29 JUNIO-5 JULIO 2026
131 TAKI Diospa jujllachasqan warmi-qhari
Casado kausayniykichispi juj nisqalla kaychis
“Kanmi wayqemantapas aswan k’askakuq amigo” (PROV. 18:24).
¿IMAMANTAN YACHASUN?
Casado kausaypi kusisqa kausanapaqqa kallpachakunanchismi qosanchiswan otaq esposanchiswan allin amigontin kananchispaq. Chaymantapas kallpachakunanchismi Jehová Dioswan allin amigontin kananchispaq.
1. ¿Imaynan kanku Jehová Diosta munakuq amigokuna?
BIBLIAPI willasqan jina, allin amigokunaqa Jehová Diospa sumaq regalonmi kanku (Sant. 1:17). Jehová Diosta munakuq amigokunaqa tukuy sonqowanmi munakuwanchis ¿riki? Chhayna allin amigokunaqa kusikunkun kusisqa kaqtinchis, llakisqa kaqtinchispas kallpachariwanchismi, confianapaq jinataqmi kankupas. ¡May munaymi chhayna amigokunayoq kayqa ¿riki?! (Prov. 27:9).
2. ¿Imaraykun casarasqakuna kallpachakunanku paykunapura aswan allinta reqsinakunankupaq allin amigontin kanankupaqpas? (Mateo 19:6).
2 Chhaynatan casarasqakunapas kallpachakunanku esposankuwan otaq qosankuwan allin amigontin kanankupaq, chaypaqqa tiempotan t’aqananku. Manachus chayta ruwankuman chayqa, manan allintachu kausankuman. Ichaqa sichus kallpachakunqaku paykunapura aswan allinta reqsinakunankupaq allin amigontin kanankupaq chayqa, astawanmi munanakunqaku (leey Mateo 19:6). Kay yachachikuypin yachasunchis imatas casarasqakuna ruwankuman astawan munanakunankupaq allin amigontin kanankupaq chayta. Ñaupaqtan ichaqa yachasunchis imatas casarakuyta munaqkuna ruwankuman allin esposata allin qosata tarinankupaq chaymanta.
¿IMATAN RUWAWAQ ALLIN QOSATA ALLIN ESPOSATA TARINAYKIPAQ?
3, 4. ¿Imatan casarakuyta munaqkuna ruwankuman allin qosata allin esposata tarinankupaq? (Proverbios 18:22).
3 Imataña ruwananchispaqpas ñaupaqtaqa allintaraqmi piensarinanchis. Allinta piensaspa imatapas ruwasun chayqa allillanmi kasun, mana chayqa imaymana sasachakuypin tarikusunman. Chayraykun manaraq imatapas ruwashaspa tapukunanchis: “¿Kayta ruwaspa allinchu kasaq, icha sasachakuypichu tarikusaq?”, nispa.
4 Chaytan ruwananchis casarakuyta munaspapas. Casarakuyqa manan juj ratullapaqchu, chayqa wiñaypaqmi. Chaymi casarakuyta munaspaqa Jehová Diospa yuyaychayninkunaman jina chayta ruwananchis. ¿Imarayku? Pay casarakuyta paqarichisqanrayku. Paytaq casarakuyta paqarichirqan chayqa, allintan yachan imas noqanchispaq allin chayta. Chaymi Bibliapi yuyaychaykunata qowanchis, chhaynapi allin yuyaywan juj qosata juj esposata ajllakunanchispaq (leey Proverbios 18:22; Isa. 48:17, 18). Sichus Bibliapi kaq yuyaychaykunaman jina chayta ruwasun chayqa, allin esposata allin qosatan tarisun.
5. ¿Imaraykun Jehová Diosta munakuq runallawan casarakunanchis?
5 Bautizakusqanchis qhepamanqa Jehová Diospa amigonmi kapurqanchis ¿riki? (Sal. 25:14). Chhaynataq chayqa, casarakuspapas Jehová Diosta munakuq runallawanmi casarakunanchis (1 Cor. 7:39). Jehová Diosta munakuq warmita otaq qharita ajllakusun chayqa, Jehová Diospa yuyaychayninkuna munakusqanchistan rikuchisun. Manan chayllachu, Diosta munakuq qosata esposata ajllakuspaqa kusisqan casado kausayninchispi kasunchis (Prov. 19:14). Chhaynaqa, amapuni Jehová Diosta mana serviq runawanqa casarakuychu. Diosta mana serviq runawan casarakusunman chayqa, imaymana llakipin tarikusunman (2 Cor. 6:14). Manaña Diospa llaqtanpi juj esposata juj qosata tarisunmanchu chaypas, manapunin Diosta mana serviq runakunawanqa casarakunanchischu. Nitaqmi ninanchischu: “Qhepakunamanqa yaqapaschá Jehová Diosta servipunman. Chaymantapas noqata munakuwaspaqa cambiallanqan” nispaqa. Chhaynata piensaspaqa noqanchis kikinchistan engañakushasunman.
