Ngbanga ti nyen la a yeke nzoni e hunda wango?

1. Tongana nyen la e peut ti mû anzoni desizion so ayeke ga na e anzoni ye? (aProverbe 13:10; 15:22).

E KUE e ye ti mû anzoni desizion. E kue e ye nga ti tene aye so e leke ti sara aga nzoni. Bible afa na e tongana nyen la e peut ti sara aye so use kue.—Diko aProverbe 13:10; 15:22.

2. Nyen la Jéhovah amû zendo ti sara na e?

² Ti vrai ni, Zo so apeut ti mû na e tâ nzoni wango ayeke Babâ ti e Jéhovah. Lo mû zendo ti aidé e, lo tene: “Mbi yeke mû na mo wango, na lê ti mbi ayeke gï na ndö ti mo.” (Ps. 32:8). Tënë so aye ti tene so Jéhovah ayeke mû na e mbilimbili wango so e bezoin ni nga lo yeke aidé e ti sara ye alingbi na ni.

3. Nyen la e yeke bâ na yâ ti article so?

³ Na yâ ti article so, e yeke sara kua na Bible ti aidé e ti kiri tënë na ahunda osio: (1) Sarango ye wa la ayeke aidé mbi ti bâ nzoni na lege ti anzoni wango? (2) Zo wa la apeut ti mû na mbi nzoni wango? (3) Nyen la apeut ti fa so mbi ye biani ti tene a mû na mbi wango? (4) Ngbanga ti nyen la a yeke nzoni mbi kpe ti tene azo la amû desizion na place ti mbi?

SARANGO YE WA LA MBI DOIT TI DUTI NA NI?

4. Tongana e ye ti bâ nzoni na lege ti anzoni wango, sarango ye wa la e doit ti duti na ni?

⁴ Tongana e ye ti bâ nzoni na lege ti anzoni wango, e doit ti sara terê ti e kete. E doit ti yeda so e bezoin ti tene azo a-aidé e tongana e tingbi na mbeni ye so ade e tingbi na ni lâ oko ape. E doit nga ti hinga so e hinga ye kue ape. Tongana e sara terê ti e kete ape, Jéhovah ayeke aidé e ape. A sara si awango kue so e wara na ngoi so e yeke diko Bible, e yeke bâ so e yeke na bezoin ni ape (Mi. 6:8; 1 Pi. 5:5). Me tongana e sara terê ti e kete, hio e yeke sara ye alingbi na wango so alondo na Bible nga e yeke bâ nzoni dä.

5. Aye wa la Gbia David asara so apeut ti sara si lo ga zo ti baba?

⁵ Bâ ye so e peut ti manda na lege ti tapande ti Gbia David. Aye so lo sara apeut lani ti sara si lo ga zo ti baba. Angu mingi kozo ti tene lo ga gbia, azo ahinga lo tongana zo so ayeke pika mozoko pendere mingi. A hunda même lani na lo ti ga ti pika mozoko na gbia (1 Sam. 16:​18, 19). Jéhovah asoro lani David ti ga gbia na peko ti Saül, lo mû na lo yingo vulu so asara si lo ga ngangu mingi (1 Sam. 16:​11-13). Azo ti Israël agonda lani lo ndali ti so lo fâ awato ti ala na tapande Goliath, Philistin so ayeke yongoro koli (1 Sam. 17:​37, 50; 18:7). Mbeni zo ti baba so asara mara ti akota ye tongaso apeut ti pensé so lo bezoin ti mä wango ti azo ape. Me David apensé lani tongaso ape.

