“Nimwiruke ku buryo mugashikira”

“Nimwiruke ku buryo mugashikira.”​—1 KOR. 9:24.

1, 2. (a) Paulo yakoresheje iki kugira ngo aremeshe abakirisu b’Abaheburayo? (b) Abasavyi b’Imana bahanurwa gukora iki?

MW’IKETE intumwa Paulo yandikiye Abaheburayo, yarakoresheje imvugo y’ikigereranyo ikomeye kugira ngo aremeshe abakirisu bagenziwe. Yarabibukije ko batari bonyene mu kwiruka muri kwa gusiganirwa ubuzima. Bari bakikijwe n’‘igipfungu c’ivyabona’ bari bararangije neza iryo siganwa. Kubandanya kwibuka ibikorwa biranga ukwizera be n’utwigoro dukomeye vy’abo birutsi bari barabitangiye imbere, vyoremesheje abakirisu b’Abaheburayo gutera baja imbere mw’isiganwa barimwo no kutarivamwo.

² Mu kiganiro c’imbere y’iki, twarihweje ubuzima bw’abantu batari bake bo muri ico ‘gipfungu c’ivyabona.’ Bose barerekanye yuko ukwizera kutanyiganyiga kwatumye bashobora kuguma ari intahemuka ku Mana, nk’aho boba bariko baratera baja imbere mw’isiganwa gushika kw’iherezo. Turashobora kugira ico twigiye ku kuba vyarabagendeye neza. Nk’uko twabibonye muri ico kiganiro, Paulo yahanuye abasavyi b’Imana bagenzi we na twebwe turimwo, ati: “Twiyambure kandi uburemere bwose n’igicumuro kitwizingirako bitagoranye, kandi twiruke twihanganye muri rya siganwa twashirwa imbere.”​—Heb. 12:1.

3. Paulo yashaka kwerekana iki mu mpanuro yatanze igihe yavuga ibijanye n’abantu biruka mu nkino z’Abagiriki?

³ Ku bijanye n’isiganwa ry’amaguru, akaba ari kimwe mu bintu vyakundwa na benshi vyagirwa mu nkino zo kwinonora imitsi muri ico gihe, igitabu kimwe (Backgrounds of Early Christianity) kitubwira yuko “Abagiriki bagira imyimenyerezo bakongera bagahiganwa bari gusa.”a Mu bihe nk’ivyo, abo birutsi bariyambura ikintu cose kiremereye kidakenewe cari gushobora gutuma batanyaruka. Naho twobona yuko ico kintu bakora kitaranga urupfasoni be n’uko kitari kibereye, biruka bameze gutyo bafise intumbero yo gutahukana agashimwe. Paulo yashaka kwerekana yuko kugira ngo abirutsi baronke agashimwe muri ukwo gusiganirwa ubuzima, bihambaye ko bikurako ikintu cose gishobora kubabuza kwiruka. Iyo yari impanuro ibereye ku bakirisu bo muri ico gihe, ikaba kandi ibereye no kuri twebwe muri iki gihe. Ni ibintu biremereye ibihe vyoshobora kutubuza kuronka agashimwe muri kwa gusiganirwa ubuzima?

‘Twiyambure uburemere bwose’

4. Ni ibiki abantu bo mu gihe ca Nowa bitwararika?

⁴ Paulo yatanze impanuro yo ‘kwiyambura uburemere bwose.’ Aho harimwo ikintu cose coshobora kutubuza kwitwararika bimwe bishitse iryo siganwa turimwo no gukora uko dushoboye kwose kugira ngo turirangize. None ivyo bintu bituremera ni nk’ibiki? Iyo tuzirikanye ibijanye na Nowa, umwe muri ba bantu Paulo yavuga, duca twibuka ivyo Yezu yavuze ati: “Nk’uko vyabaye mu misi ya Nowa, ni ko bizoba no mu misi y’Umwana w’umuntu.” (Luka 17:26) Yezu ntiyariko aravuga ahanini ibijanye n’itikizwa ry’akataraboneka ryimirije gushika; yariko aravuga ibijanye n’ukuntu abantu bobayeho. (Soma Matayo 24:37-39.) Abantu benshi bo mu gihe ca Nowa ntibitaho ivy’Imana, icibagiwe co ni ukwihatira kuyihimbara. Ni ibiki none vyabasamaje? Nta kintu kidasanzwe cabasamaje. Basamajwe no kurya, kunywa, kurongora no kurongorwa, ivyo bikaba ari ibintu bisanzwe mu buzima. Nk’uko Yezu yabivuze, ingorane bari bafise ni uko ‘batagize ico bitaho.’

