INTERNETPI BIBLIOTECA Watchtower
INTERNETPI BIBLIOTECA
Watchtower
Quechua (Bolivia)
  • BIBLIA
  • PUBLICACIONES
  • REUNIONES
  • w26 mayo págs. 8-13
  • Bibliaj yuyaychaykunasninwan conciencianchejta yachachina

Kay videoqa mana kanchu.

Perdonariwayku, ima problemachá kan.

  • Bibliaj yuyaychaykunasninwan conciencianchejta yachachina
  • Torremanta Qhawaj Jehová Diospa Gobiernonmanta willashan (Congregacionpaj) 2026
  • Subtítulos
  • Kaykunapiwan tiyan
  • ¿IMATAJ CONCIENCIANCHEJ?
  • ¿IMAYNATÁ CONCIENCIANCHEJTA YACHACHISUNMAN?
  • ¿IMAYNATÁ NECESITASQANCHEJ YUYAYCHAYKUNATA TARISUNMAN?
  • CONCIENCIANCHEJ SUMAJ YACHACHISQA KASQANTA RIKUCHINA
  • Diospa ñaupaqenpi llimphu sonqoyoj kana
    Diospa munakuyninpi kanallapuni
  • Sunqu yuyayninchik llimphu kananpaq, ¿imatá ruwasunman?
    ‘Diospa munakuyninpi kallaychikpuni’
  • ¿Imatá ruwasunman imatapis sumajta ajllanapaj?
    Wiñaypaj kusisqa kausakuy. Bibliata estudiay
  • Diospa leyesninta, yuyaychaykunasnintawan entiendena
    Torremanta Qhawaj Jehová Diospa Reinonmanta willashan (Congregacionpaj) 2018
Astawan qhaway
Torremanta Qhawaj Jehová Diospa Gobiernonmanta willashan (Congregacionpaj) 2026
w26 mayo págs. 8-13

13 AL 19 DE JULIO DE 2026

127 TAKIY ¿Imayna runataj kanay tiyan?

Bibliaj yuyaychaykunasninwan conciencianchejta yachachina

“Sapa uj ruwananta juntʼanan tiyan” (GÁL. 6:5).

TEMA

¿Imaynatá Bibliaj yuyaychaykunasninwan conciencianchejta yachachisunman allinta yanapanawanchejpaj?

1, 2. 1) ¿Ima regalotataj Adanman Evamanwan Dios qorqa? 2) ¿Imaynatá chay regalomanta agradecekusqankuta rikuchinanku karqa?

ANIMALESQA mana piensankuchu imatapis ruwanankupaj. Maquinaspis imapajchus ruwasqa kasqankuman jinalla imatapis ruwanku. Jinapis runasqa waj jina kanchej. Diosqa runata ruwashaspa uj sumaj regalota qowarqanchej, chaytataj cheqa cristianosqa may jatunpaj qhawanchej. Chayqa kashan sapallanchejmanta imata ruwaytapis ajllayta atisqanchej. Bibliaqa nin Adán Diospa rijchʼayninman jina ruwasqa kasqanta (Gén. 1:26, 27). Adanpis warmin Evapis sapallankumanta imata ruwaytapis ajllayta atinankupaj jina ruwasqa karqanku.

2 Jehovaqa Adanman Evamanwan mana ashkha leyestachu qorqa. Paykunaman nerqa jallpʼata qhawanankuta, wawasniyoj kanankuta, kamachejninkuta jinataj qhawanankuta (Gén. 1:28; 2:16, 17). ¿Imaynatá agradecekunkuman karqa ajllayta atinankupaj jina ruwasqa kasqankumanta? Paykunaqa Jehová tukuy imata qosqanrayku chay kamachiykunata kasukunanku karqa. Ajinamanta Diosta munakusqankuta, kusichiytataj munasqankuta rikuchinankupaj (Pro. 23:15).

3. ¿Imatá Adanwan Evawan ruwarqanku ajllayta atisqankuwan?