6. E hinga tongana nyen so David aye lani ti mä wango? (Bâ nga foto .)

⁶ Na peko ti so David aga gbia, lo sara kamarade na azo so apeut ti mû na lo wango (1 Chron. 27:​32-34). Même kozo ti tene David aga gbia, lo yeke lani nduru ti mä anzoni wango so a mû na lo. Lo mä lani wango so akoli amû na lo, me lo mä nga wango so mbeni wali so iri ti lo Abigaïl amû na lo. Lo yeke lani wali ti Nabal so ayeke zo ti baba, so akiri singila ape nga so ane azo ape. David asara lani terê ti lo kete, lo mä nzoni wango so lo mû na lo a sara si lo sara pëpe mbeni kota faute.—1 Sam. 25:​2, 3, 21-25, 32-34.

7. Aye wa la e peut ti manda na lege ti tapande ti David? (Zo-ti-fa-tene 4:13). (Bâ nga afoto.)

⁷ E peut ti manda ambeni ye na lege ti tapande ti David. Na tapande, e peut ti duti na mbeni kode wala mbeni komandema. Même tongana a yeke tongaso, a yeke nzoni e pensé ape so e hinga ye kue nga e bezoin wango ape. Tongana ti David, a yeke nzoni e duti nduru ti mä nzoni wango atâa zo wa la amû ni na e. (Diko Zo-ti-fa-tene 4:13.) Tongana e sara tongaso, peut-être e yeke sara pëpe akota faute so apeut ti ga na vundu na e nga na ambeni zo.

ZO WA LA APEUT TI MÛ NA MBI NZONI WANGO?

8. Ngbanga ti nyen la Jonathan alingbi lani ti mû wango na David?

⁸ Bâ encore mbeni ye so e peut ti manda na lege ti tapande ti David. Lo mä lani wango ti azo so ayeke na nzoni songo na Jéhovah nga so acomprendre nzoni mbeni kpale so lo yeke na yâ ni. Na tapande, na ngoi so David aye lani ti hinga wala lo peut ti leke songo ti lo na Gbia Saül, lo mä wango ti Jonathan, molenge ti Saül. Ngbanga ti nyen la Jonathan alingbi lani ti mû na lo nzoni wango? A yeke ngbanga ti so Jonathan ayeke na nzoni songo na Jéhovah nga lo hinga Saül nzoni (1 Sam. 20:​9-13). Ye so afa na e nyen?

9. Zo wa la a yeke nzoni e hunda wango na lo? Fa mbeni tapande ni (aProverbe 13:20).

⁹ Na ngoi so e bezoin wango, a yeke nzoni e hunda mbeni zo so ayeke na nzoni songo na Jéhovah nga so ahinga ye nzoni na ndö ti ye so e bezoin mungo maboko dä.a (Diko aProverbe 13:20.) Na tapande, imaginé so mbeni ita-koli so ade maseka aye ti wara mbeni nzoni ita-wali ti sara mariage na lo. Zo wa la apeut ti mû na lo nzoni wango? Mbeni kamarade ti lo so ade ti sara mariage ape apeut ti mû na lo wango so ague oko na amama-ndia ti Bible. Me ita-koli ni apeut ti wara anzoni wango so alingbi na lo tongana lo sara lisoro na mbeni couple so akpengba, so asara mariage awe, so ahinga lo nzoni nga so ayeke na ngia na yâ ti mariage ti ala.

10. Nyen la e yeke bâ fadeso?

¹⁰ E bâ fade sarango ye so e doit ti duti na ni nga na zo so apeut ti mû na e nzoni wango. Zia e bâ fadeso ndani so e doit ti fa biani so e ye ti tene a mû na e wango nga eskê a yeke nzoni e hunda azo ti mû desizion na place ti e.

NYEN LA APEUT TI FA SO MBI YE BIANI TI TENE A MÛ NA MBI WANGO?

11-12. (a) Nyen la a yeke nzoni e sara ape? (b) Na ngoi so Gbia Roboam adoit lani ti mû mbeni kota desizion, nyen la lo sara?

¹¹ Na ambeni ngoi, na bango ni mbeni zo ayeke gi wango, me ti vrai ni, lo ye gï ti tene azo ayeda so desizion so lo mû awe ayeke na lege ni. Mara ti zo tongaso afa so lo ye biani ti tene a mû na lo wango ape. A yeke nzoni lo manda ye na lege ti ye so asi na Gbia Roboam.

