Warango tâ tënë
A YEKE lani na lango 18 ti décembre ngu 1810. Ndo akomanse ti vuko. Nduru na yanga ti sese ti Ecosse na mbage ti mbongo-to, kota pupu so aya na ndo lê ti ngu-ingo asara si mbeni mangboko ti bira ti Grande-Bretagne so iri ni ayeke HMS Pallas agirisa lege. Vukongo ti ndo na tingo ti neige asara si a ga ngangu na azo ti mangboko ni ti bâ awâ so ayeke fa lege na amangboko. Tara ti bâ ngia ti ala tongana ala bâ ambeni wâ na ala kpe na mangboko ni nduru na ni! Mawa ni ayeke so awâ ni ayeke awâ so ayeke fa lege na amangboko pëpe. A yeke awâ so azo aleke ti sara na kua ti ala. Mangboko ni atï na ndo ti atênë na alinda ngu kue. Azo 11 ti mangboko ni awara kuâ. So tâ ye ti vundu!
Ti ye so asi na Pallas, bango ndo nzoni pëpe asara si ala wara kpale. Me, na mbeni ngoi, awakua ti mangboko awara kota kpale mingi ahon so: azo asara awâ ti handa na amangboko. Mbeni buku (Wrecks, Wreckers and Rescuers) atene so azo aleke awâ tongaso ti handa na amangboko si ala tï na ndo ti atênë na tongaso ala ga anzi akungba ti yâ ni kue.
‘Ambeti ti nzoni-kue ti Nzapa so alingbi ti mû na mo salut’
Na yâ gingo tâ tënë ti mo, mo tingbi na akpale so akpa mara ti so awakpengo na mangboko awara ândö. Mo lingbi ti mû peko ti mbeni tënë so ayeke na lege ni pëpe, wala mbeni zo ahanda mo na mbana. Ala use kue alingbi ti gue na mo na ye ti vundu. Mo lingbi ti sara nyen ti bata tere ti mo? A lingbi mo sara kue ti bâ so ndo so mo gi tâ tënë dä ayeke tâ nzoni ndo nga so mo lingbi ti zia bê ti mo dä. A hon ngu 125 awe, mbeti so afa Bible, Tënë so alondo na Nzapa, tongana tâ lingu ti tâ tënë ngbanga ti so a yeke “Mbeti ti nzoni-kue ti Nzapa, so alingbi mû na mo ndara ti wara salut”.—2 Timothée 3:15-17.
Biani, kozo ti tene mo zia bê ti mo kue na Bible tongana mbeni tâ lumière so ayeke fa lege na mo, a yeke na lege ni ti gi ti hinga wala a londo biani na Nzapa (Psaume 119:105; aProverbe 14:15). Tongana mo ye, mo lingbi ti sû mbeti na awasigingo na mbeti so ti wara asango so amû maboko awe na azo kutu mingi ti hinga na bê ti ala kue so Bible alondo biani na Nzapa. Na tapande, mo lingbi ti diko mbeti Un livre pour tous.a Mbeti ni asigigi na atënë mingi ti fa so Bible ayeke na lege ni, a yeke tâ tënë nga a londo na Nzapa.
Akota tâ tënë
Tongaso, ambeni kota tâ tënë wa ayeke na yâ “Mbeti ti nzoni-kue ti Nzapa”? Zia e bâ atapande so.
Nzapa ti Ngangu Ahon Kue na Wasarango ye kue ayeke gi oko (Genèse 1:1). E bâ gigi gi teti so Nzapa ‘asara ye kue giriri’ na lo mû na e fini (Apocalypse 4:11). A yeke ndali ni si gi lo oko alingbi na vorongo ti e. Wasarango ye ayeke tâ Lingu ti tâ tënë kue (Psaume 36:10; Esaïe 30:20, 21; 48:17, 18). Iri ti lo ayeke dä na lo ye si e sara kua na ni (Exode 3:15). Iri so, so a sû agere ni na Hébreu na a kiri pekoni na YHWH, asigigi fani 7 000 tongaso na yâ ti Bible. Teti angu mingi, a kiri peko ni na Sango na “Jéhovah.”—Genèse 22:14.
