Cheqnisqaña kaspapas atisunmanmi kusisqa kayta

1. ¿Imanirqanmi Jesús orqo patapi yachachishaspa?

ORQO patapi yachachishaspan Jesusqa nirqan: “Kusisqan kankichis runaq Churinrayku runakuna cheqnisuqtiykichis”, nispa (Luc. 6:22). Jesuspa chay nisqanta uyariqkunaqa admirakurqankuchá chaywanqa. ¿Imarayku? Manan pipas munasunmanchu runaq cheqnisqan kaytaqa. Chhaynataq chayqa, ¿imanaqtinmi Jesús chayta ninman karqan? Runakunaqa cheqnikuwanchistaq chayqa, llapanchispas munasunmanmi chayta yachayta ¿riki? Chaymi kaypi yachasunchis imaraykus runakuna cheqnikuwanchis chayta, imaynatas cheqnisqaña kaspapas kusisqalla kasunman chaykunamanta.

¿IMARAYKUN RUNAKUNA CHEQNIKUWANCHIS?

2, 3. a) ¿Imaraykun Diosta serviqkuna qatiykachasqa kanchis? (Juan 16:​2, 3). b) Chhaynataq chayqa, ¿imaynatan qhawarinanchis contranchispi kaqkunata?

² Jehová Diosta servisqanchisraykun runakunaqa cheqnikuwanchis. Chhayna cheqnikuq runakunamanta rimashaspan Jesusqa nirqan: “Chaytan paykunaqa ruwanqaku Taytaytapas noqatapas mana reqsiwasqankurayku”, nispa (leey Juan 16:​2, 3). Ichaqa, ¿pin paqarichishanman chay cheqnikuyta? ¿Pin Diospa llaqtanta cheqnichishanman? “Kay pachata kamachiq diosmi”, payqa Satanasmi (2 Cor. 4:​3, 4). Paymi runakunaq yuyayninta tutayachishan, chhaynapi Diosmanta ama yachanankupaq. Chaymantapas paymi runakunata tanqan Diosta serviqkunata cheqnikuwananchispaq (Juan 8:​42-44). Chhaynataq chayqa, ¿imaynatan qhawarinanchis noqanchis contra kaq runakunata? Yachanchisñataq Satanás paykunata engañashasqanta chayqa, manan paykunataqa cheqnikunanchischu.

³ Pável sutiyoq hermanomanta yachasun.a Paypa tiyasqan llaqtapiqa gobiernokunan prohibirqanku Diosta servinanchista. Chaywanpas payqa servishallasqas Jehová Diosta, chaysi payta jap’ispa sinchita maqasqaku, jinaspa carcelpi kaq juj cuartopi askha killa wisq’asqaku. Paymi nin: “Kunanqa sut’itan yachani, noqataqa Satanaswan supayninkunapiwanmi qatikachawasharan, paykunan Diosta yupaychaqkunaq contranpiqa kashanku. Rikusqayman jinaqa carcelpi llank’aqkunaqa manan contranchispichu kashanku, paykunaqa jujkunaq kamachisqallantan kasukushanku”, nispa. Croacia ladopi juj hermanomanta yachallasuntaq, paytaqa tayta-mamansi nishuta jark’asqa Dios servinanta. Paymi nin: “Reparasqayman jinaqa, manan tayta-mamaychu jark’akuwasharan, aswanpas Satanasmi enemigoyqa kasharan”, nispa (Efes. 6:12).

4. ¿Imatan yachasunman Jesusmanta Estebanmantapas? (Qhaway kay parrafopaq fotota).

