Rondera ca gisagara kizokwamaho

1. Yezu yavuze ko ari ibiki vyoshikiye igisagara ca Yeruzalemu mu kinjana ca mbere?

HASIGAYE imisi mikeyi ngo Yezu yicwe, hariho ubuhanuzi yavuze ido n’ido. Iranguka rya mbere ry’ubwo buhanuzi, ryabaye igihe Yeruzalemu n’urusengero rwaho vyasangangurwa. Muri ubwo buhanuzi, Yezu yari yamenyesheje ko ico gisagara umusi umwe ‘cokikujwe n’ingabo.’ (Luka 21:20) Yezu yabwiye abigishwa biwe ko baramutse babonye izo ngabo, na zo zikaba zari ingabo z’Abaroma, bociye bava muri ico gisagara badatevye.—Luka 21:​21, 22.

2. Ni ibiki intumwa Pawulo yibukije abakirisu baba i Yudaya be na Yeruzalemu?

² Hagisigaye imyaka mikeyi gusa kugira ngo ingabo z’Abaroma zikikuze Yeruzalemu, intumwa Pawulo yarandikiye abakirisu ikete ryarimwo ubutumwa bukomeye. Ubu iryo kete ryitwa igitabu c’Abaheburayo. Muri iryo kete, Pawulo yarahaye abo bakirisu b’i Yudaya n’i Yeruzalemu impanuro zihambaye, zobafashije kwitegurira ivyari vyimirije gushika. None neza na neza vyari ibiki? Yeruzalemu yari igiye gusangangurwa. Kugira ngo abo bakirisu barokoke, vyobaye ngombwa ko bitegurira guheba amazu yabo be n’amatungo yabo. Ni co gituma ku bijanye n’ico gisagara ca Yeruzalemu, Pawulo yanditse ati: «Kuko ng’aha tutahafise igisagara camaho.» Yaciye yongerako ati: «Ahubwo turiko turonderana umwete kimwe kizoza.»—Heb. 13:14.

3. «Ca gisagara gifise imishinge nyayo» ni ikihe, kandi ni kubera iki tukirondera?

³ Abakirisu bafashe ingingo yo kuva i Yudaya, abantu benshi bashobora kuba bababona nk’ibijuju kandi bakabatwenga. Ariko rero iyo ngingo yaratumye barokoka. No muri kino gihe, abantu baradutwenga kubera ko tutizigira abana b’abantu canke ngo turondere ugutekanirwa ubutunzi bwo muri iyi si butanga. Kubera iki none tutizigira ivyo bintu? Turazi ko iyi si isigaje akanya gato. Turiko turondera «ca gisagara gifise imishinge nyayo», ni ukuvuga «kimwe kizoza», ari bwo Bwami bw’Imana.a (Heb. 11:10; Mat. 6:33) Muri iki cigwa, kuri buri ciyumviro tuza kurimbura: (1) ingene impanuro Pawulo yatanze zafashije abakirisu bo mu kinjana ca mbere kuguma barondera «ca gisagara kizoza», (2) ingene Pawulo yabafashije kwitegurira ibintu vyoshitse, (3) ingene izo mpanuro zodufasha muri iki gihe.

NIWIZIGIRE UMWE ATAZOKWIGERA AGUHEBA

4. Kubera iki igisagara ca Yeruzalemu cari gihambaye ku bakirisu?

⁴ Igisagara ca Yeruzalemu cari gihambaye ku bakirisu. Ni ho ishengero ry’abakirisu ryavukiye mu 33 inyuma ya Kristu, kandi ni ho inama nyobozi yakorera. Vyongeye, abakirisu bari bafise amazu muri ico gisagara be n’amatungo menshi. Ariko rero, Yezu yari yabwiye abigishwa biwe ko botegerejwe kuva mu gisagara ca Yeruzalemu, eka mbere n’i Yudaya hose.—Mat. 24:16.

5. Pawulo yafashije gute abakirisu kwitegurira ivyari biraririye gushikira Yeruzalemu?

⁵ Kubera ko Pawulo yashaka ko abakirisu bitegurira ivyari biraririye gushikira Yeruzalemu, yarabafashije gutahura neza ingene Yehova yabona ico gisagara. Yabibukije ko urusengero rwari muri ico gisagara, ubuherezi be n’ibimazi vyahatangirwa, Yehova atari akibona ko ari vyeranda. (Heb. 8:13) Abantu benshi cane bo muri ico gisagara, bari barateye akagere Mesiya. Urusengero rw’i Yeruzalemu ntirwari rukiri ikibanza nyamukuru co gusengeramwo Yehova, kandi amaherezo rwosanganguwe.—Luka 13:​34, 35.

