CRISTIANOSPA KAUSAYNINKUMANTA
Joven kasqaymantapacha Jehová yachachiwan
TʼUKULLA qhawasharqani hermano qowarqa chay hojitata. Chaypi nisharqa: “David Splane, 8 de abril de 1953: ‘Kay mundoj tukukuyninta willana’”, nispa. “¿Imapajtaj kay hojita?” nispa tapojtiytaj hermano kutichiwarqa: “Kay hojitaqa Diosmanta Parlayta Yachanapaj tantakuypi uj discursota qonaykipaj”, nispa.a Noqataj nerqani: “Pero mana chaypaj anotachikorqanichu”, nispa.
Anchatañasina ñaupaykushani. Qallariymantapacha willarisqaykichej. Canadapi Calgary llajtapi nacekorqani, Segunda Guerra Mundial kashajtin. 1950 wata qayllata uj joven precursor Donald Fraser sutiyoj wasiykuman predicaj jamorqa. Mamaytaj Bibliata estudiayta qallarerqa. Mamaymanqa Bibliamanta yachakusqan maytapuni gustarqa. Sinchʼi onqosqa kasqanraykutaj tantakuykunaman mana riyta atejchu. Payqa 1950 watapi bautizakorqa, niraj iskay watasninmantaj wañuporqa. Chaypacha tatayqa niraj testigochu karqa, jinapis mamay pʼampakunanpaj uj hermano discursota qonanta munallarqa.
Mamay wañupusqanmanta uj mashkha diasninman, uj kuraj hermana Alice sutiyoj tantakuyman rinaypaj invitawarqa. Payqa ajllasqa cristiana karqa. Chay hermanaqa rejsiwasqa mamaywan wakin kutis tantakuykunaman risqayrayku. Mamaywanqa semana tukukuyta wakin tantakuykunaman rej kayku tumpata wapuyarikojtin. Chay tantakuyman rinaypajtaj tataymanta permisota mañakorqani. Tataytaj “rillay” niwarqa. Chantá paypis noqawan rinanta niwarqa, mamay pʼampakunanpaj discursota qorqa chay hermanota agradecekunanpaj. Jinapis “kay kutilla risaj” niwarqa. Chay chʼisi apakorqa Diosmanta Parlayta Yachanapaj tantakuy, chantá Willayta Yachanapaj tantakuy. Chaytaj tataymanqa sumajpuni rijchʼarqa. Payqa ashkha runaspa ñaupaqenpi parlayta yachananpaj uj tiempota estudiasqa. Chayrayku chay tantakoyqa maytapuni gustaykusqa. Chaymantapachataj sapa semana chay tantakuyman rillajpuni. Tiemponmantaj waj tantakuykunamanpis rillajtaj.
Chay tiempopeqa Diosmanta Parlayta Yachanapaj encargado hermanoqa listata wajyaj. Chay escuelaman inscribisqa hermanostaj “presente” nispa kutichej kanku. Noqapis uj chʼisi hermanota nerqani qhepan tantakuypi sutiyta qhaparimunanta. Hermanoqa may kʼachamanta felicitaykuwarqa. Nitaj tapuriwarqachu: “¿Yachankichu kunanqa imastawanchus ruwanayki kanqa?”, nispa.
Noqaqa sutillayta jatunmanta qhaparimunankuta munarqani. Nitaj tumpitallatapis yacharqanichu discursosta qonay kasqanta. Qhepan semanantaj sutiyta qhaparimojtinku, jatunmanta kuticherqani “presente” nispa. Tantakuy tukukusqantawantaj tukuy felicitaykuwarqanku. Uj mashkha semanasninmantaj qallariypi willarisharqaykichej chay asignación hojitata jaywaykuwarqanku.
May mancharisqapuni kasharqani. Chaypachasqa mana Bibliata leenapaj asignacionesta qojchu kanku. Chay escuelapi kajkunaqa discursosta qoj kanku 6 minutosta chayri 8 minutosta. Noqataqa tatay yanapaykuwarqa chay ñaupaj discursoyta wakichikunaypaj, 20 kutistapuni practicachiwarqa. Chay discursota tukusqaytawantaj chay tantakuymanta encargado hermanoqa sumajta yuyaychariwarqa. Ajinata Jehovaqa watan watan sumajta yachachiwarqa ña tataynejta, ña sumajta yachaj hermanosnejta, hermanasnejta, llajtannejtapis.
