MBIRI YA UMASO
Yahova Asandipfundzisa Ndzidzi Onsene
NTSIKU ibodzi ndapaswa tsamba na m’bale m’bodzi yakuti ikhadalembwa: “David Splane, 8 ya Abril ya 1953. ‘Kumwaza Mphangwa Thangwi ya Kufudzwa Kwa Dziko.’” Ine ndabvundza: “Pyenepi pisabvekanji?” M’bale andipanga: “Ineyi ndi nkhani inafunika iwe kucita pa Xikola ya Utumiki wa Mulungu.”a Ine ndatawira: “Mbwenye ine nee ndalembesa Xikola!”
Ndinalonga pidandicitikira kutomera pakutoma kwa umaso wanga. Ine ndabalwa ku Calgary, Kanadha mu ndzidzi wa Nkhondo Yaciwiri ya Dziko Yonsene. Cifupi na pyaka 75 nduli, m’phale unango akhatumikira ninga mpainiya abwera panyumba pathu mbatimwazira mphangwa, mai wanga atawira kupfundza Bhibhlya. Iye akomerwa na kupfundza, mbwenye nee akhakwanisa kugumanika pa misonkhano ndzidzi onsene thangwi akhaduwala. Ngakhale tenepo, mai wanga abatizwa mu caka ca 1950. Mwakutsukwalisa, pidapita caka cibodzi na hafu, mai wanga alowa. Mu ndzidzi unoyu pai wanga nee akhali Mboni wa Yahova, mbwenye atawirisa kuti abale acite nkhani ya ciliro.
Pidapita ntsiku zingasi, mulongo unango wakukalamba wakuti akhali wakudzodzwa andicemera toera ndiende ku misonkhano. Iye akhandidziwa thangwi mai wanga akhaenda pabodzi na ine ku misonkhano mu ndzidzi ukhakwanisa iye. Ine ndaphemba pai wanga toera ndiende ku misonkhano. Iye atawira, mbacita cisankhulo cakuenda na ine kabodzi basi toera kupereka takhuta kuna m’bale adacita nkhani ya ciliro ca mai wanga. Ntsiku ineyi namasiku, takhala na Xikola ya Utumiki wa Mulungu na Nsonkhano wa Basa. Pai wanga akomerwa kakamwe na nsonkhano unoyu. Iye akhadacita kursu yakucita nkhani, natenepa iye adzumatirwa kakamwe na njira ikhacitwa nkhani pa nsonkhano unoyu. Pai wanga acita cisankhulo cakugumanika pa nsonkhano unoyu masumana onsene, buluka penepo atoma kugumanika pa misonkhano inango.
Mu ndzidzi unoyu, pakutoma kwa nsonkhano m’bale akhatsogolera Xikola ya Utumiki wa Mulungu akhacemera madzina a abale onsene adalembesa xikola. Pontho m’bodzi na m’bodzi akhatawira: “Ndiri pano.” Ntsiku inango ine ndaphemba toera dzina yanga icemerwe pa nsonkhano unoyu. M’bale unoyu akomerwa, pontho andisimba. Mbwenye nee andibvundza khala ndikhabvesesa kuti pyenepi pikhaphatanizanji.
Ine nee ndikhadziwa kuti ndikhapereka dzina yanga toera kucita nkhani pa Xikola ya Utumiki wa Mulungu. Basi ene ndikhafuna kuti dzina yanga icemerwe pakutoma kwa nsonkhano. Pa sumana idatowera, pidacemerwa dzina yanga, ndatawira mwakutsandzaya: “Ndiri pano.” Pidamala nsonkhano, abale andicita bweraniko. Pidapita masumana mangasi, ndapaswa nkhani idalonga ine pakutoma kwa nsolo uno. Ine ndagopa kakamwe.
Mu ndzidzi unoyu, nkhani zikhacita anyakupfundza zikhali za mphindi zitanthatu mpaka zisere. Nee pakhali na khundu yakuleri Bhibhlya basi. Mbwenye pai wanga andiphedza toera kukhunganya nkhani ineyi, pontho andipanga toera ndiyesere kuicita m’maulendo 20. Buluka penepo, m’bale akhatsogolera Xikola andipasa uphungu wadidi. Mu pyaka pyenepi pyonsene, Yahova aphatisira pai wanga, abale na alongo a maluso na gulu toera kundipfundzisa.
