Yaqa 70 watañan Jehová Diosta Cuba nacionpi servishani.

¡May munaymi chaypi tiyayqa karqan! Tiyasqayku cercallapin papaypa familiankuna tiyuykuna abueloykuna ima tiyarqanku. Chaypiqa manan imapas faltawarqankuchu, junt’asqan imaykupas karqan; kusisqataqmi tiyarqaykupas.

Pisqa watachaypi kashaqtiy jinan papaywan mamitaywanqa Walton Jones hermanowan Bibliata estudiayta qallarirqanku. Payqa yaqa chunka horata jinan puriq wasiyman chayamunanpaq. Sapa chayamuqtinmi llapa familiaywan juñukuq kayku abuelochaypa wasinpi. Chaypin unayta Bibliamanta yachachiwaqku. Chay yachachiwasqankutaqa gustowanmi uyarikuqku papaypas mamitaypas tiyuy Pedropas kaq tiyay Elapas; pisi tiempollamantan paykunaqa bautizakapurqanku. Kunanqa tiyay Elaqa yaqa pachaq watanpiñan kashan. Chaywanpas precursorallan kashan.

Erqellaraq kashaqtiyqa tiyasqayku llaqtapiqa normal-llatan predicaq kayku. Runakunapas allintan reqsiwarqanku, wasin-wasintataq predicaq kayku chayqa allintan yacharqanku Testigo kasqaykuta. Bolsoykupas maletinniykupas qelqanchiskunawanmi junt’a kaq. Predicaspaqa karutan puriq kayku. ¡Maytan kusikuni chay tiempota yuyarispaqa! Chay qhepamanmi ichaqa imaymana llakipi tarikurqayku (2 Tim. 4:2).

SASA TIEMPOKUNA CHAYAMUN

Yaqa pisqa watachaypi kashaqtiymi papaywan tiyuy Pedrowan ima juj islachata viajarqanku asambleaman. Ichaqa chay viajasqankupin qhelli unuta ujaramusqaku. Chaymi tifoidea fiebre onqoywan jap’ichikurqanku. Wasiman kutimpuqtinkuqa tiyuy Pedroq chujchanqa q’alan urmapurqan. Chaymi payqa p’ajla qhepakapurqan, chaywanpas payqa kausallarqanmi. Papaymi ichaqa wañukapurqan. Payqa 32 watallanpiraqmi kasharqan.

Papay wañukapuqtinmi mamitayqa niwarqanku turanpa wasinman astakapunaykupaq, chaymi Lombillo llaqtachaman ripurqayku. Chay llaqtachaman ripuspaqa karunchakapurqaykun papaypa familianmanta, abueloykunamanta ima. Ichaqa mamitaywan sullk’aykunapiwanqa juj nisqallan Jehová Diosta servisharqayku.

Noqaqa chunka watachaypi kashaspaymi 1957 watapi 26 agosto killapi bautizakapurqani. Noqaqa manan piensallarqanipaschu qhepaman gobiernokuna Testigokunata qatikachawanankutaqa. Iskay wata qhepallamanmi 1959 watapi presidenteta puestonmanta orqopurqanku, rantinpitaq soldadokuna kamachikuyta qallarirqanku.

Chay gobiernopi kamachikuqkunaqa, Cuba nacionpi askha soldadokuna kananpaqmi runakunata obligarqanku cuartelman jaykunankupaq. Jehová Diospa testigonkunatapas obligawarqankun chayta ruwanaykupaq. Ichaqa noqaykuqa manapunin munarqaykuchu politicapi chhaqrukuytaqa. Chaykunaq pasasqanwanmi manaña atirqaykuchu juñunakuyta ni predicaytapas. Chaymantapas lliupin hermanokunatapas carcelpi wisq’apurqanku. Wakin hermanonchiskunataqa sapa kutillanmi soldadokuna p’anaqku maqaqku ima. Mijunatapas nishu pisichallatan qoqku, mayninqa yawarniyoq mijunakunata iman qoqku.

Chhaynaña karqan chaypas, manan juñunakuyniykutaqa saqerqaykuchu, juñukushallarqaykun Jehová Diosta yupaychanaykupaq (Heb. 10:25). Asambleakunatapas chajrakunapi corralkunapi iman ruwaq kayku. Juj kutinmi juj hermanoq corralninpi asambleata ruwarqayku. Chay corralpiqa hermanonchisqa ovejakunatan uywasqa. Manan tiempo aypawarqankuchu ovejakunata orqonaykupaq nitaq pichanaykupaqpas. Chhaynaña karqan chaypas, chay asambleaqa aparikurqanpunin. Llapa ovejakunan chaypiqa juñusqa kasharqayku. ¿Imaraykun chayta nishani? Chaypin kasharqan uywa ovejakuna, chayllapitaqmi kasharqayku noqayku Diospa ovejankunapas (Miq. 2:12).