3 Bibliaqa willawanchej Adanwan Evawan ajllayta atisqankuwan mana allintachu ruwasqankuta. Paykunaqa Jehovata wasanchayta ajllakorqanku. Payta munakunankumanta, agradecekunankumantaqa, paykunallapi yuyarqanku (Gén. 3:1-7). Chayta ruwasqankuraykutaj kunankama sufrishallanchejpuni (Rom. 5:12).

4. 1) Gálatas 6:5 nisqanman jina, ¿imatataj sapa uj ruwananchej tiyan? 2) ¿Imamantataj kay yachaqanapi parlarisun?

4 Kay tiempopi ashkha imasta ajllananchej kasqanrayku kausay mana facilchu (Gálatas 6:5 leey). Wakin imasta ajllayqa atikullan, wakin imastaj mana. ¿Imatá ruwasunman Jehovata kusichinapaj jina imatapis ajllanapaj? Ñaupajtaqa Jehovaj yanapayninta necesitasqanchejta reparananchej tiyan (Pro. 16:3; Jer. 10:23). Jesusqa mana pantaj runa kashaspapis repararqa Jehovaj yanapanta necesitasqanta (Heb. 5:7). Noqanchejqa pantaj runas kasqanchejrayku, astawanraj Diospa yanapanta necesitanchej. Jehovaqa allinta ajllanapaj waj yanapatawan qowanchej. Chaytaj kashan conciencianchej. Kunantaj chaymanta parlarina.

¿IMATAJ CONCIENCIANCHEJ?

5. 1) ¿Imataj conciencianchej? 2) ¿Imaynatá conciencianchej yanapawanchej? (Romanos 2:14, 15).

5 Diosqa concienciayojta ruwawarqanchej. Chaytaj yanapawanchej imachus allin, imatajchus mana allin kasqanta reparanapaj. Diospa leyesninta mana rejsejkunapis concienciayoj kanku (2 Cor. 4:2). Conciencianchejqa uj juez jina, imastachus yuyasqanchejmanta, ruwasqanchejmanta juchachawasunman chayri allillan kasqanta niwasunman (Romanos 2:14, 15 leey). Conciencianchejqa imachus mana allin kasqanta yuyarichiwanchej, ajinamanta mana juchapi urmanapaj (1 Sam. 26:8-11). Chantapis allin imasta ruwananchejpaj aysawanchej. Sapallanchejmanta ajllayta atisqanchejwanqa, mana Jehovata kusichinapaj jina imatapis ajllayta atillasunmanchu. Chaypajqa conciencianchejta necesitanchej, allintachus manachus ajllashasqanchejta reparachinawanchejpaj.

6. ¿Imajtintaj conciencianchej mana allintapunichu yanapawasunman?

6 Pantaj runas kasqanchejrayku conciencianchejpis pantayniyojllataj. Chayrayku wakin kutisqa mana yanapawasunmanpunichu. Ichapis imayna uywasqachus kasqanchejrayku, maymantachus kasqanchejrayku chayri sonqonchej mana allin imasman aysawasqanchejrayku conciencianchej mana allinchu kanman. Bibliaqa nin conciencianchej ‘manaraj sumaj yachachisqachu’ kayta atisqanta, “chʼichichasqa” kayta atisqanta, “sajra” kayta atisqanta, chayri “thaluyasqa” kayta atisqanta, “parisqa fierrowanpis marcasqa kashanman jina” (1 Cor. 8:10; Tito 1:15; Heb. 10:22; 1 Tim. 4:2). Ajina kajtenqa manaña allinta yanapawasunmanchu. Chayqa mana allin horayoj relojman rijchʼakunman, sirvinanpajqa horanmanraj churana tiyan. Ajinallatataj mayta kallpachakunanchej tiyan conciencianchejta allinta, nisunman sumaj yachachisqata japʼinapaj (1 Ped. 3:16). ¿Imaynatá chayta ruwasunman?

¿IMAYNATÁ CONCIENCIANCHEJTA YACHACHISUNMAN?

7, 8. 1) ¿Imá yanapawasun conciencianchejta yachachinapaj? 2) ¿Imaynatá Bibliaj yuyaychaykunasnin yanapawasunman? Kikinchariy (dibujotawan qhawariy).