NDAPITIRIZA KUPFUNDZISWA
Mulongo Alice adalonga ine pakutoma, andipfundzisa pidatoma ine kumwaza mphangwa. Mu ndzidzi unoyu, tikhapangwa toera kuleri malemba matatu a Bhibhlya kuna mwanaciro nyumba, buluka penepo mbatipereka bukhu. Khala ndi ndzidzi wakulonga, mulongo Alice akhatomesa makani na mwanaciro nyumba. Buluka penepo, ine ndikhapitiriza kucedza na mwanaciro nyumba mpaka kumala. Mukupita kwa ndzidzi, ndapfundza kuti ndinatomesa tani makani. Buluka penepo, pai wanga abatizwa kunkhomo kwa caka ca 1954, pontho atoma kundipfundzisa mu utumiki. Maseze nee ndikhalibve na ciphedzo ca mai wanga, pai wanga acita pyonsene pidakwanisa iye toera kundikuza mu undimomwene. Misonkhano na basa yakumwaza mphangwa pikhali pyakufunika kakamwe kuna iye. Na thangwi ineyi, namasiku ntsiku ya misonkhano, m’masabudu na madimingu namacibese, ine ndikhadziwa mwadidi pikhafuna ife kucita.
Mu pyaka 12 pikhali ine kuxikola, ndapfundza pinthu pizinji kakamwe pyakuti pyandiphedza mukupita kwa ndzidzi. Mwacitsandzo, ndapfundza mwadidi Matimatika na cilongero ca Cingerezi. Pidapfundza ine Cingerezi na kursu yakulemba pisandiphedza mpaka lero mu Dhepartamentu ya Kuyang’anira Basa Yakulemba.
Anthu kazinji kene asandibvundza kuti thangwi yanji ndisakomerwa na nyimbo. Undimomwene ndi wakuti pai wanga na mai wanga nee akhakomerwa na nyimbo. Pikhali ine na pyaka pinomwe, ndapfundza kuimba piyano mu ndzidzi ungasi. Mbwenye mpfundzisi wanga akhanyerezera kuti nee ndiri na maluso akuimba piyano. Iye apanga pai wanga kuti ndisiye kupfundza. Ndisakwanisa kubvesesa kuti thangwi yanji iye alonga pyenepi. Mu ndzidzi unoyu, nee ndikhafuna kakamwe kupfundza kuimba piyano.
Pidapita miyezi mingasi, pai wanga andisakira mpfundzisi unango. Mpfundzisi unoyu andipfundzisa kuphatisira piyano na kuimba. Mbwenye pa ulendo unoyu ndikhakwanisa kuimba. Pikhali ine mwana, ndikhali na fala yadidi, pontho ndawina mpikisano wakuimba. Cifuniro canga cikhali kukhala na dhiploma yakuimba na kupfundzisa anango kuimba toera ndikwanise kutumikira ninga mpainiya wa ndzidzi onsene. Mbwenye mukupita kwa ndzidzi, ndadzindikira kuti mbandidabvunga ndzidzi uzinji mbandikapfundza kuimba na khunganyika toera ndikwanise kucita mwadidi maprova. Natenepa ndasiya kupfundza kuimba mu caka ca 1963, mbandikhala mpainiya wa ndzidzi onsene.
BASA YA UPAINIYA ISATSANDZAYISA KAKAMWE
Pidapita caka cibodzi ndakhazikiswa toera kutumikira ninga mpainiya wakupambulika ku Kapuskasing, Ontario. Ndzanga akhatumikira na ine ndi Daniel Skinner wakuti akhali nkulu kupiringana ine. Iye andipfundzisa kuti mabasa asatsalakanwa tani mu mpingo. Pikhali ine na pyaka 20, ndakhazikiswa toera kutumikira pa Komiti ya Basa ya Mpingo. Natenepa ndapfundza pinthu pizinji kakamwe. Ndi pyakutsandzayisa kakamwe kuti lero gulu ya Yahova iri kukulumiza abale toera kupfundzisa aphale. Aphale anewa angawangisira, iwo anaphatisirwa kakamwe na Yahova!
Ku Kapuskasing tikhathimbana na pinentso. Mu ndzidzi wa khoni kweneko kukhathondola kakamwe. Kusiyapo pyenepi, ine na Daniel kazinji kene tikhafamba na miyendo toera kucita mabasa mazinji. Mbwenye ndi ndzidzi unoyu udadziwa ine mulongo Linda Cole, wakuti mukupita kwa ndzidzi, adzakhala Linda Splane.