Hermanokunaqa maytan kallpachakuqku Jehová Diosmanta jamuq espiritual mijunata chayachimuwanankupaq. ¡Maytan paykunata agradecekuni! Mayninqa grabasqatan asambleakunata apachimuwaqku. Chaytaqa casetkunapin grabamuqku, chaytataq llaqtan-llaqtanta apachikuq naciontinpi. Mayninqa iskay hermanokunallan discursokunata preparamuqku yachachimuqku grabamuqku ima. Manataq permisoyku karqanchu discursota grabanallaykupaqpas chayqa, pakallapin chayta ruwakuq. Chaymi chay grabasqa discursokunapiqa uyarikuq galloq waqasqanta juj uywakunata ima. Mayninqa asikunapaq jinan chaykunaqa karqan. Grabasqa asamblea chayamuwaqtinkuqa mayninqa manan karqanchu luz. Chhayna kaqtinqa juj bicicletatan sayachiqku mana purinanpaq. Pedalninmantan juj aparatochata wataqku, chhaynapi chay bicicletata juj hermano pedaleaqtin energía kananpaq. Chhaynatan uyariq kayku grabasqa asambleakunata. Imaymana sasachakuykunapiña tarikurqayku chaypas, manaña juj lado nacionkunapi jinachu qelqanchiskuna chayamuwaqku chaypas, Jehová Diosqa allintan yanapawarqanku payta servishanallaykupaq. Sasa tiempokunaña karqan chaypas ¡may kusisqan Jehová Diostaqa servirqayku! (Neh. 8:10).

PRECURSOR, WAWAYOQ IMA KAPUYKU

Noqaqa 18 wataypi kashaqtiymi precursor kapurqani, Florida llaqtapin servirqani. Juj wata qhepatataq niwarqanku Camagüey llaqtapi yanapakunaypaq. Chay llaqtaqa allin reqsisqa llaqtan. Chaypin reqsirqani Emilia sutiyoq munay hermanata. Payqa Santiago de Cuba nisqa llaqtamantan kasqa. Paywanmi reqsinakuyta qallarirqayku; manaraq watapin noqaykuqa casarakurqayku.

Chay qhepamanqa p’unchay ch’isiyaqmi llank’ayta qallarirqanni, gobiernoq jujnin kaq azúcar ruwanapaq fabricanpi. Esposaypas noqapas manaña precursorchu kapurqayku chaypas, tukuy atisqaykutan Jehová Diospa llaqtanpi yanapakuyta qallarirqayku. Chaymi llank’anapi juj turnoman cambiawanankupaq mañakurqani. Chay qhepamantaq 3 tutamantanmanta 11 tutamantankama llank’aq kani. Sasaña nishu tempranomanta llank’ay karqan chaypas, chay turnopi llank’ayqa allinmi karqan. Allinmi karqan predicaq rinaypaq, juñunakuykunaman ama faltakuspa esposaywan kuska rinaykupaqpas.

1969 watapin kuraq wawayku Gustavo nacerqan. Chay killakunapi jinallan jujmanta tukuy tiempoywan Jehová Diosta servinaypaq niwarqanku, watukuq umalliq kanaypaqmi niwarqanku. Chay tiempopiqa Cuba nacionpiqa normal-llan watukuq umalliqkunaqa wawayoq kaqku. Chay llank’aypi yanapakusqaykumantaqa kusisqan karqayku. Ichaqa, imaymanakunan ruwanayku kaq. Chaywanpas esposaywan noqapiwanqa may kusisqan yanapakurqayku iñiq t’aqakunata visitaspa. Watukuq umalliq kasqay tiempopiqa, juj wawakunayoq iman kapurqayku. Paykunan karqan Obed, Abner, ususiy Mahely ima.

Maytan kusikuni chay tiempota yuyarispaqa. Allintan yuyashani imaynatas Jehová Dios yanaparqan serviqninkunata Cuba nacionpi chayta. Noqaykutapas maytan yanapawarqanku wawaykuta paymanta yachachispa uywanaykupaq. Kunanqa willarisaykichis imaynas kausayniy karqan watukuq umalliq jina yanapakushaqtiy chayta.