5. Ni igiki codufasha kurangiza neza isiganwa turimwo?

⁵ Cokimwe na Nowa be n’umuryango wiwe, turafise ibintu vyinshi tubwirizwa gukora buri musi. Turakeneye kurondera ibitubeshaho no kwitwararika ivyo dukeneye n’ivyo umuryango wacu ukeneye. Ivyo birashobora kudutwara umwanya munini, inguvu nyinshi be n’uburyo bwinshi. Na canecane igihe ivy’ubutunzi biba vyifashe nabi, usanga vyoroshe ko twiganyira ku bijanye n’ivyo dukenera. Kubera ko turi abakirisu biyeguye, turafise kandi amabanga ya gitewokarasi ahambaye tubwirizwa kwitwararika. Turagira uruhara mu busuku, tugategura amakoraniro ya gikirisu tukongera tukayitaba, kandi tukaguma twikomeza mu vy’impwemu biciye ku kwiyigisha no ku gusenga kwo mu muryango. Naho Nowa yari afise ibintu vyinshi yategerezwa gukora mu gusukurira Imana, ‘yabikoze kuno nyene.’ (Ita. 6:22) Ego cane, kwikurako ibintu vyohava bituremera, tukongera tukirinda kwemera ikintu ico ari co cose cotubera umuzigo bidakenewe, birahambaye cane nimba twipfuza kwiruka mw’isiganwa rya gikirisu gushika turirangije.

6, 7. Ni impanuro ya Yezu iyihe dukwiye kuguma twibuka?

⁶ Paulo yashaka kuvuga iki igihe yavuga ibijanye no kwiyambura “uburemere bwose”? Birumvikana yuko tudashobora kwikurako amabanga yose tujejwe. Mu bijanye n’ivyo, urama wibuka amajambo ya Yezu agira ati: “Ntimukigere mwiganyira ngo: ‘Tuzorya iki?’, canke ngo: ‘Tuzonywa iki?’, canke ngo: ‘Tuzokwambara iki?’ Kuko ivyo vyose ari vyo amahanga ahahamira. Kuko So wo mw’ijuru azi ko ivyo vyose mubikenera.” (Mat. 6:31, 32) Ayo majambo ya Yezu ashaka kwerekana yuko mbere n’ibintu vyitwa ngo ni ibisanzwe, nk’ibifungurwa n’ivyambarwa, bishobora kutubera umuzigo canke igitsitaza mu gihe tutobigumiza mu kibanza cavyo.

⁷ Zirikana aya majambo ya Yezu agira ati: “So wo mw’ijuru a[ra]zi ko ivyo vyose mubikenera.” Ivyo bishaka kwerekana ko Data wa twese wo mw’ijuru Yehova azorangura uruhara rwiwe mu kuturonsa ivyo dukeneye. Ego ni ko, “ivyo vyose” vyoshobora kuba bitandukanye n’ivyo twebwe ubwacu twikundira canke dushaka. Naho ari ukwo, tubwirwa kutiganyira ku bijanye n’“ivyo amahanga ahahamira.” Kubera iki? Mu nyuma Yezu yahanuye abariko baramwumviriza ati: “Mwiyubare ubwanyu kugira ngo imitima yanyu ntiyigere iremerwa n’ukurira agahokero n’ukunywa birenze urugero be n’amaganya y’ubuzima, hanyuma bukwi na bukwi uwo musi ukabazako ako kanya nyene nk’umutego.”​—Luka 21:34, 35.