¹² Roboam la aga lani gbia na peko ti Salomon. Na ngoi so Roboam aga gbia, azo ti Israël ayeke lani na gbâ ti anzoni ye, me ala bâ so Salomon asara si ala sara kua ahon ndö ni. Ala ga ala voro yanga na Roboam ti yapu kua ni na ala. Roboam ahunda na ala ti zia na lo ngoi tongaso si lo gbu li na ndö ti desizion so lo yeke mû. Kozoni, lo hunda wango na a-ancien so a-aidé lani Salomon. Na a yeke lani nzoni ye la lo sara so (1 aGbia 12:​2-7). Me lo ke wango so ala mû na lo. Ngbanga ti nyen la peut-être lo sara tongaso? Peut-être lo mû lani desizion ti lo awe na lo ye ti tene a-ancien ni ayeda gï na ni. Tongaso, na ngoi so lo hunda na akamarade ti lo so ade maseka ti mû na lo wango nga tënë so ala tene ague oko na ye so lo ye ti sara, a nzere na lo (1 aGbia 12:​8-14). Roboam akiri tënë na azo ti lo alingbi na wango so. Ye so asara si mara ni akangbi, na pekoni Roboam ayeke gï na yâ ti kpale.—1 aGbia 12:​16-19.

13. Tongana nyen la e peut ti hinga wala e ye biani ti tene a mû na e wango?

¹³ Nyen la e peut ti manda na lege ti tapande ti Roboam? Tongana e hunda wango, e doit ti fa so e ye biani ti tene a mû ni na e. E peut ti fa ni tongana nyen? E peut ti hunda terê ti e, e tene: ‘Eskê mbi yeke hunda wango na pekoni mbi ke ni hio ndali ti so a yeke tënë so mbi ye ti mä ape?’ Bâ mbeni tapande ni.

14. Na ngoi so a mû na e wango, nyen la e doit ti girisa ape? Fa mbeni tapande ni. (Bâ nga foto.)

¹⁴ Imaginé so a ye ti mû na mbeni ita-koli mbeni kua so a payé ni nzoni. Kozo ti tene lo yeda, lo hunda wango na mbeni ancien. Ita-koli ni atene so fani mingi kua ni ahunda ti tene lo gue ayo na sewa ti lo teti ayenga mingi. Ancien ni adabe ti ita-koli ni na mama-ndia ti Bible so atene kozo kua ti lo ayeke ti sara si azo ti sewa ti lo aduti na kpengba songo na Jéhovah (aÉph. 6:4; 1 Tim. 5:8). Tënë so ancien ni atene na ita-koli ni anzere na lo ape, tongaso lo ngbâ ti hunda aita juska lo wara mbeni ita so atene na lo so lo peut ti sara kua ni senge. Eskê ita-koli ni ayeke gi biani wango, wala lo mû desizion ti lo awe na lo yeke gi gï mbeni zo ti yeda na ni? A yeke nzoni e girisa ape so bê ti e ayeke handa e (Jér. 17:9). A peut ti mû na e wango so a nzere na e ape, me na ambeni ngoi a yeke tâ gï wango so e yeke na bezoin ni.

A YEKE NZONI MBI HUNDA AZO TI MÛ DESIZION NA PLACE TI MBI?

15. Nyen la e doit ti sara hange ti sara ape? Ngbanga ti nyen?

¹⁵ E oko oko la e doit ti mû adesizion e wani (aGal. 6:​4, 5). Tongana ti so e bâ fade, kozo ti sara mbeni ye, zo ti ndara ayeke gi wango na yâ ti Bible nga na mbage ti aita so akpengba. Me e doit ti sara hange si e hunda pëpe na azo ti mû desizion na place ti e. Ambeni zo apeut ti sara ni na lege so ala hunda droit na mbeni zo so ala ne lo, ala tene: “Nyen la mo yeke sara tongana mo yeke na place ti mbi?” Ambeni ayeke mû gï desizion so mbeni zo amû ni sân ti gbu li na ndö ti tënë ni ala wani.