SASA TIEMPOKUNAPI YANAPAKUNI WATUKUQ UMALLIQ JINA

1960, 1970 watakunapin aswan sasachakuykunapiqa tarikurqayku. Juñunakunayku wasikunatan wisq’apurqanku. Juj lado nacionmanta yanapakuq hermanokunatan Cuba nacionmanta orqopurqanku. Wayna hermanokunatan carcelman wisq’apurqanku. Havana llaqtapi kaq sucursaltapas wisq’apurqankun.

Manataq librechu karqan predicanaykupaq juñunakunaykupaqpas chayqa, iñiq t’aqakunata visitayqa manan facilchu karqan. Chaymi semana tukuyllata paykunata visitaq kayku. Chaymi iskay p’unchaylla sapanka iñiq t’aqawan kuska kaq kayku. Viajaspaqa imachus necesitasqallaykutan apaq kayku; policiakuna mana reparanankupaqtaq bicicletallapi riq kayku. Iñiq t’aqakunataqa ch’inllan visitaq kayku manan yachaqkuchu jayk’aqchus rinaykuta, familiaykutapas visitashaykuman jinallan chayqa karqan. Hermanokunawan kuska kaspaqa ¡may kusisqan kaq kayku! Familiaykuwanpas kashaykuman jinan karqan, chaymi saparatu yuyarinay karqan imapaqsi chay iñiq t’aqata rirqani chayta (Mar. 10:​29, 30). Imata ruwaspapas esposaypas noqapas allin yuyaywanmi chaytaqa ruwanayku karqan. Policiakunaqa qhawashallaqkun ima ruwasqaykutapas, sapakutillanmi imaymanakunata tapuwaqku. Sichus policiakuna yacharunkuman karqan imachus ruwasqaykuta chayqa, qhepakusqayku wasiyoq hermanotachá carcelman apankuman karqan. Chaywanpas hermanokunaqa mana manchakuspan wasinkupi alojawaqku (Rom. 16:4).

Wakin iñiqmasikunaqa wajchallan karqanku, chaywanpas paykunaqa sumaqtan chaskiwaqku. Wakin llaqtachakunapiqa nishun ch’uspikuna kaq, jujchallaña hermanokunaq mosqueteronku karqan chaypas, puñusqayku cuartopin saqewaqku allinta puñunaykupaq. Wakin hermanokunaq pisiña mijunanku kaq chaypas wasinkupi qhepakunaykupaqmi niwaqku. Mayninqa noqaykun apaq kayku mijunata paykunawan kuska mijunaykupaq.

Iñiq t’aqakunata visitaq rispaqa manan atirqaykuchu llapa wawaykuta apaytaqa, jujllatapunin apaq kayku. Wakin wawaykunataqa mamitay panay ima qhawaripuwaqku. Iñiq t’aqakunata wawayoq visitasqaykuqa allintan yanapawarqanku. Wawaykuq qhelli pañalnin ujupin pakaq kayku qelqanchiskunata, chhaynapi policiakuna maskhaqtinku ama tarinankupaq. Qhellita rikuspan paykunaqa manaña chaykunataqa maskhaqkuchu.

Anchatan valorani esposayta. Payqa tukuy tiempoykuwan Jehová Diosta servishaqtiykuqa imaymanatan ruwaq allinta yanapawananpaq, wawaykutapas allintan cuidaq. Noqapas allin yuyaywanmi qhawarinay karqan azúcar ruwana fabricapi llank’anayta, watukuq umalliq jina tukuy ruwanaykunatapas. Chaymi semana tukuyta iñiq t’aqakunata visitanaypaq mayninqa semanapi iskay kutita iskay turnopi llank’aq kani. Qhepamanmi ichaqa grupoypi jefe kapurqani chaymi semanastin llank’anay karqan. Noqaqa sabadon domingon manaña tiempoy kananpaqmi piensasharqani, chaymi nisharani “¿imatataq kunanri ruwasaq?” nispa. Chayllamanmi cuentata qokurqani llapankuta llank’anayoqtakama saqeqtiyqa, llapankupas ruwanankuta junt’aspa llank’anankuta. Chhaynatapunitaqmi ruwarqanipas. Chhaynapin sabadon domingon libre kaq kani iñiq t’aqakunata visitanaykupaq. Llank’anapiqa imapas allintaq karqan chayqa, jefeyqa manan repararqanpaschu imachus ruwasqayta.

