Tënë ti Jéhovah ayeke na fini
Akota tënë ti mbeti ti Malachie
KUSALA ti kiringo ti lekengo temple ti Jérusalem ahunzi a sara ngu 70 awe. Ye oko, tongana ngoi ayeke hon, songo ti aJuif na Jéhovah awoko. Même aprêtre aga azo ti mungo goro. Zo wa la ayeke sara ande si ala hinga dutingo ti ala nga ayeke sara si ala kiri aleke songo ti ala na Jéhovah? Jéhovah ahunda na prophète Malachie ti sara ni.
Malachie la asû mbeti so iri ti lo ayeke na ndo ni, na lo fa atënë ti lo polele sân ti honde lê ni. Mbeti ti Malachie ayeke ndangba mbeti ti mbage ti Bible so a sû na yanga ti Hébreu, na a yeke wara na yâ ni atënë ti prophétie so alondo na Nzapa. Ti dengi mê na atënë ti Malachie ayeke mû maboko na e ti leke tere ti e ndali ti “kota lâ [ti Jéhovah] so amû mbeto mingi”, mbeni ngoi so a yeke futi ande sioni sese ti laso.—Malachie 4:5.
APRÊTRE ‘ASARA SI AZO MINGI APIKA GERE TI ALA’
Jéhovah afa tënë ti bê ti lo na mbage ti azo ti Israël, lo tene: “Mbi ndoye i giriri.” Me, aprêtre abâ iri ti Nzapa na nene ni oko pëpe. Na lege wa? Na lege so ala “mû kobe so aga sioni na ndo balaga ti [lo]” nga na lege so ala “mû anyama so azin, na anyama ti kobela” na sandaga.—Malachie 1:2, 6-8.
Aprêtre ‘asara si azo mingi apika gere ti ala na ndia’. Azo ni ‘oko oko kue ake ita ti ala na lege ti handa’. Ambeni Juif amû awali so ayeke aJuif pëpe. Ambeni asara ye na handa na mbage ti “wali ti lâ ti pendere ti [ala]”.—Malachie 2:8, 10, 11, 14-16.
Akiringo tënë na atënë na ndo Bible:
2:2—Na lege wa Jéhovah “azonga tene-nzoni” (MN ) so aprêtre so ake yanga airi na ndo ti azo ni? Nzapa asara ni na lege so lo sara si tënë nzoni so aprêtre airi na ndo ti azo ni achangé aga sioni tënë.
2:3—Ti “bi puru” na lê ti aprêtre ni aye ti tene nyen? Ndia ti Moïse ahunda ti tene a bi puru ti anyama so a mû na sandaga na gigi ti kando ti azo ti Israël nga a gbi ni na wâ (Lévitique 16:27). Ti bi puru na lê ti aprêtre ni aye ti tene so Jéhovah ake asandaga so ala mû nga lo ke na bê ti lo oko aprêtre so ayeke mû asandaga ni.
2:13—Ngu ti lê ti azo wa la asi singo na ndo ti balaga ti Jéhovah? A yeke ngu ti lê ti awali so ayeke ga na temple nga ala zi bê ti ala kue na Jéhovah. Ye wa asara si ala yeke toto na vundu mingi? A yeke ndali ti so akoli ti ala so ayeke aJuif asara divorce na ala, divorce so ndia ti Nzapa amû lege na ni pëpe, ti mû lege na akoli ni ti sara mariage na awali so ade maseka na so ayeke aJuif pëpe.
Aye ti manda teti e:
1:10. Jéhovah awara ngia pëpe na yâ ti a-offrande so aprêtre ayeke mû. A yeke ndali ti so ala yeke na bê ti warango ye, na ala yeke hunda nginza ndali ti akete kua tongana kangango yanga-da ti temple wala zango wâ na ndo ti balaga. A yeke kota ye mingi ti tene ndoye so e yeke na ni na mbage ti Nzapa nga na ti azo apusu e ti sara kua ti Nzapa na bê ti e kue, sân ti gi ti wara pata na pekoni. Na popo ti akua so, a yeke wara fango tënë.—Matthieu 22:37-39; 2 aCorinthien 11:7.
1:14; 2:17. Jéhovah aye sarango ye na bê use pëpe.
2:7-9. A yeke nzoni azo so ayeke na kua ti fango ye na yâ ti kongregation asara kue si ye so ala yeke fa ague oko na tënë so ayeke na yâ ti Mbeti ti Nzapa nga na ambeti so “wabatango-ye ti nzoni” asigigi na ni.—Luc 12:42; Jacques 3:11.
2:10, 11. Jéhovah aku na mbage ti azo so ayeke voro lo ti sara ye alingbi na wango so a hunda na ala ti sara mariage “gi na yâ Seigneur.”—1 aCorinthien 7:39.
2:15, 16. A hunda na awakua ti Jéhovah ti bâ na nene ni mingi mariage so ala sara na awali ti lâ ti maseka ti ala.
