9 AL 15 DE MARZO DE 2026
45 TAKIY Sonqoy ukhupi yuyasqay
Jehová yanapawasunman desanimasqa kashajtinchej
“¡Ay, imanallasajtaj!” (ROM. 7:24).
TEMA
¿Imatá ruwasunman desanimasqa kashajtinchej?
1, 2. ¿Imaynataj apóstol Pablo wakin kutis sientekorqa, chanta imajtintaj noqanchejpis wakin kutis ajinallapitaj rikukusunman? (Romanos 7:21-24).
¿IMAYNATAJ apóstol Pablo karqa? Paypi piensarispa ichapis nisunman mana manchachikoj misionero kasqanta, sumajta runasman yachachisqanta, Bibliaj ashkha librosnintataj qhelqasqanta. Ajinapunitaj karqa. Jinapis wakin kutisqa llakikorqa, desanimakorqa, nitaj yacharqachu imatachus ruwananta. Chayrayku Pabloqa noqanchej jinallataj karqa.
2 (Romanos 7:21-24 leey). Romanosman Cartanta qhelqasqanpi Pablo nerqa imaynachus kashasqanta. Ichá noqanchejpis wakin kutis ajinallataj sientekusunman. Pabloqa sumaj cristiano karqa, Diostataj kasukuytapuni munarqa. Jinapis pantaj runa kasqanrayku mana atillajchu Diospa munayninman jinapuni ruwayta. Chantapis wakin kutisqa desanimakoj ñaupa ruwasqasninta yuyarikuspa. Chay kutipi imachus llakichishasqanpis wajlla karqa.
3. ¿Imatá kay yachaqanapi qhawarisun? (“Mana qonqanapaj” nisqatawan qhawariy).
3 Pablo wakin kutis desanimakojtinpisa mana chay llakiynillanpichu yuyaj. Kay yachaqanapi qhawarisun imajtinchus apóstol Pablo wakin kutis “¡ay, imanallasajtaj!” nispa nisqanta, imachus payta yanapasqanta, noqanchejpis imatachus ruwayta atisqanchejta ajinallapitaj rikukojtinchej.
¿IMAJTÍN PABLO DESANIMAKOJ?
4. ¿Imasta ruwasqanmantataj Pablo mayta pesachikorqa?
4 Ñaupa ruwasqasnin. Niraj cristiano kashajtin, Pabloqa Saulo sutiwan rejsisqa karqa, imastachus chaypacha ruwasqanmantataj mayta pesachikorqa. Payqa Estebanta wañuchisqankuta allillanpaj qhawarqa (Hech. 7:58; 8:1). Ashkha cristianostataj manchayta qhatiykacharqa (Hech. 8:3; 26:9-11).
5. ¿Imaynataj Pablo sientekoj ñaupa ruwasqasninta yuyarikuspa?
5 Apóstol Pabloqa cristianoña kaspa, wakin kutis pesachikorqa imastachus ñaupajta ruwasqanta yuyarikuspa. Watas pasasqanman jinataj ichapis astawanraj chay ruwasqasninmanta pesachikorqa. 55 wata chayta Corintopi cristianosman ñaupaj kaj cartanta qhelqashaspa nerqa: “Manataj apóstol nisqa kanaypaj jinachu kani, Diospa congregacionninta qhatiykachasqayrayku”, nispa (1 Cor. 15:9). Phishqa watasninman jinataj Efesiosman Cartanpi nerqa: “Noqaqa Diospaj tʼaqasqa kajkunamanta aswan juchʼuymantapis, aswan juchʼuyraj kani”, nispa (Efe. 3:8). Timoteoman qhelqasqan cartasmanta ujninpitaj nerqa: “Ñaupajtaqa Diospa contranpi sajrata rimaj kani, llajtanta qhatiykachaj kani, machu machu runataj karqani”, nispa (1 Tim. 1:13). ¿Imaynataj Pablo kashanman karqa congregacionesta waturispa, chaykunapitaj qhatiykacharqa chay cristianosmanta wakinwan chayri familiaresninkuwan tinkuspa?