6, 7. ¿Imatan casarakuyta munaqkuna tapurikunanku?
6 Chaymantapas juj hermanowan juj hermanawanña casarakuyta munasunman chaypas, ñaupaqtaqa tapurikunanchismi: “¿Imaynatan pay qhawarin familianta? ¿Khuyapayakuq sumaq sonqo runachu, icha ratullachu imawanpas phiñakunpacha? ¿Imayna runakunawanmi juñukun? ¿Paypa munasqanman jina imapas ruwakunantachu munan, icha jujkunaq rimasqantapas uyarinchu? ¿Imaynatan qolqeta qhawarin, qolqe sonqo runachu?”, nispa.
7 Tapukunallanchistaqmi: “¿Tukuy sonqowanchu Jehová Diosta munakun? ¿Kallpachakushanchu Bibliapi nisqanman jina mosoq runa kaywan p’achakunanpaq? ¿Kay hermano kay hermana yanapawanqachu Jehová Diosta astawan servinaypaq munakunaypaqpas? ¿Paypas noqa jinachu Dios serviypi astawan ñaupariyta munashan? ¿Casarakusqayku qhepaman allintachu kausasaqku icha manachu?”, nispa (Col. 3:9, 10). Chaymantapas hermanakunaqa kay tapuykunapin piensanallankutaq: “¿Kay hermano allintachu familiapi umallinqa icha manachu?”, nispa (1 Cor. 11:3). Hermanokunapas tapurikunankun: “¿Casarakusqayku qhepaman kay hermana familia umalliqta jinachu qhawariwanqa icha manachu?”, nispa. Chaykunapi piensarinapaqqa tiempochatan t’aqana. Chaymantapas reqsinakushaspan allinta qhawarinanchis chay hermano chay hermana allin qosachus allin esposachus kanman chayta.
8, 9. ¿Imatawanmi casarakuyta munaqkuna ruwankuman allin qosata allin esposata tarinankupaq? (Qhaway kay parrafopaq fotota).
8 ¿Imatawanmi ruwasunman? Chay hermanata hermanota reqsiq iñiqmasikunatan tapurikusunman imaynapunis pay chayta willariwananchispaq. Chhaynapin yachasun juch’uyaykukuq llamp’u sonqo runachus icha manachus chayta. Chaytan Guayana Francesa ladomanta hermananchis Sarahpas ruwasqa, paypa qosanpa sutinmi Daniel. Chay hermananchismi nin: “Danielqa juj precursor hermanowan kuskan Jehová Diosta servisharqan. Chaymi noqaqa chay compañeronta tapukurqani imaynas Daniel karqan chayta willawananpaq. Chaymantapas iñiq t’aqanpi umalliqta, amigonkunata, hermanakunata iman tapukurqani”, nispa. Chaymantapas reqsinakusqayki hermanota hermanatan sumaqllata tapuriwaq imatachus paymanta yachayta munashanki chayta. Chhaynapin casarakusqaykichis qhepamanqa manaña ima sasachakuypipas tarikunkichischu.
9 Ichaqa sichus chay hermanowan chay hermanawan casarakunaykimanta iskayashanki otaq pi hermanopas llakikunapaq jina imatapas paymanta willasunkiman chayqa, paykunaq nisqanpi allinta piensariy. Chhaynapi casarakunaykipaq mana casarakunaykipaqpas.a Kunanqa yachasun imakunata ruwaysi casarasqakunata yanapanman astawan munanakunankupaq allin amigontin kanankupaq chaymanta.
Chay hermanowan hermanawan reqsinakushaspa allinta qhawariy imaynapunis pay chayta. (8, 9 parrafokunata qhaway).
KUSKA TIEMPOTA PASARIYCHIS
10. ¿Imaraykun casarasqakuna t’aqanankupuni tiempota kuska pasarinankupaq?