ASTAWAN YACHAKULLANIPUNI
Hermana Aliceqa predicayta yachakunaypaj yanapawarqa. Jaqay tiempopeqa kinsa textosta sapa runapaj leepuna kaj, chantá uj librota rikuchina kaj saqenapaj. Noqamanñataj predicay tocawajtenqa hermana Alice parlayta qallarej wasiyojwan, chantá uj textota leechiwaj. Chantataj wasiyojwan noqallaña parlaj kani. Iskay textosta leeytawantaj “uj publicacionta jaywarisqayki” nej kani. Tiempowanqa yachakorqani sapallayña wasiyojwan parlayta qallariyta. 1954 wata tukukuytataj tatay bautizakorqa. Chaymantapachataj payñataj predicayta yachachillawarqapuni. Payqa sapan kaspapis sumajta yanapawarqa Jehovata astawan munakunaypaj, tantakuykunaman, predicacionmanpis manapuni faltakojchu. Chayrayku yachallajña kani tukuynin tantakuykunaman rinaykupuni kasqanta, sabadosnin domingosnintaj predicacionman llojsinaykupuni kasqanta.
Escuelapeqa mana mejor alumnopunichu karqani, jinapis chay 12 wataspi yachakusqayqa tukuy kausayniypi sumajta yanapawan. Escuelapeqa yachakorqani ashkha numerosta sumayta, chantá inglés parlayta allinta escribiyta. Chay yachakusqay, chantá cuentosta jina escribiyta profesorniy yachachiwasqanpis, sumajta yanapawan Departamento de Redaccionpi asignacionniyta juntʼanaypaj.
Ashkha kutis tapuyta yachawanku imaynapichus música gustawasqanta. Tatasniymanqa maytapuni música gustaj. Chayrayku qanchis watasniyojllaraj kashajtiy pianota tocayta yachakunaypaj clasesta pasaj kani. Profesoraytaj repararqa mana chaypaj jinachu kasqayta. Chayrayku tatayman nerqa amaña clasesta pasanayta. Chaypachasqa manapunitaj pianota tocayta anchata munajchu kani.
Killasninman tatayqa waj profesoratañataj taripuwarqa. Paytaj yachachiwarqa pianota tocayta, takiytawan. Chaymantapacha musicaqa gustayta qallariykuwarqa. Wawa kashaspa sumajta takiyta yachaj kani, concursospipis atipaj kani. Musicata estudiaspaqa tituloyoj kayta munarqani profesor kanaypaj. Ajinamanta precursor kaspa chaywan mantienekunaypaj. Estudiashaspajtaj repararqani ashkha tiempopaj kasqanta musicamanta yachakuy, examenespajpis wakichikuy. Chayrayku saqepuytawan precursor regular kayta qallarerqani, 1963 watapi.
PRECURSOR KASPAQA ASHKHA BENDICIONESTA JAPʼINCHEJ
Uj watata precursor regular kasqaytawan, precursor especialta jina kachawarqanku Ontariopi Kapuskasing llajtitaman. Chaypitaj compañeroy karqa Daniel Skinner. Payqa karu kurajniy karqa, congregacionpi imastachus ruwana kasqantataj sumajta rejsichiwarqa. 20 watasniyoj kashaspallaraj congregacionmanta comité de serviciopi yanapakorqani. Chaypitaj ashkha imasta yachakorqani. Chayrayku maytapuni kusikuni Diospa llajtan watejmanta kay tiemponpi jovenesta sumajta wakichishasqanmanta. Tukuy atisqankuta llankʼajtinkoqa jovenesllaraj kashaspapis Jehovaj llajtanpi sumajta yanapakonqanku.
Kapuskasing llajtitapi yanapakoyqa mana facilchu kaj. Chay lugarpi chiri tiempopeqa allin chiripuni kaj. Chantapis compañeroy Danielwanqa chakillapi tukuy ladoman rej kayku. Chay lugarpi sirvikuspaqa ashkha bendicionesta japʼerqani. Chay bendicionesmanta ujnintaj kashan hermana Linda Coleta rejsisqay. Aswan qhepamantaj payqa Linda de Splane kaporqa.