6. ¿Imataj Pablota mayta sufrichishallarqataj? (Sutʼinchaynintawan qhawariy).
6 Aychanpi khishka. Pabloqa nerqa imachá maytapuni ñakʼarichishasqanta, chaytataj ‘aychanpi khishkawan’ kikincharqa (2 Cor. 12:7). Mana sutʼita nerqachu imachus chay khishkan kasqanta. Ichapis uj onqoy kanman karqa, chayri waj imasraykuchus mayta llakikushanman karqa. Jinapis nisqanpi sutʼita reparanchej chay khishkanqa maytapuni sufrichishasqanta.b
7. ¿Pantasqasninrayku imaynataj Pablo sientekorqa? (Romanos 7:18, 19).
7 Pantasqasnin. Pabloqa cambiananpaj maytapuni kallpachakorqa (Romanos 7:18, 19 leey). Pero allin kajtapuni ruwayta munajtinpis, pantaj runa kasqanrayku mana chayta ruwayta atillarqachu. Reparakorqa cambiananpaj mana saykʼuspa kallpachakunallanpuni kasqanta (1 Cor. 9:27). Payqa maytachá desanimakorqa imaspi cambiananpajchus kallpachakusharqa chayta watejmanta ruwarpajtin chayri parlarpajtin.
¿IMATAJ PABLOTA YANAPARQA?
8. ¿Imastataj Pablo ruwarqa cambiananpaj?
8 ¿Imatataj Pabloj cartasninpi reparanchej? Sumajta tʼukurisqanta imaynatachus Diospa espíritu santon paytapis, waj cristianostapis yanapayta atisqanta sajra munayninkuwan maqanakunankupaj, chaytataj atipanankupaj (Rom. 8:13; Gál. 5:16, 17). Ashkha kutispi Pabloqa chay sajra munaykunamanta, chay sajra ruwaykunamantawan parlaspa nerqa, cristianosqa Jehovata kusichinankupaj mana chay imasta ruwanankuchu kasqanta (Gál. 5:19-21, 26). Chaypi reparanchej Pabloqa pantasqasninpi tʼukurisqanta. Chayrayku paypis kallpachakojchá Diospa Palabranpi yuyaychaykunata maskʼananpaj, imaynatachus cambiananpipis tʼukurinanpaj. Pabloqa imastachus wajkunaman yuyaycharqa chayman jinallataj paypis ruwarqa.
9, 10. ¿Imataj Pablota yanaparqa desanimakojtin? (Efesios 1:7; dibujotawan qhawariy).
9 Pablo wakin kutis desanimakorqa chaypis, ashkha imas yanaparqa kusisqallapuni kananpaj. Payqa mayta kusikorqa paywan khuska viajajkuna congregacionesmanta sumaj imasta willarejtinku (2 Cor. 7:6, 7). Sumaj amigosniyoj kasqanmantapis kusikullarqataj (2 Tim. 1:4). Jehovaj ñaupaqenpi allinpaj qhawasqa kasqanmanta, payta “llimphu sonqowan” sirviyta atisqanmantapis mayta kusikullarqataj (2 Tim. 1:3). Romapi preso kaspapis cristianosta nerqa: “Señorpi kusikuychejpuni”, nispa (Fili. 4:4). Manachus Pablo kusisqa kashanman karqa chayqa mana chayta ninmanchu karqa. Desanimakunanpaj jina imas umanman jamojtin, chay ratopacha kusichinanpaj jina imaspi yuyayta qallarej.
