17-23 AGOSTO 2026
90 TAKI “Kallpachanakusunchis”
Hermanokunawan allin amigontin kasun
“P’achakuychis sumaq khuyapayakuq kaywan, sumaq sonqo kaywan, k’umuykukuq kaywan, llamp’u sonqo kaywan, pacienciawan ima” (COL. 3:12).
¿IMAMANTAN YACHASUN?
Kaypin yachasunchis imakunatas ruwasunman hermanonchiskunawan allinta kausananchispaq, allin amigontin kananchispaqpas chayta.
1. ¿Maypin allin amigokunata tarisunman?
JW.ORG nisqa paginanchispin“Cheqaq amigo” nisqa taki kashan. Chaypin juj partepi nishan: “¿“Maypin tariyman juj amigota”, nispachu nishanki? Jehová Diospunin qosunki pay sonqo amigota”, nispa. Chay takipi nisqan jina, kay sasa tiempokunapiqa necesitanchispunin allin amigokunataqa. Chhayna allin amigokunataqa Diospa llaqtallanpin tarinchis (Sal. 119:63). Paykunaqa tukuy sonqowanmi Jehová Diosta servinku, noqanchistapas anchatan munakuwanchis. ¡May munaymi chhayna amigokunayoq kayqa ¿riki?!
2. ¿Imaynatan hermanonchiskunata qhawarinanchis?
2 Ichaqa hermanonchiskunataqa manan reqsisqanchis runakunata jinallachu qhawarinanchis, aswanpas amigonchiskunata jinapunin kikin familianchiskunata jinapunin qhawarinanchis. Arí, paykunaqa familianchismi kanku. Paykunapas noqanchis jinan kallpachakushanku Jehová Diosta tukuy sonqowan servinankupaq. Paykunawan allin amigontin kanapaqqa, imaymanatan ruwananchis. Ichaqa mayninqa yaqapaschá juchasapa kasqanchisrayku imallamantapas phiñachinakusun. ¿Imatan ruwasunman chaykunaña kaqtinpas paykunawan amigollantin kananchispaq? (Juan 13:35).
3. ¿Imakuna kaqtinmi mayninpi sasa kanman hermanonchiskunawan amigontin kay?
3 Wakin hermanonchiskunawanqa yaqapaschá kaqllata imatapas piensanchis, kaq ruwayllapaschá gustawanchispas, chaypaschá paykunawanqa allinta apanakunchis. Ichaqa wakinwanqa manapaschá chhaynachu. Wakinqa yaqapaschá rimaysapa kanku, wakintaq pisillata rimanku. Wakinqa yaqapaschá depresión onqoyniyoq juj onqoyniyoq ima kashanku, chaypaschá mayninqa imata ruwaspapas phiñachiwasunman. Chaykuna kaqtinmi mayninqa sasa kanman paykunawan amigontin kay. Chhaynaña kaqtinpas, ¿iman yanapawasunman hermanonchiskunawan allinta kausananchispaq allin amigontin kananchispaqpas? ¿Imaynatan Jesuspa ejemplon yanapawasunman imaña kaqtinpas hermanonchiskunawan allin amigontin kananchispaq? Chaykunamantan kaypi yachasunchis.
¿IMAKUNAN YANAPAWASUNMAN?
4. ¿Imakunatan ruwasunman hermanonchiskunawan allin amigontin kananchispaq?
4 Hermanonchiskunawan allin amigontin kanapaqqa, paykunaq allinkuna ruwasqankupin piensananchis. Chaymantapas kallpachakunanchismi paykunawan tiempota pasarinanchispaq. Chaymanta rimaspan apóstol Pablo juj kutin Tesalónica llaqtapi tiyaq iñiqkunata nirqan: “Maytapunin noqaykuqa munashayku qankuna rikuyta”, nispa (1 Tes. 2:17). Chaymantapas kallpachakunanchismi hermanonchiskunawan uya-uyapura rimananchispaq. Arí, kallpachakunanchismi juñunakuykunapi, predicacionpi, asambleakunapi ima paykunawan parlarinanchispaq. Chayta ruwaysi wakin hermanonchiskunatapas yanapasqa. Ichaqa chaykunataña ruwasunman chaypas, mayninqa yaqapaschá imallamantapas phiñachinakusun. Chhaynaqa, ¿iman yanapawasunman hermanonchiskunawan allinta apanakunanchispaq allin amigontin kananchispaqpas?
