SUMANA 4-10 YA MAIO YA 2026
NYIMBO 53 Kukhunganyika Toera Kamwaza Mphangwa
Munakulisa Tani “Luso Yakupfundzisa”?
“Mwaza mafala . . . mwakukhurudzika kakamwe mbuphatisira luso yakupfundzisa.”—2 TIM. 4:2.
PINAFUNA IFE KUPFUNDZA
Tinapfundza pinthu pitatu pinafunika ife kucita toera kukulisa luso yathu yakupfundzisa.
1. Ndi luso ipi inafunika ife kukulisa? (2 Timoti 4:2) (Onanimbo foto.)
YEZU apanga anyakupfundzace: “Ndokoni mukacite anyakupfundza . . . , apfundziseni toera abvere pinthu pyonsene pidakupangani ine.” (Mat. 28:19, 20) Mafala anewa asapangiza kuti Akristu onsene asafunika kupfundzisa anango. Ndimomwene kuti Yahova asakwewera kuna iye anthu onsene akuti ‘mitima yawo isafuna kutawira undimomwene,’ pontho aanju asatiphedza toera kugumana anthu anewa. (Mabasa 13:48; Juw. 6:44; Apok. 14:6) Ngakhale tenepo, ife tisafunika kucita khundu yathu. Nyerezerani pidacita mpostolo Paulu na Bharnabhe. Bhibhlya isalonga kuti pikhamwaza iwo mphangwa mu Sinagoga ku Ikoniyo, iwo “alonga mwadidi kakamwe, [pontho] pyenepi pyacitisa kuti mwinji ukulu wa Ayuda na Agerego akhulupire.” (Mabasa 14:1) Pyenepi pisapangiza kuti Paulu na Bharnabhe akhadakulisa “luso yakupfundzisa.” (Lerini 2 Timoti 4:2.) Natenepa, Akristu onsene asafunika kukulisa luso yakupfundzisa.
Tinakwanisa kupfundza thangwi ya “luso yakupfundzisa” na pinthu pidacita Yezu na anyakupfundzace, kuphatanizambo mpostolo Paulu na Bharnabhe (Onani ndima 1)
2. Thangwi yanji anthu anango asanyerezera kuti nee anakwanisa kukulisa luso yawo yakupfundzisa?
2 Anthu anango asanyerezera kuti nee anakwanisa kukulisa luso yawo yakupfundzisa, thangwi nee apfundza kakamwe peno asanyerezera kuti nee abalwa na luso ineyi. Atumiki anango a Mulungu analongwa m’Bhibhlya akhalambo na mabvero mabodzi ene. (Eks. 4:10; Yer. 1:6) Anthu anango asatsukwala kakamwe na maluso awo akupfundzisa, thangwi nee asakwanisa kucita pizinji ninga pinacita anango m’basa yakumwaza mphangwa. Nee ndi anthu onsene anamwazira ife mphangwa anafuna kupfundza Bhibhlya. Toera anthu atibvesere nee pisanyindira kuwangisira kwathu basi. Ninga taona nduli, toera kugumana anthu a mitima yadidi, tisafunika kuphedzwa na Yahova na aanju. Ngakhale tenepo, tisafunika kucita pyonsene pinakwanisa ife toera kumwaza mphangwa zadidi munjira yadidi kuna anthu. Natenepa, mu nsolo uno tinapfundza pinthu pitatu pinafunika ife kucita toera kukulisa luso yathu yakupfundzisa.