Lindamanqa predicay mayta gustaj, revisitasninpis sumajta uyarej kanku. Payqa tukuy sonqo wajkunaman jaywariyta yachaj, may kʼacha kaj, chantapis tiempocharikojpuni wajkunapaj. Maman Goldieqa Diosta tukuy sonqo sirvikoj, tatan Allentaj Jehovaj testigosninpa contran karqa. Qosan churanakojtinpis Goldieqa Lindata, hermanosnin Johnta, Gordontawan tantakuykunaman pusajpuni, predicaytapis yachachejpuni. Tawantinkutaj uj tiempota precursores karqanku. Ashkha watasninmantaj Allen bautizakorqa, congregacionpitaj sumajta yanapakorqa.
1965 watapi Ñaupajman Apajkunapaj Escuelaman invitawarqanku, chaypi astawan yachakunaypaj. Chay escuelaqa Canadá Betelpi ruwakorqa uj killa juntʼata. Chay escuelapi niwarqanku Galaad Escuelaman rinaypaj solicitudta juntʼachinayta. Noqataj “nisina misioneroqa kayta atiymanchu” nej kani. Chayrayku chay solicitudta juntʼachiytaqa ni yuyallajpischu kani. Jinapis juntʼacherqanipuni. Chantá 42 claseman rinaypaj invitawarqanku. Galaad Escuelapi yachachejkunaqa imaynachus rishawasqaykuta willawaj kayku. Ñaupaj willawasqankupitaj niwarqanku, escuelapi kashaspaqa tukuy atisqayta Diospa llajtanmanta yachakunayta. Chaypachaqa 21 watasnillayojraj kasharqani chayrayku chay yuyaychayqa sumajpuni noqapaj karqa.
Galaadpeqa yachachiwarqayku imaynatachus parlanata periodistaswan chayri radiospi, televisionpi llankʼajkunawan. Noqamanqa may sumajpuni rijchʼawarqa. Pi yacharqa chay yachakusqay aswan qhepaman maytapuni yanapanawanta. Chaymantataj aswan jaqaypi willarisqaykichej.
SENEGALMAN KACHAWANKU
Galaad Escuelapeqa Michael Höhleta, noqatawan misioneros jina Africaman rinaykupaj asignawarqayku, Senegal nacionman. Chayrayku Galaadmanta graduakuytawan pisi diasninman jaqayman riporqayku. Chaypacha Senegalpeqa 100 publicadores jinalla karqanku.
Senegalpi uj mashkha killasta kasqaytawantaj, sucursalpi sapa semana uj diata yanapakunaypaj invitawarqanku. Sucursaltaj chay tiempopeqa misioneros tiyakoj kanku chay wasipi uj cuartolla karqa. Uj cuartolla kajtinpis, chay sucursalmanta encargado Emmanuel Paterakisqa yuyarichiwajpuni chay oficinaqa Senegal nacionpi Diospa llajtanpa churasqan oficina kasqanta. Uj pacha hermano Paterakisqa tukuy misionerosta kallpachanapaj, sapa ujninkupaj uj cartata ruwanaykuta niwarqa. Jaqay tiempopi ashkha cartasta copiayqa qolqepaj kaj, nitaj facilchu kaj. Maquina de escribirpi ujsitumanta ujsitu mana pantarispa ruwana kaj. Pantaykuspataj niña borrayta atikojñachu.
Chay diapachallataj chʼisiyaykushajtinña, misioneros tiyakoj kayku chayman ripushajtiyña hermano Paterakisqa uj sobreta jaywawarqa: “David, Sociedad kay cartata apachimusunki”, nispa. Chʼisinñataj sobreta kicharejtiy, escribisqay cartallataj chaypi kashasqa. Chaytaj reparachiwarqa Diospa llajtantaqa jatunpajpuni qhawanay kasqanta, sucursalnin jatunpis juchʼuypis kachun.
1967 watapi Senegalpi waj misioneroswan khuska.