Linda akhali m’mwazi mphangwa waphinga, pontho akhali na maulendo akubwereza mazinji. Iye akhakomerwa na kupasa, akhali wakukoma ntima, pontho akhakomerwa kucedza na anthu. Mai wace anacemerwa Goldie, akhali mulongo wakukhulupirika. Pai wace akhacemerwa Allen, pontho pakutoma nee akhakomerwa na undimomwene. Ngakhale tenepo, mulongo Goldie ndzidzi onsene akhakwata Linda na abaleace awiri, John na Gordon toera kuenda ku misonkhano, pontho akhaapfundzisa m’basa yakumwaza mphangwa. Unai wawo akhatumikira ninga apainiya. Mukupita kwa ndzidzi, Allen atawirambo undimomwene, pontho acita pinthu pizinji toera kuphedza mpingo.
Mu caka ca 1965, ndacemerwa toera kuenda kakurusari Xikola ya Utumiki wa Umambo yakuti ikhali ya mwezi ubodzi ku Bheteli ya Kanadha. Mu ndzidzi ukhali ine kuxikola ineyi, ndaphembwa toera kuprenxeri petisau toera kuenda ku Jiliyadhi. Ine ndikhanyerezera kuti nee ndiri na maluso toera kutumikira ninga misionaryo. Ngakhale tenepo, ndaprenxeri petisau, pontho ndacemerwa toera kukurusari turma 42 ya Jiliyadhi. Kweneko, apfundzisi mwakubwereza-bwereza akhatipanga thangwi ya kuthambaruka kwathu. Pa ulendo wakutoma, ine ndapangwa toera kupfundza kakamwe thangwi ya gulu mu ndzidzi ukhali ine ku Jiliyadhi. Mwandimomwene, unoyu ukhali uphungu wadidi kakamwe kuna m’phale ninga ine wakuti basi ene akhali na pyaka 21 pyakubalwa.
Ku Jiliyadhi, ife tapfundzambo kucedza na majornalista peno ale anaphata basa m’maradhyo, m’matelevizau na m’mbuto zinacitwa majornali. Pyenepi pikhali pyadidi kakamwe. Nee ndikhadziwa kuti mbapidandiphedza ntsogolo. Ndinalonga kuti pyandiphedza tani.
KUTUMIKIRA KU SENEGAL
Ntsiku zingasi pakumala gradhuwasau yathu, ine na misionaryo unango akhacemerwa Michael Höhle taenda ku Senegal, kudapangwa ife toera katumikira. Mu ndzidzi unoyu, mu dziko ineyi mukhali na amwazi mphangwa 100.
Pidapita miyezi mingasi, ndapangwa toera kuenda katumikira kabodzi pa sumana ku ofesi ya filiali ya dziko ineyi. “Ofesi ya filiali” ineyi, ikhali nyumba ya amisionaryo. Ngakhale tenepo, m’bale Emmanuel Paterakis, wakuti akhatsogolera basa mu ofesi ya filiali, ndzidzi onsene akhandipanga kuti mbuto ineyi isaimirira gulu ya Yahova mu dziko ya Senegal. Ntsiku inango, m’bale Emmanuel atipanga kuti tikhafunika kulemba matsamba toera kuwangisa amisionaryo. Mu ndzidzi unoyu pikhali pyakunentsa kakamwe kulemba matsamba mazinji. Tikhafunika kulemba tsamba ibodzi na ibodzi na makina akulemba nawo. Pyenepi pikhali pyakunentsa kakamwe, thangwi nee tikhafunika kuphonya cinthu pakulemba.
Ndzidzi ungasi mbandidzati kubwerera kunyumba ntsiku ineyi namasiku, m’bale Emmanuel andipasa envelopi mbalonga: “David, gulu yakulembera tsamba iyi.” Pidafungula ine envelopi, ndagumana ibodzi mwa matsamba akhadalemba ine. Pyenepi pyandipfundzisa kuti tisafunika kulemedza gulu, mwakukhonda tsalakana khala ofesi ya filiali ya dziko ndi ikulu peno ing’ono.
Ndiri pabodzi na amisionaryo anango ku Senegal, caka ca 1967
Ine ndacita uxamwali na abale na alongo azinji mu mpingo, pontho m’masabudu ife tikhacita pinthu pabodzi. Ndzidzi unoyu ukhali wakutsandzayisa kakamwe. Mpaka lero ndisapitiriza kucedza na abale na alongo anewa. Ndi kweneko kudapfundza ine Cifransa, cilongero cinaphatisirwa na utongi wa dziko ya Senegal. Pyenepi pisandiphedza mpaka lero ndingacedzera mafiliali pa dziko yonsene yapantsi.