10 ¿Imataj Pablota yanapallarqataj mana desanimakunanpaj? Jesuspa wañuyninpi tʼukurisqan, chaytaqa regalota jina payman Jehová qosqanta nerqa (Gál. 2:20; Efesios 1:7 leey). Chaywan sutʼita repararqa Jesuspa wañuyninrayku Jehová juchasninta perdonasqanta, perdonanallantapunitaj (Rom. 7:24, 25). Reparanchej jina ñaupajta pantarqa chaypis, wakin imaspi siga pantashallarqapuni chaypis, Pabloqa Diosta kusiywan sirvishallarqapuni (Heb. 9:12-14).
Pablo ñaupa ruwasqasninta yuyarikuspa llakikorqa chaypis, Jesuspa wañuyninpi tʼukurisqan mayta yanaparqa (9, 10 parrafosta qhawariy).
11. ¿Imajtintaj Pabloj kausaynin mayta kallpachawanchej?
11 Pablo jinallataj ichá noqanchejpis yuyanchej Jehovaj sonqonta nanachej imasta mana ruwanapaj, mana ninapaj, nitaj chay imaspi yuyanapaj mayta kallpachakunallanchejpuni kasqanta. Chantá ichapis nillanchejtaj: “¡Ay, imanallasajtaj!”, nispa. Elizac sutiyoj sipas hermananchej nin: “Pabloj kausayninpi tʼukureyqa maytapuni kallpachawan. Mana noqallachu ajinapi kashasqayta yachaspataj mayta sonqochakuni. Chayqa yuyarichiwan Jehovaqa kamachisninpa llakiykunasninkuta sumajta yachasqanta”, nispa. Wakin kutis desanimakojtinchejpis, ¿imatataj ruwasunman llimphu sonqoyoj kanapaj, Pablo jinataj kusisqallapuni kanapaj? Chayta qhawarina.
¿IMATÁ RUWASUNMAN DESANIMASQAS KASPA?
12. ¿Imatá ruwasunman mana desanimakunapaj?
12 Jehovaman qayllaykuchiwanchej chay imasta ruwanallapuni. Chayqa yanapawasun allin imaspipuni yuyanapaj. Kaypi piensarina: Runasqa aswan sumaj sientekunchej sumajta alimentakuspa, ejerciciosta ruwaspa, sumajtataj puñuspa. Bibliata sapa pʼunchay leerispa, predicacionman rispa, tantakuykunaspaj wakichikuspa, tantakuykunaman rispa, chaypitaj comentaspa ajina kallpachasqallataj sientekunchej. Chay imasta ruwasunchejpuni chayqa allin imaspipuni yuyasun, mana desanimakusunchu, kusisqataj kasunchej (Rom. 12:11, 12).
13, 14. ¿Imaynatataj hermanosta yanaparqa desanimasqa kashajtinku Jehovaman qayllaykuchiwanchej chay imasta ruwasqanku?
13 Juanmanta parlarina. 39 watasniyoj kashajtin mana rejsisqa cáncer onqoyta tariparqanku. Qallariypeqa mayta desanimakorqa. Payqa nej: “¿Kay jina jovenchu onqoyman?”, nispa. Chantapis paykunajtaqa kinsa watitasniyoj qhari wawitanku tiyaporqa. ¿Imataj yanaparqa mana desanimasqallapuni kananpaj? Pay nin: “May saykʼusqa kajtiypis familiaywanqa tukuy tantakuykunasman, predicacionmanpis rillarqaykupuni, familiapi Diosta yupaychanapaj tantakuytapis sapa semana ruwajpuni kayku. Mana atikojtillanpis tukuy chay imasta ruwanaykupaj kallpachakojpuni kayku”, nispa. Pay nillantaj: “Ajina llakiypi rikukuspaqa qallariypi mayta llakikunchej. Jinapis repararqani Jehovaqa kallpata necesitajtinchej qowasqanchejta, maytataj munakuwasqanchejta, chaytaj manaña anchata llakikunapaj yanapawasqanchejta. Qantapis noqata jina Jehovaqa yanapallasonqataj”.
