Bâ na nene ni ye ti héritier ti e ti yingo
“Nzapa abi lê ti lo . . . na mbage ti azo ti amara ti soro na popo ti ala mbeni bungbi ti azo ndali ti iri ti lo.”—KUS. 15:14.
1, 2. (a) “Kpangba ti David” aye ti sara tënë ti nyen? Na lege wa a kiri aleke ni? (b) Azo wa la abungbi oko ti sara kua tongana awakua ti Jéhovah laso?
NA NGOI ti mbeni kpengba bungbi so bebungbi asara lani na ngu 49 na Jérusalem, disciple Jacques atene: “Syméon [Pierre] afa kue awe tongana nyen Nzapa abi lê ti lo ti kozoni na mbage ti azo ti amara ti soro na popo ti ala mbeni bungbi ti azo ndali ti iri ti lo. Na atënë ti ambeti ti aProphète amä tere na tënë so, gi tongana ti so a sû na Mbeti ti Nzapa, a tene: ‘Na peko ti aye so, fade mbi yeke kiri, na mbi yeke kiri ti leke kpangba ti David so atï na sese. Na fade mbi yeke kiri ti leke kpangba ni so abuba awe nga mbi yeke kiri ti yä ni na nduzu, si tanga ti ala so angbâ na popo ti azo so alingbi ti gi Jéhovah ngangu, ala legeoko na azo ti amara kue, azo so a di iri ti mbi na ndo ti ala. So ayeke tënë ti yanga ti Jéhovah la, lo so ayeke sara aye so, aye so a hinga ni ândö giriri.’”—Kus. 15:13-18.
2 “Tabernacle [kpangba, FD] ti David” aye ti sara tënë ti agbia so aga na lege ti sewa ti David. A ‘tï na sese’ na ngoi so a zi Sédécias ndangba gbia ti Juda na ndo ti mbata ti gbia (Amos 9:11). Ye oko, a yeke kiri ti leke “kpangba” ni tongana Jésus, hale ti David, aga Gbia teti lakue lakue (Ézéch. 21:27; Kus. 2:29-36). Jacques afa so prophétie so afa nga so a yeke soro ande aJuif na aGentil ti ga agbia legeoko na Jésus na yayu. Laso, tanga ti aChrétien so a soro ala ti gue na yayu na “ambeni ngasangbaga” ti Jésus so ayeke kutu mingi abungbi oko ti sara kua tongana awakua ti Jéhovah ti fa tâ tënë so ayeke na yâ ti Bible.—Jean 10:16.
A MÛ AJUIF NA NGBÂA
3, 4. Nyen la amû maboko na aJuif so ayeke na Babylone ti ngbâ ti lë songo na Jéhovah?
3 Na ngoi so a mû lani aJuif ague na ala na ngbâa na Babylone, a yeke polele so “kpangba ti David” atï. Teti so vorongo nzapa ti wataka amû ndo lani na Babylone, azo ti Nzapa asara tongana nyen ti ngbâ be-ta-zo na yâ ti angu 70 so ala sara kâ so? Ala sara mara ti ye so e azo ti Jéhovah e yeke sara laso ti ngbâ be-ta-zo na yâ ti dunia ti Satan (1 Jean 5:19). Awakua ti Jéhovah ayeke na mbeni nzoni ye ti héritier na lege ti yingo so amû maboko na ala ti ngbâ be-ta-zo.
4 Laso, e yeke na Bible so ayeke mbeni mbage ti ye ti héritier ti e ti yingo. A-Juif so ayeke lani na Babylone ayeke na mbeni mbage ti Mbeti ti Nzapa, a sara si ala hinga Ndia ti Moïse nga na aCommandement Bale-oko so ayeke na yâ ni. Ala hinga “bia ti Sion” nga na gbâ ti aproverbe. Ala hinga nga ye na ndo ti ambeni wakua ti Jéhovah ti giriri so angbâ be-ta-zo na lo. Biani, tongana aJuif so adabe ti ala na Sion, ala toto nga ala ye ti girisa Jéhovah pëpe. (Diko Psaume 137:1-6.) Aye so kue amû maboko na ala ti ngbâ ti lë songo na Jéhovah, atâa so afango ye ti wataka ti azo ti Babylone nga na asarango ye ti ala amû ndo.
