Atënë so azo ahunda

Ngbanga ti nyen Bible ahunda na mbeni wali ti dekongo tongana mbeni koli agi ti bungbi na lo na ngangu?

Mbeni wali so mara ti ye ti sioni na ti ngangu tongaso ade ti si na lo pëpe alingbi lâ oko pëpe ti hinga biani tongana nyen si ye so alingbi ti buba fini ti mbeni zo. Tongana a si na mbeni wali, a yeke mû tâ kota mbito na lo, a sala si a lingbi ti buba tanga ti angoi ti fini ti lo kue.a Mbeni maseka-wali Chrétien so mbeni koli atara ti bungbi na lo na ngangu, a sala fadeso angu mingi awe, atene: “A yeke tâ ngangu ti fa peko ti kota mbito so mbi wara lani na bï ni so, wala ti fa vundu so mbi yeke tiri lakue ti hon ndo ni.” E bâ awe ngbanga ti nyen azo mingi aye même pëpe ti sala tënë na ndo ye ti mungo mbito tongaso. Ye oko, na yâ sese ti sioni so, salango ye ti akoli ti bungbi na ngangu na awali ayeke mbeni tâ ye so ayeke si laso.

Bible asala kamene pëpe ti fa tënë ti ambeni awali so giriri ambeni koli abungbi wala atara ti bungbi na ala na ngangu (Genèse 19:4-11; 34:1-7; 2 Samuel 13:1-14). Me lo mû nga wango ti fa ye so alingbi mbeni wali asala tongana a gi ti bungbi na lo na ngangu. A yeke na yâ mbeti ti Deutéronome 22:23-27 si a yeke wara tënë so Ndia ti Moïse afa na ndo ni. Aversê ni asala tënë ti aye use so alingbi ti si. Kozoni, mbeni koli awara mbeni maseka-wali na yâ mbeni kodoro wala gbata, na lo bungbi na lo. Me atâa so kue, wali ni adekongo pëpe ti wara mungo maboko. Tongaso, a tene so tënë ayeke na li ti lo “teti lo yeke na yâ kodoro na lo dekongo pëpe”. Tongana fade lo dekongo, ka azo so ayeke ndulu na lo alingbi peut-être ti ga ti mû maboko na lo. Use tapande ni ayeke so, mbeni koli awara mbeni maseka-wali na benyama; na ndo so ‘lo gbu lo na lo bungbi na lo na ngangu’. Ti bata tele ti lo, wali ni ‘adekongo, me zo oko ti sö lo ayeke pëpe.’ Nde na wali so a sala tënë ti lo na yâ kozo tapande ni, wali so afa polele so lo yeda pëpe na asalango ye ti zo so asala ngangu na lo. Lo tiri ngangu, lo dekongo ti tene mbeni zo aga asö lo, me koli ni ahon lo na ngangu. Dengo kongo ti lo ni afa so lo yeda lani na koli ni pëpe; a yeke bâ lo pëpe tongana mbeni wali so asala ye ti sioni.

Atâa so aChrétien ti laso ayeke na gbe ti Ndia ti Moïse pëpe, akpengba-ndia so a mû na yâ ni amû fango lege na ala. Tondo so a fa ni ge na nduzu agboto lê na ndo nene ni teti mbeni wali ti tiri ti zi tele ti lo, nga ti dekongo si mbeni zo aga amû maboko na lo. A yeke lakue lege ti ndara laso teti mbeni wali ti dekongo tongana mbeni koli agi ti bungbi na lo na ngangu. Mbeni wandara na ndo tënë ti kpengo akengo ndia atene: “Tongana a gi ti sala ngangu na mbeni wali, kota ye ti bira so lo lingbi ti sala na kusala ayeke ti dekongo.” Dengo kongo ti mbeni wali alingbi ti gboto lê ti ambeni zo si ala ga na tongaso ala mû maboko na lo, wala a lingbi peut-être ti zia mbito na bê ti koli so agi ti sala ngangu na lo, na ti pusu koli ni ti zia lege ti lo. Mbeni maseka-wali Chrétien so mbeni zo agi lani ti bungbi na lo na ngangu atene: “Mbi dë tâ kongo na ngangu ti mbi kue, lo bâ gbâ lo kiri na peko. Tongana lo ye ti kiri ti ga, mbi dekongo na mbi zia loro dä. Giriri, mbi yeke hunda tele ti mbi fani mingi: ‘Dengo kongo alingbi ande biani ti mû maboko na mbi tongana nyen tongana mbeni kota koli so agi ti bungbi na mbi agbu mbi na ngangu ti sala sioni na mbi?’ Me mbi manda so a lingbi biani ti mû maboko na zo!”