⁴ Jesusta qatikuqkunaqa manan imaraykupas cheqnikunanchischu qatikachawaqninchis runakunataqa, aswanmi paykunapaq Diosmanta mañapunanchis (Mat. 5:44). Yachasunchis wiraqochanchis Jesusmanta Estebanmantawan. Jesusqa Roma soldadokuna payta k’aspiman warkuqtinkun, Diosmanta mañakuspa nirqan: “Taytáy, perdonay kay runakunata”, nispa (Luc. 23:34). Rikusqanchis jina, Jesusqa payta wañuchiq soldadokunapaqmi Diosmanta mañapusharqan, chhaynapi perdonananpaq. Chaymantapas yaqapaschá chayta mañakuspaqa, chaypi kaq llapa runakunapaq ima mañapusharqan. Chay runakunaqa religionpi umalliqkunaq tanqasqan kaspan mañakurqanku Jesusta wañuchinankupaq. Jesusqa allintan yacharqan imaynas chay runakunaqa mana yachaspa chayta rimasharqanku chayta. Estebanpas rumiwan ch’aqeqnin runakunapaqmi Diosmanta mañapurqan, chhaynapi paykunata perdonananpaq (Hech. 7:​58-60). ¿Jehová Dios uyarimunmanchu karan Jesuspa mañakusqanta Estebanpa mañakusqantapas? Arí uyarimurqanmi. Jesús wañuchisqa kananpaq mañakuq runakunamanta wakinqa, qhepamanqa arrepientekurqankun jinaspa Jesuspi iñipurqanku, chaymantataq bautizakapurqanku (Hech. 2:​36-41). Estebanta wañuchiq runakunamanta wakinpas chaytan ruwaranku, paykunamanta jujninmi karqan Tarso llaqtayoq Saulo. Payqa iñiqman tukupuspan mayta arrepientekurqan mana allinkuna ruwasqanmanta. Pay kikinmi nirqan: “Khuyapayasqan noqaqa karqani mana yachaspa imatapas ruwasqayrayku”, nispa. (1 Tim. 1:13).

5. ¿Imatan yachasunman hermano Cesarpa willakusqanmanta?

⁵ Kay tiempopipas Jehová Diosqa uyarimushanmi qatikachawaqninchis cheqnikuwaqninchis runakunapaq mañakusqanchista. Chaypaq yachasun Venezuela nacionpi hermanonchis Cesarmanta. Paypa papanqa manas munasqachu mamitanpas wawankunapas Diosta servinankuta, chaymantas ichaqa cambiapusqa. Chaymanta rimaspan hermano César nin: “Mamitaykuqa tukuy atisqantan kallpachakuq allin esposa kananpaq, noqaykutapas allinta uywawanankupaq. Ñaupaqmanña churaq Diospa munaynin ruwayta chaypas papaykutaqa allintan atiendeq, chaymantapas llapaykutan kallpachawaqku papaykuta respetanaykupaq kasukunaykupaq ima. Diospa munaynin contrapi imapas kaqtinmi ichaqa ñaupaqtaqa Diosta kasukunayku karan”, nispa. Imaynapichus papan cambiapurqan chaymanta rimaspan hermano Cesarqa nillantaq: “Juj kutinmi Jehová Diosmanta tukuy sonqoywan mañakurqani papaywan rimanaypaq. Chay qhepamantaq papayta nirqani: ¿Munawaqchu Biblia estudiayta?, nispa, jinan payqa “arí” niwarqan. Maytapunin noqaqa chaywanqa kusikurqani”, nispa. Tiempowanqa bautizakapusqas papanqa. Ichaqa manapaschá llapa contranchispi kaqkunachu cambianqaku, chaywanpas wakinqa cambiankupunin imaynachus kasqanchista rikuspanku, lliutapas respetasqanchista rikuspanku ima. ¡May kusikunapaqmi pipas chhayna cambiasqanta rikuyqa ¿riki?! Chhaynaqa mañakushallasun ancha khuyapayakuq Jehová Diosmanta, chhaynapi paykunata yanapashanallanpaq (Gén. 18:25).

6. Marcos 13:13 textopi nisqanman jina, ¿imaraykun runakuna cheqnikuwallanchistaq?

⁶ Jesusta apoyasqanchisrayku iman runakunaqa cheqnikuwanchis. Chaymanta rimashaspan juj kutin Jesusqa discipulonkunata nirqan: “Sutiyraykun llapa runakunaq cheqnisqan kankichis”, nispa (leey Marcos 13:13). Ichaqa, ¿imamantan Jesús rimasharqan “sutiyrayku” nispa nisqanwan? Chayta nispaqa paypa autoridadninmanta Diospa gobiernonpi Rey kasqanmanta iman rimasharqan. Paypa gobiernonta apoyasqanchisraykun kay pacha gobiernokunata apoyaqkunaqa cheqnikuwanchis. Jesusqa 1914 watamantapachan janaq pachapi gobiernayta qallarirqan. Paymi pisi tiempollamanta kay pacha gobiernokunata ch’usaqman tukuchipunqa.

7, 8. ¿Imaraykun runakuna cheqnikuwallanchistaq? (Juan 15:​18-20; qhaway kay parrafokunapaq fotokunata).