TËNË TI TRINITÉ AYEKE FINI YE PËPE
5. Atrinité wa azo ti Babylone ti giriri na azo ti Égypte ayeke voro lani?
5 Na ngoi ti giriri, azo ayeke voro atrinité. Trinité ayeke mbeni nzapa so ala tene lo yeke oko me so na yâ lo ala yeke ota. Na yâ ti mbeni trinité so azo ti Babylone ayeke voro lani, a yeke wara Sin (nzapa ti nze), Shamash (nzapa ti lâ), nga na Ishtar (nzapa-wali ti dungo na ti bira). Azo ti Égypte ti giriri ayeke voro mbeni sewa ti nzapa so na yâ ni anzapa ayeke ota, babâ, mama nga na molenge. Atâa so anzapa so ayeke lani mbeni trinité, mingi ni azo atene ala ota kue alingbi tere pëpe. Na yâ ti mbeni trinité ti azo ti Égypte ni, a yeke wara nzapa Osiris, nzapa-wali Isis, nga na molenge ti ala Horus.
6. Trinité ayeke nyen? Ngbanga ti nyen azo ti Jéhovah amä na bê na ni pëpe?
6 Laso, azo so atene ala yeke aChrétien ayeke fa nga tënë ti Trinité, mbeni Nzapa so ala tene lo yeke oko me na yâ lo ala yeke ota: Nzapa Babâ, Nzapa Molenge, na Nzapa Yingo vulu. Me fango ye so asara si mo bâ mo tene Jéhovah ayeke na ngangu mingi pëpe ndali so lo yeke gi mbeni mbage ti Nzapa. Jéhovah abata azo ti lo si ala tï pëpe na yâ ti fango ye ti wataka so, ndali ti so ala yeda na atënë ti Bible so, so atene: ‘I mä, O Israël! Jéhovah Nzapa ti e ayeke Jéhovah oko!’ (Deut. 6:4). Jésus akiri atene tënë so na yâ ti tënë ti lo, na atâ Chrétien amä na bê na tënë ti Jésus so.—Marc 12:29.
7. Nyen la a lingbi mbeni zo amä na bê na ni na ndo ti Nzapa kozoni si lo wara batême ti ga tâ Chrétien?
7 Tënë ti Nzapa Babâ, Nzapa Molenge, na Nzapa Yingo vulu ague tâ nde na yanga so Jésus amû na adisciple ti lo ti “sara si azo na popo ti amara kue aga adisciple. Ala batize ala na iri ti Babâ, na ti Molenge na ti yingo vulu.” (Mat. 28:19). Ye so aye ti tene so a lingbi mbeni zo so aye ti wara batême ti ga tâ Chrétien nga ti ga Témoin ti Jéhovah amä na bê so Jéhovah, Babâ ni, ayeke na komandema na ndo ti Jésus nga so Jésus ayeke Molenge ti Nzapa so aga na sese na amû fini ti lo tongana ngere so a futa ti zi na azo. A lingbi zo ni amä nga na bê so yingo vulu ayeke ngangu ti Nzapa, me pëpe mbeni mbage ti Trinité (Gen. 1:2). Zo so atene lo mû tere ti lo na Jéhovah awe me so angbâ ti mä na bê na tënë ti Nzapa Babâ, Nzapa Molenge, na Nzapa Yingo vulu, lo lingbi pëpe ti wara batême. E yeke na ngia so ye ti héritier ti e ti yingo abata e yongoro na fango ye ti wataka so, so abi zonga na ndo ti Nzapa!
SARANGO YORÖ
8. Nyen la azo ti Babylone amä na bê na ni na ndo ti anzapa nga na asioni yingo?
8 Azo ti Babylone amä na bê na anzapa ti ala, na asioni yingo nga ala yeke sara yorö. Mbeni buku (The International Standard Bible Encyclopaedia) atene so azo ti Babylone amä na bê so asioni yingo alingbi ti bi kobela na tere ti azo. Azo ti Babylone ayeke sambela anzapa ti ala nga ala yeke hunda na anzapa ni ti bata ala si asioni yingo asara sioni na ala pëpe.