8. Ni kubera iki ubu ari co gihe canecane co ‘kwiyambura uburemere bwose’?

⁸ Umurongo wo kurangirizako uri imbere yacu. Ese ukuntu vyoba bibabaje hamwe tworeka tukaremerwa n’ibintu bidakenewe vyoshobora gutuma bitugora kwiruka kandi twegereje cane iherezo! Ni co gituma impanuro intumwa Paulo yatanze iranga ubukerebutsi vy’ukuri, na yo ikaba igira iti: “Ukwo kwihebera Imana, kuri kumwe n’ukwikwira, ni uburyo bwo kuronka inyungu ikomeye.” (1 Tim. 6:6) Nitwafata nkama amajambo Paulo yavuze bizotuma turushiriza kwizigira yuko tuzoronka agashimwe.

“Igicumuro kitwizingirako bitagoranye”

9, 10. (a) Imvugo ngo “igicumuro kitwizingirako bitagoranye” yerekeza ku ki? (b) Twoshobora gute gusanga hari ikintu kitwizingiriyeko?

⁹ Paulo yaravuze ikindi kintu dutegerezwa kwiyambura, na co kikaba ari “igicumuro kitwizingirako bitagoranye.” Ico gicumuro none coba ari ikihe? Ijambo ry’ikigiriki ryahinduwe ngo ‘kwizingira bitagoranye’ riboneka rimwe gusa muri Bibiliya, muri uwo murongo. Incabwenge yitwa Albert Barnes yavuze iti: “Nk’uko umwirutsi yokwiyubara kugira ngo ntiyiremereze mu kwambara impuzu, ino ikaba yohava imwizingirako ku maguru igihe ariko ariruka, maze igatuma bimugora, ni na ko bikwiye kumera ku mukirisu, uno akaba canecane abwirizwa gushira ku ruhande ikintu cose gisa n’ico.” Ni gute umukirisu yohava asanga hari ikintu kimwizingiriyeko, ivyo bikaba vyotuma ukwizera kwiwe kugoyagoya?

¹⁰ Umukirisu ntatakaza ukwizera kwiwe bukwi na bukwi. Ivyo vyoshobora kuba intambwe ku yindi, mbere mu buryo butaboneka. Mu bigabane vya mbere vy’iryo kete rya Paulo, yaragabishije ku bijanye n’akaga ko ‘kugenda akayombekere’ be n’ako ‘gutsimbataza umutima mubi utizera.’ (Heb. 2:1; 3:12) Igihe impuzu umwirutsi yambaye imwizingiriyeko ku maguru, akenshi aragwa. Mu gihe uwo mwirutsi yirengagije akaga kari mu kwambara impuzu zimwezimwe igihe ariko ariruka, zirashobora rwose guhakwa kumwizingirako. Ni ibiki none vyoshobora gutuma yirengagiza ako kaga? Yoshobora kubitumwa n’urwangara canke ukwiyizigira birenze urugero kibure ugusamara. Ni icigwa ikihe dushobora gukura kuri iyo mpanuro ya Paulo?

11. Ni ibiki vyoshobora gutuma dutakaza ukwizera?

¹¹ Turakwiye kwibuka yuko mu gihe umukirisu atakaje ukwizera kwiwe, biba bitumwe n’ibintu aba amaze igihe akora. Ku bijanye n’“igicumuro kitwizingirako bitagoranye,” hari iyindi ncabwenge ivuga ko ari “igicumuro kigira ikintu gikomeye gikoze kuri twebwe, bivanye n’ibintu turimwo, ukuntu tumeze, be n’abo turi kumwe.” Ivyo bishaka kwerekana yuko ukuntu ivyo aho turi vyifashe, ubugoyagoye bwacu bwite, be n’abagenzi bacu, vyose bishobora kutugirako akosho gakomeye. Birashobora gutuma ukwizera kwacu kugoyagoya canke mbere gutakara.​—Mat. 13:3-9.

