Bible atene nyen na ndö ti bira ti abombe nucléaire?

Azo na yâ ti dunia kue ayeke tingbi na ménace ti abombe nucléaire, me akodro so akomande dunia kue ayeke gi ti bata nga ti sara gbâ ti alê ti nene ngombe. Azo ayeke gi bê ti ala mingi so tongana anene lê ti ngombe so ayeke dä, a yeke sara si mbeni kota bira ayeke londo ande. Azo asara mbeto so mbeni bira so a sara na abombe nucléaire na mbeni ndo apeut ti sara si mbeni bira apeut ti londo ande ti buba aye na yâ ti dunia kue. Mbeni mbeti (Bulletin of the Atomic Scientists) atene so dutingo so e yeke dä laso so “mbeni bira ti abombe nucléaire apeut ti londo na ngoi kue.”

Eskê bira ti abombe nucléaire apeut ande ti kiri ti londo? Tongana ayeke tongaso, eskê sese ayeke ngbâ ande nzoni? Tongana nyen la e peut ti hon ndö ti gingo bê ti e tongana mbeni bira ti abombe nucléaire akiri alondo? Bible atene nyen na ndö ni?

Na yâ ti article so e yeke bâ:

Eskê Bible asara tënë ti bira ti abombe nucléaire kozo awe?

Bible asara tënë polele tongaso na ndö ti bira ti abombe nucléaire ape. Me, akpale so asi na peko ti mbeni bira ti abombe nucléaire ayeke ye so Bible asara tënë ni kozo awe.

Haka aversê so a fa na gbe ni ge na aye so ayeke si na yâ ti dunia laso:

Versê ni: Adisciple ti Jésus ahunda lani lo atene: “Lawa si aye so ayeke si ande? Nga, fä ti ngoi so mo yeke duti dä nga ti ngoi so aye ti ngoi so ayeke gue ti hunzi ayeke nyen?” Jésus atene: “Mara ayeke londo na bira na terê ti mbeni mara, na royaume ayeke londo na bira na terê ti mbeni royaume.”—Matthieu 24:3, 7.

Aye so ayeke si na yâ ti dunia: Akodro, surtout ala so ayeke sigi na anene lê ti ngombe, ayeke sara si bira ague na li ni mingi.

“Sarango ye ti ngangu ague na li ni mingi na yâ ti dunia kue na yâ ti angu so ahon ade ti ninga ape: wungo ti abira ague na li ni mingi.”—The Armed Conflict Location & Event Data Project.

Versê ni: “Na ngoi ti nda ni, gbia ti sud ayeke londo na terê ti gbia ti nord si ala yeke pusu mba ti tiri.”—Daniel 11:40.

Aye so ayeke si na yâ ti dunia: Akodro so akomande dunia kue nga na akodro so amû peko ti ala ayeke sara mandako na popo ti ala ti fa zo so ayeke na ngangu, tongana ti so Bible atene lani. Laso, akodro so akomande dunia kue ayeke tingbi terê lê na lê tongaso ape ti sara bira, me ala yeke fa ngangu ti ala na mba na lege ti anene lê ti ngombe so ala yeke sigi na ni.

“Na yâ ti angu bale-oko so ahon, bira ayeke mingi na popo ti akodro, andu nga akodro so ayeke na ngangu so ayeke mû maboko na ambeni kodro ti awato ti ala.”—The Uppsala Conflict Data Program.

Versê ni: “Na lâ ti nda ni, angoi ti akpale so ayeke ngangu na zo ti kanga bê na yâ ni ayeke duti dä, ngbanga ti so azo ayeke duti ande . . . azo so aye ti mä terê na amba ti ala pëpe, azo ti pango amba ti ala, azo so akanga nzara ti bê ti ala pëpe, azo so ayeke asioni zo.”—2 Timothée 3:1-3.

Aye so ayeke si na yâ ti dunia: Gï tongana ti so mingi ti azo ayeke mä terê laso ape, akota zo so ayeke komande na yâ ti dunia nga kue ayeke mä terê ape. Ahon ti tene ala leke akpale ni na yâ ti siriri, ala yeke gi ti leke ni na lege ti aménace wala na sarango ye ti ngangu. Asarango ye ni so la ayeke sara si bira ti abombe nucléaire alondo.

“So ala yeke gi nga ti sara mbeni ye ti tene ala mä terê ape asara si abira ni ayeke gue gï guengo na li ni.”—S. Saran and J. Harman, World Economic Forum.

Eskê Nzapa la azia lege na bira ti abombe nucléaire ti tene asi?