9. (a) Na pekoni so aJuif akiri na kodoro ti ala, nyen la asara si gbâ ti ala atï na yâ ti afango ye ti wataka? (b) Na lege wa Jéhovah abata e yongoro na akpale so zo ayeke wara na lengo songo na asioni yingo?
9 Na pekoni so aJuif alondo na Babylone akiri na kodoro ti ala, gbâ ti ala akomanse ti yeda na afango ye ti wataka. Na ngoi so afango ye ti aGrec amû ndo, aJuif mingi atï na gbe ti ngangu ti asioni yingo ndali ti so ala pensé so asioni yingo alingbi ti sara sioni na zo nga ala lingbi ti sara nzoni na zo. Ye ti héritier ti e ti yingo asara si e tï pëpe na yâ ti akpale so zo ayeke wara na lengo songo na asioni yingo, ndali ti so e hinga so Nzapa ake sarango yorö so azo ti Babylone ayeke sara lani (És. 47:1, 12-15). Nga, e tï pëpe na yâ ni ndali ti so e sara ye so Jéhovah afa na e.—Diko Deutéronome 18:10-12; Apocalypse 21:8.
10. E lingbi ti tene nyen na ndo ti asarango ye nga na afango ye so ayeke na yâ ti Babylone, Ngangu gbata?
10 Laso nga kue azo mingi so ayeke na yâ ti abungbi ti vorongo nzapa ti wataka ayeke sara yorö tongana ti azo ti Babylone ti giriri. Ndani la Bible airi abungbi ti vorongo nzapa ti wataka kue ti sese Babylone, Ngangu gbata (Apoc. 18:21-24). Abungbi ti vorongo nzapa ti wataka ayeke biani tongana bungbi ti vorongo nzapa ti Babylone ti giriri ndali ti so a yeke kâ la afango ye ti wataka nga na asarango ye so ayeke na lege ni pëpe ato nda ni. Na yâ ti kete ngoi a yeke futi Babylone, Ngangu gbata ndali ti sarango yorö, vorongo ayanda nga na ambeni ye ti sioni so lo sara.—Diko Apocalypse 18:1-5.
11. Awango wa so andu sarango yorö e yeke wara na yâ ti ambeti ti e?
11 Jéhovah atene: “[Sarango kusala na ngangu ti ndima, FD], mbi ye pëpe.” (És. 1:13). Ti londo na ngu 1800 ti si na ngu 1900, azo mingi asara yorö. Ni la Tour ti Ba Ndo ti mai 1885 na Anglais atene: ‘Fango ye so atene akuâ ayeke na fini na mbeni ndo ayeke fini ye pëpe. A yeke mbeni oko ti afango ye ti abungbi ti vorongo nzapa ti giriri, nga ni la ayeke na gunda ti afango ye ti wataka kue ti dunia.’ Tour ti Ba Ndo ni atene nga so asioni yingo aye ti fa so ala yeke azo so akui awe so ayeke gi ti sara lisoro na azo so angbâ na fini; ye so la asara si asioni yingo awara lege ti sara ngangu na ndo ti apensé nga na asarango ye ti azo mingi. Mbeni ngbene brochure (What Say the Scriptures About Spiritism?) nga na gbâ ti ambeti ti e so asigigi ade ti ninga pëpe amû nga wango na ndo ni.
AKUÂ AYEKE BÂ PASI NA MBENI NDO?
12. Salomon atene nyen na ndo ti azo so akui awe?
12 “Azo kue so ahinga tâ tënë” alingbi ti kiri tënë na hundango ndo so (2 Jean 1). Biani e yeda na tënë ti Salomon so, lo tene: “Mbo so ayeke na fini ayeke nzoni ahon bamara so akui awe. Teti ala so ayeke na fini, ala hinga fade ala kui; me akinda ahinga ye oko pëpe . . . Ye kue so maboko ti mo awara ti sara, mo sara na ngangu ti mo kue; teti kusala, ye ti bibe, hingango ye, na ndara, ayeke na ndo-ti-awakinda pëpe, ndo so mo yeke gue dä.”—Zo-ti. 9:4, 5, 10.