Mu caka ca 1968, ine na Linda tatoma kucita masasanyiro toera kumanga banja. Mu miyezi mizinji ndikhasaka basa ya ndzidzi wakucepa toera tikwanise kudzatumikira ninga apainiya ku Senegal. Mbwenye kweneko, iwo akhacemera pakutoma anthu a mu dziko ineyi, m’mbuto mwa anthu a madziko anango. Na thangwi ineyi, ndabwerera ku Kanadha, tamanga banja, pontho takhazikiswa toera kutumikira ninga apainiya akupambulika ku Edmundston, Nova Brunswick, nzinda wakuti uli dhuzi na provinsya ya Quebec.
Ntsiku idamanga ife banja, caka ca 1969
KUTUMIKIRA NINGA APAINIYA KU NOVA BRUNSWICK NA KU QUEBEC
Ku Edmundston basi ene kukhali na anyakupfundza Bhibhlya. Anthu a kweneko akhabvera pikhalonga atsogoleri a gereja ya Katolika. Nyumba zizinji zikhali na cidzindikiro cikhalonga kuti: “Nee tisafuna Mboni za Yahova pano.” Mbwenye mu ndzidzi unoyu, ife nee tikhadzudzumika kakamwe na pyenepi. Natenepa tikhamwaza mphangwa n’nyumba zonsene. Masumana onsene, gereja ya Katolika ikhalembesa m’majornali mafala akuti: “Bwerani tisake Mboni za Yahova, tingazigumana, tizimalise.” Mbwenye kweneko basi ene kukhali na Mboni za Yahova zinai: Ine, Linda, m’bale Victor Norberg na nkazace Velda. Natenepa pikhali pyakukhonda nentsa toera kudziwa kuti mbani akhasakwa na anthu a gereja ya Katolika.
Ine nee ndinaduwala ulendo wakutoma udacedzerwa ife na muyang’aniri wa cisa. Pakumala kuticedzera mu sumana ibodzi, iye alonga: “Panango cinthu cinafuna kukwanisa imwe kucita basi ene ndi kuphedza anthu toera akhonde kuida Mboni za Yahova. Buluka penepo, ife tawangisira kakamwe toera kucita pyenepi, pontho pyakwanisika. Mwapang’ono na pang’ono, anthu atoma kuona kuti Mboni za Yahova zikhali zakucepeseka, mbwenye atsogoleri a gereja ya Katolika akhali akudzikuza. Cincino mu nzinda unoyu muli na mpingo ung’ono.
Pidamala ife kutumikira ku Edmundston ninga apainiya mu caka cibodzi, tapangwa toera kuenda kaphedzera mpingo ukulu mu nzinda wa Quebec. Abale na alongo a ku Quebec asatambira mwadidi kakamwe alendo. Natenepa pikhali pyakutsandzayisa kutumikira kweneko mu miyezi mitanthatu. Buluka penepo, ine ndapangwa toera kutumikira ninga muyang’aniri wa cisa.
Mu pyaka 14 pidatowera, ine ndatumikira ninga muyang’aniri wa cisa mu pisa pizinji pyakusiyana-siyana mu provinsya ya Quebec. Unoyu ukhali ndzidzi wakutsandzayisa kakamwe. Basa yakumwaza mphangwa ku Quebec ikhathambaruka kakamwe, pontho kazinji kene tikhaona mabanja mazinji mu mpingo ubodzi ene mbakabatizwa.
IFE TISAKUMBUKA ABALE NA ALONGO AKUKHULUPIRIKA
Pikhali pyakukhonda nentsa kufuna abale na alongo a ku Kanadha. Iwo akhali akusudzuka, na akutsandzaya. Mbwenye thangwi ya kutcingwa na acibale, pikhanentsa kuna iwo toera kutawira undimomwene. Abale anango akuti akhali aphale akhapangwa na anyakubalawo: “Mungapitiriza kupfundza Bhibhlya na Mboni za Yahova, tinakuthamangisani panyumba.” Yahova akomerwa kakamwe na iwo, thangwi mwakukhonda tsalakana pyenepi, apitiriza kupfundza Bhibhlya.