Même tongana ye ti vundu ni asi so koli ni ahon wali ni na ngangu na lo bungbi na lo, tiri ti lo nga na dekongo ti lo aduti ye senge pëpe. Nde na so, a fa so lo sala ye kue so lo lingbi fade ti sala, ti tomba na zo so agi ti sala ye na lo (Deutéronome 22:26). Atâa ye ti sioni so asi na lo, lo lingbi lakue ti bata nzoni yingo-ti-hinga, nengo tele ti lo, nga na beku so na lê ti Jéhovah, lo yeke na sioni oko pëpe. Peut-être ye ti sioni mingi so asi na lo alingbi ti zia kä na bê ti lo, me tongana lo hinga so lo sala fade ye kue so a yeke na ngangu ti lo ti tomba na zo so abungbi fade na lo na ngangu, a lingbi ti mû maboko na lo mingi ti kiri yeke yeke na nzoni seni.

Tongana e gbu nda ti tënë ti Deutéronome 22:23-27, a lingbi e bâ so ndulu tondo so afa pëpe tënë na ndo aye kue so alingbi ti si. Na tapande, tondo ni afa pëpe ye so mbeni wali alingbi ti sala tongana lo lingbi pëpe ti dekongo na ngoi so a ye ti bungbi na lo na ngangu ngbanga ti so lo yeke sala tënë pëpe, wala lo tï na lo hinga ye pëpe, wala mbito agbu lo ngangu a sala si lo lingbi pëpe ti zi yanga, wala a gbu yanga ti lo na maboko wala a kanga ni na mbeni ye. Ye oko, teti so Jéhovah alingbi ti bâ aye kue so asi, nga ti bâ yâ ti bê, lo yeke sala ye na ndara nga na lege ti mbilimbili na yâ mara ti aye tongaso, teti “lege ti Lo kue ayeke mbilimbili”. (Deutéronome 32:4). Lo hinga biani ye so asi nga na angangu so wali ni asala ti tiri si koli ni asala ye na lo pëpe. Tongaso, mbeni wali so awara lege fade pëpe ti dekongo me so kamême asala ye kue ti tene ye so asi na lo pëpe alingbi ti zia tënë ni na maboko ti Jéhovah.​—Psaume 55:23; 1 Pierre 5:7.

Atâa so kue, ambeni wali Chrétien so a bungbi lani na ala na ngangu angbâ lakue ti wara kota vundu teti ala pensé so tënë ayeke na li ti ala. Tongana ala yeke bi bê na ye so asi, ala pensé na bê ti ala so ala lingbi fade ti sala ye mingi ahon ti so ala sala, ti kpe ye so asi na ala. Ye oko, ahon ti bi tënë na li ti ala mveni, ala so ye tongaso asi na ala alingbi ti sambela Jéhovah, ti hunda mungo maboko ti lo, nga ti zia bê kue na nzobe ti lo so ayeke kota mingi.​—Exode 34:6; Psaume 86:5.

Tongaso, awali Chrétien so laso angbâ ti wara vundu teti so ala tï lani na maboko ti mbeni koli so aye ti bungbi na ala na ngangu alingbi ti duti na beku so Jéhovah ahinga vundu so ala yeke na ni na yâ bê ti ala. Tënë ti Nzapa amû dengo bê so na ala: “L’Eternel ayeke ndulu na azo so bê ti ala afâ awe, na lo sö ala so yingo ti ala ayeke na vundu.” (Psaume 34:18). Nga, na lege ti nzobe na mungo maboko na be-nzoni ti aita ti ala na yâ kongregation, ala lingbi ti wara lege ti hon ndo ti vundu ti ala (Job 29:12; 1 aThessalonicien 5:14). Na ndo ni, tongana awali so ye tongaso asi na ala agi ti gbu li gi na ndo aye so akpengba zo, fade a yeke mû maboko na ala ti wara “siriri ti Nzapa so ahon bibe kue”.​—aPhilippien 4:6-9.

[Kete tënë na gbe ni]