PANGIZANI UFUNI KUNA ANTHU
3. Thangwi yanji Yezu akhakwanisa kukhuya mitima ya anthu?
3 Bhibhlya isalonga kuti Yezu “akhadziwa ekhene piri muntima mwa munthu.” (Juw. 2:25) Pyenepi pisabveka kuti Yezu akhadziwa pikhanyerezera anthu na mathangwi akhaacitisa kunyerezera pikhanyerezera iwo. Iye akhakwanisa kukhuya mitima ya anthu thangwi akhadziwa pikhafuna iwo. Yezu akhaonambo kuti iwo akhali akusowa citsogolero, cibalangazo, pontho akhalemerwa na misambo ya pacisa na mitemo ikhakhazikiswa na atsogoleri a mauphemberi. (Mat. 9:36; 23:4) Mu Nkhani ya Paphiri, Yezu apfundzisa anthu pinthu pizinji pyakuti mbapidaaphedza toera kukhala na umaso wadidi. Anthu azinji akhakomerwa kubvesera Yezu thangwi akhalonga pinthu pyakuti pikhali pyakufunika kuna iwo.
4. Ninji cinafuna kutiphedza toera kupangiza ufuni kuna anthu? (Onanimbo mafoto.)
4 Cinthu cinafuna kutiphedza toera kupangiza ufuni kuna anthu, ndi kubvesesa pinthu pinaadzudzumisa. Anthu onsene anagumana ife m’basa yakumwaza mphangwa, ali kutamba nyatwa mu dziko ino ya Sathani. Kukumbuka pyenepi kunatiphedza toera kukhala akukoma ntima kuna anthu a mu cisa cathu. Mwacitsandzo, mucisa canu mwacitika cinthu cinacitisa anthu kukhala akudzudzumika? Anyakubala asadzudzumika na citsidzikizo ca anawo kuxikola? Anthu azinji mucisa canu nee asaphata basa? Nyerezerani umaso uli na anthu akuti nkhabe cidikhiro cinapereka Bhibhlya midzidzi ino “yakugopswa na yakunentsa.”—2 Tim. 3:1; Iza. 65:13, 14.
Yeserani kubvesesa pinthu pinadzudzumika na anthu anapfundzisa imwe, pontho pangizani kuti musaafuna (Onani ndima 4)
5. Yezu apangiza tani kuti akhali wakusiyana na Afarisi? (Mateu 11:28-30)
5 Yezu akhafuna anthu, pontho iwo akhaona pyenepi na njira ikhaatsalakana iye! Yezu akhali wakusiyana kakamwe na Afarisi. Iwo akhaoneka ninga akufunika kakamwe kupiringana anthu anango, pontho kazinji kene akhaatsalakana mwakuipa. (Mat. 23:13; Juw. 7:49) Yezu akhatsalakana anthu mwakukoma ntima na mwacilemedzo. Iye akhali “wakukhurudzika na wakucepeseka,” pontho pyenepi pyamphedza toera kukhala mpfundzisi wadidi. (Lerini Mateu 11:28-30.) Ifembo tisafunika kutsalakana anthu mwakukoma ntima na mwacilemedzo.
6. Tisafunika kucitanji anthu angakhonda mphangwa zathu?
6 Anthu anango angakhonda mphangwa zathu, tisafunika kucitanji? Yezu alonga kuti tisafunika kucita pizinji kusiyapo basi ene kupirira kutcingwa. Iye alongambo kuti tisafunika ‘kucitira pyadidi ale anatiida, kupasa nkhombo ale anatipasa dzedze na kucitira phembero ale anatitikana.’ (Luka 6:27, 28) Pinakhala pyakukhonda nentsa kucita pyenepi tingakumbuka kuti anthu anakhonda kutibvesera panango ali na mathangwi akucita pyenepi. Ndimomwene kuti anthu anango asafuna kuticitisa kusiya kumwaza mphangwa. Mbwenye anango panango nee asafuna pyenepi. Panango iwo nee asafuna kutibvesera thangwi ali kutamba nyatwa m’banja peno ali akudzudzumika na pinthu pinango. Panango ife tafika panyumba pawo mu ndzidzi wakunentsa. Mwakukhonda tsalakana mathangwi ace, tisafunika kutowezera uphungu unagumanika pa Akolose 4:6. Lemba ineyi isalonga: “Ndzidzi onsene mafala anu asafunika akhale adidi, adzipe ninga akuikhwa munyu, toera mudziwe kuti munatawira tani m’bodzi na m’bodzi.” Tingabvera ntsisi anthu mbatiyesera kubvesesa nyatwa zinatamba iwo, nee tinadzudzumika angakhonda kutibvesera, pontho tinakhala apfundzisi adidi.
