Tënë ti Nzapa amaï na popo ti azo nde nde na Ouganda

OUGANDA, kodoro so ayeke na yâ ti kota popo-hoto so a iri ni Vallée du Rift na tö ti Afrika, ayeke pendere kodoro mingi. Na yâ ti kodoro so, a yeke wara ahoto, ando so ayeke kpangbala, amara ti akeke na apere nde nde nga na apendere nyama. Teti so Ouganda ayeke na mbeni ndo so ayo na nduzu na ayeke kpangbala, ndowa ayeke sara mingi pëpe, nga mo lingbi ti bâ akete hoto so amû ambeni ndo ni teti akilomètre ngbangbo mingi.

A yeke akodoro mingi pëpe si na yâ ni mo yeke wara mbeni ndo so neige ayeke tï dä nga mo hon ayo mingi pëpe mo wara mbeni ndo so ndowa ayeke dä, me Ouganda ayeke tongaso. Yanga ti kodoro ni alondo na Hoto ti Ruwenzori na mbage ti do so neige ayeke tï na li ni ti si na mbage ti tö so ngu-nzapa apika dä gi kete. Na kodoro ni, mo yeke wara adoli, angbä na abamara. Akota makako na akete ni nga amara ti andeke nde nde ahon 1 000 alango na ndo ti ahoto nga na yâ ti agbako ni. Mingi ti akodoro na Afrika ayeke na kpale ti buru na ti nzara, me na Ouganda akota ngu ayeke mingi, na tapande Lac Victoria so ayeke use kota lac na dunia mobimba so ngu ni ayeke ingo pëpe. Lac Victoria atuku na lê ti Bale ti Nil na mbage ti banga. A yeke senge pëpe si Pakara Winston Churchill, ngbene kozo gbenyon-gbia ti Grande-Bretagne, airi Ouganda “perle ti Afrika.”

A yeke bâ zango ti “perle” ni laso

Ye oko, tâ ye so asara pendere ti Ouganda ayeke azo ni. Ala yeke nduru ti sara kamarade na ti yamba zo nzoni. Mara ti ala nga ayeke nde nde. Mingi ti azo ni atene ala yeke aChrétien, na a lingbi ti fa kodoro ni tongana mbeni ndo so abungbi azo ti akete mara nde nde so ayeke na angobo ti sarango ye nde nde. A lingbi ti hinga amara ni na lege ti aye ti kotara ti ala nga na yungo bongo ti ala.

Na yâ ti angu so ahon, azo mingi ayeke yeda na nzo tënë ti Bible so afa tënë ti ngoi so fade siriri ti lakue lakue ayeke mû ndo kue (Psaume 37:11; Apocalypse 21:4). A yeke ngangu ti gue na tokua so na azo kue ti kodoro ni teti kodoro ni akono mingi.

A londo na kozo zo ti kodoro ni so awara batême na Lac Victoria ti ga Témoin ti Jéhovah na ngu 1955, “lo so ayeke kete” aga lani saki oko na ngu 1992. Ti londo na ngu 1955 ti si laso, wungo ti aTémoin ti Jéhovah ayeke gue gi na li ni. Ye so alingbi na tënë ti Nzapa so akpengba zo, so atene: “Mbi, L’Eternel, fade Mbi sara si ye so aga fade fade tongana lâ ni alingbi.”—Esaïe 60:22.

Hongo ndo ti kpale ti yanga ti kodoro

Na yâ ti kodoro so, yanga so amû ndo na so ngorogbia ahunda na azo ti sara na kua, mbilimbili ti fa na mbeti na azo, ayeke Anglais. Ye oko, a yeke tâ yanga ti kodoro ti mingi ti azo na Ouganda pëpe. Tongaso, ti fa nzo tënë na azo, aTémoin ti Jéhovah ayeke manda nga ayanga ti kodoro so azo ayeke tënë ni mingi. A hunda ti sara tongaso ndali ti so na popo ti azo kutu 25 so ayeke na kodoro ni, azo ahon kutu 20 ayeke na yâ ti akete kodoro. Mingi ni, ala yeke tene gi yanga ti kodoro na popo ti ala. Ti mû lege na ala ti mä tënë ti Nzapa, a hunda na awakua ti Jéhovah ti sara ngangu mingi.

Ye oko, aTémoin ti Jéhovah asara ngangu ti fa tënë na azo ni na yanga ti kodoro ti ala nga ti sigigi na ambeti ti nzapa na ayanga nde nde. Na Béthel so ayeke na Kampala, li-kodoro ni, a yeke kiri peko ti ambeti na ayanga ti kodoro osio, so ayeke Acholi, Lhukonzo, Luganda na Runyankore. Nga, wungo ti azo so aga na akota bungbi so a yeke sara ni na ayanga nde nde na yâ ti kodoro ni ahon fani use wungo ti aTémoin ti Jéhovah ti kodoro ni kue. Ye so afa so ngangu so awakua ti Jéhovah ayeke sara ti fa tënë na amara nde nde la asara si wungo ti ala ayeke gue na li ni hio. Me ye ni kue la pëpe.