Apainiya a ndzidzi onsene na akupambulika ku Quebec mu ndzidzi unoyu, acitambo basa yadidi kakamwe. Azinji a iwo abuluka m’mbuto zinango za dziko ya Kanadha. Kusiyapo kupfundza Cifransa, iwo akhafunikambo kubvesesa misambo na njira yakunyerezera ya anthu a kweneko akuti akhabvera atsogoleri a gereja ya Katolika.
Kazinji kene, apainiya akupambulika akhapangwa toera kuenda katumikira mu cisa cakuti nee cikhali na amwazi mphangwa. Nakuti anthu kweneko nee akhakomerwa na Mboni za Yahova, pikhali pyakunentsa toera kugumana mbuto toera kukhala na kugumana basa ya ndzidzi wakucepa. Na thangwi ineyi, azinji nee akhakwanisa kukhala okhene. Ngakhale ale akhadamala kwene kumanga banja, akhakhala m’misoka ya anthu anai, atanthatu peno asere panyumba ibodzi ene, toera akwanise kulipa nyumba. Apainiya anewa akhaphata basa mwakuwanga kakamwe. Angagumana nyakupfundza Bhibhlya, iwo akhacita pyonsene pikhakwanisa iwo toera kumphedza. Lero, ku Quebec kuli na amwazi mphangwa azinji, pontho azinji mwa apainiya anewa akhali kweneko aenda kaphedzera mbuto zinango zakuti ziri na amwazi mphangwa akucepa.
Pikhali ine muyang’aniri wa cisa, tikhawangisira toera kumwaza mphangwa na aphale na atsikana Nsabudu namacibese. Pyenepi pikhatiphedza toera kubvesesa nyatwa zawo. Anango a iwo, lero asatumikira ninga amisionaryo, peno m’mabasa anango m’madziko akusiyana-siyana.
Mu ndzidzi unoyu, mipingo inango nee ikhakwanisa kutipasa cakudya na combustível. Natenepa, midzidzi inango tikhasowa kobiri kunkhomo kwa mwezi. M’midzidzi ineyi, tikhafunika kunyindira kakamwe Yahova, thangwi ndiye akhadziwa nyatwa zathu. Yahova nee atisiya, thangwi ndzidzi unoyu tikhakwanisa kuenda kacedzera mipingo inango.
PINTHU PINANGO PIDAPFUNDZA INE NA ABALE NA ALONGO
Ninga pidalonga ine kale, pyakhala pyadidi kakamwe kupfundza ku Jiliyadhi thangwi yakucedza na majornalista. Mu ndzidzi unoyu, ku Quebec tikhali na miyai mizinji yakumwaza mphangwa m’maradhyo, m’matelevizau na m’majornali. Kazinji kene, ndikhapangwa toera kuphata basa na m’bale Léonce Crépeault, wakuti akhali muyang’aniri wa cisa, pontho akhalonga mwadidi kakamwe na majornalista. Tingalonga na munthu wakuti akhalemedzwa kakamwe mu nzinda unoyu, m’mbuto mwakuyesera kupangiza kuti akhali waudziwisi, iye akhalonga: “Ine na xamwali wanga, basi ene ndife atumiki a Mulungu. Ife nee tisadziwa pizinji thangwi yakulonga mu radhyo na mu televizau. Mbwenye tapangwa toera kulonga pya nsonkhano wa gawo ukulu kakamwe wa Mboni za Yahova. Mungafuna kutiphedza tinatsandzaya kakamwe.” N’khaliro unoyu wakucepeseka, ukhacitisa majornalista kufuna kutiphedza.
Mukupita kwa ndzidzi, ndapangwa toera kuphata basa na m’bodzi wa ma advogado athu, m’bale Glen How, m’miseru yakuti mbidacitisa majornalista kufuna kuilonga. Pidapfundza ine ku Jiliyadhi na pidapfundza ine na m’bale Léonce pyandiphedza kakamwe. Wakhala mwai ukulu kakamwe kuphata basa na m’bale Glen. Iye akhali wacipapo pakutsidzikiza gulu ya Yahova m’mathando akutongera miseru, pontho cakufunika kakamwe ndi cakuti iye akhafuna kakamwe Yahova.