7 ¿Imaynatá conciencianchejta yachachisunman? Jehovapaj imachus allin, imatajchus mana allin kasqanta yachakuspa. Chaytataj yachasunman sapa día Bibliata leespa. Jehovaj leyesninta estudiaspaqa entiendeyta atisunman imaynatachus Jehová piensasqanta. Ñaupaj yachaqanapi yachakorqanchej jinataj, wakin leyesqa wakin imasllapaj, uj tiempollapajtaj. Chayrayku leeshaspaqa Bibliaj yuyaychaykunasnintawan maskʼananchej tiyan. Ajinamanta astawan sutʼita reparasun imaynatachus Jehová piensasqanta, imaynatatajchus imatapis qhawasqanta (Isa. 55:9).

8 Kausayninchejqa mana ñankunasniyoj, mana letrerosniyoj chʼin lugarta puriy jina kanman. Intita qhawaspa, chʼaskasta qhawaspa tanteayta atisunman may ladomanchus rinanchejta. Pero allin dibujosniyoj mapawanqa, aswan facilta chayayta atisunman maymanchus rishanchej chayman. Chay mapawanqa cheqanta riyta atisun, pantaykushanchej chaytaj maynintachus rinanchej kashan chayman kutiriyta atisun. Cristianosrí, ¿maymantaj kausayninchejpi chayayta munanchej? Jehovawan allinpaj qhawachikuyta munanchej. Bibliaqa chay sumaj dibujosniyoj mapawan ninakun, yuyaychaykunasnintaj chay mapapi sumaj dibujos jina. Chaykunawan yanapachikusun chaytaj, maymanchus rinanchej kashan chayman cheqanta chayasun, nisunman Jehovata kusichillasunpuni.

Uj runa chʼin jallpʼasninta rishan, dibujosniyoj mapantataj qhawarishan maymanchus rinan kashan chayman cheqantachus manachus rishasqanta reparananpaj.

Bibliaj yuyaychaykunasnenqa mapapi dibujos jina kanku, maynintachus rinanchejta rikuchiwanchej (8 parrafota qhawariy).


9. Romanos 9:1 nisqanman jina, ¿ima yanapataj tiyapullawanchejtaj conciencianchejta sumajta yachachinapaj?

9 Diospa espíritu santonpa yanapanwanqa conciencianchejta allinta yachachiyta atisunman (Romanos 9:1 leey). Espíritu santoqa, Jehová wakin imasmanta imatachus yuyasqanta entiendenapaj yanapawanchej. Chantapis Jehovaj munayninta ruwayta munanapaj yanapallawanchejtaj, kallpatapis qowanchej (Fili. 2:13). Jinapis, ¿imatá ruwananchej tiyan espíritu santo yanapanawanchejpaj?

10. ¿Imatá ruwananchej tiyan espíritu santo yanapanawanchejpaj? (Lucas 11:10, 13).

10 Jehovamanta espíritu santonta mañakuna (Lucas 11:10, 13 leey). Diosqa mana michʼakuspa espíritu santonta qowasunpuni (Juan 3:34). Payqa payta kasukojkunaman ajinata espíritu santonta qonpuni (Pro. 1:23; Sant. 1:5). ¿Imatawán ruwana tiyan conciencianchejta yachachinanchejpaj?

11. 1) ¿Imata ruwanapajtaj kausayninchejpi astawan kallpachakunchej? 2) ¿Imajtín conciencianchej sumaj yachachisqapuni kanan tiyan?

11 Kallpachakuna Jehovaj ñaupaqenpi allinpaj qhawasqa kanapaj (Pro. 8:34, 35). Kausayninchejpeqa chaytapuni astawan ruwanapaj kallpachakunanchej tiyan. Chayta ruwayqa yanapawasun imapi rikukojtinchejpis conciencianchejta sumajta yachachinapaj. Jehová jina yuyajtinchej, payta kusichinapajtaj kallpachakojtinchejqa, conciencianchej sumaj yachachisqa kanqa. Kay tiempopi kausay mana facilchu kasqanrayku, conciencianchejqa sumaj yachachisqapuni kanan tiyan. Ashkha kutispi mana Biblia parlanchu chay imaspi rikukuspa, imatachus ruwanata ajllananchej tiyan. Chaykunamanta wakenqa kanman kusirikuymanta, trabajomanta, astawan estudiaymanta chayri pikunawanchus masichakuymanta. ¿Imatá ruwasunman chay kutispi Jehovata kusichinapaj jina ajllanapaj? (2 Cor. 1:12).