PHATISIRANI BHIBHLYA PAKUPFUNDZISA
7. Ndi pinthu pipi pidacita Yezu pyakuti tisafunika kupicitambo pakupfundzisa? (Juwau 7:14-16)
7 Yezu akhapfundzisa pinthu pya m’Malemba, tayu pikhanyerezera iye. Pontho akhapilonga munjira yakukhonda nentsa yakuti anthu mbadakwanisa kupiphatisira mu umaso wawo. Bhibhlya isalonga kuti pikhapfundzisa Yezu “pikhabuluka kuna Mulungu, mwakusiyana na apfundzisi a mwambo.” Na thangwi ineyi, anthu ‘akhadzumatirwa.’ (Marko 1:22; onani nota de estudo “não como os escribas.”) Apfundzisi a Mwambo a mu ndzidzi wa Yezu, akhalonga mphangwa za apfundzisi a mauphemberi akuti akhalemedzwa toera anthu aphedzere manyerezero awo. Mbwenye Yezu akhalonga Malemba. Maseze akhala kakamwe kudzulu ninga Mwana wa Mulungu, Yezu nee aphatisira udziwisi wace ukulu toera kucitisa anthu kupibva kukhala akukhonda kufunika. M’mbuto mwace, iye akhaphatisira Malemba toera kupfundzisa pikhafuna Mulungu. (Lerini Juwau 7:14-16.) Natenepa, Yezu acita pinthu pyakuti atowereri ace asafunika kupicitambo.
8. Pedhru atowezera tani Yezu?
8 Anyakupfundza a Yezu akhaphatisirambo Malemba pakupfundzisa. Mwacitsandzo, Pedhru aphatisira Malemba mu ndzidzi udacita iye nkhani yace mu Pentekoste 33. Pedhru nee akhadapfundza kakamwe. Ngakhale tenepo, iye akhuya mitima ya anyakubvesera mu ndzidzi ukhafokotoza iye kuti Yezu akwanirisa maprofesiya a Malemba. (Mabasa 2:14-37) Ndi maphindu api adaoneka? “Ale adatawira mafala adalonga Pedhru abatizwa; pa ntsiku ineyi anthu cifupi na 3.000 athimizirika mu nsoka wawo.”—Mabasa 2:41.
9. Thangwi yanji tisafunika kuphatisira Bhibhlya pakupfundzisa?
9 Njira yadidi yakukhuya mitima ya anyakubvesera athu, ndi kuphatisira Mafala a Mulungu. (Aheb. 4:12) Na thangwi ineyi, pakupfundzisa, tisafunika kuphatisira Bhibhlya. Ife tisafunika ‘kulonga mafala a Mulungu,’ tayu manyerezero athu. (2 Tim. 4:2) Bukhu ya Misangani 2:6 isalonga: “Ndi Yahova anapasa udziwisi; pamulomo pace pasabuluka cidziwiso na luso yakubvesesa.” Natenepa, tingaphatisira Bhibhlya, tisatawirisa Yahova toera alonge na anthu. (Mal. 2:7) Ife tisafuna anthu adziwe kuti uphungu wa m’Bhibhlya ndi wadidi kakamwe kupiringana wa munthu. Uphungu unoyu walembwa mukutsogolerwa na Mulungu, pontho usatipfundzisa pinthu pinafunika ife kucita toera kutsandzayisa Nciti wathu na kukhala na umaso wakutsandzaya.—2 Tim. 3:16, 17.