16. Kpale wa la alondo lani na Corinthe na ndö ti nyama so a mû na sandaga na ayanda? Zo wa la adoit ti mû desizion na ndö ti tengo mara ti nyama ni so? (1 aCorinthien 8:7; 10:​25, 26).

¹⁶ Gbu li na ndö ti desizion so aita ti Corinthe adoit lani ti mû na ndö ti tengo nyama so peut-être a mû na sandaga na ayanda. Paul atene na aChrétien so, atene: “E hinga so yanda ayeke ye oko pëpe na yâ ti dunia so, na e hinga so mbeni Nzapa nde ayeke dä pëpe, gï Nzapa oko.” (1 aCor. 8:4). Tënë so asara si ambeni ita ti yâ ti congrégation ni amû desizion ti te nyama so a mû na sandaga na mbeni yanda na pekoni a kä ni na gara. Ambeni Chrétien amû desizion ti te nyama so ape ndali ti conscience ti ala. (Diko 1 aCorinthien 8:​7, 10:​25, 26.) A yeke na zo oko oko ti mû lani desizion ni so. Paul awa lani aita ti Corinthe lâ oko ape ti mû desizion na place ti amba ti ala wala ti sara gï ye so amba ti ala ni asara. Zo oko oko na popo ti ala ayeke “kiri tënë ande na Nzapa ndali ti lo wani.”—aRom. 14:​10-12.

17. Nyen la apeut ti si tongana e sara gï ye so ambeni zo asara? Mû mbeni tapande ti fa ni. (Bâ nga afoto.)

¹⁷ Tongana nyen la mara ti ye so apeut ti si laso? Gbu li na ndö ti tënë ti mungo akete kete mbage ti mênë. Chrétien oko oko adoit ti mû desizion lo wani ti yeda ti mû akete kete mbage ti mênë wala ti ke ti mû ni.b Peut-être a yeke ngangu na e ti mä yâ ti tënë ni kue, me e wani la e doit ti mû desizion (aRom. 14:4). Tongana e sara gï ye so mbeni zo amû desizion ti sara, conscience ti e apeut ti sara kua nzoni encore ape. E peut ti ga zo ti ndara tongana e wani e mû adesizion so ague oko na Bible (aHéb. 5:14). Tongaso, na ngoi wa la a yeke nzoni e hunda na mbeni Chrétien so akpengba ti mû na e wango? A yeke na ngoi so e wani e sara recherche na e bâ so e bezoin mungo maboko ti mä yâ ti amama-ndia so ague oko na dutingo ti e ni.

NGBÂ TI GI WANGO

18. Nyen la Jéhovah asara ndali ti e?

¹⁸ Jéhovah afa so lo sara confiance na e mingi na lege so lo mû lege na e ti mû adesizion e wani. Lo mû na e Mbeti ti lo Bible. Lo mû nga na e akamarade so ayeke sara ye na ndara so apeut ti aidé e ti hinga tongana nyen ti sara ye alingbi na amama-ndia ti Bible. So lo sara tongaso, lo yeke bâ lege ti e tongana ti so mbeni babâ so aye amolenge ti lo ayeke sara (aProv. 3:​21-23). Nyen la e peut ti sara ti kiri singila na lo?

19. Tongana nyen la e peut ti ngbâ ti zia ngia na bê ti Jéhovah?

¹⁹ Gbu li na ndö ti ye so: Ababâ na amama ayeke na ngia ti bâ amolenge ti ala akono na ala ga awakua ti Jéhovah so ayeke sara ye na ndara nga ayeke aidé azo. Legeoko nga, Jéhovah ayeke na ngia ti bâ so e ga aChrétien so akpengba, so ayeke gi wango nga ayeke mû adesizion so amû gonda na lo.