5. ¿Imayna kananchispaqmi kallpachakunanchis hermanonchiskunawan allinta apanakunanchispaq allin amigontin kananchispaqpas? Juj ejemplota willay (Colosenses 3:12).
5 Hermanonchiskunawan allinta apanakunanchispaqqa, khuyapayakuq, humilde sonqo, pacienciayoq iman kananchis (leey Colosenses 3:12). Imaynan juj carroq motornin allinta llank’ananpaqqa aceiteta necesitan, chhaynatan noqanchispas hermanonchiskunawan allinta kausanapaqqa kallpachakunanchis khuyapayakuq, pacienciakuq, humilde sonqo kananchispaq. Ichaqa, ¿imakuna kaqtinmi mayninpi hermanonchiskunawan phiñachinakusunman? Chaymantan qatiqpi yachasun. Yachallasuntaqmi imaynatas Jesuspa ejemplon yanapawasunman humilde sonqo kananchispaq, pacienciakuq kananchispaq, khuyapayakuq kananchispaqpas chaykunamanta.
MANAN IGUALTACHU PIENSANCHIS
6. ¿Imakuna kaqtinmi mayninpi hermanonchiskunawan phiñachinakusunman?
6 ¿Imaraykun mayninpi phiñachinakusunman? Llapapas manataq igualtachu piensanchis, manataq igualtachu imatapas qhawarinchis chayqa, yaqapaschá chaykunarayku phiñachinakusunman. Yaqapaschá nisunman: “Noqaq piensasqaymi aswan allin jujkunaq piensasqanmantaqa”, nispa. Chayta entiendenapaq predicacionta qhawariq iskay hermanokunapi piensasun. Paykunaqa sapankankupas jujniraytapaschá piensankuman imaynatas predicación aparikunqa chaymanta. Sichus paykuna ganapakuspa piensasqankuman jina imapas ruwakunanta munankuman chayqa, phiñachinakunkumanmi. Chaymantaqa manapaschá ni rimaynaykuytapas munankumanñachu. Rikusqanchis jina, mayninqa chaykunallamantan hermanonchiskunawan phiñachinakusunman.
7. ¿Imakunata ruwaspan Jesús discipulonkunata yachachirqan humilde sonqo kanankupaq?
7 ¿Imatan Jesusmanta yachasunman? Jesuspa discipulonkunaqa sapankan jujnirayta piensaqku, jujniraytan imatapas ruwaqku. Chaykunawan ama phiñachinakunankupaqmi Jesusqa paykunata kallpacharqan humilde sonqo kanankupaq. Discipulonkunaqa mayninqa allin qhawarisqa kayta munaspa Diospa gobiernonpi kuraq kayta munaspa iman paykunapura discutiqku. Chaymi Jesusqa paykunata nirqan: “Pipas qankuna ukhupi kuraq kayta munaqqa serviqniykichismi kanan”, nispa (Mat. 20:25-28). Chayta nispan Jesusqa paykunata kallpachasharqan juch’uyaykukuq humilde sonqo kanankupaq. Manan chayllapaschu. Juj kutinmi Jesusqa discipulonkunaq chakinta maqchirqan, chay tiempopiqa chaytaqa kamachi runakunallan ruwaqku. Rikusqanchis jina, Jesuspa discipulonkunaqa kallpachakunankun karqan humilde sonqo kanankupaq, jujkunatapas aswan allinpaqmi qhawarinanku karqan. Chaymantapas manan munasqankuman jinalla imapas ruwakunantachu suyananku karqan. Jesuspa chay yuyaychasqanta kasukuyqa maytachá paykunataqa yanaparqan paykunapura allin amigontin kanankupaqqa (Juan 13:3-5, 12-16).
8. ¿Imaraykun nisunman “humilde sonqo kayqa yanapawasunmi hermanonchiskunawan allinta kausananchispaq” nispa? (Colosenses 3:13; qhaway kay parrafopaq fotokunata dibujotawan).