14 Elizamanta 11 parrafopi parlarerqanchejña. Pay nin: “Tantakuykunaman rispa, sapallaypi Bibliata estudiaspa astawan sutʼita reparani Jehová uyariwasqanta, maytataj munakuwasqanta. Chaytaj mayta kusichiwan”, nispa. Hermanonchej Nolanqa congregacionesta waturispa Africapi yanapakushan. Paytawan, warmin Dianetawan imachus yanapasqanmanta nin: “Desanimasqas kaspapis Jehovamanta mañakullaykupuni, Bibliata estudiallaykupuni, reunionesman, predicacionmanpis rillaykupuni. Ajinamanta Jehovaqa yanapawayku kusisqallapuni kanaykupaj. Desanimasqa kashaspa yuyarikuyta yachayku Jehovaqa yanapanawaykutapuni, bendecinawaykutapunitaj. Mana yachaykuchu imaynatachus chayta ruwananta, pero sutʼita yachayku chayta ruwanantapuni”, nispa.
15. Mana desanimasqallapuni kanapaj, ¿imastawán ruwasunman? Kikinchariy.
15 Desanimasqa kashaspaqa ichapis mana kaykama yachakamorqanchej chay imasllatachu ruwananchej kanqa, ichá waj imastawan ruwana kanqa. Wasa nanayniyoj kasqanchejpi piensarina. Sichus sapa día puriykacharej risunpuni chayqa, ichapis wasa nanayninchej tumpata pisiyanqa. Jinapis nanay chinkananpajqa waj imastawan ruwananchej kanman. Ichapis chay nanaymanta wakin imasta investigasunman, doctormanpis risunman. Ajinallatataj mana desanimasqallapuni kanapajpis Bibliapi, publicacionesninchejpiwan yuyaychaykunata maskʼarisunman. Chantapis ichá wiñay tukusqa hermanowan parlarisunman. Waj imastawan ruwayta atisqanchejta qhawarina.
16. Imachus desanimachiwasqanchejta yachanapaj, ¿imataj yanapawasunman? (Salmo 139:1-4, 23, 24).
16 Jehovamanta mañakuna imajtinchus ajina kashasqanchejta reparachinawanchejpaj. Rey Davidqa yacharqa Jehová sumajta payta rejsisqanta. Chayrayku Jehovamanta mañakorqa, imaraykuchus ‘sonqonpi phutisqa’ kasqanta entiendenanpaj yanapananta (Salmo 139:1-4, 23, 24 leey). Noqanchejpis Jehovamanta mañakusunman imaraykuchus desanimakusqanchejta entiendenapaj yanapanawanchejta, niña desanimasqa kanapajtaj imatachus ruwananchejta. Chantapis kay imasta tapurikusunman: “¿Imataj llakichishawan? ¿Imataj desanimachiwaytapuni yachan? ¿Imaschus desanimachiwan chay piensarisqallachu kani chayri qhesachanichu?”.
17. ¿Imasmantataj astawan investigasunman sapallanchejpi Bibliata estudiashaspa? (Fototawan qhawariy).
17 Yanapanawanchejpaj jina imasta sapallanchejpi estudiana. Jehová imaynachus kasqanmanta wakin imasta estudiasunman. Apóstol Pablotaqa mayta yanaparqa Jesús noqanchejrayku kausayninta qosqanpi, Jehovaj perdonninpi tʼukurisqan. Noqanchejpis kikillantataj ruwasunman. Parlayninchejpi kay yanapas tiyapuwanchej: Jehovaj testigosnin yachaqanasta maskʼanankupaj, chantá Diospa Palabranwan yanapachikuna nisqa libro. Chaypi investigasunman Jehovaj khuyakuyninmanta, Jehovaj perdonninmanta, jatun munakuyninmanta ima. Yanapanawanchejpaj jina yachaqanasta tarispataj, facilta tarinapaj jina uj listapi jallchʼaykusunman. Desanimakuyta qallarishajtinchejtaj watejmanta chay yachaqanasta leerisunman. Chay yachaqanaspi rikhurej versiculosta leerispataj, tʼukurisunman imaynatachus Jehová jina ruwananchejpi, imaynatatajchus chay versículos niña anchata llakikunanchejpaj yanapawasqanchejpi (Fili. 4:8).