6. Kubera iki impanuro Pawulo yahaye abakirisu mu Baheburayo 13:​5, 6 yari ibereye cane?

⁶ Igihe Pawulo yandikira ikete Abaheburayo, igisagara ca Yeruzalemu cari giteye imbere cane. Umwanditsi umwe w’Umuroma w’ico gihe yavuze ko Yeruzalemu «ari co gisagara cavugangwa kuruta ibindi vyose vyo mu buseruko.» Buri mwaka, Abayuda baraza muri ico gisagara guhimbaza imisi mikuru bavuye mu bihugu bitandukanye. Ivyo vyatuma ico gisagara gitera imbere mu vy’ubutunzi. Nta nkeka ko abakirisu bamwebamwe na bo nyene baca baharonkera akarusho mu vy’ubutunzi. Birashoboka ko ari ico gituma Pawulo yababwiye ati: «Mu buzima bwanyu ntimurangwe no gukunda amahera, ahubwo mubumbwe n’ibintu mufise ubu.» Ahejeje kuvuga ivyo, yaciye asubiramwo umuhango ukomeye Yehova yatanze ugira uti: «Sinzokwigera ndaguta, kandi sinzokwigera ndaguheba.» (Soma Abaheburayo 13:​5, 6; Gus. 31:6; Zab. 118:6) Abakirisu b’i Yeruzalemu n’i Yudaya bokeneye cane uwo muhango ubasubiriza umutima mu nda. Uti kubera iki? Kubera yuko haciye igihe gito baronse iryo kete, vyobaye ngombwa ko bahunga bakava muri ico gisagara, bagaheba amazu yabo, bagatakaza ubuzi bwabo be n’ibitari bike mu vyo bari batunze. Ivyo vyotumye batangura kubaho mu buzima bugoye.

7. Kubera iki dukwiye kurushiriza kwizigira Yehova muri iki gihe?

⁷ Icigwa tuhakura: Ni ibiki biraririye gushika? Ni isangangurwa ry’iyi si rizoba mu gihe ca ya «makuba akomeye.» (Mat. 24:21) Dukwiye kuguma turi maso kandi twiteguye, nka kumwe kw’abakirisu bo mu kinjana ca mbere. (Luka 21:​34-36) Mu gihe ca ya makuba akomeye, birashoboka ko tuzotakaza ibintu bimwebimwe dutunze, canke mbere vyose. Ico gihe, bizoba bikenewe ko twizigira duherejeko ko Yehova atazokwigera aheba abasavyi biwe. Mbere no muri iki gihe amakuba akomeye ataratangura, turafise akaryo ko kwerekana uwo twizigiye. Niwibaze uti: «Imigambi yanje be n’ivyo nkora, vyoba vyerekana ko ntizigira amatungo, ahubwo ko nizigira Imana yo isezerana kunyitwararika?» (1 Tim. 6:17) Ego ni ko, turashobora kugira ivyo twigiye ku vyashitse mu kinjana ca mbere. Ariko ibizoba muri ya «makuba akomeye» yimirije vyovyo bizoba bikomeye kuruta. None ayo makuba niyatangura, tuzomenya neza na neza gute ico twokora?

NUGAMBURUKIRE ABATUJA IMBERE

8. Ni ubuyobozi ubuhe Yezu yahaye abigishwa biwe?

⁸ Haciye igihe gito abakirisu baronse iryo kete Pawulo yabandikiye, barabonye ingabo z’Abaroma zikikuje igisagara ca Yeruzalemu. Baciye babona ko hari hageze ko bahunga kuko ico gisagara cari kigiye gusangangurwa. (Mat. 24:3; Luka 21:​20, 24) None bari guhungira he? Yezu yari yavuze gusa ati: «Abari i Yudaya bazoce batangura guhungira mu misozi.» (Luka 21:21) None ko muri ako karere hari imisozi myinshi, bari kwerekeza hehe?