10 Imaymana ruwanayoqña casarasqakuna kankuman chaypas, t’aqanankupunin tiempotaqa kuska pasarinankupaq. Chayta ruwanqaku chayqa astawanmi munanakunqaku, juj nisqallataqmi kanqakupas. Chay t’aqasqanku tiempopiqa rimanankun imaynas kashanku imakunamantas llakisqa kashanku chaykunamanta. Chaymantapas ima ruwaychá sapankamanpas gustan chaykunata iman ruwankuman. Chaykunata ruwaspan munanakusqankuta rikuchinakunqaku.
11. ¿Iman pasanman casarasqakuna unay tiempo t’aqanasqa kaqtinku?
11 Casarasqakunaqa tukuy atisqankutan ruwananku kuskalla kanankupaq, manan unay tiempoqa t’aqanasqaqa kanankuchu. Ichaqa mayninqa yaqapaschá imaymana pasasqanrayku mana kuska kayta atinqakuchu, chaywanpas kallpachakunankun kuska tiempota pasarinankupaq. Sichus unay tiempo mana kuskachu kankuman chayqa, imaymana sasachakuypin tarikunkuman. Wakin hermanonchiskunaqa tiyasqanku ladopi llank’ana mana kasqanraykun familiankuta saqespa juj ladoman ripurqanku. Apachirqankuña qolqeta familiankuman chaypas, imaymana sasachakuypin casado kausayninkupi tarikurqanku.
12, 13. a) ¿Imatan wakin casarasqa hermanokuna ruwarqanku kuska tiempota pasarinankupaq? (Qhaway kay parrafopaq fotota). b) ¿Imaraykun nisunman “Jehová Diospa qhepanmanqa esposanchismi qosanchismi aswan importante kanku” nispa? (Qhaway “¿Pin qanpaq aswan importante?” nisqa willakuyta).
12 Yachasun imakunatas wakin casarasqa hermanonchiskuna ruwanku kuska kanankupaq chayta. Guam ladomanta Leah hermananchismi nin: “Noqaykuqa kallpachakuykun kuska imatapas ruwanaykupaq. Maynillanmi sapayku imatapas ruwayku”, nispa. Estados Unidos nacionmanta Roxanne hermananchismi nin: “Imaymana ruwaypiña ocupasqa kashayku chaypas, t’aqaykupunin tiempota aswan allin ruwaykunata kuska ruwanaykupaq”, nispa (tupanachiy Amós 3:3 textowan). Francia nacionmanta hermanonchis Damienmi nin: “Kallpachakunin imachus esposayman gustan chayta kuska ruwanaykupaq, esposaypas chaytan ruwallantaq. Kunanqa esposayman gustasqan ruwaykunan gustapuwan, esposaymanpas noqaman gustawasqan ruwaykunan gustan”, nispa (Mat. 7:12). Estados Unidos nacionmanta Katie hermananchismi nin: “Noqaykuqa juj ladomanmi celularniykuta churayku, chhaynapi ama imawanpas distraekuspa parlarinaykupaq”, nispa.
13 Chaymantapas t’aqanaykichismi tiempota importante ruwaykunata kuska ruwanaykichispaq. Chayta ruwanankupaqmi wakin hermanonchiskunapas kallpachakushanku. Chaymanta rimaspan Francia nacionmanta hermananchis Myriam nin: “Noqaykuqa kuskan Bibliata leeyku. Chay qhepamantaq chaypi yachasqaykumanta rimariyku. Chaykuna ruwayqa anchatan gustawanku”, nispa. Nillantaqmi: “Noqamanqa qosaywan kuska mañakuymi gustawan. Qosaypa mañakusqanta uyarispan reparani Jehová Diosta mayta munakusqanta”, nispa. Katie hermananchismi nillantaq: “Noqaykuqa kuskan Diosmanta willayku. Noqamanqa qosaypa Diosmanta imaynachus willasqanmi gustawan, chaymi noqapas kallpachakuni pay jina Diosmanta willanaypaq, qosaypas imaymanatas noqamantaqa yachallantaq”, nispa (Prov. 27:17).
Tiempota t’aqaychis kuska pasarinaykichispaq. (12, 13 parrafokunata qhaway).