13. Fango ye wa so alondo na yâ ti bungbi ti nzapa ti aGrec nga na ngobo ti ala aJuif ayeda na ni?
13 A-Juif ahinga lani tâ tënë na ndo ti azo so akui awe. Me na ngoi so akota zo ti Grèce akomande na ndo ti kodoro ti Juda nga na Syrie, ala gi ti ga na azo ni ti yeda na bungbi ti nzapa ti aGrec nga na ngobo ti ala. Ye so asara si aJuif ayeda na afango ye ti wataka so atene âme ayeke kui pëpe nga mbeni ndo ayeke dä so tongana zo akui âme ti lo ayeke gue ti bâ pasi dä. A yeke pëpe aGrec la asigigi na tënë ti ndo so zo alingbi ti bâ ni pëpe, so a-âme ti azo so akui ayeke bâ pasi dä. Mbeni buku (The Religion of Babylonia and Assyria) atene so azo ti Babylone amä na bê lani so mbeni ndo ayeke dä so anzapa so ayeke ngangu mingi nga na asioni yingo ayeke sara sana na azo dä. Biani, azo ti Babylone amä na bê so âme ayeke kui pëpe.
14. Nyen la Job na Abraham ahinga na ndo ti akuâ nga na zingongo ti akuâ?
14 Atâa so Job, zo ti mbilimbili, ayeke lani na Mbeti ti Nzapa pëpe, lo hinga tâ tënë na ndo ti akuâ. Lo hinga nga so tongana lo kui, Jéhovah, Nzapa so ayeke sara ye na ndoye, ayeke ye ande mingi ti zingo lo na kuâ (Job 14:13-15). Abraham nga kue amä na bê na tënë ti zingongo ti akuâ. (Diko aHébreu 11:17-19.) A yeke polele so akoli so amä na bê so azo so akui ayeke na fini na mbeni ndo pëpe ndali ti so a lingbi pëpe ti zingo na kuâ mbeni zo so ayeke na fini. Yingo ti Nzapa amû lani maboko na Job nga na Abraham ti mä na bê na zingongo ti akuâ. Atâ tënë so ayeke nga mbeni mbage ti ye ti héritier ti e ti yingo.
‘ZINGO AZO SO AGA NA LEGE TI NGERE SO A FUTA TI ZI AZO’ AYEKE KOTA YE
15, 16. Na lege wa a zi e na gbe ti siokpari nga na kuâ?
15 E kiri singila so Nzapa afa nga na e tongana nyen la lo zi e na gbe ti siokpari nga na kuâ so e wara na lege ti Adam (aRom. 5:12). E hinga so Jésus “aga ti tene azo asara kua na lo pëpe, me lo ga ti sara kua na azo na ti mû âme ti lo tongana ngere so a futa ti zi na azo mingi.” (Marc 10:45). A nzere na e mingi ti hinga ye na ndo ti ‘zingo azo so aga na lege ti ngere so Christ Jésus afuta ni ti zi azo.’—aRom. 3:22-24.
16 A lingbi aJuif nga na aGentil ti ngoi ti akozo Chrétien achangé bê ti ala nga ala mä na bê na sandaga ti Jésus, tongaso pëpe Nzapa alingbi ti pardone asiokpari ti ala pëpe. Ti e nga kue ayeke tongaso laso (Jean 3:16, 36). Tongana mbeni zo amä na bê na afango ye ti wataka tongana tënë ti Nzapa Babâ, Nzapa Molenge, na Nzapa Yingo vulu nga na âme so ayeke kui pëpe, lo lingbi pëpe ti bâ nzoni na lege ti ngere so a futa ti zi na azo. Me e lingbi ti e ti bâ nzoni dä. E hinga tâ tënë na ndo ti “Molenge ti [Nzapa] so lo ndoye lo mingi. Na lege ti Molenge so, a zi e na lege ti ngere so a futa ti zi azo, so ti tene a pardone asiokpari ti e.”—aCol. 1:13, 14.