9. Kubera iki abakirisu bashobora kuba baragize ikibazo co kumenya imisozi bohungiramwo? (Raba n’ikarata.)

⁹ Raba imisozi imwimwe abakirisu bari gushobora guhungiramwo. Nk’akarorero, bari kwerekeza mu misozi y’i Samariya, imisozi y’i Galilaya, ku musozi Herumoni, no mu misozi y’i Libani canke mu misozi yari hakurya y’uruzi Yorodani. (Raba ikarata.) Ibisagara bimwebimwe vyari muri iyo misozi vyasa naho ari ibibanza bitekanye. Nk’akarorero, igisagara ca Gamala cari kigoye cane gushikamwo kuko cari cubatse ku musozi muremure. Abayuda bamwebamwe babona ko ico gisagara cari ikibanza kibereye co guhungiramwo. Ariko rero ico gisagara cahavuye kiberamwo intambara zikomeye hagati y’Abayuda n’Abaroma, kandi abantu benshi baba muri co barahasize ubuzima.b

10-11. (a) Yehova ashobora kuba yahaye gute ubuyobozi abo bakirisu? (Abaheburayo 13:​7, 17) (b) Kuba abo bakirisu barakurikije ubuyobozi bahawe n’ababaja imbere, vyabagiriye akamaro gute? (Raba n’ifoto.)

¹⁰ Biboneka ko Yehova yayoboye abo bakirisu biciye ku bagabo baja imbere abandi mw’ishengero. Umuhinga umwe mu vya kahise yitwa Eusèbe yanditse ati: «Abo mw’ishengero ry’i Yeruzalemu barabwiwe ivyo Imana yari yahishuriye abagabo bagenywe. Bategetswe . . . kuva mu gisagara intambara itaratangura, bakaja kuba mu gisagara kimwe c’i Pereya citwa Pela.» Biboneka ko igisagara ca Pela ari co cari kibereye ko abakirisu bohungiramwo. Cari coroshe gushikamwo kubera ko kitari kure ya Yeruzalemu. Vyongeye, kubera ko ahanini ico gisagara cabamwo abanyamahanga, nta tugwi tw’Abayuda barondera kwiganzura Abaroma twarangwayo.—Raba ikarata.

¹¹ Abakirisu bahungiye mu misozi barakurikije impanuro Pawulo yabahaye yabasaba ‘kugamburukira ababaja imbere’ mw’ishengero. (Soma Abaheburayo 13:​7, 17.) Ivyo vyatumye barokoka. Ivyagiye biraba muri kahise birerekana ko Imana itigeze iheba abagumye «[ba]rorereye ca gisagara gifise imishinge nyayo», ni ukuvuga Ubwami bw’Imana.—Heb. 11:10.

12-13. Yehova yayoboye gute abasavyi biwe mu bihe bitoroshe?

¹² Icigwa tuhakura: Yehova arakoresha abatuja imbere kugira ngo baturonse ubuyobozi butomoye. Bibiliya irimwo uburorero bwinshi bwerekana ingene Yehova yagiye arakoresha abagabo b’abizigirwa kugira bayobore abasavyi biwe mu bihe bitoroshe. (Gus. 31:23; Zab. 77:20) Na twebwe muri iki gihe turamaze kwibonera ibimenyamenya vyinshi vyerekana ko Yehova akibandanya gukoresha abatuja imbere kugira ngo atuyobore.

¹³ Nk’akarorero, igihe ikiza ca Korona catera, ‘abatuja imbere’ baraturonkeje ubuyobozi twari dukeneye. Abakurambere barabwiwe ingene botunganya ibijanye n’amakoraniro kugira ngo abavukanyi bagume bakomezwa mu vy’impwemu. Haciye igihe gito ico kiza giteye, twaragize ihwaniro ry’intibagirwa mu ndimi zirenga 500, biciye ku buhinga bwa none, kuri Televiziyo no kw’iradiyo. Mu kiringo cose ico kiza camaze, ntitwigeze tubura ibifungurwa vyo mu buryo bw’impwemu. Ivyo vyatumye tuguma twunze ubumwe. Turizigira rero tudakeka ko mu bigeragezo vyose vyodushikira muri kazoza, Yehova azobandanya gufasha abatuja imbere kubona ingingo zibereye bofata. None uretse kwizigira Yehova be no kugamburuka amabwirizwa yiwe, ni izindi kamere izihe zizodufasha kwitegurira ya makuba akomeye no gufata ingingo ziranga ubukerebutsi muri ico gihe kizoba kigoye cane?

GUKUNDA ABAVUKANYI NO KUBAKIRA

14. Twisunze Abaheburayo 13:​1-3, ni kamere izihe abakirisu bari bakwiye kugaragaza imbere y’isangangurwa rya Yeruzalemu?