12. Ni ivyibutswa ibihe dukwiye gufata nkama kugira ngo ntiduhave dutakaza ukwizera?

¹² Uko imyaka yagiye irarengana, wa mugwi w’umushumba w’umwizigirwa kandi w’ubwenge yaratwibukije yuko dukwiye kuba maso ku vyo turaba n’ivyo twumviriza, ni ukuvuga ivyo dushirako umutima n’umuzirikanyi. Twaragabishijwe ku bijanye n’akaga kari mu kwiruka inyuma y’amahera n’amatungo. Twoshobora gusamazwa n’ibisayangana be n’ibikwegakwega bijanye n’ukwisamaza canke tugasamazwa n’ivyuma vyo mu buhinga bwa none biguma vyisukira. Twoba twihenze bimwe bikomeye hamwe twokwiyumvira yuko iyo mpanuro irengeje urugero canke yuko iraba abandi gusa, nk’aho umenga twebwe hari ukuntu twatewe urucanco rudukingira ingeramizi. Shetani arakoresha ibintu bitaboneka be n’ibintu vy’uruhendo vyo muri iyi si kugira ngo atume twirengagiza ingabisho duhabwa. Urwangara, ukwiyizigira birenze urugero, be n’ibisamaza vyarabereye umutego abantu bamwebamwe, kandi ibintu nk’ivyo birashobora gutuma duhakwa kutaronka agashimwe k’ubuzima budahera.​—1 Yoh. 2:15-17.

13. Twokora iki kugira ngo twirinde kwiyumvira nk’abantu bo muri iyi si?

¹³ Ku musi ku musi, abantu bo muri iyi si idukikije bama baturemesha kwishingira imigambi nk’iyabo, kwitwararika ibintu bo ubwabo babona ko bihambaye, no kwiyumvira nka bo. (Soma Abanyefeso 2:1, 2.) Mugabo turashobora guhitamwo. Turashobora guhitamwo nimba tuzoreka canke tutazoreka ivyiyumviro vy’iyi si bikagira ico bidukozeko. Paulo yavuze yuko ivyiyumviro vy’abantu bo muri iyi si bimeze nk’ikirere kidukikuje kirimwo imyuka yica. Nka kurya nyene tutokwipfuza guhema imyuka yica, dukwiye kutigera tureka ngo ukuntu abantu bo muri iyi si biyumvira kugire ico gukoze ku kuntu twiyumvira. Ni igiki none gishobora kudufasha kuguma muri iryo siganwa? Ni akarorero ka Yezu. Mu buryo bw’ikigereranyo, ni we mwirutsi atagira akanenge atuja imbere. (Heb. 12:2) Turafise kandi akarorero ka Paulo, kubera ko yishize mu birutsi bari mw’isiganwa ry’abakirisu akaba kandi yarahimirije abo basangiye ukwemera kumwigana.​—1 Kor. 11:1; Flp. 3:14.

Ingene ‘mwoshikira’ agashimwe

14. Paulo yabona gute uruhara yari afise muri rya siganwa?

¹⁴ Paulo yabona gute uruhara yari afise muri iryo siganwa? Mu majambo ya nyuma yabwiye abakurambere b’i Efeso, yagize ati: “Simbona ubuzima bwanje nk’uburi n’ico bumaze, nk’aho ari ubw’agaciro kuri jewe, ahubwo riho icompa nkarangiza urugendo rwanje n’ubusuku nahawe n’Umukama Yezu.” (Ivyak. 20:24) Yari yiteguriye guheba ibintu vyose, harimwo n’ubuzima bwiwe, kugira ngo arangize iryo siganwa. Paulo yabona ko utwigoro twose yari yaragize mu bijanye n’inkuru nziza twari kuba impfagusa iyo atarangiza iryo siganwa. Ariko rero, ntiyari umuntu yiyizigira, yiyumvira ko atobuze gutahukana intsinzi muri iryo siganwa. (Soma Abafilipi 3:12, 13.) Amaja mu mpera y’ubuzima bwiwe, ni ho gusa yavuze afise ukwizigira ati: “Nararwanye ya ndwano nziza, narirutse mw’isiganwa kugeza kw’iherezo, naragumije ukwizera.”​—2 Tim. 4:7.

15. Ni indemesho iyihe Paulo yahaye abirutsi bagenziwe?

¹⁵ Ikigeretseko, Paulo yaripfuza cane ko abakirisu bagenziwe borangiza iryo siganwa. Nk’akarorero, yahimirije abakirisu b’i Filipi gukora cane kugira ngo bazorokoke. Babwirizwa kugumya “rwose rya jambo ry’ubuzima.” Yabandanije ati: “Kugira ngo nze ndonke imvo yo kwigina ku musi wa Kristu kubona ntirukiye ubusa canke ngo nduhire ubusa.” (Flp. 2:16) Yahimirije kandi abakirisu b’i Korinto ati: “Nimwiruke ku buryo [mushikira ako gashimwe].”​—1 Kor. 9:24.