‘FADE SEIGNEUR ASI NA TEMPLE TI LO’
‘Fade Seigneur [Jéhovah Nzapa] asi na Temple ti Lo fade fade’ legeoko na “Wakua ti mbele ni [Jésus Christ].” Fade Nzapa ayeke “ga nduru na [azo ti lo] ti fâ ngbanga” nga lo yeke fâ ngbanga hio na ndo ti azo ti sioni kue. Na ndo ni, fade a sû iri ti azo so akpe mbeto ti Jéhovah na yâ ti mbeni ‘mbeti ti dango bê’.—Malachie 3:1, 3, 5, 16.
Mbeni lango so ‘aza tongana wâ ti four’ ayeke ga ande nga ayeke hunzi ande azo ti sioni kue. Kozo ti tene lango ni so aga, a yeke tokua mbeni prophète ti “gbian bê ti ababâ ti kiri na amolenge, na bê ti amolenge ni ti kiri na ababâ ti ala”.—Malachie 4:1, 5, 6.
Akiringo tënë na atënë na ndo Bible:
3:1-3—Lawa si “Seigneur” nga na “Wakua ti mbele ni” aga ti bâ temple? A tokua zo wa kozo ti ala? Mbeni zo aga na iri ti Jéhovah na yâ ti temple ti lo nga lo sukula temple ni na lango 10 ti Nisan ti ngu 33. A yeke na ngoi so lani Jésus alï na temple, lo tomba azo so ayeke kä ye nga ayeke vo ye na yâ ni (Marc 11:15). Ye so asi ngu ota na ndambo na pekoni so a sa yingo na ndo ti Jésus ti ga Gbia so Nzapa asoro lo. Legeoko nga, a lingbi ti tene so ngu ota na ndambo na pekoni so a zia Jésus Gbia na yayu, lo na Jéhovah aga ti bâ temple ti yingo nga ala bâ lani so a hunda ti sukula awakua ti Jéhovah. Na ngoi ti akozo Chrétien, a tokua Jean-Baptiste ti leke aJuif ndali ti gango ti Jésus Christ. Na ngoi ti e laso, a tokua ambeni zo kozoni ti leke lege na gango ti Jéhovah ti bâ temple ti lo ti yingo. Ngbene ye na ngu 1880 tongaso, mbeni bungbi ti aWamandango Bible ato nda ti manda Bible na azo ti fa atâ tënë ti Bible na ala so ayeke na nzara ti sara na Nzapa.
3:10—Ti mû “dîme kue” na Jéhovah aye ti tene so e mû ye ti e kue na lo? Kuâ ti Jésus amingo ngangu ti Ndia ti Moïse awe, tongaso a hunda na aChrétien pëpe ti mû dîme ti nginza. Ye oko, mungo dîme ayeke sara tënë ti mbeni ye nde (aEphésien 2:15). A yeke sara pëpe tënë ti mungo ye ti e kue na Nzapa. Atâa so a yeke mû ka lani dîme ngu oko oko, e mû ye ti e kue na Jéhovah gi fani oko: a yeke na ngoi so e mû tere ti e na lo nga e fa ni na warango batême ti ngu. Ti to nda ni na ngoi ni so, ye kue so e yeke na ni ayeke ti Jéhovah. Ye oko, lo zia lege na e ti mû mbeni mbage ti ye so e yeke na ni, so a lingbi ti bâ ni tongana dîme, ti sara na kua ti lo. A yeke ye kue so dutingo ti e amû lege na e ti sara nga ye kue so bê ti e apusu e ti sara ni. Dîme so e yeke ga na ni na Jéhovah ayeke ngoi ti e, ngangu ti e nga na aye ti e so e yeke sara na kua ti fango tënë ti Royaume nga na ti sarango si azo aga adisciple. A yeke nga aye tongana gango na abungbi, guengo ti bâ aita so ayeke na kobela na so aga mbakoro nga mungo nginza ti e ti mû maboko na tâ vorongo.
4:3—Na lege wa awakua ti Jéhovah ayeke “doro azo ti sioni” ande? Awakua ti Jéhovah so ayeke na sese ayeke “doro azo ti sioni” tâ tongaso pëpe. So ti tene ala yeke mû mbage pëpe ti sara ye alingbi na ngbanga so Nzapa afâ na ndo ti azo ti sioni. Nde na so, ye so aye ti tene so awakua ti Jéhovah so ayeke na sese ayeke sara ni na lege so ala yeke mû mbage na bê ti ala kue na yâ ti matanga ti songo benda so a yeke sara ande ni na pekoni so a futi sese ti Satan.—Psaume 145:20; Apocalypse 20:1-3.