12. ¿Imataj yanapawasun conciencianchej cheqan ñantachus manachus pusashawasqanchejta reparanapaj? (Efesios 5:10).

12 Diospa Palabranpi leesqanchejpi tʼukurina (Sal. 49:3). Bibliata leeshaspaqa, imaynatachus Jehová yuyasqanta entiendenapaj jina yuyaychaykunata maskʼana tiyan (Efesios 5:10 leey). Chay yuyaychaykunaqa jatuchaj problemasta allinchashajtinchej reparachiwasun, conciencianchej allin imasta ajllanapaj yanapashawasqanchejtachus manachus (Pro. 2:4-9, 11-13). Pantasqa kashajtinchejtaj chay yuyaychaykunaqa conciencianchejta cheqanchanapaj yanapawasun, nitaj cheqan ñanmanta llojsipunapaj (Heb. 5:14).

13. ¿Imatataj mana israelitas jinachu ruwayta munanchej?

13 Mana ajllaytawanrajchu yuyaychaykunata maskʼana, chay ajllasqanchej allin kasqanta rikuchiyta munaspa. Ama israelitas jina kanachu, paykunaqa Jerusalén thuñisqa kasqantawan Judapi qhepakorqanku, 607 watapi Jesús niraj jamushajtin. Israelitasqa Jeremiasman nerqanku: “Jehová Diosniyki niwachuyku may ñantachus rinaykuta, imatachus ruwanaykutapis”, nispa (Jer. 42:3-6). Jinapis paykunaqa imatachus ruwanankuta aswan ñaupajtaña ajllasqanku. Chayrayku mana gustasqan kamachiykunata Jehová qojtin, paykunaqa imatachus ajllasqankutapuni ruwarqanku. Chaytaj llakiyllaman chayacherqa (Jer. 42:19-22; 43:1, 2, 4). Noqanchejqa mana paykuna jinachu ruwayta munanchej. Ñaupajtaqa imaynatachus Jehová yuyasqanta reparanapaj Bibliaj yuyaychaykunasnintaraj maskʼayta munanchej, chaymantaraj chayman jina ajllanapaj.

14. ¿Imajtintaj Bibliaj yuyaychaykunasninman jinapuni ajllananchej tiyan?

14 Bibliaj yuyaychaykunasninman jinapuni ajllana (Mat. 7:24-29; Sant. 1:23-25). Chayta ruwaspaqa espíritu santowan yanapachikushanchej, munayninman jinataj ruwashanchej. Ajinamanta Jehovaqa espíritu santonta qollawasunpuni (Hech. 5:32). Pero mana Jehovaj espiritunwan yanapachikusunman chayqa, ‘espíritu santonta llakichisunman’, nisunman espíritu santoj contranta ruwashasunman (Efe. 4:30; Isa. 63:10; Hech. 7:51). Jehovataj espíritu santonta qhechukapuwasunman (Sal. 51:11; 1 Tes. 5:19). Chayqa may llakiypuni kanman, imajtinchus espíritu santomanta jamoj kallpata, atiytapis necesitanchejpuni (Efe. 3:16).

¿IMAYNATÁ NECESITASQANCHEJ YUYAYCHAYKUNATA TARISUNMAN?

15, 16. 1) ¿Imaynatá necesitasqanchej yuyaychaykunata tarisunman? 2) ¿Bibliamanta ima yuyaychaykunataj estudionchejta yanapanman cigarrota pitayta saqepunanpaj?