Senegalpi kashaspaqa congregacionpi ashkha amigosta ruwakorqani, sábado chʼisisnenqa khuskapuni karikoj kayku. Kunankamapis chaytaqa yuyarikullanipuni, paykunawanpis parlarikullaykupuni. Senegalpeqa francesta parlayta yachakorqani, chaytaj kunankama yanapawan francesta parlanku chay sucursalesta visitajtiy.
1968 watapi Lindawan casarakunaykupaj comprometekorqayku. Chantá ashkha killasta trabajota maskʼakorqani, iskayniyku Senegalpi precursores kanaykupaj jina. Jinapis chay lugarmanta empresasqa mana waj llajtayoj runasta japʼejchu kanku. Chayrayku Canadaman kutiporqani, chaypitaj casarakorqayku. Chaymantataj Edmundston llajtitaman asignawarqayku precursores especialesta jina. Chay llajtitaqa kashan Nueva Brunswick provinciapi, Quebec provinciawan tinkuypi.
1969 watapi casarakushajtiyku.
NUEVA BRUNSWICKPI, QUEBECPIPIS PRECURSORES KAYKU
Edmundstonpeqa ni uj publicadorpis kajchu, estudiospis pisilla kaj. Iglesia catolicaqa chay lugarmanta runasta munayninta ruwachej. Tukuy wasispipuni letrerosta churaj kanku: “Mana testigosta munaykuchu”, nispa. Jaqay tiempopeqa chay jina letrerosniyoj wasista mana takaykunachu kasqanmanta mana anchata parlakojchu. Chayrayku tukuynin wasista takaykullaj kayku. Sapa semanapuni iglesia catolicaqa kay jinata periodicoman churachimoj: “Chay testigosta jukʼuchata jina japʼispa wañurachina”, nispa. Chay llajtitapitaj tawa jukʼuchaslla karqayku Victorwan Velda Norbergwan, Linda chantá noqapiwan. Chayrayku repararqayku chaytaqa noqallaykumanta nishasqankuta.
Congregacionesta waturej hermano ñaupaj kaj visitanpi imastachus niwasqaykutaqa manapuni qonqasajchu. Semanitata noqaykuwan kariytawan niwarqayku: “Kaypi kashaspaqa ancha kaspa ichapis runas imatachus testigosmanta yuyasqallankuta cambiachinkichej”, nispa. Chayrayku chayta ruwanaykupaj kallpachakorqayku, allintaj riwarqayku. Pisimanta pisi runasqa cuentata qokorqanku Jehovaj testigosnenqa kʼumuykukoj sonqo kasqankuta, manataj iglesia catolicamanta kamachejkuna jinachu runaykachasqankuta. Kunantaj Edmundstonpeqa uj juchʼuy congregacionña tiyan.
Chaypi uj watata kasqaykutawan Quebec llajtaman asignawarqayku uj jatun congregacionpi yanapakunaykupaj. Chaypi kaj hermanoswan sojta killata sumajta kausakorqayku. Chaymantataj congregacionesta waturinaypaj asignawarqanku.
14 watasta Quebec provinciapi circuitosta waturispa karqayku. Chay watastaqa may kusiywan yuyarikuyku. Quebecpeqa predicación maytapuni ñauparisharqa. Uj congregacionllapi ashkha familias estudiaspa bautizakunankupaj ñauparishaj kanku.
HERMANOS SUMAJTA LLANKʼASQANKUTA YUYARIKUNIPUNI
Canadapi francesta parlakun chay lugaresmanta hermanosninchejpis hermanasninchejpis munakunapaj jina kanku. Paykunaqa sutʼitapuni parlakunku, kusisqas kanku, tukuy sonqotaj tukuy imata ruwarqonku. Jinapis paykunapajqa mana facilchu karqa ñauparinanku, astawanraj familiaresninku churanakojtinku. Wakin jovencitosta, sipaskunatapis tatasninku nisqanku: “Jehovaj testigosninwan Bibliata estudiallankipuni chayqa, kay wasimanta wijchʼusqayku”, nispa. Ajinata nejtinkupis paykunaqa Jehovata kasukullarqankupuni. Jehovataj chayta rikuspa maytachá kusikun.