⁷ Satanaspa kamachisqan kay pachamanta t’aqakusqanchisraykun runakunaqa cheqnikuwallanchistaq. Arí, Jesuspa willasqan jina, runakunaqa mana paykuna jinachu kasqanchisraykun cheqnikuwanchis (leey Juan 15:​18-20). Noqanchisqa manataq paykuna jinachu imatapas qhawarinchis, manataq paykuna jinachu imatapas ruwanchis chayqa, qhawasqa cheqnisqa iman kanchis. Chayqa mastaqa pasan llank’anapi escuelapi iman. Ñaupa tiempo iñiqkunapas manapunin kay pacha runakunataqa qatikuqkuchu (1 Ped. 4:​3, 4). Chaywanpas wakin runakunaqa cambiapunkun, tapukuwanchis iman. ¡May munaymi chaykunaq pasasqanta rikuyqa ¿riki?!

⁸ Centroamérica ladopi tiyaq hermanonchis Ignaciomanta yachasun. Paymantas jujnin profesornin nishuta burlakuq Diospa munayninman jina kausasqanmanta. Ichaqa manaraq colegionta tukushaqtinsi chay profesorninqa payta tapusqa: “¿Imaynapitaq khaynaniraq asipayasqa burlasqa kashaspapas Diospa munasqanman jina kausashallanki?”, nispa. Jinas Ignacioqa nisqa: “Diospa kamachikuyninqa imaymana mana allinmantan jark’awan”, nispa. Chaymantataqsi juñunakuyman invitasqa. Chay profesorqa risqas juñunakuyman, chaypis hermanokunaqa sumaqta munayta chaskisqaku. Chaywansi payqa ancha admirasqa qhepakapusqa. Tiempowanqa Biblia estudiaytas qallaripusqa. Paypas jark’asqa cheqnisqa imas chaymantaqa kasqa. Chaywanpas manas saqesqachu Biblia estudiaytaqa, chaysi tiempowanqa bautizakapusqa.

9, 10. a) ¿Imapin Satanaspa kamachisqan kay pachamanta jujniray kallanchistaq? b) ¿Imatan yachasunman apóstol Pabloq ejemplonmanta?

⁹ ¿Imapin Satanaspa kamachisqan kay pacha runakunamanta jujniray kallanchistaq? Noqanchisqa manan participanchischu politicapipas ni guerrapipas (Juan 18:36). Kasukunchisña Romanos 13:1 textopi nisqanta chaypas, manan politicapiqa imaraykupas participasunmanchu. Manan candidatopas kasunmanchu nitaqmi pipaqpas votasunmanchu. Noqanchisqa Diospa gobiernollantan tukuy sonqo apoyananchis, chay gobiernopiqa Jesusmi kamachikushan. Chaykunapi mana participasqankuraykun askha hermanonchiskunata carcelpi wisq’arqanku. Chaywanpas paykunaqa predicashallankun, chayta ruwaspan apóstol Pabloq ejemplonta qatikushanku. Payqa carcelpiña wisq’asqa kasharqan chaypas, manaña wasinmanta lloqsiyta atiqchu chaypas predicashallarqanmi (Hech. 24:27; 28:​16, 30). Arí, apóstol Pabloqa llapa runakunamanmi Diosmanta willaq; guardiakunamanpas, juzgado nisqapi llank’aqkunamanpas, gobernadorkunamanpas, reykunamanpas willaqmi. Chaymantapas yaqapaschá payqa rimarqan Roma rey Neronpa churasqan umalliqkunawanpas (Hech. 9:15).

¹⁰ Kay tiempopipas carcelpi wisq’asqa kaq hermanokunaqa, llapa uyarikuy munaqkunamanmi willanku; juezkunaman, gobiernopi llank’aq runakunaman, guardiakunaman iman willanku. Chaypaq yachasun juj hermanonchismanta. Paytaqa politicapi mana participasqanraykus soqta wata masta carcelpi wisq’asqaku. Payqa chaytaqa manas qhawarisqa juj castigota jinachu, aswanpas Diospa bendicionninta jinas. Payqa chay carcelpis tarisqa sumaq sonqoyoq runakunata. ¡May kusikunapaqmi carcelpiña tarikuspapas Dios sonqo runakunata tariyqa ¿riki?! (Col. 4:3). Kaypi yachamusqanchis jina, cheqnisqaña kaspapas atisunmanmi kusisqa kaytaqa. Ichaqa manan chaykunallachu razón kusisqa kanapaqqa, imaymana razonmi kan kusisqa kanapaqqa. Qatiqpin chaymanta astawan yachasun.

CHEQNISQAÑA KASPAPAS ATISUNMANMI KUSISQA KAYTAQA

11. ¿Imaraykun nisunman “qatikachasqa kaspa jark’asqa kaspan astawanraq Jehová Diospi confianchis” nispa? Willay juj ejemplota.