¹⁴ Ya makuba akomeye niyatangura, tuzokenera kugaragarizanya urukundo kuruta ikindi gihe cose. Ico gihe tuzokenera kwigana akarorero ka ba bakirisu b’i Yeruzalemu n’i Yudaya. Muri rusangi bari basanzwe bakundana. (Heb. 10:​32-34) Ariko rero abo bakirisu bategerezwa kurushiriza ‘gukunda abavukanyi babo’ no kubagaragariza ‘ubwakiranyi’, uko isangangurwa rya Yeruzalemu ryaguma rirushiriza kwegereza.c (Soma Abaheburayo 13:​1-3.) Ukwo nyene ni ko na twebwe dukwiye kubiganza uko iherezo ry’iyi si ryegereza.

15. Abakirisu bo mu kinjana ca mbere bamaze guhunga, kubera iki bari bakeneye kubandanya gukundana no kwakirana?

¹⁵ Igihe ingabo z’Abaroma zakikuza Yeruzalemu mu nyuma zigaca zibiheba zikigira ata wari avyiteze, abakirisu babayo baciye bahunga bagenda batwaye utuntu dukeyi gusa. (Mat. 24:​17, 18) Igihe bariko barahungira mu misozi bategerezwa kugenda barafashanya, eka mbere n’igihe bari bamaze gushikayo. Nta nkeka ko benshi muri bo bari bakeneye imfashanyo ‘yihutirwa.’ Gushigikirana no gusangira ivyo bafise vyatuma abo bakirisu berekana ko bakundana vy’ukuri kandi ko bagaragarizanya ubwakiranyi.—Tito 3:14.

16. Twogaragariza gute urukundo abavukanyi bacu bari mu ngorane? (Raba n’ifoto.)

¹⁶ Icigwa tuhakura: Urukundo ruratuma dufasha abavukanyi bacu bari mu ngorane. Abasavyi b’Imana benshi barafashije n’umutima ukunze abavukanyi babo bari bahunze kubera intambara canke ivyago vy’ivyaduka, barabaronsa ivyo bari bakeneye bongera barabaremesha. Mushiki wacu umwe wo muri Ukraine yahunze intambara, yavuze ati: «Twariboneye ingene Yehova atuyobora akongera akadufasha biciye ku bavukanyi bacu. Baratwakiriye bongera baradufasha igihe twari muri Ukraine, muri Hongiriya, eka mbere no ng’aha mu Budagi.» Igihe tugaragarije ubwakiranyi abavukanyi bacu tukongera tukabaronsa ivyo bakeneye, tuba turiko dukorana na Yehova.—Imig. 19:17; 2 Kor. 1:​3, 4.

17. Kubera iki ubu ari ho canecane bihambaye ko tugaragariza urukundo n’ubwakiranyi abavukanyi bacu?

¹⁷ Nta gukeka ko mu gihe kiri imbere bizokenerwa cane ko dufashanya muri ubwo buryo kuruta uko tubigira ubu. (Hab. 3:​16-18) Muri iki gihe, Yehova ariko aratumenyereza kugaragaza urukundo n’ubwakiranyi, izo zikaba ari kamere tuzokenera cane ico gihe.

NI IBIKI BIGIYE KUBA?

18. Twokwigana gute abakirisu bo mu kinjana ca mbere?

¹⁸ Nk’uko tubizi, abakirisu bahungiye mu misozi bararokotse isangangurwa rya Yeruzalemu. Baremeye guheba ico gisagara, ariko Yehova ntiyigeze abaheba. Bite ho muri iki gihe? Ntituzi neza na neza ingene ibintu bizogenda. Ariko ico tuzi co ni uko Yezu yatubwiye kuguma twiteguye. (Luka 12:40) Turafise n’impanuro Pawulo yatanze mw’ikete yandikiye Abaheburayo, izo mpanuro zikaba zishobora kudufasha no muri iki gihe nk’uko zafashije abakirisu bo mu kinjana ca mbere. Vyongeye, Yehova yaradukuye amazinda ko atazokwigera aduta canke ngo aduhebe. (Heb. 13:​5, 6) Ese rero twobandanya kuronderana umwete ca gisagara camaho, ni ukuvuga Ubwami bw’Imana, maze tuzokwironkere ivyiza vyamaho buzozana.—Mat. 25:34.