10. Munapangiza tani nyakupfundza wanu kuti pinapfundza iye pisabuluka m’Bhibhlya?
10 Pakukhunganyika toera kucitisa pfundziro, nyerezerani kuti munaphedza tani nyakupfundza toera abvesese kuti pinapfundza iye pisabuluka m’Bhibhlya. Maseze tisaphatisira mafoto na mavidhyu, nyakupfundza wathu asafunika kubvesesa kuti pinapfundza iye pisabuluka m’Bhibhlya. Natenepa, mu ndzidzi unacitisa imwe pfundziro, lerini malemba akuti anaphedza nyakupfundza wanu kubvesesa ntsonga yakufunika. Buluka penepo, mphedzeni kuti anyerezere pinapfundza iye na malemba anewa. Pakuphatisira mafoto na mavidhyu, phedzani nyakupfundza wanu toera adziwe undimomwene wa m’Bhibhlya unapfundza iye na mafoto peno mavidhyu anewa. Pyenepi nee pisabveka kuti imwe musafunika kuleri malemba mazinji a m’Bhibhlya. M’mbuto mwace, pasani ndzidzi nyakupfundza toera anyerezere na kubvesesa lemba ibodzi na ibodzi inalerwi, pontho ilerini mwakubwereza pingakhala pyakufunika. Tingacita pyenepi, tinacitisa pfundziro ya Bhibhlya, tayu pfundziro ya bukhu ya mafoto peno ya mavidhyu.—1 Akor. 2:13.
11-12. (a) Tinakhala tani akukhurudzika pakupfundzisa? (Mabasa 17:1-4) (Onanimbo foto.) (b) Ndi cinthu cipi cakuti anthu anango nee asacidziwa thangwi ya Bhibhlya, pontho tinaaphedza tani?
11 Khala nyakupfundza wanu asanentseka toera kutawira pinthu pinapfundza iye, kumbukani kuti tisafunika ‘kumwaza mphangwa mwakukhurudzika.’ M’bodzi na m’bodzi asathambaruka munjira yakusiyana. Anango panango anakwata ndzidzi uzinji toera kubvesesa pinthu pyakuti kuna ife pyakhala pyakukhonda nentsa toera kupibvesesa. Ife tisafunika kutowezera mpostolo Paulu. Pikhamwazira iye mphangwa Ayuda ku Tesalonika, iye aafokotozera Malemba mwakubwereza-bwereza toera abvesese pikhaapfundzisa iye.—Lerini Mabasa 17:1-4.
12 Njira inango yakukhala akukhurudzika pakupfundzisa ndi kucita mibvundzo anyakupfundzathu na kuapasa ndzidzi toera atawire. Bveserani mwadidi mitawiro yawo, pontho yeserani kubvesesa kuti thangwi yanji iwo asanyerezera munjira inanyerezera iwo. Buluka penepo, lerini malemba, pontho cedzani thangwi ya malemba akuti anaaphedza toera abvesese pinanyerezera Mulungu thangwi ya mphangwa zinapfundza iwo. Kusiyapo pyenepi, kumbukani kuti anthu anango nee aona kale Bhibhlya mu umaso wawo, pontho nee asadziwa kuti iyo isalonganji. Khala ndi pyenepi pinacitika na nyakupfundza wanu, mpangizeni Bhibhlya yakudhindwa. Imwe munakwanisambo kuphatisira khundu yakuti “Mphangwa Zakutoma za Mafala a Mulungu,” inagumanika m’Bhibhlya ya Dziko Ipswa toera kupangiza kuti Bhibhlya isalonga mphangwa zakusiyana-siyana zakufunika kakamwe. Toera kufokotoza kuti Bhibhlya inamphedza tani toera akhale na umaso wakutsandzaya, pangizani lemba ibodzi peno mawiri anagumanika pa mbvundzo 15. Kupangiza nyakupfundza wathu mphambvu ya Mafala a Mulungu ndi njira yadidi kakamwe yakuthimizira luso yathu yakupfundzisa.