Mu caka ca 1985 ndapangwa toera kutumikira ninga muyang’aniri wa cisa ku madokero a dzuwa a Kanadha, dhuzi na kukhakhala pai wanga. Natenepa mbatidakwanisa kuntsalakana. Pidapita miyezi mitatu, iye alowa, mbwenye ndapitiriza kutumikira ninga muyang’aniri wa cisa kweneko, mpaka mu caka ca 1989. Buluka penepo, tapangwa toera kuenda katumikira ku Bheteli ya Estados Unidos. Pyenepi pikhabveka kuti tikhafunika kusiya basa yakuti taicita mu pyaka 19. Mu pyaka pyenepi pyonsene, abale na alongo azinji atitambira mwadidi m’manyumba mwawo, pontho atiphikira pyakudya pyakusiyana-siyana. Tisapereka takhuta kakamwe kuna abale na alongo anewa.
KUTUMIKIRA KU ESTADOS UNIDOS
Pidafika ife ku Brooklyn, ine ndapangwa toera kutumikira mu Dhepartamentu ya Basa. Ndzidzi onsene ndisapereka takhuta thangwi ya pinthu pidapfundza ine kweneko. Cibodzi mwa pinthu pidapfundza ine ndi cakuti nee ndisafunika kunyerezera kuti ndisadziwa cinthu, mbwenye ndisafunika kukhala na cinyindiro mbandidzati kulonga pinthu. Mu caka ca 1998 ndapangwa toera kutumikira mu Dhepartamentu Yakulemba, mwakuti ndisapitiriza kupfundza kulemba mphangwa zadidi. Mu pyaka pingasi, ndakhala na mwai wakutumikira ninga nyakuphedza wa m’bale John Barr, wakuti akhatumikira ninga mbveranisi wa Komiti Yakuyang’anira Basa Yakulemba. Ine nee ndinaduwala ndzidzi udaphata ine basa pabodzi na iye na pinthu pidandipfundzisa iye. Mwandimomwene, iye akhatowezera mwadidi Yezu.
Tiri pabodzi na m’bale John na nkazawo Mildred Barr
Ndi mwai ukulu kakamwe kutumikira na abale akucepeseka mu Dhepartamentu Yakuyang’anira Basa Yakulemba. Ndzidzi onsene, iwo asaphemba Yahova toera aaphedze kucita mabasa awo. Pontho iwo asadziwa kuti pyonsene pinakwanisa iwo kucita ndi thangwi ya nzimu wakucena wa Yahova, tayu maluso awo.
Ndiri kutsogolera nsoka wakuimba wa Torre de Vigia pa nsonkhano wa caka ca 2009
Ndiri kugawira Mabhibhlya pa nsonkhano wa gawo wa dziko yonsene mu caka ca 2014 ku Seul, Koreya
Ine na Linda takhalambo na mwai wakucedzera abale na alongo athu m’madziko akukwana 110. Takwanisa kuona ufuni uli na amisionaryo, abale a Komiti ya Filiali na atumiki anango a basa ya ndzidzi onsene. Pontho ndi nkhombo kuona phinga na kukhulupirika kwa amwazi mphangwa m’madziko anewa. Mwakukhonda tsalakana nkhondo, kusowa kobiri na kutcingwa, iwo asapitiriza kuikha Umambo pa mbuto yakutoma. Mwandimomwene, Yahova asafuna kakamwe m’bodzi na m’bodzi wa iwo.
Mu pyaka pyonsene, Linda asandiphedza kakamwe mu ndzidzi unacita ine mabasa anga. Iye asafuna anthu, pontho ndzidzi onsene asasaka miyai toera kuphedza anango. Iye asadziwambo mwadidi kakamwe kumwaza mphangwa mwantsusukano. Iye aphedza anthu azinji toera kupfundza Bhibhlya, pontho aphedza anango akuti akhadasiya kutumikira Yahova toera atome pontho kuntumikira. Linda ndi muoni wadidi kakamwe udandipasa Yahova. Nakuti takalamba, abale na alongo akuti ndi aphale asatiphedza mu ndzidzi unacita ife ulendo na mu pinthu pinango. Ife tisapereka takhuta kakamwe kuna iwo.—Marko 10:29, 30.
Ndingakumbuka pinthu pidandicitikira mu pyaka 80 nduli, ndisapereka takhuta kakamwe kuna Yahova. Ine ndiri na mabvero mabodzi ene na a nyamasalmo adalemba kuti: “Mulungu, imwe mwandipfundzisa kutomera mu uwana wanga, pontho mpaka lero, ine ndisapitiriza kulonga pya mabasa anu akudzumisa.” (Mas. 71:17) Ine ndisafuna kupitiriza kucita pyenepi mu ndzidzi unapitiriza ine kukhala m’maso.
a Cincino Xikola ineyi isacita khundu ya nsonkhano wa pakati pa sumana.