kuti “achafadza mweya wako.”
Kana kuti “zviratidzo zveuprofita.”
Kana kuti “mweya wake.”
Kana kuti “Anogona kunzwa mhiko yekutuka.”
Dzimwe shanduro dzinoti, “kunzwirwa nyasha nemutongi.” ChiHeb., “vanotsvaga chiso chemutongi.”
ChiHeb., “akasimudza.”
Kana kuti “Sheori.” Ona Tsanangudzo Yemashoko.
Kana kuti “asingadiwi.”
Kana kuti “Asi zviine uchenjeri hwakanyanya.”
ChiHeb., “rudzi rune.”
ChiHeb., “rudzi rune.”
Kana kuti “dzakaita zvikwata zvikwata.”
Kana kuti “vane mweya uri.”
Kana kuti “mudzimai akanaka.”
ChiHeb., “nezvibereko zvemaoko ake.”
ChiHeb., “Anosunga muchiuno make nesimba.”
ChiHeb., “vakavirikidza.”
Kana kuti “anoseka zuva ramangwana.”
Kana kuti “Kurayira nerudo kuri; Mutemo werudo rusingachinji uri.”
Kana kuti “vakadzi vakanaka vakawanda.”
Kana kuti “haruna maturo.”
ChiHeb., “Mupei zvinobva pazvibereko zvemaoko ake.”