Toera kukhala mpfundzisi wadidi, ndi pyakufunika kakamwe kubvesera, m’mbuto mwakulonga (Onani ndima 11-12)
APHEDZENI TOERA ADZIWE YAHOVA
13. Pakupfundzisa munthu, tinamphedza tani toera kudziwa Yahova? Perekani citsandzo.
13 Cifuniro cathu ndi kuphedza ale anatibvesera toera adziwe Yahova mbakhala axamwali ace. (Tiya. 4:8) Munjira ineyi, basa yathu yalandana na munthu wakuti ali kuphatisira toci peno luju toera kumwanikira munthu unango anasaka cinthu pa cidima. Mu ndzidzi unacita iye pyenepi, nee asamwanikirika ekhene, mbwenye asamwanikira ule anasaka cinthu. Pakupfundzisa munthu, tisafunikambo kucita pibodzi pyene. Ife tisafunika kumpangiza kuti pinanyerezera Yahova na pinafuna iye ndi pyakufunika kakamwe, tayu kupangiza kuti ife tisadziwa pinthu pizinji thangwi ya Bhibhlya.
14. Tisafunika kucitanji toera kuphedza nyakupfundza wathu toera atsandzayise Yahova?
14 Pakucitisa pfundziro ya Bhibhlya, phedzani nyakupfundza wanu toera akulise cifuno cakutsandzayisa Yahova. (Mis. 27:11) Cifuniro cathu nee ndi basi ene kuti nyakupfundza acite pinthu pyadidi na kucalira pinthu pyakuipa toera akhale Mboni wa Yahova. Mbwenye tisafuna kuti iye acite macinjo toera atsandzayise Yahova. Mwacitsandzo, khala nyakupfundza wanu ali kunentseka toera kusiya nsambo wakuipa, nciteni mibvundzo ninga iyi: “Thangwi yanji Yahova asaida pinthu pyenepi? Thangwi yanji Yahova asafuna kuti imwe musiye kucita pinthu pyakuti musakomerwa napyo? Ntemo unoyu usapangiza tani kuti Yahova asakufunani?” Mungaphedza nyakupfundza wanu toera anyerezere Yahova na makhaliro ace, iye anabvesesa kuti Yahova asanfuna. Pontho pyenepi pinamphedza toera afune kutsandzayisa Yahova.
PITIRIZANI KUKULISA LUSO YANU YAKUPFUNDZISA
15. Musafunika kucitanji toera mupitirize kuthimizira luso yanu yakupfundzisa?
15 Imwe munakwanisa kuphemba Yahova toera akuphedzeni kuona pinafunika imwe kucita kuti muthimizire luso yanu yakupfundzisa. (1 Juw. 5:14) Buluka penepo, musafunika kucita pinthu mwakubverana na pidaphemba imwe. Njira ibodzi yakucita pyenepi ndi kubvesesa mwadidi pinatipfundzisa Yahova pa misonkhano ya mpingo mbatipiphatisira. Imwe munakwanisambo kucemera abale peno alongo amaluso toera akuperekereni pa pfundziro yanu, buluka penepo, mbamuaphemba toera akupangeni pinafunika imwe kucita toera muthimizire maluso anu. Kumbukanimbo kuti pinafuna imwe kupfundza ndi pipswa kuna nyakupfundza wanu. Natenepa, yeserani kunyerezera pinanyerezera iye na mabvero ace thangwi ya pinthu pinafuna imwe kupfundza. Pontho mphedzeni toera aone pinthu pinapfundza iye ninga pyakufunika kakamwe. Pyenepi pinamphedza toera akulise uxamwali wace na Yahova, mbakhala na umaso wakutsandzayisa.—Mas. 1:1-3.
16. Thangwi yanji tisafunika kupitiriza kuthimizira luso yakupfundzisa?
16 Cibodzi mwa pinthu pinatitsandzayisa kakamwe ndi kupfundzisa anango thangwi ya Yahova. Basa ineyi inapitiriza kucitwa n’dziko ipswa. Natenepa, pakumwaza mphangwa zadidi tisafunika kupangiza ufuni kuna anthu, kuphatisira Bhibhlya na kuaphedza toera adziwe Yahova. Munjira ineyi, tinapitiriza kuthimizira luso yakupfundzisa.
NYIMBO 65 Pitirizani!