Jéhovah asara azo ti duti na fini ti lakue lakue na yâ Paradis na ndo ti sese ge. Lo mû na azo ambeni sarango ye ti yingo so akpa ti lo. Lo mû na ala akode na ngangu ti sara aye nde nde so amû lege na ala ti wara ngia na fini ti lakue lakue na ndo sese (Genèse 1:26-28). Lo leke lâ oko pëpe ti tene sese aduti mbeni ndo ti tarango azo, mbeni kapa ti tene ala hon ni kozoni si ala ga azo ti yingo na yayu, mo bâ mo tene a yeke fade gi kâ si azo alingbi ti sara songo na Nzapa.
Mbeni ye ti sioni oko ayeke na yâ azo so Nzapa asara pëpe. Sioni abâ gigi gi tongana ambeni créature so Nzapa asara, ala ti sese na ti yingo, asara ye nzoni pëpe na liberté ti ala ti soro ye na ala londo ti ke yanga ti Nzapa (Deutéronome 32:5). Akozo babâ na mama ti e alondo na li ti ala ti soro teti ala mveni ye so ayeke nzoni na ye so ayeke sioni (Genèse 2:17; 3:1-5). Ye so aga na kuâ na ndo azo (Genèse 3:19; aRomain 5:12). Ti leke atënë so alondo na lege ti kengo yanga so, Jéhovah asoro ti zia lege na sioye teti mbeni ngoi. Me ye so lo leke kozo teti sese na azo achangé pëpe (Esaïe 45:18). Biani, azo ayeke duti ande na fini ti lakue lakue na ndo mbeni sese so asukula ni si a ga paradis.
Jésus Christ ayeke Molenge ti Nzapa, me pëpe Nzapa ti Ngangu Ahon Kue. Jésus Christ afa na adisciple ti lo ti sambela tongaso: “Babâ ti e so ayeke na yayu, e ye iri ti Mo aga nzoni-kue.” (Matthieu 6:9). Lo tene lâ oko pëpe so ni lingbi na Nzapa. Nde na so, lo tene: “Babâ ayeke kota ahon Mbi.”—Jean 14:28.
Jésus ayeke na kota kusala mingi na yâ gango tâ tënë ti ye so Nzapa aleke ti sara. Nzapa atokua lo “tongana lumière na sese so, si zo so amä na bê na [lo] alingbi duti na bingo pëpe.” (Jean 12:46). Ti bazengele Pierre, “salut ayeke na yâ mbeni zo oko pëpe”. (Kusala 4:12). A yeke tâ tënë ngbanga ti so salut ti e aga na lege ti mênë ti Christ so ngere ni ayeke ngangu (1 Pierre 1:18, 19). Jésus Christ amû fini ti lo tongana sandaga ti zi azo na yâ siokpari so Adam na Eve, akozo babâ na mama ti e, aga na ni na ndo ti azo (Matthieu 20:28; 1 Timothée 2:6). Nga, Nzapa afa ye so bê ti lo aye nga ye so lo leke awe ti sara na lege ti Jésus.—Jean 8:12, 32, 46, 47; 14:6; Kusala 26:23.
Nzapa azia mbeni Royaume, wala ngorogbia, na yayu so abungbi Jésus Christ na azo so a soro ala na sese. Tënë ti Royaume so asigigi fani mingi na yâ ti Bible. Nzapa ahunda na ngorogbia so ti sara si ye so bê ti lo aye asara na sese legeoko tongana a sara na yayu (Matthieu 6:10). Giriri Nzapa aleke ti tene ambeni zo ti sese ague na yayu pëpe. A leke lani azo ti duti na sese. Me na peko ti so zo atï na yâ ti siokpari, Nzapa aleke mbeni fini ye. Lo leke ti soro ambeni zo “na popo ti akete mara kue, na ti yanga nde nde kue, na ti azo nde nde kue, na ti amara kue . . . na fade ala komande” na tere ti Christ na yâ mbeni ngorogbia ti yayu (Apocalypse 5:9, 10). Na yâ ti ngoi kete fade Royaume so ayeke ‘fâ nduru nduru’ angorogbia nde nde ti azo so aga na ye ti vundu na pasi mingi na azo.—Daniel 2:44.
Âme ayeke kui. Kota tâ tënë ti Bible so azi lê ti e mingi na ndo fini ti zo nga na kekereke ti lo. A lungula nga amvene na atënë so ayeke na lege ni pëpe so asara si li ti zo aga kirikiri na ndo dutingo ti akuâ.