Bible atene tongaso ape. Me, a tene so “aye so amû mbeto na zo” ayeke si na ngoi ti e (Luc 21:11). Mbeni tapande ti aye so ayeke si andu nga abombe atomique so asungba lani na ngoi ti Use bira so amû sese kue. Bible afa ndani so Nzapa azia lege na abira ti si. Ti hinga ye mingi na ndö ni, bâ vidéo Ngbanga ti nyen la Nzapa azia si azo abâ pasi?

Eskê sese ayeke ngbâ ande nzoni?

En. Même tongana azo akiri asara kua na anene lê ti ngombe, Nzapa ayeke zia pëpe si situation ni aga sioni si a futi dunia kue. Bible atene so sese ayeke ngbâ ande nzoni, na azo nga kue ayeke ngbâ ande na fini lakue lakue.

“Sese ayeke ngbâ kpu na kpu.”—Zo-ti-fa-tene 1:4.

‘Nzapa la aleke sese . . . Lo leke ni ti tene angbâ gï senge pëpe, me lo leke ni ti tene azo aduti dä.’—Ésaïe 45:18.

Ambeni zo a-imaginé so na yâ ti angoi so ayeke ga ande, gï kete wungo ti azo na ndö ti sese la ayeke sara effort ti vivre na ando so anene lê ti ngombe abuba aye dä. Me, Bible afa so akpale so bira aga na ni na ndö ti sese ayeke hunzi ande kue.

“Benyama nga na ndo so ahule ngangu ayeke duti ande na ngia mingi; kpangbala ndo ti désert ayeke duti ande na ngia, nga apendere fleur ayeke sigi dä gbani gbani.”—Ésaïe 35:1.

Azo ayeke sara kua ensemble na ngia na yâ ti paradis na ndö ti sese. — Nzapa aye ti tene e duti na ngia na ndö ti mbeni pendere sese

Lo so acréé aye kue aleke sese na mbeni fason so sese ni wani ayeke na ngangu ti leke aye so abuba dä. Tongana ngoi ni alingbi, Nzapa ayeke sara ande kua na ngangu ti lo ti kiri ti leke sese, na sese ni ayeke duti ande mbeni pendere ndo so gï azo ti mbilimbili la ayeke duti dä.—Psaume 37:11, 29; Apocalypse 21:5.

Tongana nyen la e peut ti hon ndö ti gingo bê ti e ndali ti bira ti abombe nucléaire?

Abira ti abombe nucléaire asara si ambeni zo apeut ti bâ pasi nga ala yeke gi bê ti ala na ndö ti aye ti peko ni. Azendo nga na awango ti Bible apeut ti aidé ala ti hon ndö ti mbeto ti ala. Na lege wa?

Bible amû zendo so sese ayeke kiri ti ga ande nzoni nga azo so ayeke vivre na ndö ni ayeke duti ande nzoni. Tongana e manda ye na ndö ti beku ni so apeut ti duti tongana mbeni ‘kale ti bateau ndali ti fini ti e.’ (aHébreu 6:19, kete tënë na gbe ni). E peut nga ti gi bê ti e mingi ape tongana e zia li ti e na ndö ti aye so ayeke si lâ oko oko, me pëpe na ndö ti aye so ade ti si ape. Tongana ti so Jésus atene: “Akpale ti lango oko oko alingbi na lango ni.”—Matthieu 6:34.

Ni la, a yeke kota ye ti tene e kue e bâ lege ti seni ti e nzoni. E peut ti sara ni tongana e kpe ti diko, ti bâ wala ti mä asango so asara si e gi bê ti e mingi, na tapande alisoro nga na bango ndo ti azo na ndö ti asango so asigi ade ti ninga ape na ndö ti abombe nucléaire. Tënë so aye ti tene ape so e yeke sara sanka ti aye so ayeke passé. Me, e yeke sara ye kue so e peut ti sara ti gi bê ti e lakue ape na ndö ti aye so e yeke na ngangu na ndö ni ape nga so apeut ti si lâ oko ape.

“Gingo bê asara si bê ti zo anze, me nzoni tënë asara si bê ti lo akiri awara ngia.”—aProverbe 12:25.

Tongana mo yeke zia li ti mo na ndö ti anzoni ye so mo wara na yâ ti fini ti mo ayeke sara si mo yeke kpe ti mä asioni sango.

“Zia Nzapa so ayeke mû beku na zo asara si ala si na ngia nga na siriri kue na lege so ala zia bê ti ala kue na lo.”—aRomain 15:13.