8 ¿Imatan ruwasunman hermanonchiskunawan allinta sumaqta kausananchispaq? Humilde sonqon kananchis. Humilde sonqo kasun chayqa, manan imawanpas phiñakusunpachachu, faciltan jujkunatapas perdonasun (leey Colosenses 3:13). Chaymantapas humilde sonqo kasun chayqa, manan munasqanchisman jina imapas ruwakunantachu suyasun (Sal. 4:4). Mayninqa yaqapaschá pipas mana allinta imatapas niruwasun. Chay pasaqtinqa yuyarinanchismi imaynas mayninqa llapapas rimaspa pantanchispuni chayta (Ecl. 7:21, 22). Chaymantapas humilde sonqo kasun chayqa, manan rimasqanchista valechinankutachu suyasun. Aswanpas dejallasunmi hermanonchiskunaq nisqanman jina imapas ruwakunanta. Chaykuna qhepamanqa manañan chaykunaq pasasqantaqa yuyashanallanchischu.
Humilde sonqo kasun chayqa, manan piensasqanchisman jina imapas ruwakunantachu munasun, faciltan jujkunatapas perdonasun. (8 parrafota qhaway).a
9. Imapipas mana acuerdoman jaykuyta atishanchischu chayqa, ¿imatan ruwasunman? (Proverbios 17:9).
9 Ichaqa, ¿imapipas mana acuerdoman jaykuyta atishanchischu chayri? ¿Imatan ruwasunman? Manan discutinanchischu, nitaqmi rimasqanchista valechinankutachu munananchis (leey Proverbios 17:9; 1 Cor. 6:7). Aswanpas munayllatan hermanonchiswan rimananchis, chhaynapi chay problemata allichananchispaq. Chayta ruwaysi wakin hermanonchiskunatapas yanapasqa (Sal. 34:14). Chhaynaqa, hermanonchiskunawan rimashaspaqa yaqapaschá nisunman: “Noqanchisqa amigontinmá kanchis ¿riki? Amayá kaykunaraykuqa phiñachinakusunchu, aswanpas munayllata kayta allicharusun”, nispa. Chaymantapas ima problematapas allichanapaqqa, yachananchismi perdón mañakuyta. Paypas perdonta mañakuwasun chayqa, sonqomantan perdonananchis (Luc. 17:3, 4). Kaytan yuyarinanchis: Noqanchisqa manan rimasqanchista valechinankutachu munashanchis, aswanpas hermanonchiskunawan allinpi kaytan munashanchis ¿riki? Chhaynaqa tukuy imata ruwasun paykunawan allinpi kananchispaq (Prov. 18:24).
JUJNIRAYMI SAPANKAPAS KANCHIS
10. ¿Imaraykun sasa kanman wakin hermanonchiskunawan amigontin kay?
10 ¿Imaraykun mayninpi phiñachinakusunman? Yachasqanchis jinapas, llapa hermanonchiskunan jujniray kanku. Wakinqa rimaysapan kanku; wakinmi ichaqa jujniray costumbreyoq kasqankurayku, jujniraymanta uywasqa kasqankurayku ima mana nishutachu rimanku. Chaykunaraykun mayninqa phiñachinakullasunmantaq. Yaqapaschá nisunman: “Manan paywanqa amigontin kaytaqa atiymanchu”, nispa.
11. ¿Iman Jesusta yanaparqan discipulonkunawan allinta apanakunanpaq allin amigontin kananpaqpas?
11 ¿Imatan Jesusmanta yachasunman? Jesuspa amigonkunaqa sapankan jujniray karqanku. Chaypaq rimasun Santiagomanta Juanmantawan. Paykunaqa allin qhawarisqa kaytan munaqku, Diospa gobiernonpipas allin puestotan chaskiyta munaqku (Mar. 10:35-37). Jesusmi ichaqa mana chhaynachu karqan. Payqa humilde sonqo runan karqan. Payqa janaq pachapi puestonta saqesparaqmi kay pachaman jamurqan (Filip. 2:5-8). ¿Chayraykuchu Jesús ninman karqan “manan paykunawanqa amigontinqa kaymanchu” nispa? Manan. Aswanmi payqa chay discipulonkunawan pacienciakurqan.
12. ¿Imaraykun Jesús discipulonkunawan pacienciakurqan?