¹¹ Bibliapi willasqanmi junt’akushan. Ñaupaqpin Jehová Diosqa willachirqan imaynas Satanaspas mirayninmanta kaqkunapas, Jehová Diospa serviqninkunata cheqnikunanku karqan chayta (Gén. 3:15). Jesuspas askha kutitan rimarqan Diosta serviqkuna cheqnisqa kanankumanta (Mat. 10:22; Mar. 13:​9-12; Luc. 6:​22, 23; Juan 15:20). Bibliata qelqaq wakin runakunapas willarankuñan chay pasanantaqa (2 Tim. 3:12; Sant. 1:2; 1 Ped. 4:​12-14; Jud. 3, 17-19). Chhaynataq kanan karqan chayqa, manan admirakunanchischu runakunaq cheqnikuwasqanchismantaqa, aswanpas kusikunanchismi. Chaykunaq pasasqanwanmi sut’ita rikukushan noqanchisqa Diosta serviqkuna kasqanchista. Chaymantapas Bibliaq nisqanman jinan chaykunaqa pasashan. Diosmanta willasqanchista jark’asqanku nacionpi tiyaq juj hermananchismi nin: “Bautizakushaspaqa noqaqa yacharanin cheqnisqa qatikachasqa ima kanayta. Chaymi chaykunata rikuspaqa mana noqaqa admirakunichu nitaqmi mancharikunipaschu”, nispa. Chay hermananchistaqa jark’asqakus Dios servinanta, paykunamanta jujninsi kasqa qosan. Qosanqa nishutas hermananchista ñak’arichiq, Biblianta revistankunata imas kanaykuq. Chaykunataña ruwasqa chaypas, payqa manas chaykunawanqa pisipasqachu, aswanpas astawansi Jehová Diospi confiasqa (Heb. 10:39). Chay hermanan nillantaq: “Bibliapiqa willarqanñan qatikachasqa, jark’asqa, cheqnisqa ima kananchista. Chhayna jark’asqa kaspan noqaqa sut’ita repararqani Diospa llaqtanpipuni kasqayta”, nispa.

12. ¿Imatan juj hermanonchis ruwarqan carcelpi wisq’asqa kashaspa?

¹² Mayninqa manan facilchu qatikachasqa kaypas cheqnisqa kaypas, sasa aguantaymi chaykunaqa. Juj hermanon carcelpi kasqanmanta willakuspa nirqan: “Mayninqa sinchi llakisqa sinchi sonqo nanasqa iman tarikuq kani. Chhaynapi tarikuspaqa waqakullaqñan kani”, nispa. Chhaynapitaq tarikusharqan chayqa, ¿iman payta yanapanman karqan? Paymi nillantaq: “Sapa ratunmi Diospa yanapayninta mañakuq kani. Sapa tutamantanmi puñunaymanta jatariramuspa jina mañakuq kani. P’unchaypi ima llaki kaqtinpas paywanmi parlaq kani. Mayninqa ima injusticiatapas ruwawaqtinkuqa bañoman jaykuruspan chaypi mañakuq kani”, nispa. Chaymantapas chay hermanonchisqa, ñaupa tiempopi Dios sonqo runakunaq ejemplonpi, wakin hermanonchiskunaq ejemplonpi imas piensasqa. Chaykunapi piensasqansi yanapasqa tukuy imaymanata aguantananpaq, sonqon thaj kananpaq ima (Juan 14:27; 16:33).

13. ¿Iman yanapawasun cheqnikuyta aguantananchispaq?

¹³ Munakuq kasqanchistan rikuchishanchis. Jesusta yuyarisun, payqa wañupunankaman papanta tukuy sonqo munakurqan, discipulonkunatapas anchatan munakurqan (Juan 13:1; 15:13). Pay jina Jehová Diosta hermanonchiskunatapas tukuy sonqowan munakusun chayqa, atisunmi runakunaq cheqnikuynin aguantayta. Chayta entiendenapaq apóstol Pablomanta rimasun.

14. ¿Imaraykun apóstol Pablo manapuni Jehová Diosta saqerqanchu?