Manallataj qonqakuymanchu Quebecpi yanapakorqanku chay precursores regularesmanta, precursores especialesmantapis. Paykunamanta ashkhasqa Canadaj waj llajtasninmanta karqanku. Paykunaqa mana francesta parlayllatachu sumajta yachakunanku karqa. Chay lugarmanta runas catolicospa yachachisqankuman jina yuyasqankurayku, paykunaqa yachakunallankutaj karqa imaynatachus chay lugarmanta runas piensasqankutapis.
Chay tiempopi precursores especialestaqa karu lugaresman kachaj kanku, maypichus mana publicadores kajchu chay lugaresman. Chay lugaresmanta runas testigosta chejnikusqankurayku precursoresqa mana wasita tarikuyta atillajchu kanku, ni trabajotapis precursores jina mantienekunankupaj. Recién casarakojkunapis tawa ukhu tiyakoj kanku, chayri sojta ukhu, chayri pusaj ukhupuni, qolqeta alcanzachikunankupaj. Sapankupajqa ancha gasto kanman karqa. Chay tukuynin precursoresqa Jehovapaj tukuy sonqo llankʼaj kanku. Uj estudiota tarispaqa tukuy atisqankuta yanapaykoj kanku. Kunanqa Quebecpi ashkha publicadoresña tiyan. Chayrayku chay precursoresmanta ashkhasqa, maypichus yanapa necesitakun chay lugaresmanñataj ripunku.
Congregacionesta waturishaspaqa, sapa sábado paqarin kallpachakoj kayku joveneswan predicarinaykupaj, problemasninkumanta parlarinaykupaj. Kunantaj paykunamanta wakenqa misioneros kanku waj lado nacionespi, wakintaj waj asignacionesta japʼinku.
Jaqay tiempopeqa mana tukuy congregacioneschu, viajaspa gastasqaykuta kutichipuyta atiwaj kayku. Chayrayku wakin kutisqa killa tukukuyta mana qolqeyoj rikhurej kayku. Ajinapi rikukuspa Jehovallapiña atienekoj kayku, paylla yachaj yanapata necesitasqaykuta, payqa yanapawajpuni kayku. Imaynamantapis uj congregacionmanta waj congregacionta visitanaykupaj chayajpuni kayku.
HERMANOSMANTA YACHAKUNI
Ñaupajta willarerqaykichej jina Galaadpeqa yachachiwarqanku parlayta periodistaswan, radiopi, televisionpi llankʼajkunawanpis. Chay yachakusqaytaj sumajta yanapawarqayku Quebecpi kashajtiyku radionejta, televisionnejta, periodiconejta predicanaykupaj. Chayta ruwanaykupajtaj astawanqa asignawaj kanku congregacionesta waturej hermano Léonce Crepeaultwan. Payqa sumajta yachaj periodistaswan parlanamanta. Periodistas ukhumanta aswan allin cargoyojwan parlanan kajtenqa, mana may jina yachayniyoj jinachu parlaj. Payqa nej: “Caballero, compañeroywan noqawanqa Bibliamanta yachachejkunalla kayku. Mana anchata yachaykuchu imaynatachus telepi, radiopipis parlanata. Jinapis kachamuwayku Jehovaj testigosnin uj jatun tantakuyta ruwashasqankuta runasman willarinaykupaj, chaywan yanaparinawaykuta mañarikuykuman”, nispa. Ajina kʼumuykukoj sonqowan parlasqanrayku radiopi, televisionpi llankʼajkuna, periodistaspis sumajtapuni yanapaykuwarqayku.
Galaadpi yachakusqay, hermano Leoncewan yachakusqaypis aswan qhepaman yanapallawarqataj. Sucursalqa hermano Glen Howta yanapanaypaj asignawarqa. Payqa sucursalmanta ujnin abogado karqa. Astawanqa yanapakoj kani ima demandasmantachus periodistas anchata parlaykunkuman chay casospi. Hermano Glenqa Jehovata mayta munakusqanrayku Diospa llajtanta demandaspi mana manchachikuspa defiendej. Paywan llankʼayqa sumajpuni karqa.