15 Estudianapaj yanapasta apaykachaspa. Bibliaj yuyaychaykunasninman jina ruwanapajqa, Bibliapi chay yuyaychaykunata tariyta yachakunanchej tiyan. Uj estudionchejmanta parlarina. Payqa cigarrota pitayta mana saqeyta munanchu. Pay nin: “Bibliapeqa cigarrota pitaymanta mana parlanchu. Chanta, ¿imajtintaj Jehovaj testigosnin mana allinchu kasqanta ninkuri?”, nispa. ¿Imaynatá estudionchejta yanapasunman Bibliapi yuyaychaykunata tarinanpaj, pantasqa kashasqantataj reparakunanpaj? Chaypajqa Jehovaj testigosnin yachaqanasta maskʼanankupaj nisqa publicacionwan yanapachikusunman. “Satanaspa sajra mundonmanta” nisqapi, “Cigarro pitaymanta” nisqa subtitulopi “Cigarro pitayta, ¿allinpajchu Dios qhawan?” nisqa yachaqanata rikuchisunman (Torremanta Qhawaj 1 de junio de 2014 revistata qhawariy). ¿Ima versiculostataj, chanta ima yuyaychaykunatataj estudionchej chay yachaqanapi tarinman?

16 Qhawarina chay yachaqanapi rikhurej phishqa yuyaychaykunata. 1) Mana munanchejchu wañuyman apaj viciosniyoj kayta (Rom. 6:16). 2) Onqochiwasunman chay imasta ama ruwanachu (2 Cor. 7:1). 3) Jehovaqa munan tukuy kausayninchejwan payta sirvinanchejta (Mat. 22:37). 4) Mana ruwasqanchejwan wajkunata sufrichinachu (Mat. 22:39; 1 Cor. 10:24). 5) Jehovaqa kallpata qowanchej allin kajta ruwanapaj (Fili. 4:13). Chayrayku cigarrota pitaymanta mana Biblia parlajtinpunipis, ashkha yuyaychaykuna tiyan. Chaytaj estudionchejta yanapanman imaynatachus Jehová yuyasqanta reparananpaj.

17. Casarakunankupaj wakichikushanku chaykuna, ¿imaynatá Bibliaj yuyaychaykunasninta tarinkuman allinta ajllanankupaj?

17 Uj hermanowan uj hermanawan casarakunankupaj wakichikushanku chay, ¿imaynatá Bibliaj yuyaychaykunasninta tarinkuman allinta ajllanankupaj? Yachaqanasta maskʼanapaj publicación paykunatapis yanapallanmantaj. “Familiapi kausay” nisqapi, “Casarakuy fiestasmanta” nisqa subtitulopi sumaj yuyaychaykunasniyoj yachaqanas tiyan. Casarakuyta munajkunaqa kay sojta yuyaychaykunawan yanapachikunkuman. 1) Casaranankupaj tukuy ima wakichisqankoqa Jehovata jatunchanan tiyan (1 Cor. 10:31, 32). 2) Ropaqa maychus kaj kanan tiyan, mana wajkunata pʼenqachinanpaj jinachu, nitaj pantachinanpaj jinachu (1 Tim. 2:9; 1 Ped. 3:3, 4). 3) Fiestankoqa mana Satanaspa mundonmanta runas jina kapuyninkuta rikuchinankupajchu kanan tiyan (Juan 17:14; Sant. 1:27; 1 Juan 2:15, 16). 4) Tukuy imapis maychus kananta jina ruwakunan tiyan (1 Cor. 14:40). 5) Fiestaqa mana runas machaykunankupaj jinachu kanan tiyan (Gál. 5:21). 6) Allin kanman fiestamanta uj encargadota churananku (Juan 2:8, 9).

18, 19. 1) ¿Ima yanapataj mayta yanapallawasunmantaj? 2) Fiestasmanta, yuyarikunapaj diasmanta, ¿ima yuyaychaykunatataj chay libropi tarinchej? (“¿Ima yuyaychaykunataj kay imaspi yanapawasunman?”, nisqa recuadrota qhawariy).