¹⁴ Manaraq wañupushaspan apóstol Pabloqa amigon Timoteota nirqan: “Diosqa manan manchapakuy espiritutachu qowarqanchis, aswanpas atiyta, munakuyta, allin yuyaytawan qoq espiritutan qowarqanchis”, nispa (2 Tim. 1:7). ¿Imaninantan chaywan nishanman karqan? Chaywanmi nisharqan imaynas tukuy sonqowan Diosta munakuq runaqa, ima sasachakuytapas aguantanpuni chayta (2 Tim. 1:8). Chhaynan apóstol Pablopas karqan. Payqa tukuy sonqowanmi Jehová Diosta munakurqan, chaymi wañuy patapiña tarikuspapas manapuni paytaqa saqerqanchu (Hech. 20:​22-24).

15. ¿Imaynatan askha hermanonchiskuna rikuchishanku may jatun munakuq kasqankuta? (Qhaway kay parrafopaq fotota).

¹⁵ Nimusqanchis jina, hermanonchiskunatapas munakunanchismi. Paykunaqa qatikachasqaña kaspapas manapunin Jehová Diosmantaqa t’aqakunkuchu. Wakin hermanokunaqa chay qatikachasqa hermanokunamanmi imaymanata ruwaspa paykuna munakusqankuta rikuchishanku. Chhayna munakuqmi Aquilawan Priscilawanqa karqanku. Paykunaqa sumaqtan chaskirqanku apóstol Pablota (Rom. 16:​3, 4). Kay tiempopipas chhayna munakuqmi hermanonchiskunaqa kanku. Chaypaq yachasun Rusia nacionpi imachus pasashan chayta. Wakin hermanokunaqa justicia ruwana wasitan rinku juiciopi tarikuq hermanokunata apoyanankupaq. Chaymi pasasqa juj kutinpas. Juj hermananchis-si juzgashaqtinku askha hermanokunata chaypi rikusqa. Paykunata rikuspas chay hermanaqa waqaytaraq munasqa, manas ni rimariytapas atisqachu. Hermanokuna chhaynata munakusqankuta rikuysi chay hermananchistaqa yanapasqa imapichus tarikusqanta aguantananpaq. Rikusqanchis jina, noqanchispa munanakusqanchisqa ima cheqnikuymantapas aswan jatunmi. ¡May kusikunapaqmi chayqa ¿riki?!

16. ¿Imaraykun apóstol Pedro ninman karqan “Cristoq sutinraykuchus k’amisqa kashankichis chayqa, kusikuychis” nispa? (1 Pedro 4:14).

¹⁶ Aguantasun chayqa, Diospa ñaupanpin allin qhawarisqa kasunchis (leey 1 Pedro 4:14). Apóstol Pedroq nisqan jina, Diosta servisqanchisrayku qatikachasqaña jark’asqaña kasunman chaypas kusisqan kananchis. ¿Imarayku? Qatikachayta aguantaspan rikuchishanchis Jehová Diospa espiritun noqanchispi kasqanta. Apóstol Pedro kikinpas chhayna qatikachasqan karqan. Paytaqa 33 watapin Pentecostés fiesta pasayta juj apostolkunatawan kuskata presota aparqanku, predicasqankuraykun chayta ruwarqanku. Pedroqa mana manchakuspan imachus creesqanmanta Jatun Juntaq ñaupanpi rimarqan (Hech. 5:​24-29). Chay qhepaman waqtarankuña chaypas, Pedrowan juj apostolkunawanqa predicashallarqankun. Chaymantapas paykunaqa kusisqan Jatun Juntaq ñaupanmanta ripurqanku. Paykunaqa “Jesuspa sutinpi p’enqayta ñak’arisqankumanta Diospa allin qhawarisqan kasqankuraykun” kusisqa kasharqanku. Noqanchispas Jehová Diosta munakusqanchisrayku chhayna sasachakuykunata aguantasun chayqa, kusisqan kasun (Hech. 5:​40-42).

17. ¿Imanispan Jesús nirqan discipulonkunata manaraq wañupushaspa?

¹⁷ Manaraq wañupushaspan Jesusqa discipulonkunata nirqan: “Pipas kamachikuyniykunata jap’ikuspa chayman jina ruwaqmi munakuwaqniyqa, munakuwaqniytaq Taytaypa munakusqan kanqa, noqapas paytaqa munakusaqmi”, nispa (Juan 14:21). Kunanchá chhaynata sufrishanchis, kunanchá runakunapas cheqnikuwanchis, Diospa gobiernonpiqa manañan pipas cheqnikuwasunñachu, aswanmi chaypiqa llapapas munanakuspa kausasunchis (2 Tes. 1:​6-8). Ichaqa chay p’unchay chayamunankamaqa amapuni qonqakusunchu kaypi yachasqanchista. Chaykunapi piensasun chayqa kusisqan kasunchis, manataqmi imawanpas pisipasunchu.