4:4—Ngbanga ti nyen a yeke nzoni e ‘dabe ti e na Ndia ti Moïse’? A hunda na aChrétien pëpe ti sara ye alingbi na Ndia ti Moïse. Ye oko, Ndia ti Moïse ayeke “gbede ti nzo ye so ayeke ga”. (aHébreu 10:1). Ni la, ti diko Ndia ti Moïse alingbi ti mû maboko na e ti bâ tongana nyen aye so a sû na yâ ni aga tâ tënë (Luc 24:44, 45). Na ndo ni, a yeke wara “image ti ye so ayeke na yayu” na yâ ti Ndia ti Moïse. Ti manda ye na ndo ti Ndia ti Moïse ayeke kota ye tongana e ye ti hinga aye so aChrétien ayeke fa nga na sarango ye ti ala.—aHébreu 9:23.
4:5, 6—Zo wa la a bâ lo tongana “prophète Elie”? A fa kozoni awe so fade “Elie” ayeke sara mbeni kua so ayeke sara si aye akiri na place ni, kua ni so ayeke sara si azo ni aleke bê ti ala. Na ngoi ti akozo Chrétien, Jésus Christ atene so Jean-Baptiste ayeke “Elie”. (Matthieu 11:12-14; Marc 9:11-13). Na ngoi ti e laso, ambeni zo ayeke sara kusala tongana ti “Elie” “kozoni si lâ ti L’Eternel aga”. “Elie” ti laso aye ti sara tënë ti “ngbâa be-ta-zo na ti ndara”. (Matthieu 24:45, MN ). Bungbi ti aChrétien so, so a sa yingo na ndo ti ala, ayeke sara mbeni kua so ayeke mû maboko na azo ti leke songo ti ala na Nzapa.
Aye ti manda teti e:
3:10. Tongana e ke ti mû na Jéhovah aye ti e so ayeke nzoni mingi, e yeke kanga lege na lo ti iri tënë nzoni na ndo ti e.
3:14, 15. Sioni tapande ti aprêtre asara si aJuif abâ kua ti Jéhovah tongana mbeni mbumbuse ye. A yeke nzoni azo so ayeke mû li ni na yâ ti kongregation aduti anzoni tapande.—1 Pierre 5:1-3.
3:16. Jéhovah ahinga azo so akpe mbeto ti lo nga aduti be-ta-zo na lo. Lo girisa ala pëpe nga lo yeke bata ande ala na ngoi so lo yeke futi ande azo ti sioni. Tongaso, zia e ngbâ lakue ti duti be-ta-zo na Nzapa.—Psaume 26:11.
4:1. Na ngoi so Jéhovah ayeke hunda ande na azo ti kiri tënë na lo ndali ti aye so ala sara, fade oko ye so ayeke si na “gere” ayeke si nga na “tikeke”. So ti tene oko ngbanga so Jéhovah ayeke fâ na ndo ti ababâ na amama, lo yeke fâ nga na ndo ti akete molenge ti ala. Ye so afa biani so ababâ na amama ayeke na mbeni kota ye ti sara ndali ti akete molenge ti ala! A lingbi ababâ na amama so ayeke aChrétien agi ti tene Nzapa abâ ala na nzoni lê nga ala ngbâ ti duti na nzoni iri na gbele lo.—1 aCorinthien 7:14.
“Mo kpe mbeto ti Nzapa”
A yeke sö ande zo wa na “kota lâ [ti Jéhovah] so amû mbeto mingi”? (Malachie 4:5). Jéhovah atene: “Teti i so i kpe mbeto ti iri ti Mbi, fade Lâ ti mbilimbili alondo, na ngangu ti lungula kobela ayeke na gbe ti kpangbi ti Lo; fade i sigigi, i huru tongana amolenge ti bagara so asigigi na da ti ala.”—Malachie 4:2.
Jésus Christ so ayeke “Lâ ti mbilimbili” ayeke su na ndo ti azo so akpe mbeto ti iri ti Nzapa, nga Nzapa afa na ala so lo yeda na ala (Jean 8:12). Na teti azo so, “ngangu ti lungula kobela ayeke na gbe ti kpangbi ti Lo”. So ti tene ala yeke na nzoni songo na Nzapa fadeso nga na yâ ti fini sese, a yeke sava ala ande na lege ti mitele nga azo ayeke gi bê ti ala mbeni pëpe (Apocalypse 22:1, 2). Teti so tere ti ala ayeke nzere ande mingi, a haka ala na “amolenge ti bagara so asigigi na da ti ala.” Teti so apendere ye so ayeke ku e, zia e sara ye alingbi na wango ti Gbia Salomon so atene: “Mo kpe mbeto ti Nzapa, na mo bata komandema ti Lo, teti so ayeke kusala ti azo kue.”—Zo-ti-fa-tene 12:15.
[Foto na lembeti 28]
Prophète Malachie, mbeni zo so abi tere ti lo kue na yâ ti kua ti Jéhovah
[Foto na lembeti 31]
A yeke nzoni ye so e fa ague oko na Bible
[Foto na lembeti 31]
Awakua ti Jéhovah abâ mariage ti ala na nene ni mingi