SASACHAKUYKUNAÑA KAQTINPAS KUSKALLAPUNI KAYCHIS
14, 15. ¿Imaraykun casarasqakuna kallpachakunanku munayllata problemankuta allichanankupaq? Chaypaq juj ejemplota willay.
14 Casado kausaypiqa kanqapunin sasachakuykunaqa. Bibliapipunin nin: “Casarakuqkunaqa sasachakuykunapin tarikunqaku”, nispa (1 Cor. 7:28). Arí, chaypi nisqan jina kanqapunin sasachakuykunaqa. Chaywanpas casarasqakunaqa kallpachakunankun chay problemankuta sumaqllata allichanankupaq.
15 Chayta allinta entiendenapaq kaypi piensariy: Wasiykiq punkunkuna techon imas t’oqorukunman. Chayta rikuspa, ¿imatan ruwawaq? ¿Thunipuwaqchu icha allicharuwaqchu? Tiempochataña t’aqanayki kaqtinpas qolqechaykitaña gastanayki kaqtinpas allicharuwaqmi ¿riki? Chaytan casado kausaypi problema kaqtinpas ruwananchis. Ima sasachakuykunaña kaqtinpas munayllatan chayta allichapunanchis. Chaypaqqa tiempota kallpata imapaschá necesitasun. Munayllata problemanchiskunata allichasun chayqa, Jehová Diospa sonqontan kusichisunchis, casado kausayninchispipas kusisqan kasun (Mal. 2:16). Chaykunata ruwaspan casado kausayta paqarichiq Jehová Diosta munakusqanchista rikuchisun.
16. 1 Corintios 13:4-8 textopi nisqan jina, ¿iman yanapanman casarasqakunata sasachakuyninkuta munayllata allichanankupaq? (Qhaway kay parrafopaq fotota; chaymantapas qhaway “¿Imata ruwaymi casarasqakunata yanapanman astawan munanakunankupaq?” nisqa willakuyta).
16 Casado kausaypi sasachakuykuna kaqtinqa manan t’aqanakuyllapiñachu piensananchis (1 Cor. 7:10, 11). Aswanpas sapankan tapurikunanchis: “¿Imatan noqa ruwayman kay problemaykuta allichapunaykupaq?”, nispa. Chaymantapas 1 Corintios 13:4-8 textoq nisqantan leesunman, jinaspa chaypi nisqanman jina ruwasunman (leey 1 Corintios 13:4-8a). Ama nishuta t’aqanakuyllapiñaqa piensaychu. Aswanpas imaynatas qosaykita otaq esposaykita munakusqaykita rikuchiwaq chaypi piensariy. Chaymantapas Jehová Diospa yanapayninta mañakuy, chaymanta rimaq qelqakunata leey, videokunata ima qhaway. Allin iñiyniyoq hermanokunatapas umalliqkunatapas tapurikuwaqchismi. Chaymantapas Eclesiastés 4:12 textoq nisqanta yuyariychis, chaypin nin: “Kinsanpasqa waskhaqa manan ratullaqa p’itikunmanchu”, nispa. Chaypi nisqan jina, imapiña tarikuspapas Jehová Diospa yanapayninta maskhankichis chayqa, allillanmi kankichis.
Ima problemaña kaqtinpas ama t’aqanakuychischu, aswanpas munayllata chayta allichaychis. (16 parrafota qhaway).
17. ¿Imatan ruwananku casarakuyta munaqkuna casarasqaña kaqkunapas?
17 Kamaqninchis Jehová Diosqa munanmi casarakuyta munaqkunapas casarasqaña kaqkunapas kusisqa kausakunanchista. Ichaqa kusisqa kanapaqqa kaypi yachamusqanchisman jinan imatapas ruwananchis. Casarakuyta munaspaqa allin yuyaywanmi esposatapas qosatapas ajllakunanchis. Casarasqaña kashanchis chaypas, kallpachakunanchismi esposanchiswan otaq qosanchiswan tiempota pasarinanchispaq, sasachakuykunatapas munayllatan allichananchis. Chayta ruwaspan Jehová Diosta kusichisunchis, casado kausaypipas kusisqan kasunchis (Ecl. 9:9).
132 TAKI Iskayniykun servisaykiku
a Chaymanta astawan yachanaykipaq leey 2024 watamanta mayo killamanta Qhawaq revistapi “¿Imatan ruwawaq reqsinakusqayki tiempo munay kananpaq?” nisqa yachachikuyta.