Afoto: Mbeni koli angbâ ti imaginé aye so ayeke ga ande. 1. Na peko ti koli ni, a fa bira, a-avion ti guerre, amissile nga na anguru ti abombe nucléaire so akpa gugu. 2. Na devant ti lo, a fa mbeni pendere sese so siriri ayeke dä, apopo-hoto so pere ayeke dä, abale nga na andeke. — Bible amû zendo ti mbeni nzoni gigi ti kekereke

Gi ti hinga ye mingi na ndö ti azendo ti Nzapa so apeut ti mû na mo beku, ngia nga na siriri ti bê.

Eskê Bible asara tënë ti mbeni Harmaguédon ti abombe nucléaire?

Ambeni zo atene so Harmaguédon ayeke mbeni bira ti abombe nucléaire. Kite ayeke dä ape so, ala yeke imaginé asioni ye ti peko ti bira ni so.

Bible asara kua na tënë “Harmaguédon” ti sara tënë ti bira so ayeke na popo ti Nzapaa na “agbia ti sese kue” wala agouvernement ti azo (Apocalypse 16:14, 16). Harmaguédon ayeke pëpe mbeni bira so ayeke futi azo kue na ndö ti sese tongana ti so abombe nucléaire ayeke sara. Me na ngoi ti Harmaguédon, Nzapa ayeke futi ande gï azo ti sioni, na lo yeke sara ande si tâ siriri na nzoni duti aduti dä.—Psaume 37:9, 10; Ésaïe 32:17, 18; Matthieu 6:10.

Solution wa la Bible afa na ndö ti tënë ti bira?

“Lo yeke sara si abira ahunzi na ndö ti sese kue. Lo fâ yâ ti kokora, nga lo fâ yâ ti likongo kete kete; lo zö apuse ti mbarata ti sarango na bira”—Psaume 46:9.

Jéhovahb Nzapa ayeke sara ande kua na ngangu ti lo ti hunzi abira kue nga ti futi aye ti bira kue. Lo yeke sara ande ni na lege ti Royaume ti lo wala gouvernement ti lo so ayeke na yayu so ayeke komande ande sese kue.—Daniel 2:44.

Royaume ti Nzapa ayeke fa ande na azo ti vivre na yâ ti siriri nga na beoko. Ndali ti so gï gouvernement ti Nzapa oko la ayeke komande ande na ndö ti sese kue, tënë ti kengo terê so ayeke na popo ti agouvernement nde nde ayeke duti ande dä ape nga azo ayeke manda ande sarango bira encore ape (Michée 4:1-3). Ye ti peko na ni ayeke nyen? “Ala oko oko ayeke duti na siriri na gbe ti akeke ti vigne ti ala nga na gbe ti akeke ti figue ti ala. Zo oko ti zia mbeto na bê ti ala ayeke dä pëpe.”—Michée 4:4, Mbeti ti Nzapa, Tënë so amu fini.

a Bâ article “Qu’est-ce que la bataille d’Armaguédon ?”

b Jéhovah ayeke iri ti Nzapa (Psaume 83:18). Bâ article “Jéhovah ayeke zo wa?”

Eskê mbeti ti Apocalypse asara tënë ti bira ti abombe nucléaire?

Ambeni zo apensé so mbeti ti Apocalypse asara tënë ti bira ti abombe nucléaire so ayeke buba ande aye (Apocalypse 6:14; 8:7-12; 16:1-21). Na tapande, a sara tënë ti ‘wâ so alondo na yayu adescend na sese.’ (Apocalypse 13:11-13). A-Témoin ti Jéhovah acomprendre so versê ni so aye ti sara tënë ti abira ti abombe nucléaire ape, me andu abombe atomique so a sara kua na ni lani na ngoi ti Use bira so amû sese kue.

Atâa so mbeti ti Apocalypse aye peut-être ti sara tënë ti sarango kua na abombe nucléaire, mbeti ni afa pëpe anzene nzene ye kue na ndö ti aye so ayeke si so amû mbeto na zo. Na ngoi so mo yeke mo diko mbeti ti Apocalypse, dabe ti mo na aye so:

Mbeti ti Apocalypse asara tënë ti asigne wala afä so e mä yâ ni droit tongaso ape.—Apocalypse 1:1.
Mbeti ni aye ti zia mbeto na yâ ti azo so ayeke diko ni ape. Me, atënë ni ayeke mû ngia na azo so amä yâ ni nga asara ye alingbi na ni.—Apocalypse 1:3.

Ti hinga ye mingi na ndö ni, bâ article “Le livre de la Révélation, ou Apocalypse : quelle est sa signification ?”