16. Ni kubera iki dukwiye kubona ko ihangiro, ni ukuvuga agashimwe, ari ikintu dushobora gushikira?

¹⁶ Mw’isiganwa rirerire, nka rimwe ryitwa marato, umuntu ntaca abona umurongo baherezako agitangura kwiruka. Naho ari ukwo, muri iryo siganwa ryose, umwirutsi aguma yiyumvira ivyo gushika kuri uwo murongo. Igihe aba azi ko agira ashikire ihangiro ryiwe, ararushiriza mbere kwiyumvira ivyo kuwushikako. Ni na ko bikwiye kumera ku bijanye n’isiganwa ryacu. Ihangiro, ari ko gashimwe, dukwiye kubona ko ari ikintu dushobora gushikira. Ivyo bizodufasha kurishikira.

17. Ukwizera gufasha umuntu gute kugumiza umutima ku gashimwe?

¹⁷ Paulo yanditse ati: “Ukwizera ni ukwitega ata mazinda ibintu vyizigiwe, iyerekanwa riboneka ry’ibintu biriho koko naho bitabonwa.” (Heb. 11:1) Aburahamu na Sara baremeye guheba ubuzima bwiza maze babaho ari “ba kavantara n’ingenzi muri nya gihugu.” Ni igiki none cabafashije kubigenza gutyo? ‘Baboneye kure iranguka ry’imihango Imana yatanze.’ Musa yaranse “kunezererwa igicumuro akanya gato” be n’“amatunga yo mu Misiri.” None yakuye hehe ukwizera n’inkomezi vyamufashije kubigenza gutyo? “Yashinze ijisho itangwa ry’impembo.” (Heb. 11:8-13, 24-26) Ni co gituma imbere y’uko Paulo adondora umwumwe wese muri abo bantu, yabanza kuvuga ati: “Kubera ukwizera.” Ukwizera kwarabafashije kutaguma babona ibigeragezo n’ingorane bari bafise ico gihe ahubwo bakabona ivyo Imana yariko irabakorera be n’ivyo yobakoreye.

18. Kugira ngo twiyambure “igicumuro kitwizingirako bitagoranye,” ni ibintu vyiza ibihe twokora?

¹⁸ Tuzirikanye abo bagabo n’abagore bari bafise ukwizera bavugwa mu Baheburayo ikigabane ca 11 tukongera tukigana akarorero kabo, turashobora gutsimbataza ukwizera maze tukiyambura “igicumuro kitwizingirako bitagoranye.” (Heb. 12:1) Vyongeye, turashobora “[kwiyumvirana] kugira tuvyuriranire ugukundana n’ibikorwa vyiza” mu gukoranira hamwe n’abantu bariko baratsimbataza ukwizera nk’ukwo.​—Heb. 10:24.

19. Ni kubera iki bihambaye ko tugumiza umutima ku gashimwe?

¹⁹ Turi mu kurangiza isiganwa turimwo. Ni nk’aho turiko turabona umurongo wo kurangirizako iryo siganwa. Biciye ku kwizera kandi Yehova abidufashijemwo, na twebwe nyene turashobora “[kwiyambura] igicumuro kitwizingirako bitagoranye.” Egome, turashobora kwiruka ku buryo dushikira agashimwe, ako na ko kakaba ari imihezagiro twasezeraniwe n’Imana yacu ikaba na Data wa twese Yehova.

[Akajambo k’epfo]

Woba uvyibuka?

• Dushobora gute kwiyambura “uburemere bwose”?

• Ni ibiki vyohava bituma umukirisu atakaza ukwizera?

• Ni kubera iki dutegerezwa kugumiza umutima ku gashimwe?

[Ifoto ku rup. 23]

“Igicumuro kitwizingirako bitagoranye” ni ikihe kandi coshobora kutwizingirako gute?