18 Diospa Palabranwan yanapachikuna nisqa libro, ashkha cristianosta mayta yanapallantaj. Chay libropeqa ashkha textos tiyan, chaytaj temasman jina separasqa kashan. Sapa temapitaj tapuykuna rikhurin, textoswan khuska. Chaykunataj Bibliaj yuyaychaykunasninta reparanapaj yanapawanchej. Ichapis uj cristianoqa tapukunman uj fiestaman rinan allinchus manachus kasqanta. Chaypajqa chay libropi “Fiestas, yuyarikunapaj días” nisqaman yaykunman, chaypitaj rikhurin “Cristianos kay fiestasta mana ruwankuchu” nisqa subtítulo.

19 Chay subtítulo ukhupi kay tapuy rikhurin: “¿Imaraykú mana chhapukunachu tiyan llulla religionespa fiestasninkuman? (1Co 10:21; 2Co 6:14-18; Ef 5:10, 11)”. Chaypi rikhurillantaj wakin mana allin fiestas. “Uj suyoj fiestasnin”, nisqa subtitulopitaj, sumaj yuyaychaykunasniyoj textos tiyallantaj. Chay yuyaychaykunaqa yanapawasun uj suyupi imaschus ñaupa tiempopi pasasqanmanta, chayri imastachus uj presidente ruwasqanmanta yuyarikushanku chayman rinatachus manachus ajllanapaj. Chanta yanapallawasunmantaj guerrasmanta yuyarikuspa imastachus runas ruwashanku chayman, chayri uj runata jatunchanankupaj fiestata ruwashanku chayman rinatachus manachus ajllanapaj. Maytapuni agradecekunchej Jehovaj llajtan conciencianchejta yachachinapaj sumaj yanapasta qowasqanchejmanta.

¿Ima yuyaychaykunataj kay imaspi yanapawasunman?

Diospa Palabranwan yanapachikuna nisqa libroqa yanapawasunman ashkha temaspaj ashkha yuyaychaykunata tarinapaj. Familiapi Diosta Yupaychanapaj tantakuyninchejpi, kay urapi kaj imaspaj Bibliaj yuyaychaykunasninta maskʼasunman.

  • Ama llullakunachu, ama engañanachu

  • Kusirikuymanta

  • Llullakuy

  • Machachej ujyanas

  • Mana allin ruwaykuna

  • Mundoj amigon kay

  • Perdonay

  • Politicaman mana satʼikunamanta

  • Pornografía

  • Qolqe

  • Santosta yupaychay

  • Wajkunawan allinyakunamanta

  • Waj religioneswan tantakuspa Diosta yupaychaymanta

CONCIENCIANCHEJ SUMAJ YACHACHISQA KASQANTA RIKUCHINA

20. ¿Imaynatá rikuchinchej conciencianchej sumaj yachachisqa kashasqanta?

20 Sapallanchejmanta ajllayta atinapaj jina Jehová ruwawasqanchejqa uj sumaj regalopuni. Jinapis allinta ajllanapajqa conciencianchejta sumajta yachachina tiyan. Conciencianchej sumaj yachachisqa kajtenqa, Jehovata jatunchanapaj jina, munayninman jinapunitaj imatapis ajllasun. Chaypajtaj Jehová espíritu santonwan yanapanawanchejta necesitanchej. Chayrayku Jehovamanta espíritu santonta mañakunallapuni, chaywantaj yanapachikunallapuni. Bibliaj yuyaychaykunasninpis conciencianchejta yachachinapaj yanapallawanchejtaj. Chay tukuy imaswan yanapachikuspaqa, kausayninchejpi reparasun Diospa Palabranqa may atiyniyojpuni kasqanta (2 Tim. 3:16, 17; Heb. 4:12).

YUYARIKUNAPAJ

  • ¿Imataj conciencianchej?

  • ¿Imaynatá conciencianchejta yachachisunman?

  • ¿Imaynatá Bibliaj yuyaychaykunasnin yanapawasunman imatapis ajllanapaj?

135 TAKIY Jehová munakuywan nisunki: “Yachayniyoj kay, wawáy”

    Quechuapi publicaciones (1993-2026)
    Wisqʼanapaj
    Yaykunapaj
    • Quechua (Bolivia)
    • Wajman apachinapaj
    • Configuración
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Condiciones de uso
    • Política de privacidad
    • Configuración de privacidad
    • JW.ORG
    • Yaykunapaj
    Wajman apachinapaj