Apionnier amû li ni na kusala ni

Ngu oko oko, a yeke leke akapa ti fango tënë teti nze ota tongaso na ando so a yeke fa tënë dä hio hio pëpe; na akongregation ayeke mû mbage ti ala dä na ngia (Kusala 16:9). Amaseka mingi mingi so amû kua ti pionnier ayeke mû li ni na yâ kusala so na wâ. Ala yeke gue na ayongoro ndo, so na popo ni a wara ambeni so ade ti fa tënë dä lâ oko pëpe.

A tokua lani ambeni ita use ti sara kusala tongana apionnier spécial teti nze ota na Bushenyi, mbeni kete gbata na mbage ti do ti Ouganda. Ala wara tere na oko ita so ayeke kâ, na ala bungbi oko na lo ti fa tënë nga ala leke ye ti sara bungbi. Na kozo nze ti kusala ti ala, apionnier use so asara étude lakue lakue na azo 40, nga azo 17 na popo ti ala ato nda ti ga na bungbi. Apionnier ni atene: “Lango mingi pëpe na peko ti so e zia na ala brochure Ye Wa Nzapa Ahunda na E?,a ambeni zo aga na da ti e na gbâ ti akugbe-mbeti so ala sû akiringo tënë ti ahundango tënë so ayeke na yâ ti brochure ni na lê ni. Ala ye lani ti hinga wala akiringo tënë ti ala ayeke na lege ni.” Laso, kongregation nga na mbeni Da ti Royaume ayeke na yâ ti gbata so.

Apionnier use ague lani ti fa tënë na mbeni territoire na mbage ti do ti Ouganda so ade ti fa nzo tënë dä pëpe. Ala tene: “Azo ni ayeke na kota nzara ti tâ tënë. Na yâ ti nze ota so e sara ge, a-étude so e to nda ni na e ngbâ ti sara ni ayeke 86.” Kete na pekoni, a yeda ti tene mbeni groupe abâ gigi na yâ ti territoire ni.

Ambeni zo so afa tënë na wâ

Na popo ti apionnier so ayeke fa tënë na wâ, a yeke wara ambeni so asara ngu mingi na kusala ni awe. Kozo si Patrick aga Témoin ti Jéhovah, lo yeke lani zo ti hurungo tatalita ti aturugu ti Idi Amin, ngbene gbia ti Ouganda. Nze omene na peko ti batême ti lo na ngu 1983, Patrick aga pionnier. Laso, lo yeke surveillant so ague na ndo nde nde ti sara bungbi na aita na ti wa ala.

Margaret awara batême na ngu 1962. Atâa so laso lo yeke tomba ngu 80 nga lo yeke na kpale ti seni so asara si lo lingbi ti tambela ayo pëpe, nze oko oko lo yeke mû angbonga 70 tongaso ti fa tënë ti beku ti lo na amba ti lo. Lo yeke tanda ambeti ti nzapa na ndo ti mbeni banc na tere ti da ti lo na lo yeke sara lisoro na zo kue so ahon hongo si aye ti mä nzo tënë ti fini sese ti siriri.

Simon, mbeni wafango yaka so alango na tö ti Ouganda, agi lani tâ tënë a sara ngu 16. Na ngu 1995, lo wara ambeni mbeti ti aTémoin ti Jéhovah. Ye so lo diko na yâ ti ambeti ni asara si lo ye ti hinga ye mingi na ndo Royaume ti Nzapa nga na pendere ye so Jéhovah aleke ti sara teti sese. A-Témoin ti Jéhovah ayeke pëpe na Kamuli ndo so lo yeke dä; tongaso Simon alondo kâ ti ga na Kampala so ayo kilomètre 140 ti gi ala. Laso, mbeni kongregation ayeke na kete kodoro so lo yeke dä.

“E yeke ngbâ ge”

Tongana ti ambeni ndo na Afrika, na Ouganda nga, azo mingi aye si azo aleke mbeni nzoni da ti voro na Nzapa ti ala. Ye so ayeke lani mbeni kota kpale na ambeni kongregation teti ala yeke na nginza pëpe ti leke mbeni nzoni Da ti Royaume. Na ngu 1999, a zia na sese mbeni kapa ti lekengo aDa ti Royaume hio na ndo sese kue. A yeke ngangu ti fa tâ kota ngia so aita ayeke na ni ndali ti kapa so. Na yâ ti angu oku so aga na pekoni, a sara afini Da ti Royaume 40 na Ouganda. Laso, nduru na akongregation kue ayeke na mbeni nzoni Da ti Royaume. Na lekengo aDa ti Royaume so, a yeke tongana aTémoin ti Jéhovah ayeke tene na azo: “E yeke ngbâ ge.” Ye so asara si wungo ti aTémoin ayeke gue na li ni.