12 Chay kuti discutisqankumantaqa Jesusqa manan juchacharqanchu chay iskaynin discipulonkunataqa (Mar. 9:34). ¿Imarayku? Payqa yacharqanmi imaynas chay tiyasqanku llaqtapi runakunaqa llapankupas allin puestoyoq kayta munaqku chayta. Chayta yachaspan payqa discipulonkunawan pacienciakurqan. Chaymantapas payqa allintan yacharqan imaynas tiempowanqa cambiayta atinkuman chayta (Mar. 10:42-45).
13. ¿Imaraykun nisunman “hermanonchiskunawan pacienciakusun chayqa, munaytan juj nisqalla kausasun” nispa? (Efesios 4:2).
13 ¿Imatan ruwasunman hermanonchiskunawan allinta sumaqta kausananchispaq? Imaynaña hermanonchiskuna kankuman chaypas, manan ratullachu paykunawanqa phiñakunanchis (Prov. 14:29). Nimusqanchis jina, llapanchispas jujniraypunin kanchis, wakinninchis rimaysapaña kasunman manaña chaypas, llapa hermanonchiskunawanmi pacienciakunanchis (leey Efesios 4:2). Manataqmi ratulla cambiarunankutachu munananchis, aswanpas allinkuna ruwasqanpin masta piensananchis. Chaypaq pisillata rimaq hermanonchispi juj chhikanta piensarisun. Payqa kallpachakushanpaschá juj hermanokunawan tiempota pasarinanpaq paykunawan parlarinanpaqpas. Chhaynaqa chay ruwasqanpi masta piensasun. Rimaysapa hermanonchiskunawanpas pacienciakusun. Manaña llapa hermanonchiskunawanchu allin amigontin kasun chaypas, kallpachakunanchismi llapankuwan juj nisqalla munayta kausananchispaq.
14. Pacienciakuq kasun chayqa, ¿imatan masta hermanonchiskunapi qhawasun?
14 Chaymantapas hermanonchiskunawan pacienciakuymi yanapawasun paykunaq allinkuna ruwasqankupi masta piensananchispaq. Paykunaq allinkuna ruwasqankupi masta piensasun chayqa, faciltan paykunawanqa amigota armasun. Chayta entiendenapaq Santiagomanta Juanmantawan rimallasuntaq. Nimusqanchis jina, paykunaqa Diospa gobiernonpin allin puestota chaskiyta munarqanku. Chay ruwasqanku manaña allinchu karqan chaypas, chay mañakusqankupin Jesusqa repararqan imaynas paykunaqa allin iñiyniyoq karqanku chayta. Sichus noqanchispas Jesús jina hermanonchiskunaq allinkuna ruwasqankupi masta piensasun chayqa, Jehová Dios jina Jesús jina kasqanchistan rikuchisun, hermanonchiskunawanpas allin amigontinmi kasun.
15. ¿Pin aswan allinta yanapawasunman hermanonchiskunawan allinta kausananchispaq?
15 Chhaynaqa, llapapas jujniraytaq kanchis chayqa, Jehová Diospa yanapayninta mañakusun hermanonchiskunawan allinta kausananchispaq, allin amigontin kananchispaq ima. Arí, Jehová Diosman willakusun imakunas hermanonchismanta mana gustawanchischu chayta. Chaymantataq kallpata pacienciata ima mañakusun. Jehová Diosqa yachanmi llapapas jujniray kasqanchista, chhaynaqa confianzawan paywanqa rimasun, payqa yanapawasunpunin. Chaymantapas sichus juj hermano paciencianchista tukuruwashanchisña chayqa, chaypipas Diospa santo espiritunta mañakusun, chhaynapi hermanonchiskunawan ama phiñachinakunanchispaq (Luc. 11:13; Gál. 5:22, 23).
HERMANONCHISKUNA ONQOSQA KAQTINKU
16. ¿Imatan mayninpi ruwankuman sasachakuypi tarikuq hermanonchiskuna?
16 ¿Imaraykun mayninpi phiñachinakusunman? Wakin hermanonchiskunaqa sinchi llakikuykunapi tarikuspa onqosqa kaspa iman comunta imatapas ruwanku rimankupas. Chhaynakunapi tarikuspan mayninqa jujkunamanta t’aqakunkuman hasta genionkupas cambianman. Chaypaschá mayninqa imata nispapas sonqonchista k’iriwasunman (Job 6:2, 3). Noqanchisqa manapaschá llapantapunichu yachasunman imaynapunis pay kashan chayta. Manataq allintachu yachasunman chayqa, yaqapaschá qhali jina imatapas ruwananta munasunman.