Kozo buku ti Bible atene na e: ‘L’Eternel Nzapa asara zo na pupu-sese ti sese, Lo wu mbö ti fini na duhon ti lo; na zo aga âme ti fini.’ (Genèse 2:7). Mo mä yâ ti tënë so nzoni? Âme ayeke pëpe mbeni yingo so ayeke na yâ tere ti zo. Zo ayeke na âme pëpe. Lo yeke âme, so ti tene âme ayeke bungbingo “pupu-sese ti sese” na ngangu ti fini so alondo na Nzapa. Âme ayeke na fini ti lakue lakue pëpe. Tongana zo akui, âme akui.—Genèse 3:19; Zo-ti-fa-tene 9:5, 10.
Ala so akui awe fade ala londo. Tongana ngoi so Nzapa azia na sioye ahunzi awe, “azo kue so ayeke na du-kua, fade ala mä yanga ti [Jésus], na ala sigigi. Ala so asara nzoni, fade ala londo ti wara fini, na ala so asara sioni, fade ala londo ti wara ngbanga.” (Jean 5:28, 29; Kusala 24:15). Londongo ti akuâ ayeke kiri azo na fini na ndo sese so aga paradis, mara ti fini so Nzapa aleke giriri teti azo ti lo na sese.
Gi nda ti Bible nzoni lâ na lâ
Mo bâ tongana nyen hingango akota tâ tënë ti Bible so alingbi ti mû maboko na mo? Na lâ ti wusuwusu so, mara ti hingango ye tongaso alingbi ti bata mo na ye “so zo adi iri ni ndara, me a yeke mvene” so Satan Zabolo akangbi ni. Lo yeke sara ye tongana “ange ti lumière” na azo ti lo ayeke sara ye tongana “azo so asara kusala ti mbilimbili”. (1 Timothée 6:20; 2 aCorinthien 11:13-15). Tâ hingango ye ti Mbeti ti Nzapa alingbi ti bata mo na atënë ti wataka (so azo airi ni tâ tënë) so aluti na ndo atënë ti ndara ti “awandara na azo ti mayele” ti sese so “ake tënë ti L’Eternel awe.”—Matthieu 11:25; Jérémie 8:9.
Teti na ngoi ti lo afango ye na atënë ti ndara ti handango zo ayeke mingi, bazengele Jean agboto mê ti aChrétien ti ngoi ni kâ tongaso: ‘I zia bê ti i na tënë ti ayingo kue pëpe.’ Lo tene nga: “I tara [tënë ti] ayingo ni ti bâ tongana ala yeke ti Nzapa.” (1 Jean 4:1). Bâ tapande so. Tongana mo wara mbeni tokua so alingbi ti sara ye mingi na ndo fini ti mo, mo yeke yeda na ni gi tongaso ngbanga ti so mo bâ ti mo so tokua ni alondo na mbeni nzoni ndo? Oko pëpe. Mo yeke gi ti hinga ndo so tokua ni alondo dä na mo yeke bâ tënë ti yâ ni mbilimbili kozo si mo sara mbeni ye.
So Nzapa asara si a sû akota tâ tënë na yâ Bible, amû lege na mo ti sara ye so: ti “tara” alumière wala awâ ti fango lege, ti bâ wala ayeke anzoni ni (1 aThessalonicien 5:21). A gonda lani anzoni zo na ngoi ti akozo Chrétien teti “ala gi Mbeti ti Nzapa lâ na lâ” ti bâ wala ye so a fa na ala ayeke tâ tënë (Kusala 17:11). Mo kue mo lingbi ti sara tongaso. Zia Bible, tongana “lampe so aza na bingo”, afa lege na mo juska na nzoni ndo (2 Pierre 1:19-21). Tongana mo sara tongaso, fade “mo wara lege ti hinga Nzapa,” ye so azi lege na mo ti wara tâ tënë.—aProverbe 2:5.
[Kete tënë na gbe ni]
a So aTémoin ti Jéhovah asigigi na ni.
[Foto na lembeti 4]
Tënë ti Nzapa ayeke tongana lampe
[Foto na lembeti 5]
Iri ti Nzapa ayeke nyen?
[Foto na lembeti 5]
Ye nyen ayeke ku azo kekereke?
[Foto na lembeti 6]
Jésus ayeke Nzapa ti Ngangu Ahon Kue?
[Foto na lembeti 6]
Akuâ ayeke na ndo wa?
[Foto na lembeti 7]
Mbeni kota tâ tënë ti Bible ayeke londongo ti akuâ