NGBÂ TI SARA NA JÉHOVAH
17, 18. E lingbi ti wara anzoni sango na ndo ti aTémoin ti Jéhovah na ndo wa? Ngbanga ti nyen a yeke nzoni ti gi ti hinga ni?
17 Ye ti héritier ti e ti yingo so e ye ni mingi andu nga ambeni ye so Nzapa afa na e, alege so lo mû maboko na e nga na aye ti nzoni so lo mû na e. Teti angu mingi, a-Annuaire ti e afa tongana nyen azo ti Jéhovah na ndo ti sese kue angbâ ti sara na lo. E lingbi ti wara mbaï ti aTémoin ti Jéhovah na yâ ti avidéo La foi en action, 1re partie na 2e partie nga na yâ ti ambeti tongana Les Témoins de Jéhovah : Prédicateurs du Royaume de Dieu. Na yâ ti apériodique ti e fani mingi a yeke sara nga tënë na ndo ti aye so asi na aita.
18 A yeke nzoni ti tene e gi ti hinga ye na ndo ti mbaï ti aTémoin ti Jéhovah legeoko tongana ti so a yeke nzoni lani ti tene azo ti Israël agi ti hinga tongana nyen la Nzapa amû maboko na ala (Ex. 12:26, 27). Na ngoi so Moïse aga mbakoro lo tene na azo ti Israël, lo tene: “Mo dabe mo na lâ ti giriri, bi bê ti mo na ngu mingi ti awagame ti giriri, hunda babâ ti mo, fade lo fa na mo; hunda akota zo ti mo, fade ala kiri tënë na mo.” (Deut. 32:7). Teti so e yeke ‘azo ti Jéhovah na angasangbaga ti benyama ti Lo,’ e kue e yeke na ngia ti gonda lo nga ti fa na azo tënë ti akota ye so lo sara (Ps. 79:13). Aye so e manda na lege ti mbaï ti azo ti Jéhovah ayeke mû maboko na e ti ngbâ ti sara na lo.
19. Teti so e yeke na yâ ti lumière ti yingo, a yeke nzoni e sara nyen?
19 E kiri singila so e yeke pëpe na yâ ti bingo me na yâ ti lumière ti yingo so alondo na Nzapa (aProv. 4:18, 19). Zia e manda Mbeti ti Nzapa nzoni nga e fa tâ tënë na azo na nzara ni tongana ti zo ti sungo psaume so asepela Jéhovah, Gbia ti Dunia Kue, atene: “Fade mbi ga, mbi fa na gigi kusala ti ngangu ti Seigneur L’Éternel; fade mbi sara tënë ti mbilimbili ti Mo, gi ti Mo oko. O Nzapa, a komanse tongana mbi de molenge, Mo fa lege na mbi; na juska fadeso mbi fa tënë ti kota kusala ti Mo. Tongana mbi ga mbakoro na kuali ti mbi avuru, O Nzapa, Mo zia mbi pëpe, juska mbi fa tënë ti ngangu ti Mo na awagame so ayeke ga, na tënë ti ngangu ti Mo na ala kue so aga na pekoni.”—Ps. 71:16-18.
20. Tongana e ngbâ be-ta-zo na Jéhovah, e yeke fa nyen? Tënë ti bê ti mo na ndo ti droit ti Jéhovah ti komande dunia nga na vorongo so e yeke voro na lo ayeke so wa?
20 Tongana e ngbâ be-ta-zo na Jéhovah, e yeke fa so e yeda so lo la lo yeke na droit ti komande na ndo ti e nga so lo lingbi ti tene e voro lo (Apoc. 4:11). Jéhovah amû na e yingo ti lo ti mû maboko na e ti fa nzoni tënë na azo so asara tere ti ala kete, ti mû ngangu na ala so bê ti ala anze nga ti dë bê ti ala so ayeke na vundu (És. 61:1, 2). Atâa angangu kue so Satan asara ti komande na ndo ti azo ti Nzapa nga na tanga ti azo kue, e ye ye ti héritier ti e ti yingo mingi nga e yeke sara kue ti ngbâ be-ta-zo na Jéhovah Gbia ti Dunia Kue nga ti sepela lo laso nga teti lakue lakue.—Diko Psaume 26:11; 86:12.