17. ¿Imaynatan Jesús Bartimeota qhawarirqan?
17 ¿Imatan Jesusmanta yachasunman? Jesusqa llakipi tarikuq llapa runakunatan khuyapayaq. Chaypaq yachasunchis imaynatas iskay ñausa runakunata rimapayarqan chayta. Paykunamanta jujninpa sutinmi karqan Bartimeo. Chay runaqa Jesús paypa ladonta pasashasqanta yacharuspan fuerteta wajakurqan. Wakinqa upallachiytan munarqanku. Paymi ichaqa Jesús qhaliyachinanta munaspa astawanraq wajakurqan. Wakin runakunaqa aburrikurqankuchá chay runaq wajakusqanta uyarispaqa. Jesusmi ichaqa chay runata anchata khuyapayarqan (Mat. 20:34; Mar. 10:46-52). Chaymi Jesusqa chay runa allin iñiyniyoq kasqanta reparaspa munayta rimapayarqan, ñawintapas qhaliyachirqanmi.
18. ¿Imatan ruwananchis hermanonchiskunata sufriqta rikuspa? (1 Tesalonicenses 5:14).
18 ¿Imatan ruwasunman hermanonchiskunawan allinta sumaqta kausananchispaq? Noqanchispas khuyapayakuq kasun chayqa, sumaqtan llakipi tarikuq hermanonchiskunata yanapasunchis (leey 1 Tesalonicenses 5:14). Proverbios 17:17 textopi nisqan jina, allin amigokunaqa allin tiempopipas mana allin tiempopipas allintan yanapanakunku. Arí, allin amigoqa manan llakipayallanchu, aswanmi tukuy atisqanta ruwan amigonta kallpachananpaq tukuy ima necesitasqanpi yanaparinanpaq ima.
19. ¿Imakunata ruwaspan rikuchisunman hermanonchiskuna khuyapayasqanchista? (Qhaway kay parrafopaq fotokunata).
19 ¿Imakunata ruwaspan rikuchisunman hermanonchiskuna khuyapayasqanchista? Manapaschá hermanonchiskunaq sasachakuyninkutaqa chinkachiyta atisunchu, ichaqa tukuy atisqanchista ruwasun paykunata yanapananchispaq (Mat. 7:12; 1 Ped. 3:8). Chaypaqqa tukuy yuyaymi uyarinanchis imachus rimasqankuta, atikuqtinqa yaqapaschá kallpacharisunman (Prov. 12:25). Ichaqa imataña rimankuman chaypas, manan mana allintachu paymantaqa piensananchis (Prov. 18:13). Aswanpas pacienciakunanchismi paywan, manataqmi imatapas allinta ruwarunankutachu suyananchis (Efes. 4:32).
Allin amigoqa allin tiempopipas mana allin tiempopipas sumaqtan amigonta qhawarin. (19 parrafota qhaway).
20. ¿Imakunata ruwananchispaqmi kallpachakunanchis?
20 ¡May munaymi Diospa llaqtanpi allin amigokunayoq kayqa ¿riki?! Ichaqa yachasqanchis jinapas, llapapas juchayoq kasqanchisraykun, ima llakipipas tarikusqanchisrayku iman mayninqa imaynapipas phiñachinakusunman. Chaywanpas kallpachakunanchismi hermanonchiskunawan pacienciakunanchispaq khuyapayananchispaq humilde sonqo kananchispaq ima. Chaymantapas kallpachakunanchismi hermanonchiskunata familianchista jina qhawarinanchispaq. Chayta ruwasun chayqa, allin amigontinmi paykunawan kasun.
124 TAKI Diospaq junt’aq sonqo kasun
a DIBUJOMANTA FOTOKUNAMANTAWAN WILLAKUY: Juj kuraq hermano juj wayna hermanopiwan mana acuerdopichu kashanku imaynatas predicación aparikunqa chaymanta. Juj kaq fotopiqa kuska kusisqa predicashanku.