1985 watapi Canadamanta waj circuitomanñataj asignawarqayku, tatay tiyakoj chay qayllaman. Chaypitaj tatayta yanapariyta atillarqaykutaj, jinapis kinsa killanman wañuporqa. Chaypeqa congregacionesta waturispa 1989 watakama karqayku. Chantá jinallamanta Estados Unidos Betelpi yanapakunaykupaj invitawarqayku. Chaykamaqa casi 19 watastapuni congregacionesta waturispa karqayku. May chhika wasispi alojakorqayku, mikhunitastapis munasqa hermanoswan khuska mikhurikorqayku. Yuyarikuykupuni ajina kʼacha sonqowan japʼikuwasqaykumanta.
ESTADOS UNIDOSMAN RIPUYKU
Brooklynman chayajtiyku Departamento de Serviciopi yanapakunaypaj asignawarqanku. Chaypi yachachiwasqankumantaqa maytapuni agradecekuni. Ujta yachakorqani mana ninaychu kasqanta, “kayqa ajinachá kashan” nispalla, astawanqa jinapunichus manachus kasqanta sumajta asegurakunay kasqanta. 1998 watapitaj Departamento de Redaccionpiñataj yanapakunaypaj asignawarqanku. Chaypitaj kunankama yachakushallanipuni. Noqapajqa allin sumajpuni karqa ashkha watasta hermano John Barrta yanapakusqay. Payqa Comité de Redaccionmanta coordinador karqa. Tukuy ima yachachiwasqanta, paywan khuska llankʼasqaykutapis yuyarikunipuni. Payqa Jesucristo jinapuni kʼacha hermano karqa.
John Barrwan señoran Mildredwan khuska.
Departamento de Redaccionpi kʼumuykukoj sonqo hermanoswan, kʼumuykukoj sonqo hermanaswan trabajayqa noqapaj uj jatun bendición. Paykunaqa ruwanasninkuta juntʼanankupaj Jehovamantapuni mañakunku, sumajtataj yachanku tukuy ima ruwasqankupis espíritu santoj yanapayninwanpuni ruwakusqanta, manataj may jina habilidadniyoj kasqankuraykuchu.
2009, centralninchejpi sumaj tantakuypi, Watchtower corota takichispa.
2014, Corea del Surpi asamblea internacionalpi Bibliasta jaywaspa.
Warmiy Lindapaj, noqapajpis jatun kusiypuni karqa hermanosninchejta waturikunaykupaj 110 nacionesman viajasqayku. Chay nacionespi sutʼita repararqayku misioneros, Sucursalta Kamachejkuna, Diospaj tiempo juntʼasqata llankʼajkunapis Jehovata maytapuni munakusqankuta. Chantapis jatun kusiywan rikullarqaykutaj, chay nacionespi hermanosninchejqa Diosta kusiywan sirvisqankuta, sinchʼitataj sayasqankuta guerras kajtinpis, qolqe pisiy kajtinpis chayri qhatiykachajtinkupis. ¿Imaynatá Jehová mana munakunmanchu chay hermanosninchejta?
Warmiy Lindaqa kay tukuy wataspi asignacionesniyta juntʼanaypaj sumajta yanapawan. Payqa runasta mayta munakun, imaynitamantapis yanaparinpuni. Chantá pi runawanpis facilta parlariyta atillan. Payqa ashkha runastaña yanapan Jehovata rejsinankupaj. Ashkha chiriyasqa hermanostapis yanapallantaj congregacionman kutinpunankupaj. Señoray Lindaqa Jehovamanta uj sumaj bendición noqapajqa. Kunanqa iskayniyku astawanña machuyapushayku. Chayrayku mayta agradecekuyku viajesniykupi, waj jinasmantapis aswan joven hermanos, hermanaspis yanapariwasqaykumanta (Mar. 10:29, 30).
Pasaj 80 wataspi tʼukurispaqa mayta Jehovaman agradecekuni. Salmista jinallataj noqapis nini: “Diosníy, qanmin joven kasqaymantapacha yachachiwarqanki. Kunankamapis willashallanipuni tʼukuna imasta ruwasqaykimanta”, nispa (Sal. 71:17). Kausashaspataj chaytaqa ruwallasajpuni.
a Kunanqa chayta ruwakun chaupi semana tantakuypi.