CAMBIOKUNA KAQTINPAS KUSISQALLA KAYKU

1994 watapin Cuba nacionpi Diospa llaqtanta qhawariqkuna juj munay juñunakuyman invitawarqanku. Chay juñunakuymanqa watukuq umalliqkunallan rirqayku. Chay tiempopiqa yaqa 80 watukuq umalliqkunan chay nacionpi karqayku. Unaymantaña tupasharqayku chaypas may kusisqan kasharqayku. Chay juñunakuypiqa ñaupaqtaqa ima cambiokunas Diospa llaqtanpi karqan chaymantan rimakurqan, chaymantataq juj willakuyta willakamurqan. Chaypin willawarqanku autoridadkunaman sutiykuta qoyta munashasqankuta. Chaymi noqaykuqa “¿imaraykun chayta ruwakunan?” nispa nirqayku.

Chaymi willawarqanku imaynas Jehová Diospa testigonkunaqa autoridadkunawan askha kutitaña rimanakusharqanku chayta. Paykunaqa watukuq umalliqkunaq sutinkutan listapi mañakusqaku. Chayta uyarispan llapallayku nirqayku “allinmi” nispa. Chay qhepamanqa facil-llatan autoridadkunawanqa rimanakuyta qallarirqayku.

Chaymi pisi-pisimanta, manaraq reconocesqachu karqayku chaypas normal-llata dejawarqanku juñukunaykuta predicanaykuta ima. Autoridadkunaqa ñan yachasqakuña wakin watukuq umalliqkunaq sutinkuta; tiempowanñan noqaykuqa chayta yacharqayku. Ichaqa chay cheqaqchus icha manachus chayta yachanallankupaqsi listapi sutiykunata mañakusqaku.

1994 watapin setiembre killapi Cuba nacionpi kaq sucursal jujmanta kichakunanpaq perminsota qowarqanku. ¡May kusisqan kasharqayku! 20 watañan chay sucursalqa wisq’asqa kasharqan. Chaywanpas Jehová Diospa yanapayninwanqa atikurqanmi jujmanta kichakuyta.

Tiempowanmi 1996 watapi esposaytawan noqatawan niwarqanku Betelpi yanapakunaykupaq. Manapunin piensallarqanipaschu chayta niwanankutaqa. Chaymi nirqani “kashanraqmi iskay wawaykuna uywanaykupaq” nispa. Hermanokunaqa allintan qhawariranku imaynas kasharqayku chayta, chaywanpas jujmantan invitawarqanku Betelpi yanapakunaykupaq. Chaymi esposaywan kuska rimanakurqayku Betelpi yanapakunaykupaq. Chaymantataq alistakurqayku Havana llaqtaman astakunaykupaq.

Sut’ita rimaymi valen ¿riki? Chhaynaqa sut’illanta willakuysaykichis. Qallariypiqa manan gustawarqanchu Betelpi yanapakuyqa. Unaytaq yanapakurqani watukuq umalliq jina chayqa yachasqañan kasharqani chay ruwaykunaman. Chaymi sonqoypipas umaypipas iñiq t’aqakunapi hermanokunawan kuska kaytapuni munasharani. Sasan karqan noqapaqqa oficinapi llank’ayqa. Piensasqayman jinaqa Betelpi llank’asqaywanqa manan imapipas iñiq t’aqakunapi hermanokunataqa yanapakusharqanichu, chaymi llakisqalla kaq kani. Ichaqa Betelpi yanapakuq hermanokunan munayllata yanapawarqanku kusisqa llank’anaypaq, esposaymi mastaqa chaypi yanapawarqan. Chaymi tiempowanqa kusisqa llank’ayta qallarirqani. ¡Kunankamapas may kusisqan Betelpiqa yanapakushani!

Kunanqa esposaypas noqapas kuraqñan kapuyku. Ichaqa may kusisqan kashayku hermanokunawan kuska imaymana ruwaykunapi Diospa llaqtanpi yanapakusqaykumanta. May kusisqan kashayku wawaykunapas nietoykunapas tukuy sonqo Jehová Diosta servisqankumanta. Chaymi noqaykupas apóstol Juan jina nillaykutaq: “Noqaqa wawaykuna cheqaq kaqpi allinta purishasqankuta yachaspaymi imamantapas astawanqa kusikuni” nispa (3 Juan 4).

Kunankamaqa yaqa 30 watañan esposaywan kuska Betelpi yanapakushayku. Iskayniykun tukuy atisqaykuta kallpachakuyku ruwanaykuta allinta junt’anaykupaq. Chaytaqa kusisqallapunin ruwayku kuraqña kayku, cáncer onqoywanña maqanakushayku chaypas. Jehová Diospaq llank’aypiqa imaymana sasachakuykunatan atipanayki, noqaykupas imaymana sasachakuypin tarikurqayku, chhaynaña karqan chaypas 70 wata jinañan “kusisqa Diosninchista” tukuy sonqomanta servishayku (1 Tim. 1:11; Sal. 97:1).