Manaña llakikunapaj yanapawanchej chay yachaqanasta estudiana (17 parrafota qhawariy).
18. ¿Imasmanta estudiasqankutaj wakin hermanosta mayta yanaparqa?
18 Ñaupaj parrafospi Elizamanta parlarerqanchejña. Payqa Jobpa kausayninmanta estudiaj churakusqa. Pay nin: “Kausayneyqa Jobpa kausayninman rijchʼakun. Jobtaqa llakiykuna qhepan qhepanta qhatirerqa. Payqa imajtinchus sufrishasqanta mana yachaspapis Jehovapi atienekullarqapuni, allin llakisqapuni kashajtinpis” (Job 42:1-6). Dianemanta parlarerqanchej chay hermana nin: “Qosaywanqa estudiashayku Jehovaman qayllaykuna librota. Maytapuni agradecekuyku Jehová manka llutʼajniyku jina kasqanmanta, noqaykutaj paypa makinpi tʼuru jina kasqaykumanta. Pantasqasniykurayku desanimakojtiyku, yuyarikuyku Jehová yachachishawasqaykuta, aswan sumaj runas kanaykupajtaj yanapashawasqaykuta. Chaytaj payman astawan qayllaykuchiwayku” (Isa. 64:8).
JEHOVÁ YANAPAWASUNPUNI, BENDECIWASUNTAJ
19. Wakin kutis, ¿imaynataj sientekusunman?
19 Kay yachaqanamanta yuyaychaykunaman jina ruwajtinchejpis, wakin kutisqa llakikusunpuni, desanimakusunpunitaj. Ichapis Pablo jina “¡ay, imanallasajtaj!” nispa nisun. Jinapis Jehovaj yanapayninwanqa desanimakunapaj jina yuyaykunata atipasunpuni, nitaj llakisqallapunichu kasun. Yachanchej Jehová amigonchej kasqanta, llimphu sonqowantaj payta sirviyta atisqanchejta. Chayrayku wakin días llakikusun chaypis astawanqa kusisqapuni kasunchej.
20. ¿Imata ruwanapajtaj kallpachakullaytapuni munanchej?
20 Yachakunchej jina ichapis desanimakusunman ñaupa ruwasqasninchejta yuyarikuspa, chayri problemasninchejpi, pantasqasninchejpi yuyaspa. Chayrayku tukuy atisqanchejta kallpachakunallapuni chay jina yuyaykunawan mana atipachikunapaj (Sal. 143:10). Maytapuni suyakushanchej uj día manaña llakiykuna kananta. Paraisopeqa kusisqallaña sapa día rijchʼarisun, ni ima llakiyniyojtaj. Maytapuni kusikusun munakuyniyoj Tatanchej Jehovata sirvisqanchejmanta.
34 TAKIY Diosta ni jaykʼaj saqenachu
a MANA QONQANAPAJ: Kay yachaqanapi desanimakuy nispaqa parlashanchej wakin kutis llakikunku chayri ni imanakuyta atinkuchu chaykunamanta parlanapaj, nitaj unayta depresión onqoywan kanku chaykunamantachu. Paykunaqa doctorwan yanapachikuyta necesitanku.
b Pabloj cartasnenqa reparachiwanchej ichapis ñawin chharpuyapusqanta. Ichá chayrayku cartasninta mana escribiyta atillajchu, nitajchá atillajchu viajayta, predicaytapis (Gál. 4:15; 6:11). Chayri ichá llakikorqa llulla yachachejkuna rabiachisqankurayku (2 Cor. 10:10; 11:5, 13). Imapunichus llakichisqanta mana yachajtinchejpis, Pabloqa mayta ñakʼarichishasqanta nerqa.
c Wakin sutisqa cambiakun.