Na mbage ti banga ti Ouganda, mbeni kete kongregation so ayeke kâ ayeke sara lani bungbi na gbe ti akeke ti mango. Na ngoi so a wara mbeni terrain, lekengo aye ti tene a sara Da ti Royaume ague na li ni hio mingi. Bungbi ti aita so ayeke leke aDa ti Royaume nga na aita ti kodoro ni ato nda ti kua ni. Kua ni apika bê ti mbeni ngbene kota zo ti poroso ti Ouganda mingi, tongaso lo zia ndo ti batango akutukutu ti lo na aita ti sara bungbi dä juska Da ti Royaume ni ahunzi. Lo yeda nga ti tene mbeni ita so asara kua ni amanda Bible na lo. Laso, lo wara batême awe, lo yeke fa tënë na wâ nga lo yeke na ngia ti voro Jéhovah na yâ ti pendere fini Da ti Royaume ni.

Na ngoi so a yeke leke mbeni Da ti Royaume na mbage ti mbongo-to ti Ouganda, mbeni maçon abâ lege so aita ayeke sara ye na popo ti ala tongana akamarade, lo bâ ndoye so ayeke na popo ti ala nga lege so ala sara kua maboko na maboko. Na ye so lo bâ apusu lo ti hunda ti mû mbage ti lo na kua ni. Na ngoi so kua ni aga nduru ti hunzi, lo sara kua bï, bï, bï juska ndo ahan si aita awara lege ti mû Da ti Royaume ni na Jéhovah na ndade ni. Lo tene: “Gi ala oko si aye tere biani na popo ti ala, na yengo tere ni ayeke gi na yanga pëpe.”

Kusala ni akpa ti gue na li ni atâa aye ti wusuwusu so ayeke dä

Teti so a yeke fa tënë na yâ ti afini territoire na Ouganda, wungo ti aTémoin ti Jéhovah angbâ lakue ti gue na li ni nga afini zo mingi angbâ ti ga na bungbi. Ye oko, mbeni ye so a hunda ti bâ lege ni hio ayeke gbâ ti azo so akpe kodoro ti ala ti ga na Ouganda. Bira na popo ti azo ti akodoro so angoro Ouganda aga na kpale na awakua ti Jéhovah nga. Lege so aTémoin ti Jéhovah ti yâ ti akando ti aréfugié afa so ala zia bê ti ala na Jéhovah apika bê mingi. Mbeni ngbene kota zo ti mbeni kodoro so ayeke na tere ti Ouganda ayeke na popo ti azo so asara ngangu lani na aTémoin ti Jéhovah na ngoi so a kanga lege na kusala ti ala na yâ ti kodoro ni. Lo tene so ândö lo yeke na mosoro mingi. Ye oko, na peko ti so lo manda Bible na yâ ti mbeni kando ti aréfugié si lo ga Témoin ti Jéhovah, lo tene: “Warango mosoro nga na kota ndo na yâ ti sese so ayeke ye oko pëpe. Atâa so fadeso mbi yeke wanzinga nga tere ti mbi ayeke so, mbi bâ so mbi yeke nzoni mingi ahon ti kozo. Mbi hinga Jéhovah, nga mbi bâ na nene ni mingi matabisi so ayeke sambela. Na ndo ti so mbi yeke na mbeni kpengba beku na ndo gigi ti kekereke, mbi hinga nda ni so e yeke wara akpale laso. A sara si mbi yeke na siriri ti bê so lâ oko mbi yeke na ni pëpe.”

Na Ouganda, teti so sese ti kodoro ni ayeke lë le-kobe mingi, azo ni kâ ayeke na mbeni tënë ti ala ti fa so même tongana lê ti kobe atï gi tingo na sese, a yeke sigigi. Tënë ti Nzapa so ayeke maï na yâ ti kodoro so aye ti fa so na lege ti yingo sese ni ayeke lë nga mingi. E kiri singila na Jéhovah so lo zia ngoi ti tene azo nde nde so ayeke na Ouganda ahinga tënë ti Royaume ti lo. Jésus ahaka lani ngere ti Royaume ni na “perle oko ti ngere ngangu,” na azo mingi mingi na Ouganda ayeke wara ni.—Matthieu 13:45, 46.

[Akete tënë na gbe ni]

[Acarte na lembeti 8]

(Ti bâ ni mbilimbili, bâ buku ni.)

SOUDAN

OUGANDA

Bale ti Nil

Kamuli

Tororo

Kampala

Bushenyi

Lac Victoria

KENYA

TANZANIE

RWANDA

[Foto na lembeti 9]

Apionnier ota na popo ti ala mingi so ayeke na wâ

[Foto na lembeti 10]

Patrick

[Foto na lembeti 10]

Margaret

[Foto na lembeti 10]

Simon

[Foto na lembeti 10]

Kota Bungbi ti District na Tororo

[Kete tënë na lembeti 8]

Background: © Uganda Tourist Board